1. гахваратӣрийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

пхут̣т̣хо д̣ам̣сехӣти а̄йасмато гахваратӣрийаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? со кира пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро ито екатим̣се каппе сикхисса бхагавато ка̄ле мигалуддо хутва̄ аран̃н̃е вичаранто аддаса сикхим̣ бхагавантам̣ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле девана̄гайаккха̄нам̣ дхаммам̣ десентам̣, дисва̄ пана пасаннама̄насо ‘‘дхаммо еса вуччатӣ’’ти саре нимиттам̣ аггахеси. со тена читтаппаса̄дена девалоке уппанно пуна апара̄парам̣ сугатӣсуйева сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ ‘‘аггидатто’’ти ладдхана̄мо вайаппатто бхагавато йамакапа̄т̣иха̄рийам̣ дисва̄ сан̃джа̄таппаса̄до са̄сане паббаджитва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ гахваратӣре на̄ма аран̃н̃ат̣т̣ха̄не васати. тенасса гахваратӣрайоти саман̃н̃а̄ ахоси. со випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.52.44-50) –

‘‘мигалуддо пуре а̄си, аран̃н̃е випине ахам̣;

аддасам̣ вираджам̣ буддхам̣, девасан̇гхапураккхатам̣.

‘‘чатусаччам̣ пака̄сентам̣, десентам̣, аматам̣ падам̣;

ассосим̣ мадхурам̣ дхаммам̣, сикхино локабандхуно.

‘‘гхосе читтам̣ паса̄десим̣, асамаппат̣ипуггале;

таттха читтам̣ паса̄детва̄, уттарим̣ дуттарам̣ бхавам̣.

‘‘екатим̣се ито каппе, йам̣ сан̃н̃амалабхим̣ тада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, гхосасан̃н̃а̄йидам̣ пхалам̣.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ бхагавантам̣ вандитва̄ са̄ваттхийам̣ агама̄си. тасса а̄гатабха̄вам̣ сутва̄ н̃а̄така̄ упагантва̄ маха̄да̄нам̣ паваттесум̣. со катипайадивасе васитва̄ аран̃н̃амева гантука̄мо ахоси. там̣ н̃а̄така̄, ‘‘бханте, аран̃н̃ам̣ на̄ма д̣ам̣самакаса̄дивасена бахупариссайам̣, идхева васатха̄’’ти а̄хам̣су. там̣ сутва̄ тхеро ‘‘аран̃н̃ава̄сойева майхам̣ руччатӣ’’ти вивека̄бхиратикиттанамукхена ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто ‘‘пхут̣т̣хо д̣ам̣сехӣ’’ти га̄тхам̣ абха̄си.

31. таттха пхут̣т̣хо д̣ам̣сехи макасехӣти д̣ам̣санасӣлата̄йа ‘‘д̣ам̣са̄’’ти ладдхана̄ма̄хи андхакамаккхика̄хи, макасанан̃н̃итехи ча сӯчимукхапа̄н̣ехи пхуссито дат̣т̣хоти аттхо. аран̃н̃асминти ‘‘пан̃чадханусатикам̣ паччхима’’нти (па̄ра̄. 654) вуттааран̃н̃алаккхан̣айогато аран̃н̃е. браха̄ванети маха̄руккхагаччхагаханата̄йа маха̄ване аран̃н̃а̄нийам̣. на̄го сан̇га̄масӣсева̄ти сан̇га̄ма̄вачаро хаттхина̄го вийа сан̇га̄мамуддхани парасена̄сампаха̄рам̣. ‘‘аран̃н̃ава̄со на̄ма буддха̄дӣхи ван̣н̣ито тхомито’’ти усса̄хаджа̄то сато сатима̄ хутва̄ татра тасмим̣ аран̃н̃е, тасмим̣ ва̄ д̣ам̣са̄дисампхассе упат̣т̣хите адхива̄сайе адхива̄сеййа сахеййа, ‘‘д̣ам̣са̄дайо мам̣ а̄ба̄дхентӣ’’ти аран̃н̃ава̄сам̣ на джахеййа̄ти аттхо.

гахваратӣрийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.