3. сопа̄каттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

йатха̄пи екапуттасминти а̄йасмато сопа̄каттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? со кира пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро хутва̄ таттха таттха виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалам̣ упачинанто какусандхасса бхагавато ка̄ле ан̃н̃атарасса кут̣умбикасса путто хутва̄ ниббатто екадивасам̣ саттха̄рам̣ дисва̄ пасанначитто бӣджапӯрапхала̄ни саттху упанеси. пат̣иггахеси бхагава̄ анукампам̣ упа̄да̄йа. со бхиккхусан̇гхе ча абхиппасанно сала̄кабхаттам̣ пат̣т̣хапетва̄ сан̇гхуддесавасена тин̣н̣ам̣ бхиккхӯнам̣ йа̄вата̄йукам̣ кхӣрабхаттам̣ ада̄си. со техи пун̃н̃акаммехи апара̄парам̣ девамануссесу сампаттим̣ анубхаванто екада̄ мануссайонийам̣ ниббатто екасса паччекабуддхасса кхӣрабхаттам̣ ада̄си. евам̣ таттха таттха пун̃н̃а̄ни катва̄ сугатӣсу ева париббхаманто имасмим̣ буддхуппа̄де пуримакамманиссандена са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атара̄йа дуггатиттхийа̄ куччхимхи пат̣исандхим̣ ган̣хи. тасса ма̄та̄ даса ма̄се куччхина̄ парихаритва̄ парипакке габбхе виджа̄йанака̄ле виджа̄йитум̣ асакконтӣ муччхам̣ а̄паджджитва̄ бахувелам̣ мата̄ вийа нипаджджи. там̣ н̃а̄така̄ ‘‘мата̄’’ти сан̃н̃а̄йа суса̄нам̣ нетва̄ читакам̣ а̄ропетва̄ девата̄нубха̄вена ва̄тавут̣т̣хийа̄ ут̣т̣хита̄йа аггим̣ адатва̄ паккамим̣су. да̄рако паччхимабха̄викатта̄ девата̄нубха̄вена ма̄тукуччхито арого никкхами. ма̄та̄ пана ка̄ламака̄си. девата̄ там̣ гахетва̄ мануссарӯпена суса̄нагопакасса гехе т̣хапетва̄ катипайака̄лам̣ патирӯпена а̄ха̄рена посеси. тато парам̣ суса̄нагопако ча нам̣ аттано путтам̣ катва̄ вад̣д̣хети. со татха̄ вад̣д̣хенто тасса путтена супийена на̄ма да̄ракена саддхим̣ кӣл̣анто вичарати. тасса суса̄не джа̄тасам̣вад̣д̣хабха̄вато сопа̄коти саман̃н̃а̄ ахоси.

атхекадивасам̣ саттавассикам̣ там̣ бхагава̄ паччӯсавела̄йа н̃а̄н̣аджа̄лам̣ паттхаритва̄ венеййабандхаве олокетва̄ н̃а̄н̣аджалантогадхам̣ дисва̄ суса̄нат̣т̣ха̄нам̣ агама̄си. да̄рако пуббахетуна̄ чодийама̄но пасаннама̄насо саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ ат̣т̣ха̄си. саттха̄ тасса дхаммам̣ катхеси. со дхаммам̣ сутва̄ паббаджджам̣ йа̄читва̄ ‘‘питара̄ анун̃н̃а̄тосӣ’’ти вутто питарам̣ саттху сантикам̣ неси. тасса пита̄ саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ ‘‘бханте, имам̣ да̄ракам̣ пабба̄джетха̄’’ти ануджа̄ни. саттха̄ там̣ пабба̄джетва̄ метта̄бха̄вана̄йа нийоджеси. со метта̄каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ суса̄не вихаранто ча чирассева метта̄джха̄нам̣ ниббаттетва̄ джха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ саччха̄ка̄си. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.45.1-7) –

‘‘какусандхо маха̄вӣро, саббадхамма̄на па̄рагӯ;

ган̣амха̄ вӯпакат̣т̣хо со, агама̄си ванантарам̣.

‘‘бӣджамин̃джам̣ гахетва̄на, лата̄йа а̄вун̣им̣ ахам̣;

бхагава̄ тамхи самайе, джха̄йате паббатантаре.

‘‘дисва̄нахам̣ девадевам̣, виппасаннена четаса̄;

даккхин̣еййасса вӣрасса, бӣджамин̃джамада̄сахам̣.

‘‘имасмим̣йева каппамхи, йам̣ мин̃джамададим̣ тада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, бӣджамин̃джассидам̣ пхалам̣.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

араха̄ хутва̄ пана ан̃н̃есам̣ соса̄никабхиккхӯнам̣ метта̄бха̄вана̄видхим̣ дассенто ‘‘йатха̄пи екапуттасми’’нти га̄тхам̣ абха̄си.

33. таттха йатха̄ти опамматтхе нипа̄то. екапуттасминти пуна̄ти ча кулавам̣сам̣ та̄йати ча̄ти путто, атраджа̄дибхедо путто. еко путто екапутто, тасмим̣ екапуттасмим̣. висайе четам̣ бхуммавачанам̣. пийасминти пийа̄йитаббата̄йа чева екапуттата̄йа ча рӯпасӣла̄ча̄ра̄дӣхи ча пемакаран̣ат̣т̣ха̄набхӯте. кусалӣти кусалам̣ вуччати кхемам̣ соттхибха̄во, там̣ лабхитаббам̣ етасса аттхӣти кусалӣ, сатта̄нам̣ хитесӣ меттаджджха̄сайо. саббесу па̄н̣есӯти саббесу саттесу. саббаттха̄ти сабба̄су диса̄су саббесу ва̄ бхава̄дӣсу, сабба̄су ва̄ аваттха̄су. идам̣ вуттам̣ хоти – йатха̄ екапуттаке пийе мана̄пе ма̄та̄пита̄ кусалӣ екантахитесӣ бхавеййа, евам̣ пураттхима̄дибхеда̄су сабба̄су диса̄су, ка̄мабхава̄дибхедесу саббесу бхавесу дахара̄дибхеда̄су сабба̄су аваттха̄су ча т̣хитесу саббесу саттесу екантахитесита̄йа кусалӣ бхавеййа, ‘‘митто уда̄сӣно пан̃чаттхико’’ти сӣмам̣ акатва̄ сӣма̄самбхедавасена саббаттха екарасам̣ меттам̣ бха̄веййа̄ти. имам̣ пана га̄тхам̣ ватва̄ ‘‘саче тумхе а̄йасманто евам̣ метта̄бха̄ванам̣ ануйун̃джеййа̄тха, йе те бхагавата̄ ‘сукхам̣ супатӣ’тиа̄дина̄ (а. ни. 11.15) ека̄даса метта̄нисам̣са̄ вутта̄, екам̣сена тесам̣ бха̄гино бхаватха̄’’ти ова̄дамада̄си.

сопа̄каттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.