6. джара̄суттаван̣н̣ана̄

811. аппам̣ вата джӣвитанти джара̄суттам̣. ка̄ уппатти? екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вассам̣ васитва̄ йа̄ни та̄ни буддха̄нам̣ сарӣра̄рогйасампа̄данам̣ ануппаннасиккха̄падапан̃н̃а̄панам̣ венеййадаманам̣ татха̄рӯпа̄йа ат̣т̣хуппаттийа̄ джа̄така̄дикатханантиа̄дӣни джанападача̄рика̄нимитта̄ни, та̄ни самавеккхитва̄ джанападача̄рикам̣ пакка̄ми. анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄но са̄йам̣ са̄кетам̣ ануппатто ан̃джанаванам̣ па̄виси. са̄кетава̄сино сутва̄ ‘‘ака̄ло ида̄ни бхагавантам̣ дассана̄йа̄’’ти вибха̄та̄йа раттийа̄ ма̄ла̄гандха̄дӣни гахетва̄ бхагавато сантикам̣ гантва̄ пӯджанаванданасаммодана̄дӣни катва̄ парива̄ретва̄ ат̣т̣хам̣су йа̄ва бхагавато га̄маппавесанавела̄, атха бхагава̄ бхиккхусан̇гхапаривуто пин̣д̣а̄йа па̄виси. там̣ ан̃н̃атаро са̄кетако бра̄хман̣амаха̄са̄ло нагара̄ никкханто нагарадва̄ре аддаса. дисва̄ путтасинехам̣ уппа̄детва̄ ‘‘чирадит̣т̣хоси, путта, майа̄’’ти паридевайама̄но абхимукхо агама̄си. бхагава̄ бхиккхӯ сан̃н̃а̄песи – ‘‘айам̣, бхиккхаве, бра̄хман̣о йам̣ иччхати, там̣ кароту, на ва̄ретаббо’’ти.

бра̄хман̣опи ваччхагиддхинӣва га̄вӣ а̄гантва̄ бхагавато ка̄йам̣ пурато ча паччхато ча даккхин̣ато ча ва̄мато ча̄ти саманта̄ а̄лин̇ги ‘‘чирадит̣т̣хоси, путта, чирам̣ вина̄ ахосӣ’’ти бхан̣анто. йади пана со татха̄ ка̄тум̣ на лабхеййа, хадайам̣ пха̄летва̄ мареййа. со бхагавантам̣ авоча – ‘‘бхагава̄ тумхехи саддхим̣ а̄гатабхиккхӯнам̣ ахамева бхиккхам̣ да̄тум̣ саматтхо, мамева ануггахам̣ каротха̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена. бра̄хман̣о бхагавато паттам̣ гахетва̄ пурато гаччханто бра̄хман̣ийа̄ песеси – ‘‘путто ме а̄гато, а̄санам̣ пан̃н̃а̄петабба’’нти. са̄ татха̄ катва̄ а̄гаманам̣ пассантӣ т̣хита̄ бхагавантам̣ антаравӣтхийам̣йева дисва̄ путтасинехам̣ уппа̄детва̄ ‘‘чирадит̣т̣хоси, путта, майа̄’’ти па̄десу гахетва̄ родитва̄ гхарам̣ атинетва̄ саккаччам̣ бходжеси. бхутта̄вино бра̄хман̣о паттам̣ апана̄меси. бхагава̄ тесам̣ саппа̄йам̣ видитва̄ дхаммам̣ десеси, десана̄парийоса̄не убхопи сота̄панна̄ ахесум̣. атха бхагавантам̣ йа̄чим̣су – ‘‘йа̄ва, бханте, бхагава̄ имам̣ нагарам̣ упанисса̄йа вихарати, амха̄кам̣йева гхаре бхиккха̄ гахетабба̄’’ти. бхагава̄ ‘‘на буддха̄ евам̣ екам̣ нибаддхат̣т̣ха̄нам̣йева гаччхантӣ’’ти пат̣иккхипи. те а̄хам̣су – ‘‘тена хи, бханте, бхиккхусан̇гхена саддхим̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄пи тумхе идхева бхаттакиччам̣ катва̄ дхаммам̣ десетва̄ виха̄рам̣ гаччхатха̄’’ти. бхагава̄ тесам̣ ануггахаттха̄йа татха̄ ака̄си. манусса̄ бра̄хман̣ан̃ча бра̄хман̣ин̃ча ‘‘буддхапита̄ буддхама̄та̄’’ твева вохарим̣су. тампи кулам̣ ‘‘буддхакула’’нти на̄мам̣ лабхи.

а̄нандаттхеро бхагавантам̣ пуччхи – ‘‘ахам̣ бхагавато ма̄та̄питаро джа̄на̄ми, име пана касма̄ ваданти ‘ахам̣ буддхама̄та̄ ахам̣ буддхапита̄’’’ти. бхагава̄ а̄ха – ‘‘нирантарам̣ ме, а̄нанда, бра̄хман̣ӣ ча бра̄хман̣о ча пан̃ча джа̄тисата̄ни ма̄та̄питаро ахесум̣, пан̃ча джа̄тисата̄ни ма̄та̄питӯнам̣ джет̣т̣хака̄, пан̃ча джа̄тисата̄ни канит̣т̣хака̄. те пуббасинехенева катхентӣ’’ти иман̃ча га̄тхамабха̄си –

‘‘пуббева саннива̄сена, паччуппаннахитена ва̄;

евам̣ там̣ джа̄йате пемам̣, уппалам̣ва йатходаке’’ти. (джа̄. 1.2.174);

тато бхагава̄ са̄кете йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ пуна ча̄рикам̣ чарама̄но са̄ваттхимева агама̄си. сопи бра̄хман̣о ча бра̄хман̣ӣ ча бхиккхӯ упасан̇камитва̄ патирӯпам̣ дхаммадесанам̣ сутва̄ сесамагге па̄пун̣итва̄ анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ паринибба̄йим̣су. нагаре бра̄хман̣а̄ саннипатим̣су ‘‘амха̄кам̣ н̃а̄таке саккарисса̄ма̄’’ти. сота̄паннасакада̄га̄миана̄га̄мино упа̄сака̄пи саннипатим̣су упа̄сика̄йо ча ‘‘амха̄кам̣ сахадхаммике саккарисса̄ма̄’’ти. те саббепи камбалакӯт̣а̄га̄рам̣ а̄ропетва̄ ма̄ла̄гандха̄дӣхи пӯджента̄ нагара̄ никкха̄месум̣.

бхагава̄пи там̣ дивасам̣ паччӯсасамайе буддхачаккхуна̄ локам̣ волокенто тесам̣ паринибба̄набха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘таттха майи гате дхаммадесанам̣ сутва̄ бахуджанасса дхамма̄бхисамайо бхависсатӣ’’ти н̃атва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхито а̄гантва̄ а̄л̣а̄ханамева па̄виси. манусса̄ дисва̄ ‘‘ма̄та̄питӯнам̣ сарӣракиччам̣ ка̄тука̄мо бхагава̄ а̄гато’’ти вандитва̄ ат̣т̣хам̣су. на̄гара̄пи кӯт̣а̄га̄рам̣ пӯджента̄ а̄л̣а̄ханам̣ а̄нетва̄ бхагавантам̣ пуччхим̣су – ‘‘гахат̣т̣хаарийаса̄вака̄ катхам̣ пӯджетабба̄’’ти. бхагава̄ ‘‘йатха̄ асеккха̄ пӯджийанти, татха̄ пӯджетабба̄ име’’ти адхиппа̄йена тесам̣ асеккхамунибха̄вам̣ дӣпенто имам̣ га̄тхама̄ха –

‘‘ахим̣сака̄ йе мунайо, ниччам̣ ка̄йена сам̣вута̄;

те йанти аччутам̣ т̣ха̄нам̣, йаттха гантва̄ на сочаре’’ти. (дха. па. 225);

тан̃ча парисам̣ олокетва̄ тан̇кхан̣а̄нурӯпам̣ дхаммам̣ десенто имам̣ суттамабха̄си.

таттха аппам̣ вата джӣвитам̣ иданти ‘‘идам̣ вата манусса̄нам̣ джӣвитам̣ аппам̣ париттам̣ т̣хитипариттата̄йа сарасапариттата̄йа̄’’ти салласуттепи вуттанайаметам̣. орам̣ вассасата̄пи миййатӣти вассасата̄ орам̣ калала̄дика̄лепи миййати. атичча̄ти вассасатам̣ атиккамитва̄. джараса̄пи миййатӣти джара̄йапи миййати.

812-6. мама̄йитети мама̄йитаваттхука̄ран̣а̄. вина̄бха̄васантамевиданти сантавина̄бха̄вам̣ виджджама̄навина̄бха̄вамева идам̣, на сакка̄ авина̄бха̄вена бхавитунти вуттам̣ хоти. ма̄макоти мама упа̄сако бхиккху ва̄ти сан̇кхам̣ гато, буддха̄дӣни ва̄ ваттхӯни мама̄йама̄но. сан̇гатанти сама̄гатам̣ дит̣т̣хапуббам̣ ва̄. пийа̄йитанти пийам̣ катам̣. на̄мам̣йева̄васиссати аккхеййанти саббам̣ рӯпа̄дидхаммаджа̄там̣ пахӣйати, на̄маматтамева ту авасиссати ‘‘буддхараккхито, дхаммараккхито’’ти евам̣ сан̇кха̄тум̣ катхетум̣. мунайоти кхӣн̣а̄савамунайо. кхемадассиноти нибба̄надассино.

817. саттамага̄тха̄ евам̣ маран̣аббха̄хате локе анурӯпапат̣ипаттидассанаттхам̣ вутта̄. таттха патилӣначарасса̄ти тато тато патилӣнам̣ читтам̣ катва̄ чарантасса. бхиккхуноти калйа̄н̣апутхуджджанасса секкхасса ва̄. са̄маггийама̄ху тассатам̣,йо атта̄нам̣ бхаване на дассайети тассетам̣ патирӯпама̄ху, йо евам̣пат̣ипанно нирайа̄дибхеде бхаване атта̄нам̣ на дассеййа. еван̃хи со имамха̄ маран̣а̄ муччеййа̄ти адхиппа̄йо.

818-20. ида̄ни йо ‘‘атта̄нам̣ бхаване на дассайе’’ти евам̣ кхӣн̣а̄саво вибха̄вито, тасса ван̣н̣абхан̣анаттхам̣ ито пара̄ тиссо га̄тха̄йо а̄ха. таттха саббаттха̄ти два̄дасасу а̄йатанесу. йадидам̣ дит̣т̣хасутам̣ мутесу ва̄ти еттха пана йадидам̣ дит̣т̣хасутам̣, еттха ва̄ мутесу ва̄ дхаммесу евам̣ муни на упалимпатӣти евам̣ самбандхо ведитаббо. дхоно на хи тена ман̃н̃ати, йадидам̣ дит̣т̣хасутам̣ мутесу ва̄ти атра̄пи йадидам̣ дит̣т̣хасуттам̣, тена ваттхуна̄ на ман̃н̃ати, мутесу ва̄ дхаммесу на ман̃н̃атӣти евамева самбандхо ведитаббо. на хи со раджджати но вираджджатӣти. ба̄лапутхуджджана̄ вийа на раджджати, калйа̄н̣апутхуджджанасеккха̄ вийа на вираджджати, ра̄гасса пана кхӣн̣атта̄ ‘‘вира̄го’’твева сан̇кхам̣ гаччхати. сесам̣ саббаттха па̄кат̣амева̄ти. десана̄парийоса̄не чатура̄сӣтийа̄ па̄н̣асахасса̄нам̣ дхамма̄бхисамайо ахосӣти.

параматтхаджотика̄йа кхуддака-ат̣т̣хакатха̄йа

суттанипа̄та-ат̣т̣хакатха̄йа джара̄суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.