10. дасаканипа̄то

1. ка̄л̣уда̄йиттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

дасаканипа̄те ан̇га̄ринотиа̄дика̄ а̄йасмато ка̄л̣уда̄йиттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи падумуттарабуддхасса ка̄ле хам̣саватӣнагаре кулагехе ниббатто саттху дхаммадесанам̣ сун̣анто саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхум̣ кулаппаса̄дака̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ таджджам̣ абхинӣха̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси.

со йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесу сам̣саранто амха̄кам̣ бодхисаттасса ма̄тукуччхийам̣ пат̣исандхиггахан̣адивасе капилаваттхусмим̣йева амаччагехе пат̣исандхим̣ ган̣хи. бодхисаттена саддхим̣ екадивасам̣йева джа̄тоти там̣дивасам̣йева нам̣ дукӯлачумбат̣е нипаджджа̄петва̄ бодхисаттасса упат̣т̣ха̄нам̣ найим̣су. бодхисаттена хи саддхим̣ бодхируккхо, ра̄хулама̄та̄, чатта̄ро нидхӣ, а̄роханийахаттхӣ, ассакан̣д̣ако, чханно ка̄л̣уда̄йӣти име сатта екадивасам̣йева джа̄татта̄ сахаджа̄та̄ на̄ма ахесум̣. атхасса на̄маггахан̣адивасе сакаланагарасса удаггачиттадивасе джа̄татта̄ уда̄йӣтвева на̄мам̣ акам̣су, тхокам̣ ка̄л̣адха̄тукатта̄ пана ка̄л̣уда̄йӣти пан̃н̃а̄йиттха. со бодхисаттена саддхим̣ кума̄ракӣл̣ам̣ кӣл̣анто вуддхим̣ агама̄си.

апарабха̄ге локана̄тхе маха̄бхиниккхаманам̣ никкхамитва̄ ануккамена саббан̃н̃утам̣ патва̄ паваттитаварадхаммачакке ра̄джагахам̣ упанисса̄йа вел̣уване вихаранте суддходанамаха̄ра̄джа̄ там̣ паваттим̣ сутва̄ пурисасахассапарива̄рам̣ екам̣ амаччам̣ ‘‘путтам̣ ме идха̄нехӣ’’ти песеси. со дхаммадесана̄вела̄йа саттху сантикам̣ гантва̄ парисапарийанте т̣хито дхаммам̣ сутва̄ сапарисо арахаттам̣ па̄пун̣и. атха не саттха̄ ‘‘етха, бхиккхаво’’ти хаттхам̣ паса̄рети. саббе тан̇кхан̣ам̣йева иддхимайапаттачӣварадхара̄ вассасат̣т̣хикаттхера̄ вийа ахесум̣. арахаттам̣ паттато пат̣т̣ха̄йа пана арийа̄ маджджхатта̄ва хонти, тасма̄ ран̃н̃а̄ пахитаса̄санам̣ дасабаласса на катхеси. ра̄джа̄ ‘‘нева гатабалакот̣т̣хако а̄гаччхати, на са̄санам̣ суййатӣ’’ти апарампи амаччам̣ пурисасахассена песеси. тасмимпи татха̄ пат̣ипанне апаранти евам̣ навахи амаччехи саддхим̣ нава пурисасахасса̄ни песеси саббе арахаттам̣ патва̄ тун̣хӣ ахесум̣.

атха ра̄джа̄ чинтеси – ‘‘еттака̄ джана̄ майи синеха̄бха̄вена дасабаласса идха̄гаманаттха̄йа на кин̃чи катхайим̣су, айам̣ кхо пана уда̄йӣ дасабалена самавайо сахапам̣сукӣл̣ико, майи ча синехава̄, имам̣ песесса̄мӣ’’ти там̣ паккоса̄петва̄, ‘‘та̄та, твам̣ пурисасахассапарива̄ро ра̄джагахам̣ гантва̄ дасабалам̣ а̄нехӣ’’ти ватва̄ песеси. со пана гаччханто ‘‘сача̄хам̣, дева, паббаджитум̣ лабхисса̄ми, ева̄хам̣ бхагавантам̣ идха̄несса̄мӣ’’ти ватва̄ ‘‘йам̣ кин̃чи катва̄ мама путтам̣ дассехӣ’’ти вутто ра̄джагахам̣ гантва̄ саттху дхаммадесана̄вела̄йа парисапарийанте т̣хито дхаммам̣ сутва̄ сапарива̄ро арахаттам̣ патва̄ ехибхиккхубха̄ве патит̣т̣ха̄си. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.4.48-63) –

‘‘падумуттарабуддхасса, локаджет̣т̣хасса та̄дино;

аддха̄нам̣ пат̣ипаннасса, чарато ча̄рикам̣ тада̄.

‘‘супхуллам̣ падумам̣ гайха, уппалам̣ малликан̃чахам̣;

параманнам̣ гахетва̄на, ада̄сим̣ саттхуно ахам̣.

‘‘парибхун̃джи маха̄вӣро, параманнам̣ субходжанам̣;

тан̃ча пуппхам̣ гахетва̄на, джанасса сампадассайи.

‘‘ит̣т̣хам̣ кантам̣ пийам̣ локе, джаладжам̣ пуппхамуттамам̣;

судуккарам̣ катам̣ тена, йо ме пуппхам̣ ада̄сидам̣.

‘‘йо пуппхамабхиропеси, параманнан̃чада̄си ме;

тамахам̣ киттайисса̄ми, сун̣а̄тха мама бха̄сато.

‘‘даса ат̣т̣ха чаккхаттум̣ со, девараджджам̣ кариссати;

уппалам̣ падуман̃ча̄пи, малликан̃ча тадуттари.

‘‘асса пун̃н̃авипа̄кена, диббагандхасама̄йутам̣;

а̄ка̄се чхаданам̣ катва̄, дха̄райиссати та̄ваде.

‘‘пан̃чавӣсатиккхаттун̃ча, чаккаваттӣ бхависсати;

патхабйа̄ раджджам̣ пан̃часатам̣, васудхам̣ а̄васиссати.

‘‘каппасатасахассамхи, окка̄какуласамбхаво;

готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.

‘‘сакакамма̄бхираддхо со, суккамӯлена чодито;

сакйа̄нам̣ нандиджанано, н̃а̄тибандху бхависсати.

‘‘со паччха̄ паббаджитва̄на, суккамӯлена чодито;

сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, нибба̄йиссатина̄саво.

‘‘пат̣исамбхидамануппаттам̣, катакиччамана̄савам̣;

готамо локабандху там̣, етадагге т̣хапессати.

‘‘падха̄напахитатто со, упасанто нирӯпадхи;

уда̄йӣ на̄ма на̄мена, хессати саттху са̄вако.

‘‘ра̄го досо ча мохо ча, ма̄но маккхо ча дхам̣сито;

сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, вихара̄ми ана̄саво.

‘‘тосайин̃ча̄пи самбуддхам̣, а̄та̄пӣ нипако ахам̣;

паса̄дито ча самбуддхо, етадагге т̣хапеси мам̣.

‘‘пат̣исамбхида̄ чатассо…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ ‘‘на та̄ва̄йам̣ дасабаласса куланагарам̣ гантум̣ ка̄ло, васанте пана упагате пуппхитесу ванасан̣д̣есу харитатин̣асан̃чханна̄йа бхӯмийа̄ гаманака̄ло бхависсатӣ’’ти ка̄лам̣ пат̣има̄ненто васанте сампатте саттху куланагарам̣ гантум̣ гаманамаггаван̣н̣ам̣ сам̣ван̣н̣енто –

527. ‘‘ан̇га̄рино да̄ни дума̄ бхаданте, пхалесино чхаданам̣ виппаха̄йа;

те аччимантова пабха̄сайанти, самайо маха̄вӣра бха̄гӣраса̄нам̣.

528. ‘‘дума̄ни пхулла̄ни манорама̄ни, самантато саббадиса̄ паванти;

паттам̣ паха̄йа пхалама̄саса̄на̄, ка̄ло ито паккамана̄йа вӣра.

529. ‘‘нева̄тисӣтам̣ на пана̄тиун̣хам̣, сукха̄ уту аддханийа̄ бхаданте;

пассанту там̣ са̄кийа̄ кол̣ийа̄ ча, паччха̄мукхам̣ рохинийам̣ тарантам̣.

530. ‘‘а̄са̄йа касате кхеттам̣, бӣджам̣ а̄са̄йа ваппати;

а̄са̄йа ва̄н̣иджа̄ йанти, самуддам̣ дханаха̄рака̄;

йа̄йа а̄са̄йа тит̣т̣ха̄ми, са̄ ме а̄са̄ самиджджхату.

531. ‘‘пунаппунан̃чева вапанти бӣджам̣, пунаппунам̣ вассати девара̄джа̄;

пунаппунам̣ кхеттам̣ касанти кассака̄, пунаппунам̣ дхан̃н̃амупети рат̣т̣хам̣.

532. ‘‘пунаппунам̣ йа̄чанака̄ чаранти, пунаппунам̣ да̄напатӣ даданти;

пунаппунам̣ да̄напатӣ дадитва̄, пунаппунам̣ саггамупенти т̣ха̄нам̣.

533. ‘‘вӣро хаве саттайугам̣ пунети, йасмим̣ куле джа̄йати бхӯрипан̃н̃о;

ман̃н̃а̄махам̣ саккати девадево, тайа̄ хи джа̄то муни саччана̄мо.

534. ‘‘суддходано на̄ма пита̄ махесино, буддхасса ма̄та̄ пана ма̄йана̄ма̄;

йа̄ бодхисаттам̣ парихарийа куччхина̄, ка̄йасса бхеда̄ тидивамхи модати.

535. ‘‘са̄ готамӣ ка̄лаката̄ ито чута̄, диббехи ка̄мехи саман̇гибхӯта̄;

са̄ модати ка̄магун̣ехи пан̃чахи, парива̄рита̄ деваган̣ехи техи.

536. ‘‘буддхасса путтомхи асайхаса̄хино, ан̇гӣрасассаппат̣имасса та̄дино;

питупита̄ майхам̣ тувам̣си сакка, дхаммена ме готама аййакосӣ’’ти. –

има̄ га̄тха̄ абха̄си.

таттха ан̇га̄риноти ан̇га̄ра̄ни вийа̄ти ан̇га̄ра̄ни, раттапава̄л̣аван̣н̣а̄ни руккха̄нам̣ пуппхапаллава̄ни, та̄ни етесам̣ сантӣти ан̇га̄рино, атилохитакусумакисалайехи ан̇га̄равут̣т̣хисам̣парикин̣н̣а̄ вийа̄ти аттхо. ида̄нӣти имасмим̣ ка̄ле. дума̄ти руккха̄. бхадантети, бхаддам̣ анте етасса̄ти бхадантети екасса дака̄расса лопам̣ катва̄ вуччати, гун̣ависесайутто, гун̣ависесайутта̄нан̃ча аггабхӯто саттха̄. тасма̄ бхадантети саттху а̄лапанам̣. паччаттавачанан̃четам̣ ека̄рантам̣ ‘‘сукат̣е пат̣икамме сукхе дуккхепи че’’тиа̄дӣсу вийа. идха пана самбодханаттхе дат̣т̣хаббам̣. тена вуттам̣ ‘‘бхадантети а̄лапана’’нти. ‘‘бхаддасаддасама̄наттхам̣ падантарамека’’нти кечи. пхала̄ни есантӣти пхалесино. ачетанепи хи сачетанакирийама̄ропетва̄ вохаранти, йатха̄ кулам̣ патитука̄манти, пхала̄ни гахетума̄раддха̄ сампаттипхалагахан̣ака̄ла̄ти аттхо. чхаданам̣ виппаха̄йа̄ти пура̄н̣апан̣н̣а̄ни паджахитва̄ сампаннапан̣д̣упала̄са̄ти аттхо. тети дума̄. аччимантова пабха̄сайантӣти дӣпасикха̄ванто вийа джалитааггӣ вийа ва̄ обха̄сайанти сабба̄ диса̄ти адхиппа̄йо. самайоти ка̄ло, ‘‘ануггаха̄йа̄’’ти вачанасесо. маха̄вӣра̄ти маха̄викканта. бха̄гӣ раса̄нанти аттхараса̄дӣнам̣ бха̄гӣ. вуттан̃хетам̣ дхаммасена̄патина̄ – ‘‘бха̄гӣ ва̄ бхагава̄ аттхарасасса дхаммарасасса̄’’тиа̄ди (чӯл̣ани. аджитама̄н̣авапуччха̄ниддеса 2). маха̄вӣра, бха̄гӣти ча идампи двайам̣ самбодханавачанам̣ дат̣т̣хаббам̣. бха̄гӣратха̄нанти пана па̄т̣хе бхагӣратхо на̄ма а̄дира̄джа̄. таббам̣саджа̄тата̄йа са̄кийа̄ бха̄гӣратха̄, тесам̣ бха̄гӣратха̄нам̣ упака̄раттханти адхиппа̄йо.

дума̄нӣти лин̇гавипалла̄сена вуттам̣, дума̄ руккха̄ти аттхо. самантато саббадиса̄ павантӣти, самантато саббабха̄гато саббадиса̄су ча пхулла̄ни, татха̄ пхуллатта̄ ева саббадиса̄ паванти гандхам̣ виссадждженти. а̄сама̄на̄ти а̄сӣсанта̄ гахитука̄ма̄. евам̣ руккхасобха̄йа гаманамаггасса ра̄ман̣еййатам̣ дассетва̄ ида̄ни ‘‘нева̄тисӣта’’нтиа̄дина̄ утусампаттим̣ дассети. сукха̄ти на̄тисӣтана̄тиун̣хабха̄венева сукха̄ ит̣т̣ха̄. уту аддханийа̄ти аддха̄нагаманайогга̄ уту. пассанту там̣ са̄кийа̄ кол̣ийа̄ ча, паччха̄мукхам̣ рохинийам̣ тарантанти рохинӣ на̄ма надӣ са̄кийакол̣ийаджанапада̄нам̣ антаре уттарадисато даккхин̣амукха̄ сандати, ра̄джагахам̣ часса̄ пураттхимадаккхин̣а̄йа диса̄йа, тасма̄ ра̄джагахато капилаваттхум̣ гантум̣ там̣ надим̣ таранта̄ паччха̄мукха̄ хутва̄ таранти. тена̄ха ‘‘пассанту там̣…пе… таранта’’нти. ‘‘бхагавантам̣ паччха̄мукхам̣ рохиним̣ на̄ма надим̣ атиккамантам̣ са̄кийакол̣ийаджанападава̄сино пассантӯ’’ти капилаваттхугамана̄йа бхагавантам̣ а̄йа̄чанто усса̄хети.

ида̄ни аттано паттханам̣ упама̄хи пака̄сенто ‘‘а̄са̄йа касате’’ти га̄тхама̄ха. а̄са̄йа касате кхеттанти кассако касанто кхеттам̣ пхала̄са̄йа касати. бӣджам̣ а̄са̄йа ваппатӣти каситва̄ ча вапантена пхала̄са̄йа ева бӣджам̣ ваппати никкхипӣйати. а̄са̄йа ва̄н̣иджа̄ йантӣти дханаха̄рака̄ ва̄н̣иджа̄ дхана̄са̄йа самуддам̣ таритум̣ десам̣ упагантум̣ самуддам̣ на̄ва̄йа йанти гаччханти. йа̄йа а̄са̄йа тит̣т̣ха̄мӣти евам̣ ахампи йа̄йа а̄са̄йа паттхана̄йа бхагава̄ тумха̄кам̣ капилапурагаманапаттхана̄йа идха тит̣т̣ха̄ми. са̄ ме а̄са̄ самиджджхату, тумхехи ‘‘капилаваттху гантабба’’нти вадати, а̄са̄йа садисата̄йа четтха каттукамйата̄чхандам̣ а̄са̄ти а̄ха.

гаманамаггасам̣ван̣н̣ана̄дина̄ анекава̄рам̣ йа̄чана̄йа ка̄ран̣ам̣ дассетум̣ ‘‘пунаппуна’’нтиа̄ди вуттам̣. тассаттхо – саким̣ вуттаматтена ваппе асампаджджама̄не кассака̄ пунаппунам̣ дутийампи татийампи бӣджам̣ вапанти. паджджунно девара̄джа̄пи екава̄рамева авасситва̄ пунаппунам̣ ка̄лена ка̄лам̣ вассати. кассака̄пи екава̄рамева акаситва̄ сассасампаттиаттхам̣ пам̣сум̣ каддамам̣ ва̄ мудум̣ ка̄тум̣ кхеттам̣ пунаппунам̣ касанти. екава̄рамева дхан̃н̃ам̣ сан̇гахам̣ катва̄ ‘‘аламетта̄вата̄’’ти апаритуссанато кот̣т̣ха̄га̄ра̄дӣсу пат̣иса̄манавасена мануссехи упанӣйама̄нам̣ пунаппунам̣ са̄лиа̄дидхан̃н̃ам̣ рат̣т̣хам̣ упети упагаччхати.

йа̄чанака̄пи йа̄чанта̄ пунаппунам̣ кула̄ни чаранти упагаччханти, на екава̄рамева, йа̄чита̄ пана тесам̣ пунаппунам̣ да̄напатӣ даданти, на саким̣йева. татха̄ пана деййадхаммам̣ пунаппунам̣ да̄напатӣ дадитва̄ да̄намайам̣ пун̃н̃ам̣ упачинитва̄ пунаппунам̣ апара̄парам̣ саггамупенти т̣ха̄нам̣ пат̣исандхивасена девалокам̣ упагаччханти. тасма̄ ахампи пунаппунам̣ йа̄ча̄ми бхагава̄ майхам̣ маноратхам̣ маттхакам̣ па̄пехӣти адхиппа̄йо.

ида̄ни йадаттхам̣ саттха̄рам̣ капилаваттхугаманам̣ йа̄чати, там̣ дассетум̣ ‘‘вӣро хаве’’тига̄тхама̄ха. тассаттхо – вӣро вӣрийава̄ маха̄викканто бхӯрипан̃н̃о маха̄пан̃н̃о пурисо йасмим̣ куле джа̄йати ниббаттати, таттха хаве екам̣сена саттайугам̣ саттапурисайугам̣ йа̄васаттамам̣ пита̄махайугам̣ самма̄пат̣ипаттийа̄ пунети содхетӣти локава̄до атива̄до ан̃н̃есу. бхагава̄ пана саббесам̣ дева̄нам̣ уттамадевата̄йа девадево па̄панива̄ран̣ена калйа̄н̣апатит̣т̣ха̄панена тато парампи содхетум̣ саккати саккотӣти ман̃н̃а̄ми ахам̣. касма̄? тайа̄ хи джа̄то муни саччана̄мо йасма̄ тайа̄ саттха̄ра̄ арийа̄йа джа̄тийа̄ джа̄то мунибха̄во, муни ва̄ сама̄но аттахитапарахита̄нам̣ идхалокапаралока̄нан̃ча мунанат̣т̣хена ‘‘мунӣ’’ти авитатхана̄мо, монава̄ ва̄ муни, ‘‘саман̣о паббаджито исӣ’’ти авитатхана̄мо тайа̄ джа̄то. тасма̄ сатта̄нам̣ екантахитапат̣ила̄бхахетубха̄вато бхагава̄ тава таттха гаманам̣ йа̄ча̄ма̄ти аттхо.

ида̄ни ‘‘саттайуга’’нти вутте питуйугам̣ дассетум̣ ‘‘суддходано на̄ма̄’’тиа̄ди вуттам̣. суддхам̣ оданам̣ джӣванам̣ етасса̄ти суддходано. буддхапита̄ хи екам̣сато сувисуддхака̄йавачӣманосама̄ча̄ро сувисуддха̄джӣво хоти татха̄ абхинӣха̄расампаннатта̄. ма̄йана̄ма̄ти куларӯпасӣла̄ча̄ра̄дисампаттийа̄ н̃а̄тимитта̄дӣхи ‘‘ма̄ йа̄хӣ’’ти ваттаббагун̣ата̄йа ‘‘ма̄йа̄’’ти ладдхана̄ма̄. парихарийа̄ти дха̄ретва̄. ка̄йасса бхеда̄ти садевакасса локасса четийасадисасса аттано ка̄йасса вина̄сато уддхам̣. тидивамхӣти туситадевалоке.

са̄ти ма̄йа̄девӣ. готамӣти готтена там̣ киттети. диббехи ка̄мехӣти, туситабхаванапарийа̄паннехи диббехи ваттхука̄мехи. саман̇гибхӯта̄ти саманна̄гата̄. ка̄магун̣ехӣти ка̄макот̣т̣ха̄сехи, ‘‘ка̄мехӣ’’ти ватва̄ пуна ‘‘ка̄магун̣ехӣ’’ти вачанена анекабха̄гехи ваттхука̄мехи парича̄рийатӣти дӣпети. техӣти йасмим̣ деваника̄йе ниббатти, техи туситадеваган̣ехи, техи ва̄ ка̄магун̣ехи. ‘‘саман̇гибхӯта̄ парива̄рита̄’’ти ча иттхилин̇ганиддесо пуриматтабха̄васиддхам̣ иттхибха̄вам̣, девата̄бха̄вам̣ ва̄ сандха̄йа като, девӯпапатти пана пурисабха̄венева джа̄та̄.

евам̣ тхерена йа̄чито бхагава̄ таттха гамане бахӯнам̣ висеса̄дхигамам̣ дисва̄ вӣсатисахасса кхӣн̣а̄савапаривуто ра̄джагахато атуритача̄рика̄васена капилаваттхуга̄мимаггам̣ пат̣ипаджджи. тхеро иддхийа̄ капилаваттхум̣ гантва̄ ран̃н̃о пурато а̄ка̄се т̣хито адит̣т̣хапуббам̣ весам̣ дисва̄ ран̃н̃а̄ ‘‘коси тва’’нти пуччхито, ‘‘саче амаччапуттам̣ тайа̄ бхагавато сантикам̣ песитам̣ мам̣ на джа̄на̄си, евам̣ пана джа̄на̄хӣ’’ти дассенто –

‘‘буддхасса путтомхи асайхаса̄хино, ан̇гӣрасассаппат̣имасса та̄дино;

питупита̄ майхам̣ тувам̣си сакка, дхаммена ме готама аййакосӣ’’ти. –

оса̄нага̄тхама̄ха.

таттха буддхасса путтомхӣти, саббан̃н̃убуддхасса уре джа̄тата̄йа орасапутто амхи. асайхаса̄хиноти, абхисамбодхито пуббе т̣хапетва̄ маха̄бодхисаттам̣ ан̃н̃ехи сахитум̣ вахитум̣ асаккун̣еййатта̄ асайхасса сакаласса бодхисамбха̄расса маха̄ка̄рун̣ика̄дхика̄расса ча саханато ваханато, тато парампи ан̃н̃ехи сахитум̣ абхибхавитум̣ асаккун̣еййатта̄ асайха̄нам̣ пан̃чаннам̣ ма̄ра̄нам̣ саханато абхибхаванато, а̄сайа̄нусайачарита̄дхимуттиа̄дивибха̄га̄вабодханена йатха̄рахам̣ венеййа̄нам̣ дит̣т̣хадхаммикасампара̄йикапараматтхехи ануса̄санӣсан̇кха̄тасса ан̃н̃ехи асайхасса буддхакиччасса ча саханато, таттха ва̄ са̄дхука̄рӣбха̄вато асайхаса̄хино. ан̇гӣрасасса̄ти ан̇гӣкатасӣла̄дисампаттикасса. ‘‘ан̇гаман̇гехи ниччхаран̣акаобха̄сасса̄’’ти апаре. кечи пана ‘‘ан̇гӣрасо, сиддхаттхоти две на̄ма̄ни питара̄йева гахита̄нӣ’’ти ваданти. аппат̣имасса̄ти анӯпамасса. ит̣т̣ха̄нит̣т̣хесу та̄дилаккхан̣аппаттийа̄ та̄дино. питупита̄ майхам̣ тувам̣сӣти арийаджа̄тивасена майхам̣ питу самма̄самбуддхасса локавоха̄рена твам̣ пита̄ аси. сакка̄ти джа̄тивасена ра̄джа̄нам̣ а̄лапати. дхаммена̄ти сабха̄вена арийаджа̄ти локийаджа̄тӣти двиннам̣ джа̄тӣнам̣ сабха̄васамодха̄нена готама̄ти ра̄джа̄нам̣ готтена а̄лапати. аййакосӣти пита̄махо аси. еттха ча ‘‘буддхасса путтомхӣ’’тиа̄дим̣ ваданто тхеро ан̃н̃ам̣ бйа̄ка̄си.

евам̣ пана атта̄нам̣ джа̄на̄петва̄ хат̣т̣хатут̣т̣хена ран̃н̃а̄ маха̄рахе паллан̇ке нисӣда̄петва̄ аттано пат̣ийа̄дитасса на̄наггарасасса бходжанасса паттам̣ пӯретва̄ динне гамана̄ка̄рам̣ дассети. ‘‘касма̄ гантука̄маттха, бхун̃джатха̄’’ти ча вутте, ‘‘саттху сантикам̣ гантва̄ бхун̃джисса̄мӣ’’ти. ‘‘кахам̣ пана саттха̄’’ти? ‘‘вӣсатисахассабхиккхупарива̄ро тумха̄кам̣ дассанаттха̄йа маггам̣ пат̣ипанно’’ти. ‘‘тумхе имам̣ пин̣д̣апа̄там̣ парибхун̃джитва̄ йа̄ва мама путто имам̣ нагарам̣ сампа̄пун̣а̄ти, та̄васса итова пин̣д̣апа̄там̣ харатха̄’’ти. тхеро бхаттакиччам̣ катва̄ ран̃н̃о париса̄йа ча дхаммам̣ катхетва̄ саттху а̄гаманато пуретарамева сакалам̣ ра̄джанивесанам̣ ратанаттайе абхиппасаннам̣ каронто саббесам̣ пассанта̄нам̣йева саттху а̄харитаббабхаттапун̣н̣ам̣ паттам̣ а̄ка̄се виссаджджетва̄ сайампи веха̄сам̣ аббхуггантва̄ пин̣д̣апа̄там̣ упанетва̄ саттху хаттхе т̣хапеси. саттха̄ там̣ пин̣д̣апа̄там̣ парибхун̃джи. евам̣ сат̣т̣хийоджанам̣ маггам̣ дивасе дивасе йоджанам̣ гаччхантасса саттху ра̄джагехатова бхаттам̣ а̄харитва̄ ада̄си. атха нам̣ бхагава̄ ‘‘майхам̣ питу маха̄ра̄джасса сакаланивесанам̣ паса̄десӣ’’ти кулаппаса̄дака̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

ка̄л̣уда̄йиттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. екавиха̄рийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

пурато паччхато ва̄тиа̄дика̄ а̄йасмато екавиха̄рийаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто кассападасабаласса ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ аран̃н̃ам̣ пависитва̄ вивекава̄сам̣ васи.

со тена пун̃н̃акаммена екам̣ буддхантарам̣ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де бхагавати париниббуте дхамма̄сокаран̃н̃о канит̣т̣хабха̄та̄ хутва̄ ниббатти. асокамаха̄ра̄джа̄ кира саттху паринибба̄нато двиннам̣ вассасата̄нам̣ упари ат̣т̣ха̄расаме вассе сакаладжамбудӣпе екараджджа̄бхисекам̣ патва̄ аттано канит̣т̣хам̣ тиссакума̄рам̣ опарадждже т̣хапетва̄ екена упа̄йена там̣ са̄сане абхиппасаннам̣ ака̄си. со екадивасам̣ мигавам̣ гато аран̃н̃е йонакамаха̄дхаммараккхитаттхерам̣ хаттхина̄гена са̄ласа̄кхам̣ гахетва̄ бӣджийама̄нам̣ нисиннам̣ дисва̄ сан̃джа̄тапаса̄до ‘‘ахо вата̄хампи айам̣ маха̄тхеро вийа паббаджитва̄ аран̃н̃е вихареййа’’нти чинтеси. тхеро тасса читта̄ча̄рам̣ н̃атва̄ тасса пассантассева а̄ка̄сам̣ аббхуггантва̄ асока̄ра̄ме поккхаран̣ийа̄ абхиджджама̄не удаке т̣хатва̄ чӣваран̃ча уттара̄сан̇ган̃ча а̄ка̄се олаггетва̄ нха̄йитум̣ а̄рабхи. кума̄ро тхерасса а̄нубха̄вам̣ дисва̄ абхиппасанно аран̃н̃ато ниваттитва̄ ра̄джагехам̣ гантва̄ ‘‘паббаджисса̄мӣ’’ти ран̃н̃о а̄рочеси. ра̄джа̄ там̣ анекаппака̄рам̣ йа̄читва̄ паббаджджа̄дхиппа̄йам̣ ниваттетум̣ на̄саккхи. со упа̄сако хутва̄ паббаджджа̄сукхам̣ паттхенто –

537. ‘‘пурато паччхато ва̄пи, апаро че на виджджати;

атӣва пха̄су бхавати, екасса васато ване.

538. ‘‘ханда еко гамисса̄ми, аран̃н̃ам̣ буддхаван̣н̣итам̣;

пха̄су екавиха̄рисса, пахитаттасса бхиккхуно.

539. ‘‘йогӣ-пӣтикарам̣ раммам̣, маттакун̃джарасевитам̣;

еко аттхавасӣ кхиппам̣, пависисса̄ми ка̄нанам̣.

540. ‘‘супуппхите сӣтаване, сӣтале гирикандаре;

гатта̄ни парисин̃читва̄, чан̇камисса̄ми екако.

541. ‘‘ека̄кийо адутийо, раман̣ӣйе маха̄ване;

када̄хам̣ вихарисса̄ми, катакиччо ана̄саво.

542. ‘‘евам̣ ме каттука̄масса, адхиппа̄йо самиджджхату;

са̄дхайисса̄махам̣йева, на̄н̃н̃о ан̃н̃асса ка̄рако’’ти. –

има̄ чха га̄тха̄ абха̄си.

таттха пурато паччхато ва̄ти аттано пурато ва̄ паччхато ва̄, ва̄-саддасса викаппаттхатта̄ пассато ва̄ апаро ан̃н̃о джано на виджджати че, атӣва ативийа пха̄су читтасукхам̣ бхавати. екавиха̄рӣбха̄вена екасса асаха̄йасса. ване васатоти чирапаричитена вивекаджджха̄сайена а̄кад̣д̣хийама̄нахадайо со раттиндивам̣ маха̄джанапаривутасса васато сан̇ган̣икавиха̄рам̣ ниббинданто вивекасукхан̃ча бахум̣ ман̃н̃анто вадати.

ханда̄ти воссаггаттхе нипа̄то, тена ида̄ни карӣйама̄насса аран̃н̃агаманасса ниччхитабха̄вама̄ха. еко гамисса̄мӣти ‘‘сун̃н̃а̄га̄ре кхо, гахапати, татха̄гата̄ абхирамантӣ’’тиа̄дивачанато (чӯл̣ава. 306) буддхехи ван̣н̣итам̣ пасат̣т̣хам̣ аран̃н̃ам̣ еко асаха̄йо гамисса̄ми ва̄са̄дхиппа̄йена упагаччха̄ми. йасма̄ екавиха̄рисса т̣ха̄на̄дӣсу асаха̄йабха̄вена екавиха̄рисса нибба̄нам̣ пат̣ипеситачиттата̄йа пахитаттасса адхисӣласиккха̄дика̄ тиссо сиккха̄ сиккхато бхиккхуно аран̃н̃ам̣ пха̄су ит̣т̣хам̣ сукха̄ваханти аттхо.

йогӣ-пӣтикаранти йогӣнам̣ бха̄вана̄йа йуттаппайутта̄нам̣ аппасадда̄дибха̄вена джха̄навипассана̄дипӣтим̣ а̄ваханато йогӣ-пӣтикарам̣. висабха̄га̄рамман̣а̄бха̄вена пат̣исалла̄наса̄руппата̄йа раммам̣. маттакун̃джарасевитанти маттаварава̄ран̣авичаритам̣, имина̄пи браха̄ран̃н̃абха̄вена джанавивекам̣йева дассети. аттхавасӣти идха аттхоти саман̣адхаммо адхиппето. ‘‘катхам̣ ну кхо со ме бхавеййа̄’’ти тасса васам̣ гато.

супуппхитети сут̣т̣ху пуппхите. сӣтаванети чха̄йӯдакасампаттийа̄ сӣте ване. убхайенапи тасса раман̣ӣйатам̣йева вибха̄вети. гирикандарети гирӣнам̣ аббхантаре кандаре. канти хи удакам̣, тена да̄ритам̣ ниннат̣т̣ха̄нам̣ кандарам̣ на̄ма. та̄дисе сӣтале гирикандаре гхаммапарита̄пам̣ винодетва̄ аттано гатта̄ни парисин̃читва̄ нха̄йитва̄ чан̇камисса̄ми екакоти каттхачи ана̄йаттавуттитам̣ дассети.

ека̄кийоти ека̄кӣ асаха̄йо. адутийоти тан̣ха̄сан̇кха̄тадутийа̄бха̄вена адутийо. тан̣ха̄ хи пурисасса саббада̄ авиджаханат̣т̣хена дутийа̄ на̄ма. тена̄ха бхагава̄ – ‘‘тан̣ха̄дутийо пурисо, дӣгхамаддха̄на сам̣сара’’нти (итиву. 15, 105).

евам̣ ме каттука̄масса̄ти ‘‘ханда еко гамисса̄мӣ’’тиа̄дина̄ вуттавидхина̄ аран̃н̃ам̣ гантва̄ бха̄вана̄бхийогам̣ каттука̄масса ме. адхиппа̄йо самиджджхатӯти ‘‘када̄хам̣ вихарисса̄ми, катакиччо ана̄саво’’ти евам̣ паватто маноратхо иджджхату сиддхим̣ па̄пун̣а̄ту. арахаттаппатти ча йасма̄ на а̄йа̄чанаматтена сиджджхати, на̄пи ан̃н̃ена са̄дхетабба̄, тасма̄ а̄ха ‘‘са̄дхайисса̄махам̣йева, на̄н̃н̃о ан̃н̃асса ка̄рако’’ти.

евам̣ упара̄джасса паббаджджа̄йа дал̣ханиччхайатам̣ н̃атва̄ ра̄джа̄ асока̄ра̄магаманӣйам̣ маггам̣ алан̇ка̄ра̄петва̄ кума̄рам̣ сабба̄лан̇ка̄равибхӯситам̣ махатийа̄ сена̄йа махаччара̄джа̄нубха̄вена виха̄рам̣ неси. кума̄ро падха̄нагхарам̣ гантва̄ маха̄дхаммараккхитаттхерасса сантике паббаджи, анекасата̄ манусса̄ там̣ анупаббаджим̣су. ран̃н̃о бха̄гинеййо сан̇гхамитта̄йа са̄мико аггибрахма̄пи тамева анупаббаджи. со паббаджитва̄ хат̣т̣хатут̣т̣хо аттана̄ ка̄таббам̣ пака̄сенто –

543. ‘‘еса бандха̄ми санна̄хам̣, пависисса̄ми ка̄нанам̣;

на тато никкхамисса̄ми, аппатто а̄саваккхайам̣.

544. ‘‘ма̄луте упава̄йанте, сӣте сурабхигандхике;

авиджджам̣ да̄лайисса̄ми, нисинно нагамуддхани.

545. ‘‘ване кусумасан̃чханне, паббха̄ре нӯна сӣтале;

вимуттисукхена сукхито, рамисса̄ми гириббадже’’ти. –

тиссо га̄тха̄ абха̄си.

таттха еса бандха̄ми санна̄ханти еса̄хам̣ вӣрийасан̇кха̄там̣ санна̄хам̣ бандха̄ми, ка̄йе ча джӣвите ча нирапеккхо вӣрийасанна̄хена саннайха̄ми. идам̣ вуттам̣ хоти – йатха̄ на̄ма сӯро пурисо паччаттхике паччупат̣т̣хите там̣ джетука̄мо ан̃н̃ам̣ киччам̣ паха̄йа кавачапат̣имуччана̄дина̄ йуддха̄йа саннайхати, йуддхабхӯмин̃ча гантва̄ паччаттхике аджетва̄ тато на ниваттати, евамахампи килесапаччаттхике джетум̣ а̄диттампи сӣсам̣ челан̃ча аджджхупеккхитва̄ чатуббидхасаммаппадха̄навӣрийасанна̄хам̣ саннайха̄ми, килесе аджетва̄ килесавиджайайоггам̣ вивекат̣т̣ха̄нам̣ на виссаджджемӣти. тена вуттам̣ ‘‘пависисса̄ми ка̄нанам̣ на тато никкхамисса̄ми, аппатто а̄саваккхайа’’нти.

‘‘ма̄луте упава̄йанте’’тиа̄дина̄ аран̃н̃ат̣т̣ха̄насса каммат̣т̣ха̄набха̄вана̄йогйатам̣ вадати, рамисса̄ми нӯна гириббаджети йоджана̄. паббатапариккхепе абхирамисса̄ми ман̃н̃ети ана̄гататтхам̣ парикаппенто вадати. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.

евам̣ ватва̄ тхеро аран̃н̃ам̣ пависитва̄ саман̣адхаммам̣ каронто упаджджха̄йена саддхим̣ калин̇гарат̣т̣хам̣ агама̄си. таттхасса па̄де чаммика̄ба̄дхо уппаджджи, там̣ дисва̄ еко веджджо ‘‘саппим̣, бханте, парийесатха, тикиччхисса̄ми на’’нти а̄ха. тхеро саппипарийесанам̣ акатва̄ випассана̄йа ева каммам̣ кароти, рого вад̣д̣хати, веджджо тхерасса таттха аппоссуккатам̣ дисва̄ сайамева саппим̣ парийеситва̄ тхерам̣ арогам̣ ака̄си. со арого хутва̄ начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.44.1-12) –

‘‘имамхи бхаддаке каппе, брахмабандху маха̄йасо;

кассапо на̄ма готтена, уппаджджи вадатам̣ варо.

‘‘ниппапан̃чо нира̄ламбо, а̄ка̄сасамама̄насо;

сун̃н̃ата̄бахуло та̄дӣ, анимиттарато васӣ.

‘‘асан̇гачитто никлесо, асам̣сат̣т̣хо куле ган̣е;

маха̄ка̄рун̣ико вӣро, винайопа̄йаковидо.

‘‘уййутто паракиччесу, винайанто садеваке;

нибба̄нагаманам̣ маггам̣, гатим̣ пан̇кависосанам̣.

‘‘аматам̣ парамасса̄дам̣, джара̄маччунива̄ран̣ам̣;

маха̄парисамаджджхе со, нисинно локата̄рако.

‘‘каравӣкаруто на̄тхо, брахмагхосо татха̄гато;

уддхаранто маха̄дугга̄, виппанат̣т̣хе ана̄йаке.

‘‘десенто вираджам̣ дхаммам̣, дит̣т̣хо ме локана̄йако;

тасса дхаммам̣ сун̣итва̄на, паббаджим̣ анага̄рийам̣.

‘‘паббаджитва̄ тада̄па̄хам̣, чинтенто джинаса̄санам̣;

екакова ване рамме, васим̣ сам̣саггапӣл̣ито.

‘‘сакка̄йавӯпака̄со ме, хетубхӯто мама̄бхавӣ;

манасо вӯпака̄сасса, сам̣саггабхайадассино.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ тхере таттха вихаранте ра̄джа̄ кот̣идханапаричча̄гена бходжакагиривиха̄рам̣ на̄ма ка̄ретва̄ тхерам̣ таттха ва̄сеси. со таттха вихаранто паринибба̄нака̄ле –

546. ‘‘сохам̣ парипун̣н̣асан̇каппо, чандо паннарасо йатха̄;

сабба̄савапариккхӣн̣о, наттхи да̄ни пунаббхаво’’ти. –

оса̄нага̄тхама̄ха. са̄ утта̄наттха̄ва. тадева ча тхерасса ан̃н̃а̄бйа̄каран̣ам̣ ахосӣти.

екавиха̄рийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. маха̄каппинаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

ана̄гатам̣ йо пат̣икачча пассатӣтиа̄дика̄ а̄йасмато маха̄каппинаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айам̣ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватӣнагаре кулагхаре ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто саттху сантике дхаммам̣ сун̣анто саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхум̣ бхиккхуова̄дака̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ таджджам̣ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси.

со таттха йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесу сам̣саранто кассапасамма̄самбуддхака̄ле ба̄ра̄н̣асийам̣ кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто пурисасахассаган̣аджет̣т̣хако хутва̄ габбхасахассапат̣иман̣д̣итам̣ махантам̣ паривен̣ам̣ ка̄ра̄песи. те саббепи джана̄ йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ там̣ упа̄сакам̣ джет̣т̣хакам̣ катва̄ сапуттада̄ра̄ девалоке ниббаттитва̄ екам̣ буддхантарам̣ девамануссесу сам̣сарим̣су. тесу ган̣аджет̣т̣хако амха̄кам̣ саттху ниббаттито пуретарамева паччантадесе куккут̣ана̄маке нагаре ра̄джагехе ниббатти, тасса каппиноти на̄мам̣ ахоси. сесапуриса̄ тасмим̣йева нагаре амаччакуле ниббаттим̣су. каппинакума̄ро питу аччайена чхаттам̣ усса̄петва̄ маха̄каппинара̄джа̄ на̄ма джа̄то. со сутавиттаката̄йа па̄това чатӯхи два̄рехи сӣгхам̣ дӯте песеси – ‘‘йаттха бахуссуте пассатха, тато ниваттитва̄ майхам̣ а̄рочетха̄’’ти.

тена ча самайена амха̄кам̣ саттха̄ локе уппаджджитва̄ са̄ваттхим̣ упанисса̄йа вихарати. тасмим̣ ка̄ле са̄ваттхива̄сино ва̄н̣иджа̄ са̄ваттхийам̣ ут̣т̣ха̄накабхан̣д̣ам̣ гахетва̄ там̣ нагарам̣ гантва̄ бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ ‘‘ра̄джа̄нам̣ пассисса̄ма̄’’ти пан̣н̣а̄ка̄рахаттха̄ ран̃н̃о а̄роча̄песум̣. те ра̄джа̄ паккоса̄петва̄ ниййа̄дитапан̣н̣а̄ка̄ре вандитва̄ т̣хите ‘‘куто а̄гататтха̄’’ти пуччхи. ‘‘са̄ваттхито, дева̄’’ти. ‘‘каччи во рат̣т̣хам̣ субхиккхам̣, дхаммико ра̄джа̄’’ти? ‘‘а̄ма, дева̄’’ти. ‘‘кӣдисо дхаммо тумха̄кам̣ десе ида̄ни паваттатӣ’’ти? ‘‘там̣, дева, на сакка̄ уччхит̣т̣хамукхехи катхету’’нти. ра̄джа̄ суван̣н̣абхин̇га̄рена удакам̣ да̄песи. те мукхам̣ виккха̄летва̄ дасабала̄бхимукха̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄, ‘‘дева, амха̄кам̣ десе буддхаратанам̣ на̄ма уппанна’’нти а̄хам̣су. ран̃н̃о ‘‘буддхо’’ти вачане сутаматтейева сакаласарӣрам̣ пхарама̄на̄ пӣти уппаджджи. тато ‘‘буддхоти, та̄та̄, вадетха̄’’ти а̄ха. ‘‘буддхоти, дева, вада̄ма̄’’ти. евам̣ тиккхаттум̣ вада̄петва̄ ‘‘буддхоти падам̣ апарима̄н̣а’’нти тасмим̣йева паде пасанно сатасахассам̣ датва̄ ‘‘апарам̣ вадетха̄’’ти пуччхи. ‘‘дева, локе дхаммаратанам̣ на̄ма уппанна’’нти. тампи сутва̄ татхева сатасахассам̣ датва̄ ‘‘апарам̣ вадетха̄’’ти пуччхи. ‘‘дева, сан̇гхаратанам̣ на̄ма уппанна’’нти. тампи сутва̄ татхева сатасахассам̣ датва̄ ‘‘буддхасса бхагавато сантике паббаджисса̄мӣ’’ти татова никкхами. амачча̄пи татхева никкхамим̣су. со амаччасахассена саддхим̣ ган̇га̄тӣрам̣ патва̄ ‘‘саче саттха̄ самма̄самбуддхо, имесам̣ асса̄нам̣ кхураматтампи ма̄ теметӯ’’ти сачча̄дхит̣т̣ха̄нам̣ катва̄ удакапит̣т̣хенева пӯрам̣ ган̇га̄надим̣ атиккамитва̄ апарампи ад̣д̣хайоджанавиттха̄рам̣ надим̣ татхева атиккамитва̄ татийам̣ чандабха̄гам̣ на̄ма маха̄надим̣ патва̄ тампи та̄йа ева саччакирийа̄йа атикками.

саттха̄пи там̣дивасам̣ паччӯсасамайам̣йева маха̄карун̣а̄сама̄паттито вут̣т̣ха̄йа локам̣ волокенто ‘‘аджджа маха̄каппино тийоджанасатикам̣ раджджам̣ паха̄йа амаччасахассапарива̄ро мама сантике паббаджитум̣ а̄гамиссатӣ’’ти дисва̄ ‘‘майа̄ тесам̣ паччуггаманам̣ ка̄тум̣ йутта’’нти па̄това сарӣрапат̣иджагганам̣ катва̄ бхиккхусан̇гхапаривуто са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто сайамева а̄ка̄сена гантва̄ чандабха̄га̄йа надийа̄ тӣре тесам̣ уттаран̣атиттхасса̄бхимукхат̣т̣ха̄не маха̄нигродхамӯле паллан̇кена нисинно чхаббан̣н̣абуддхарасмийо виссаджджеси. те тена титтхена уттаранта̄ буддхарасмийо ито чито ча видха̄вантийо олокенто бхагавантам̣ дисва̄ ‘‘йам̣ саттха̄рам̣ уддисса майам̣ а̄гата̄, аддха̄ со есо’’ти дассаненева нит̣т̣хам̣ гантва̄ дит̣т̣хат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа онамитва̄ параманипачча̄ка̄рам̣ каронта̄ бхагавантам̣ упасан̇камим̣су. ра̄джа̄ бхагавато гоппхакесу гахетва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ екамантам̣ нисӣди саддхим̣ амаччасахассена. саттха̄ тесам̣ дхаммам̣ десеси. десана̄парийоса̄не саддхим̣ париса̄йа арахатте патит̣т̣ха̄си. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.54.66-107) –

‘‘падумуттаро на̄ма джино, саббадхамма̄на па̄рагӯ;

удито аджат̣а̄ка̄се, равӣва сарадамбаре.

‘‘вачана̄бха̄йа бодхети, венеййападума̄ни со;

килесапан̇кам̣ сосети, матирам̣сӣхи на̄йако.

‘‘титтхийа̄нам̣ йасе ханти, кхаджджота̄бха̄ йатха̄ рави;

саччаттха̄бхам̣ пака̄сети, ратанам̣ва дива̄каро.

‘‘гун̣а̄нам̣ а̄йатибхӯто, ратана̄нам̣ва са̄гаро;

паджджуннорива бхӯта̄ни, дхаммамегхена вассати.

‘‘аккхадассо тада̄ а̄сим̣, нагаре хам̣сасавхайе;

упечча дхаммамассосим̣, джаладжуттамана̄мино.

‘‘ова̄дакасса бхиккхӯнам̣, са̄вакасса ката̄вино;

гун̣ам̣ пака̄сайантасса, таппайантасса ме манам̣.

‘‘сутва̄ патӣто сумано, нимантетва̄ татха̄гатам̣;