2. екавиха̄рийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

пурато паччхато ва̄тиа̄дика̄ а̄йасмато екавиха̄рийаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто кассападасабаласса ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ аран̃н̃ам̣ пависитва̄ вивекава̄сам̣ васи.

со тена пун̃н̃акаммена екам̣ буддхантарам̣ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де бхагавати париниббуте дхамма̄сокаран̃н̃о канит̣т̣хабха̄та̄ хутва̄ ниббатти. асокамаха̄ра̄джа̄ кира саттху паринибба̄нато двиннам̣ вассасата̄нам̣ упари ат̣т̣ха̄расаме вассе сакаладжамбудӣпе екараджджа̄бхисекам̣ патва̄ аттано канит̣т̣хам̣ тиссакума̄рам̣ опарадждже т̣хапетва̄ екена упа̄йена там̣ са̄сане абхиппасаннам̣ ака̄си. со екадивасам̣ мигавам̣ гато аран̃н̃е йонакамаха̄дхаммараккхитаттхерам̣ хаттхина̄гена са̄ласа̄кхам̣ гахетва̄ бӣджийама̄нам̣ нисиннам̣ дисва̄ сан̃джа̄тапаса̄до ‘‘ахо вата̄хампи айам̣ маха̄тхеро вийа паббаджитва̄ аран̃н̃е вихареййа’’нти чинтеси. тхеро тасса читта̄ча̄рам̣ н̃атва̄ тасса пассантассева а̄ка̄сам̣ аббхуггантва̄ асока̄ра̄ме поккхаран̣ийа̄ абхиджджама̄не удаке т̣хатва̄ чӣваран̃ча уттара̄сан̇ган̃ча а̄ка̄се олаггетва̄ нха̄йитум̣ а̄рабхи. кума̄ро тхерасса а̄нубха̄вам̣ дисва̄ абхиппасанно аран̃н̃ато ниваттитва̄ ра̄джагехам̣ гантва̄ ‘‘паббаджисса̄мӣ’’ти ран̃н̃о а̄рочеси. ра̄джа̄ там̣ анекаппака̄рам̣ йа̄читва̄ паббаджджа̄дхиппа̄йам̣ ниваттетум̣ на̄саккхи. со упа̄сако хутва̄ паббаджджа̄сукхам̣ паттхенто –

537. ‘‘пурато паччхато ва̄пи, апаро че на виджджати;

атӣва пха̄су бхавати, екасса васато ване.

538. ‘‘ханда еко гамисса̄ми, аран̃н̃ам̣ буддхаван̣н̣итам̣;

пха̄су екавиха̄рисса, пахитаттасса бхиккхуно.

539. ‘‘йогӣ-пӣтикарам̣ раммам̣, маттакун̃джарасевитам̣;

еко аттхавасӣ кхиппам̣, пависисса̄ми ка̄нанам̣.

540. ‘‘супуппхите сӣтаване, сӣтале гирикандаре;

гатта̄ни парисин̃читва̄, чан̇камисса̄ми екако.

541. ‘‘ека̄кийо адутийо, раман̣ӣйе маха̄ване;

када̄хам̣ вихарисса̄ми, катакиччо ана̄саво.

542. ‘‘евам̣ ме каттука̄масса, адхиппа̄йо самиджджхату;

са̄дхайисса̄махам̣йева, на̄н̃н̃о ан̃н̃асса ка̄рако’’ти. –

има̄ чха га̄тха̄ абха̄си.

таттха пурато паччхато ва̄ти аттано пурато ва̄ паччхато ва̄, ва̄-саддасса викаппаттхатта̄ пассато ва̄ апаро ан̃н̃о джано на виджджати че, атӣва ативийа пха̄су читтасукхам̣ бхавати. екавиха̄рӣбха̄вена екасса асаха̄йасса. ване васатоти чирапаричитена вивекаджджха̄сайена а̄кад̣д̣хийама̄нахадайо со раттиндивам̣ маха̄джанапаривутасса васато сан̇ган̣икавиха̄рам̣ ниббинданто вивекасукхан̃ча бахум̣ ман̃н̃анто вадати.

ханда̄ти воссаггаттхе нипа̄то, тена ида̄ни карӣйама̄насса аран̃н̃агаманасса ниччхитабха̄вама̄ха. еко гамисса̄мӣти ‘‘сун̃н̃а̄га̄ре кхо, гахапати, татха̄гата̄ абхирамантӣ’’тиа̄дивачанато (чӯл̣ава. 306) буддхехи ван̣н̣итам̣ пасат̣т̣хам̣ аран̃н̃ам̣ еко асаха̄йо гамисса̄ми ва̄са̄дхиппа̄йена упагаччха̄ми. йасма̄ екавиха̄рисса т̣ха̄на̄дӣсу асаха̄йабха̄вена екавиха̄рисса нибба̄нам̣ пат̣ипеситачиттата̄йа пахитаттасса адхисӣласиккха̄дика̄ тиссо сиккха̄ сиккхато бхиккхуно аран̃н̃ам̣ пха̄су ит̣т̣хам̣ сукха̄ваханти аттхо.

йогӣ-пӣтикаранти йогӣнам̣ бха̄вана̄йа йуттаппайутта̄нам̣ аппасадда̄дибха̄вена джха̄навипассана̄дипӣтим̣ а̄ваханато йогӣ-пӣтикарам̣. висабха̄га̄рамман̣а̄бха̄вена пат̣исалла̄наса̄руппата̄йа раммам̣. маттакун̃джарасевитанти маттаварава̄ран̣авичаритам̣, имина̄пи браха̄ран̃н̃абха̄вена джанавивекам̣йева дассети. аттхавасӣти идха аттхоти саман̣адхаммо адхиппето. ‘‘катхам̣ ну кхо со ме бхавеййа̄’’ти тасса васам̣ гато.

супуппхитети сут̣т̣ху пуппхите. сӣтаванети чха̄йӯдакасампаттийа̄ сӣте ване. убхайенапи тасса раман̣ӣйатам̣йева вибха̄вети. гирикандарети гирӣнам̣ аббхантаре кандаре. канти хи удакам̣, тена да̄ритам̣ ниннат̣т̣ха̄нам̣ кандарам̣ на̄ма. та̄дисе сӣтале гирикандаре гхаммапарита̄пам̣ винодетва̄ аттано гатта̄ни парисин̃читва̄ нха̄йитва̄ чан̇камисса̄ми екакоти каттхачи ана̄йаттавуттитам̣ дассети.

ека̄кийоти ека̄кӣ асаха̄йо. адутийоти тан̣ха̄сан̇кха̄тадутийа̄бха̄вена адутийо. тан̣ха̄ хи пурисасса саббада̄ авиджаханат̣т̣хена дутийа̄ на̄ма. тена̄ха бхагава̄ – ‘‘тан̣ха̄дутийо пурисо, дӣгхамаддха̄на сам̣сара’’нти (итиву. 15, 105).

евам̣ ме каттука̄масса̄ти ‘‘ханда еко гамисса̄мӣ’’тиа̄дина̄ вуттавидхина̄ аран̃н̃ам̣ гантва̄ бха̄вана̄бхийогам̣ каттука̄масса ме. адхиппа̄йо самиджджхатӯти ‘‘када̄хам̣ вихарисса̄ми, катакиччо ана̄саво’’ти евам̣ паватто маноратхо иджджхату сиддхим̣ па̄пун̣а̄ту. арахаттаппатти ча йасма̄ на а̄йа̄чанаматтена сиджджхати, на̄пи ан̃н̃ена са̄дхетабба̄, тасма̄ а̄ха ‘‘са̄дхайисса̄махам̣йева, на̄н̃н̃о ан̃н̃асса ка̄рако’’ти.

евам̣ упара̄джасса паббаджджа̄йа дал̣ханиччхайатам̣ н̃атва̄ ра̄джа̄ асока̄ра̄магаманӣйам̣ маггам̣ алан̇ка̄ра̄петва̄ кума̄рам̣ сабба̄лан̇ка̄равибхӯситам̣ махатийа̄ сена̄йа махаччара̄джа̄нубха̄вена виха̄рам̣ неси. кума̄ро падха̄нагхарам̣ гантва̄ маха̄дхаммараккхитаттхерасса сантике паббаджи, анекасата̄ манусса̄ там̣ анупаббаджим̣су. ран̃н̃о бха̄гинеййо сан̇гхамитта̄йа са̄мико аггибрахма̄пи тамева анупаббаджи. со паббаджитва̄ хат̣т̣хатут̣т̣хо аттана̄ ка̄таббам̣ пака̄сенто –

543. ‘‘еса бандха̄ми санна̄хам̣, пависисса̄ми ка̄нанам̣;

на тато никкхамисса̄ми, аппатто а̄саваккхайам̣.

544. ‘‘ма̄луте упава̄йанте, сӣте сурабхигандхике;

авиджджам̣ да̄лайисса̄ми, нисинно нагамуддхани.

545. ‘‘ване кусумасан̃чханне, паббха̄ре нӯна сӣтале;

вимуттисукхена сукхито, рамисса̄ми гириббадже’’ти. –

тиссо га̄тха̄ абха̄си.

таттха еса бандха̄ми санна̄ханти еса̄хам̣ вӣрийасан̇кха̄там̣ санна̄хам̣ бандха̄ми, ка̄йе ча джӣвите ча нирапеккхо вӣрийасанна̄хена саннайха̄ми. идам̣ вуттам̣ хоти – йатха̄ на̄ма сӯро пурисо паччаттхике паччупат̣т̣хите там̣ джетука̄мо ан̃н̃ам̣ киччам̣ паха̄йа кавачапат̣имуччана̄дина̄ йуддха̄йа саннайхати, йуддхабхӯмин̃ча гантва̄ паччаттхике аджетва̄ тато на ниваттати, евамахампи килесапаччаттхике джетум̣ а̄диттампи сӣсам̣ челан̃ча аджджхупеккхитва̄ чатуббидхасаммаппадха̄навӣрийасанна̄хам̣ саннайха̄ми, килесе аджетва̄ килесавиджайайоггам̣ вивекат̣т̣ха̄нам̣ на виссаджджемӣти. тена вуттам̣ ‘‘пависисса̄ми ка̄нанам̣ на тато никкхамисса̄ми, аппатто а̄саваккхайа’’нти.

‘‘ма̄луте упава̄йанте’’тиа̄дина̄ аран̃н̃ат̣т̣ха̄насса каммат̣т̣ха̄набха̄вана̄йогйатам̣ вадати, рамисса̄ми нӯна гириббаджети йоджана̄. паббатапариккхепе абхирамисса̄ми ман̃н̃ети ана̄гататтхам̣ парикаппенто вадати. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.

евам̣ ватва̄ тхеро аран̃н̃ам̣ пависитва̄ саман̣адхаммам̣ каронто упаджджха̄йена саддхим̣ калин̇гарат̣т̣хам̣ агама̄си. таттхасса па̄де чаммика̄ба̄дхо уппаджджи, там̣ дисва̄ еко веджджо ‘‘саппим̣, бханте, парийесатха, тикиччхисса̄ми на’’нти а̄ха. тхеро саппипарийесанам̣ акатва̄ випассана̄йа ева каммам̣ кароти, рого вад̣д̣хати, веджджо тхерасса таттха аппоссуккатам̣ дисва̄ сайамева саппим̣ парийеситва̄ тхерам̣ арогам̣ ака̄си. со арого хутва̄ начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.44.1-12) –

‘‘имамхи бхаддаке каппе, брахмабандху маха̄йасо;

кассапо на̄ма готтена, уппаджджи вадатам̣ варо.

‘‘ниппапан̃чо нира̄ламбо, а̄ка̄сасамама̄насо;

сун̃н̃ата̄бахуло та̄дӣ, анимиттарато васӣ.

‘‘асан̇гачитто никлесо, асам̣сат̣т̣хо куле ган̣е;

маха̄ка̄рун̣ико вӣро, винайопа̄йаковидо.

‘‘уййутто паракиччесу, винайанто садеваке;

нибба̄нагаманам̣ маггам̣, гатим̣ пан̇кависосанам̣.

‘‘аматам̣ парамасса̄дам̣, джара̄маччунива̄ран̣ам̣;

маха̄парисамаджджхе со, нисинно локата̄рако.

‘‘каравӣкаруто на̄тхо, брахмагхосо татха̄гато;

уддхаранто маха̄дугга̄, виппанат̣т̣хе ана̄йаке.

‘‘десенто вираджам̣ дхаммам̣, дит̣т̣хо ме локана̄йако;

тасса дхаммам̣ сун̣итва̄на, паббаджим̣ анага̄рийам̣.

‘‘паббаджитва̄ тада̄па̄хам̣, чинтенто джинаса̄санам̣;

екакова ване рамме, васим̣ сам̣саггапӣл̣ито.

‘‘сакка̄йавӯпака̄со ме, хетубхӯто мама̄бхавӣ;

манасо вӯпака̄сасса, сам̣саггабхайадассино.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ тхере таттха вихаранте ра̄джа̄ кот̣идханапаричча̄гена бходжакагиривиха̄рам̣ на̄ма ка̄ретва̄ тхерам̣ таттха ва̄сеси. со таттха вихаранто паринибба̄нака̄ле –

546. ‘‘сохам̣ парипун̣н̣асан̇каппо, чандо паннарасо йатха̄;

сабба̄савапариккхӣн̣о, наттхи да̄ни пунаббхаво’’ти. –

оса̄нага̄тхама̄ха. са̄ утта̄наттха̄ва. тадева ча тхерасса ан̃н̃а̄бйа̄каран̣ам̣ ахосӣти.

екавиха̄рийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.