10. ут̣т̣ха̄насуттаван̣н̣ана̄

334. ут̣т̣хахатха̄ти ут̣т̣ха̄насуттам̣. ка̄ уппатти? екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихаранто раттим̣ джетаванавиха̄ре васитва̄ пуббан̣хасамайам̣ бхиккхусан̇гхапаривуто са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ па̄чӣнадва̄рена нагара̄ никкхамитва̄ мига̄рама̄тупа̄са̄дам̣ агама̄си дива̄виха̄раттха̄йа. а̄чин̣н̣ам̣ киретам̣ бхагавато раттим̣ джетаванавиха̄ре васитва̄ мига̄рама̄тупа̄са̄де дива̄виха̄рӯпагаманам̣, раттин̃ча мига̄рама̄тупа̄са̄де васитва̄ джетаване дива̄виха̄рӯпагаманам̣. касма̄? двиннам̣ кула̄нам̣ ануггахаттха̄йа маха̄паричча̄гагун̣апаридӣпанаттха̄йа ча. мига̄рама̄тупа̄са̄дасса ча хет̣т̣ха̄ пан̃ча кӯт̣а̄га̄рагаббхасата̄ни хонти, йесу пан̃часата̄ бхиккхӯ васанти. таттха йада̄ бхагава̄ хет̣т̣ха̄па̄са̄де васати, тада̄ бхиккхӯ бхагавато га̄равена упарипа̄са̄дам̣ на̄руханти. там̣ дивасам̣ пана бхагава̄ упарипа̄са̄де кӯт̣а̄га̄рагаббхам̣ па̄виси, тена хет̣т̣ха̄па̄са̄де пан̃чапи габбхасата̄ни пан̃часата̄ бхиккхӯ пависим̣су. те ча саббева нава̄ хонти адхуна̄гата̄ имам̣ дхаммавинайам̣ уддхата̄ уннал̣а̄ па̄катиндрийа̄. те пависитва̄ дива̄сеййам̣ супитва̄ са̄йам̣ ут̣т̣ха̄йа маха̄тале саннипатитва̄ ‘‘аджджа бхаттагге туйхам̣ ким̣ ахоси, твам̣ каттха агама̄си, ахам̣ а̄вусо косаларан̃н̃о гхарам̣, ахам̣ ана̄тхапин̣д̣икасса, таттха еварӯпо ча еварӯпо ча бходжанавидхи ахосӣ’’ти на̄наппака̄рам̣ а̄мисакатхам̣ катхента̄ учча̄саддамаха̄садда̄ ахесум̣.

бхагава̄ там̣ саддам̣ сутва̄ ‘‘име майа̄ саддхим̣ васанта̄пи евам̣ паматта̄, ахо айуттака̄рино’’ти маха̄моггалла̄наттхерасса а̄гаманам̣ чинтеси. та̄вадева а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но бхагавато читтам̣ н̃атва̄ иддхийа̄ а̄гамма па̄дамӯле вандама̄нойева ахоси. тато нам̣ бхагава̄ а̄мантеси – ‘‘ете те, моггалла̄на, сабрахмача̄рино паматта̄, са̄дху не сам̣веджехӣ’’ти. ‘‘евам̣ бханте’’ти кхо со а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но бхагавато пат̣иссун̣итва̄ та̄вадева а̄покасин̣ам̣ сама̄паджджитва̄ карӣсабхӯмийам̣ т̣хитам̣ маха̄па̄са̄дам̣ на̄вам̣ вийа маха̄ва̄то па̄дан̇гут̣т̣хакена кампеси саддхим̣ патит̣т̣хитапатхавиппадесена. атха те бхиккхӯ бхӣта̄ виссарам̣ каронта̄ сакасакачӣвара̄ни чхад̣д̣етва̄ чатӯхи два̄рехи никкхамим̣су. бхагава̄ тесам̣ атта̄нам̣ дассенто ан̃н̃ена два̄рена гандхакут̣им̣ пависанто вийа ахоси, те бхагавантам̣ дисва̄ вандитва̄ ат̣т̣хам̣су. бхагава̄ ‘‘ким̣, бхиккхаве, бхӣтаттха̄’’ти пуччхи, те ‘‘айам̣, бханте, мига̄рама̄тупа̄са̄до кампито’’ти а̄хам̣су. ‘‘джа̄на̄тха, бхиккхаве, кена̄’’ти? ‘‘на джа̄на̄ма, бханте’’ти. атха бхагава̄ ‘‘тумха̄диса̄нам̣, бхиккхаве, мут̣т̣хассатӣнам̣ асампаджа̄на̄нам̣ пама̄давиха̄рӣнам̣ сам̣вегаджананаттхам̣ моггалла̄нена кампито’’ти ватва̄ тесам̣ бхиккхӯнам̣ дхаммадесанаттхам̣ имам̣ суттамабха̄си.

таттха ут̣т̣хахатха̄ти а̄сана̄ ут̣т̣хахатха гхат̣атха ва̄йаматха, ма̄ кусӣта̄ хотха. нисӣдатха̄ти паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ каммат̣т̣ха̄на̄нуйогаттха̄йа нисӣдатха. ко аттхо супитена воти ко тумха̄кам̣ анупа̄да̄паринибба̄наттха̄йа паббаджита̄нам̣ супитена аттхо. на хи сакка̄ супантена кочи аттхо па̄пун̣итум̣. а̄тура̄нан̃хи ка̄ нидда̄, саллавиддха̄на руппатанти йатра ча на̄ма аппакепи сарӣраппадесе ут̣т̣хитена чаккхурога̄дина̄ рогена а̄тура̄нам̣ екадван̇гуламаттампи павит̣т̣хена айасаллаат̣т̣хисалладантасаллависа̄н̣асаллакат̣т̣хасалла̄нам̣ ан̃н̃атарена саллена руппама̄на̄нам̣ манусса̄нам̣ нидда̄ наттхи, таттха тумха̄кам̣ сакалачиттасарӣрасанта̄нам̣ бхан̃джитва̄ уппаннехи на̄наппака̄ракилесарогехи а̄тура̄нан̃хи ка̄ нидда̄ ра̄гасалла̄дӣхи ча пан̃чахи саллехи антохадайам̣ пависийа виддхатта̄ саллавиддха̄нам̣ руппатам̣.

335. евам̣ ватва̄ пуна бхагава̄ бхиййосоматта̄йа те бхиккхӯ усса̄хенто сам̣ведженто ча а̄ха – ‘‘ут̣т̣хахатха…пе… васа̄нуге’’ти. татра̄йам̣ са̄дхиппа̄йайоджана̄ аттхаван̣н̣ана̄ – евам̣ килесасаллавиддха̄нан̃хи во, бхиккхаве, ка̄ло пабуджджхитум̣. ким̣ ка̄ран̣ам̣? ман̣д̣апеййамидам̣, бхиккхаве, брахмачарийам̣, саттха̄ саммукхӣбхӯто, ито пуббе пана во дӣгхараттам̣ суттам̣, гирӣсу суттам̣, надӣсу суттам̣, самесу суттам̣, висамесу суттам̣, руккхаггесупи суттам̣ адассана̄ арийасачча̄нам̣, тасма̄ тасса̄ нидда̄йа антакирийаттхам̣ ут̣т̣хахатха нисӣдатха дал̣хам̣ сиккхатха сантийа̄.

таттха пуримапа̄дассаттхо вуттанайо ева. дутийапа̄де пана сантӣти тиссо сантийо – аччантасанти, тадан̇гасанти, саммутисантӣти, нибба̄навипассана̄дит̣т̣хигата̄наметам̣ адхивачанам̣. идха пана аччантасанти нибба̄намадхиппетам̣, тасма̄ нибба̄наттхам̣ дал̣хам̣ сиккхатха, аситхилапараккама̄ хутва̄ сиккхатха̄ти вуттам̣ хоти. ким̣ ка̄ран̣ам̣? ма̄ во паматте вин̃н̃а̄йа, маччура̄джа̄ амохайиттха васа̄нуге, ма̄ тумхе ‘‘паматта̄ ете’’ти евам̣ н̃атва̄ маччура̄джапарийа̄йана̄мо ма̄ро васа̄нуге амохайиттха, йатха̄ тасса васам̣ гаччхатха, евам̣ васа̄нуге каронто ма̄ амохайиттха̄ти вуттам̣ хоти.

336. йато тасса васам̣ анупагаччханта̄ йа̄йа дева̄ манусса̄ ча…пе… самаппита̄, йа̄йа дева̄ ча манусса̄ ча аттхика̄ рӯпасаддагандхарасапхот̣т̣хаббаттхика̄, там̣ рӯпа̄дим̣ сита̄ ниссита̄ аллӣна̄ хутва̄ тит̣т̣ханти, таратха саматиккаматха етам̣ на̄наппака̄ресу висайесу висат̣авиттхин̣н̣ависа̄латта̄ висаттикам̣ бхавабхогатан̣хам̣. кхан̣о во ма̄ упаччага̄, айам̣ тумха̄кам̣ саман̣адхаммакаран̣аккхан̣о ма̄ атикками. йесан̃хи айамеварӯпо кхан̣о атиккамати, йе ча имам̣ кхан̣ам̣ атиккаманти, те кхан̣а̄тӣта̄ хи сочанти нирайамхи самаппита̄, нирасса̄дат̣т̣хена нирайасан̃н̃ите чатуббидхепи апа̄йе патит̣т̣хита̄ ‘‘акатам̣ вата но калйа̄н̣а’’нтиа̄дина̄ найена сочанти.

337. евам̣ бхагава̄ те бхиккхӯ усса̄хетва̄ сам̣веджетва̄ ча ида̄ни тесам̣ там̣ пама̄давиха̄рам̣ вигарахитва̄ саббева те аппама̄де нийодженто ‘‘пама̄до раджо’’ти имам̣ га̄тхама̄ха. таттха пама̄доти сан̇кхепато сативиппава̄со, со читтамалинат̣т̣хена раджо. там̣ пама̄даманупатито пама̄да̄нупатито, пама̄да̄нупатитатта̄ апара̄паруппанно пама̄до ева, сопи раджо. на хи када̄чи пама̄до на̄ма араджо аттхи. тена ким̣ дӣпети? ма̄ тумхе ‘‘дахара̄ та̄ва майам̣ паччха̄ джа̄нисса̄ма̄’’ти висса̄сама̄паджджиттха. дахарака̄лепи хи пама̄до раджо, маджджхимака̄лепи тхерака̄лепи пама̄да̄нупатитатта̄ маха̄раджо сан̇ка̄ракӯт̣о ева хоти, йатха̄ гхаре екадведивасико раджо раджо ева, вад̣д̣хама̄но пана ган̣авассико сан̇ка̄ракӯт̣о ева хоти. евам̣ сантепи пана пат̣хамавайе буддхавачанам̣ парийа̄пун̣итва̄ итаравайесу саман̣адхаммам̣ каронто, пат̣хамавайе ва̄ парийа̄пун̣итва̄ маджджхимавайе сун̣итва̄ паччхимавайе саман̣адхаммам̣ каронтопи бхиккху пама̄давиха̄рӣ на хоти аппама̄да̄нуломапат̣ипадам̣ пат̣ипаннатта̄. йо пана саббавайесу пама̄давиха̄рӣ дива̄сеййам̣ а̄мисакатхан̃ча ануйутто, сеййатха̄пи тумхе, тассева со пат̣хамавайе пама̄до раджо, итаравайесу пама̄да̄нупатито маха̄пама̄до ча маха̄раджо ева̄ти.

евам̣ тесам̣ пама̄давиха̄рам̣ вигарахитва̄ аппама̄де нийодженто а̄ха – ‘‘аппама̄дена виджджа̄йа, аббахе салламаттано’’ти, тассаттхо – йасма̄ евамесо саббада̄пи пама̄до раджо, тасма̄ сатиавиппава̄сасан̇кха̄тена аппама̄дена а̄сава̄нам̣ кхайан̃а̄н̣асан̇кха̄та̄йа ча виджджа̄йа пан̣д̣ито кулапутто уддхаре аттано хадайанисситам̣ ра̄га̄дипан̃чавидхам̣ салланти арахаттаникӯт̣ена десанам̣ сама̄песи. десана̄парийоса̄не сам̣вегама̄паджджитва̄ тамева дхаммадесанам̣ манаси каритва̄ паччавеккхама̄на̄ випассанам̣ а̄рабхитва̄ пан̃часата̄пи те бхиккхӯ арахатте патит̣т̣хахим̣сӯти.

параматтхаджотика̄йа кхуддака-ат̣т̣хакатха̄йа

суттанипа̄та-ат̣т̣хакатха̄йа ут̣т̣ха̄насуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.