2. читтакаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
нӣла̄сугӣва̄ти а̄йасмато читтакаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? со кира падумуттарабуддхака̄лато пат̣т̣ха̄йа виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалам̣ а̄чинанто ито еканавуте каппе мануссайонийам̣ ниббаттитва̄ вин̃н̃уттам̣ патто випассим̣ бхагавантам̣ пасситва̄ пасаннама̄насо пуппхехи пӯджам̣ катва̄ вандитва̄ ‘‘сантадхаммена на̄ма еттха бхавитабба’’нти саттхари нибба̄не ча адхимуччи. со тена пун̃н̃акаммена тато чуто та̄ватим̣сабхаване ниббатто апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагахе вибхавасампаннасса бра̄хман̣асса путто хутва̄ ниббатти читтако на̄ма на̄мена. со бхагавати ра̄джагахам̣ гантва̄ вел̣уване вихаранте саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ чарийа̄нукӯлам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ аран̃н̃а̄йатанам̣ пависитва̄ бха̄вана̄нуйутто джха̄нам̣ ниббаттетва̄ джха̄напа̄дакам̣ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ начиренева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.50.1-7) –
‘‘кан̣ика̄рам̣ва джотантам̣, нисиннам̣ паббатантаре;
аддасам̣ вираджам̣ буддхам̣, випассим̣ локана̄йакам̣.
‘‘тӣн̣и кин̇кан̣ипуппха̄ни, паггайха абхиропайим̣;
самбуддхам̣ абхипӯджетва̄, гаччха̄ми даккхин̣а̄мукхо.
‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;
джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣сам̣ агаччхахам̣.
‘‘еканавуте ито каппе, йам̣ буддхамабхипӯджайим̣;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, буддхапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ саттха̄рам̣ вандитум̣ ра̄джагахам̣ упагато таттха бхиккхӯхи ‘‘ким̣, а̄вусо, аран̃н̃е аппаматто виха̄сӣ’’ти пут̣т̣хо аттано аппама̄давиха̄раниведанена ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто ‘‘нӣла̄сугӣва̄’’ти га̄тхам̣ абха̄си.
22. таттха нӣла̄сугӣва̄ти нӣласугӣва̄, га̄тха̄сукхаттхан̃хеттха дӣгхо като, ра̄дживантата̄йа сундара̄йа гӣва̄йа саманна̄гатоти аттхо. те йебхуййена ча нӣлаван̣н̣ата̄йа нӣла̄. собханакан̣т̣хата̄йа сугӣва̄. сикхиноти маттхаке джа̄та̄йа сикха̄йа сассирикабха̄вена сикхино. мора̄ти майӯра̄. ка̄рамбхийанти ка̄рамбаруккхе. ка̄рамбхийанти ва̄ тасса ванасса на̄мам̣. тасма̄ ка̄рамбхийанти ка̄рамбхана̄маке ванети аттхо. абхинадантӣти па̄вуссака̄ле мегхагаджджитам̣ сутва̄ кека̄саддам̣ каронта̄ утусампада̄сиддхена сарена хам̣са̄дике абхибхаванта̄ вийа наданти. тети те мора̄. сӣтава̄такӣл̣ита̄ти сӣтена мегхава̄тена сан̃джа̄такӣл̣ита̄ мадхуравасситам̣ вассанта̄. суттанти бхаттасаммадавиноданаттхам̣ сайитам̣, ка̄йакиламатхапат̣ипассамбхана̄йа ва̄ анун̃н̃а̄тавела̄йам̣ супантам̣. джха̄йанти саматхавипассана̄джха̄нехи джха̄йанасӣлам̣ бха̄вана̄нуйуттам̣. нибодхентӣти пабодхенти. ‘‘имепи на̄ма ниддам̣ анупагантва̄ джа̄гаранта̄ аттана̄ каттаббам̣ каронти, киман̇гам̣ пана̄ха’’нти евам̣ сампаджан̃н̃уппа̄данена сайанато вут̣т̣ха̄пентӣти адхиппа̄йо.
читтакаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.