1. парипун̣н̣акаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

на татха̄ матам̣ сатарасанти а̄йасмато парипун̣н̣акаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро дхаммадассисса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто саттхари париниббуте саттху четийе пуппха̄дӣхи ул̣а̄рам̣ пӯджам̣ ака̄си. со тена пун̃н̃акаммена девесу ниббаттитва̄ апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ сугатӣсуйева сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де капилаваттхусмим̣ сакйара̄джакуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто парипун̣н̣авибхавата̄йа парипун̣н̣акоти пан̃н̃а̄йиттха. со вибхавасампанната̄йа саббака̄лам̣ сатарасам̣ на̄ма а̄ха̄рам̣ парибхун̃джанто саттху миссака̄ха̄рапарибхогам̣ сутва̄ ‘‘та̄ва сукхума̄лопи бхагава̄ нибба̄насукхам̣ апеккхитва̄ йатха̄ татха̄ йа̄пети, касма̄ майам̣ а̄ха̄рагиддха̄ хутва̄ а̄ха̄расуддхика̄ бхависса̄ма, нибба̄насукхамева пана амхехи парийеситабба’’нти сам̣са̄ре джа̄тасам̣вего гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа саттху сантике паббаджитва̄ бхагавата̄ ка̄йагата̄сатикаммат̣т̣ха̄не нийоджито таттха патит̣т̣ха̄йа пат̣иладдхаджха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.15.5-9) –

‘‘ниббуте локана̄тхамхи, дхаммадассӣнара̄сабхе;

а̄ропесим̣ дхаджаттхамбхам̣, буддхасет̣т̣хасса четийе.

‘‘ниссен̣им̣ ма̄пайитва̄на, тхӯпасет̣т̣хам̣ сама̄рухим̣;

джа̄типуппхам̣ гахетва̄на, тхӯпамхи абхиропайим̣.

‘‘ахо буддхо ахо дхаммо, ахо но саттху сампада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, тхӯпапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.

‘‘чатуннавутито каппе, тхӯпасӣкхасана̄мака̄;

сол̣аса̄сим̣су ра̄джа̄но, чаккаваттӣ махаббала̄.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ дхамме га̄равабахума̄нена пӣтивегависсат̣т̣хам̣ уда̄нам̣ уда̄ненто ‘‘на татха̄ матам̣ сатараса’’нти га̄тхам̣ абха̄си.

91. таттха на татха̄ матам̣ сатарасам̣, судханнам̣ йам̣ майаджджа парибхуттанти татха̄ти тена пака̄рена. матанти абхиматам̣. сатарасанти сатарасабходжанам̣ ‘‘сатарасабходжанам̣ на̄ма сатапа̄касаппиа̄дӣхи абхисан̇кхатам̣ бходжана’’нти ваданти. атха ва̄ анекаттхо сатасаддо ‘‘сатасо сахассасо’’тиа̄дӣсу вийа. тасма̄ йам̣ бходжанам̣ анекасӯпам̣ анекабйан̃джанам̣, там̣ анекарасата̄йа ‘‘сатараса’’нти вуччати, на̄на̄расабходжананти аттхо. судха̄ ева аннам̣ судха̄бходжанам̣ дева̄нам̣ а̄ха̄ро. йам̣ майаджджа парибхуттанти йам̣ майа̄ аджджа анубхуттам̣. ‘‘йам̣ майа̄ парибхутта’’нти ча идам̣ ‘‘сатарасам̣ судханна’’нти еттха̄пи йоджетаббам̣. идам̣ вуттам̣ хоти – йам̣ майа̄ аджджа етарахи ниродхасама̄паттисама̄паджджанавасена пхаласама̄паттисама̄паджджанавасена ча аччантамева сантам̣ пан̣ӣтам̣ нибба̄насукхам̣ парибхун̃джийама̄нам̣, там̣ йатха̄ матам̣ абхиматам̣ самбха̄витам̣ татха̄ ра̄джака̄ле майа̄ парибхуттам̣ сатарасабходжанам̣ деваттабха̄ве парибхуттам̣ судханнан̃ча на матам̣ на̄бхиматам̣. касма̄? идан̃хи арийанисевитам̣ нира̄мисам̣ килеса̄нам̣ аваттхубхӯтам̣, там̣ пана путхуджджанасевитам̣ са̄мисам̣ килеса̄нам̣ ваттхубхӯтам̣, там̣ имасса сан̇кхампи калампи калабха̄гампи на упетӣти. ида̄ни ‘‘йам̣ майаджджа парибхутта’’нти вуттадхаммам̣ десенто апаримитадассина̄ готамена, буддхена судесито дхаммо’’ти а̄ха. тассаттхо – апаримитам̣ апариччхиннам̣ уппа̄давайа̄бха̄вато сантам̣ асан̇кхатадха̄тум̣ сайамбхӯн̃а̄н̣ена пассӣ, апаримитасса ананта̄паримеййасса н̃еййасса дасса̄вӣти тена апаримитадассина̄ готамаготтена самма̄самбуддхена ‘‘кхайам̣ вира̄гам̣ аматам̣ пан̣ӣта’’нти (кху. па̄. 6.4; су. ни. 227) ча ‘‘маданиммадано пипа̄савинайо’’ (а. ни. 4.34; итиву. 90) ‘‘саббасан̇кха̄расаматхо’’ти (а. ни. 5.140; 10.6) ча а̄дина̄ сут̣т̣ху десито дхаммо, нибба̄нам̣ майа̄ аджджа парибхуттанти йоджана̄.

парипун̣н̣акаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.