16. сат̣т̣хикӯт̣апетаваттхуван̣н̣ана̄
ким̣ ну умматтарӯпова̄ти идам̣ саттхари вел̣уване вихаранте ан̃н̃атарам̣ петам̣ а̄раббха вуттам̣. атӣте кира ба̄ра̄н̣асинагаре ан̃н̃атаро пӣт̣хасаппӣ са̄литтакапайоге кусало, тахим̣ саккхаракхипанасиппе ниппхаттим̣ гато нагарадва̄ре нигродхаруккхамӯле нисӣдитва̄ саккхарапаха̄рехи хаттхиассамануссаратхакӯт̣а̄га̄радхаджапун̣н̣агхат̣а̄дирӯпа̄ни нигродхапаттесу дассети. нагарада̄рака̄ аттано кӣл̣анаттха̄йа ма̄йакад̣д̣хама̄сака̄дӣни датва̄ йатха̄ручи та̄ни сиппа̄ни ка̄ра̄пенти.
атхекадивасам̣ ба̄ра̄н̣асира̄джа̄ нагарато никкхамитва̄ там̣ нигродхамӯлам̣ упагато нигродхапаттесу хаттхирӯпа̄дивасена на̄на̄видхарӯпавибхаттийо аппита̄ дисва̄ мануссе пуччхи – ‘‘кена ну кхо имесу нигродхапаттесу евам̣ на̄на̄видхарӯпавибхаттийо ката̄’’ти? манусса̄ там̣ пӣт̣хасаппим̣ дассесум̣ ‘‘дева, имина̄ ката̄’’ти. ра̄джа̄ там̣ паккоса̄петва̄ евама̄ха – ‘‘сакка̄ ну кхо, бхан̣е, майа̄ дасситасса екасса пурисасса катхентасса аджа̄нантассева куччхийам̣ аджалан̣д̣ика̄хи пӯрету’’нти? ‘‘сакка̄, дева̄’’ти. ра̄джа̄ там̣ аттано ра̄джабхаванам̣ нетва̄ бахубха̄н̣ике пурохите ниббиннарӯпо пурохитам̣ паккоса̄петва̄ тена саха вивитте ока̄се са̄н̣ипа̄ка̄рапариккхитте нисӣдитва̄ мантайама̄но пӣт̣хасаппим̣ паккоса̄песи. пӣт̣хасаппӣ на̄л̣иматта̄ аджалан̣д̣ика̄ а̄да̄йа̄гантва̄ ран̃н̃о а̄ка̄рам̣ н̃атва̄ пурохита̄бхимукхо нисинно тена мукхе виват̣е са̄н̣ипа̄ка̄равиварена екекам̣ аджалан̣д̣икам̣ тасса галамӯле патит̣т̣ха̄песи. со ладжджа̄йа уггилитум̣ асакконто сабба̄ аджджхохари. атха нам̣ ра̄джа̄ аджалан̣д̣ика̄хи пӯритодарам̣ виссаджджи – ‘‘гаччха, бра̄хман̣а, ладдхам̣ тайа̄ бахубха̄н̣ита̄йа пхалам̣, мадданапхалапийан̇гутача̄дӣхи абхисан̇кхатам̣ па̄накам̣ пивитва̄ уччхад̣д̣ехи, евам̣ те соттхи бхависсатӣ’’ти. тасса ча пӣт̣хасапписса тена каммена аттамано хутва̄ чуддаса га̄ме ада̄си. со га̄ме лабхитва̄ атта̄нам̣ сукхенто пӣн̣енто париджанампи сукхенто пӣн̣енто саман̣абра̄хман̣а̄дӣнам̣ йатха̄рахам̣ кин̃чи денто дит̣т̣хадхаммикам̣ сампара̄йикан̃ча аттхам̣ аха̄пенто сукхенева джӣвати, аттано сантикам̣ упагата̄нам̣ сиппам̣ сиккханта̄нам̣ бхаттаветанам̣ дети.
атхеко пурисо тасса сантикам̣ упагантва̄ евама̄ха – ‘‘са̄дху, а̄чарийа, мампи етам̣ сиппам̣ сиккха̄пехи, майхам̣ пана алам̣ бхаттаветанена̄’’ти. со там̣ пурисам̣ там̣ сиппам̣ сиккха̄песи. со сиккхитасиппо сиппам̣ вӣмам̣ситука̄мо гантва̄ ган̇га̄тӣре нисиннасса сунеттасса на̄ма паччекабуддхасса саккхара̄бхигха̄тена сӣсам̣ бхинди. паччекабуддхо таттхева ган̇га̄тӣре паринибба̄йи. манусса̄ там̣ паваттим̣ сутва̄ там̣ пурисам̣ таттхева лед̣д̣удан̣д̣а̄дӣхи пахаритва̄ джӣвита̄ воропесум̣. со ка̄лакато авӣчимаха̄нирайе ниббаттитва̄ бахӯни вассасахасса̄ни нирайе паччитва̄ тассева каммасса випа̄ка̄васесена имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагаханагарасса авидӯре пето хутва̄ ниббатти. тасса каммасса сариккхакена випа̄кена бхавитаббанти каммавегуккхитта̄ни пуббан̣хасамайам̣ маджджханхикасамайам̣ са̄йанхасамайан̃ча сат̣т̣хи айокӯт̣асахасса̄ни маттхаке нипатанти. со чхиннабхиннасӣсо адхиматтаведана̄ппатто бхӯмийам̣ нипатати, айокӯт̣есу пана апагатаматтесу пат̣ипа̄катикасиро тит̣т̣хати.
атхекадивасам̣ а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но гиджджхакӯт̣апаббата̄ отаранто там̣ дисва̄ –
806. ‘‘ким̣ ну умматтарӯпова, миго бхантова дха̄васи;
ниссам̣сайам̣ па̄пакамманто, ким̣ ну садда̄йасе тува’’нти. –
има̄йа га̄тха̄йа пат̣ипуччхи. таттха умматтарӯпова̄ти умматтакасабха̄во вийа умма̄даппатто вийа. миго бхантова дха̄васӣти бхантамиго вийа ито чито ча дха̄васи. со хи тесу айокӯт̣есу нипатантесу паритта̄н̣ам̣ апассанто ‘‘на сийа̄ ну кхо евам̣ паха̄ро’’ти итопи еттопи пала̄йати. те пана каммавегуккхитта̄ йаттха каттхачи т̣хитасса маттхакейева нипатанти. ким̣ ну садда̄йасе туванти ким̣ ну кхо тувам̣ саддам̣ кароси, ативийа виссарам̣ каронто вичараси.
там̣ сутва̄ пето –
807. ‘‘ахам̣ бхаданте петомхи, дуггато йамалокико;
па̄пакаммам̣ каритва̄на, петалокам̣ ито гато.
808. ‘‘сат̣т̣хи кӯт̣асахасса̄ни, парипун̣н̣а̄ни саббасо;
сӣсе майхам̣ нипатанти, те бхинданти ча маттхака’’нти. –
двӣхи га̄тха̄хи пат̣ивачанам̣ ада̄си. таттха сат̣т̣хи кӯт̣асахасса̄нӣти сат̣т̣химатта̄ни айокӯт̣асахасса̄ни. парипун̣н̣а̄нӣти анӯна̄ни. саббасоти саббабха̄гато. тасса кира сат̣т̣хийа̄ айокӯт̣асахасса̄нам̣ патанаппахонакам̣ махантам̣ паббатакӯт̣аппама̄н̣ам̣ сӣсам̣ ниббатти. там̣ тасса ва̄лаггакот̣инитуданаматтампи т̣ха̄нам̣ асесетва̄ та̄ни кӯт̣а̄ни патанта̄ни маттхакам̣ бхинданти, тена со ат̣т̣ассарам̣ кароти. тена вуттам̣ ‘‘саббасо сӣсе майхам̣ нипатанти, те бхинданти ча маттхака’’нти.
атха нам̣ тхеро катакаммам̣ пуччханто –
809. ‘‘ким̣ ну ка̄йена ва̄ча̄йа, манаса̄ дуккат̣ам̣ катам̣;
кисса каммавипа̄кена, идам̣ дуккхам̣ нигаччхаси.
810. ‘‘сат̣т̣хи кӯт̣асахасса̄ни, парипун̣н̣а̄ни саббасо;
сӣсе туйхам̣ нипатанти, те бхинданти ча маттхака’’нти. –
две га̄тха̄ абха̄си.
тасса пето аттана̄ катакаммам̣ а̄чиккханто –
811. ‘‘атхаддаса̄сим̣ самбуддхам̣, сунеттам̣ бха̄витиндрийам̣;
нисиннам̣ руккхамӯласмим̣, джха̄йантам̣ акутобхайам̣.
812. ‘‘са̄литтакаппаха̄рена, бхиндиссам̣ тасса маттхакам̣;
тассакаммавипа̄кена, идам̣ дуккхам̣ нигаччхисам̣.
813. ‘‘сат̣т̣хи кӯт̣асахасса̄ни, парипун̣н̣а̄ни саббасо;
сӣсе майхам̣ нипатанти, те бхинданти ча маттхака’’нти. –
тиссо га̄тха̄йо абха̄си.
811. таттха самбуддханти паччекасамбуддхам̣. сунеттанти евам̣на̄макам̣. бха̄витиндрийанти арийамаггабха̄вана̄йа бха̄витасаддха̄дииндрийам̣.
812-13. са̄литтакаппаха̄рена̄ти са̄литтакам̣ вуччати дханукена, ан̇гулӣхи ева ва̄ саккхаракхипанапайого. татха̄ хи саккхара̄йа паха̄рена̄ти ва̄ па̄т̣хо. бхиндиссанти бхиндим̣.
там̣ сутва̄ тхеро ‘‘аттано катакамма̄нурӯпамева ида̄ни пура̄н̣акаммасса идам̣ пхалам̣ пат̣илабхатӣ’’ти дассенто –
814. ‘‘дхаммена те ка̄пуриса;
сат̣т̣хи кӯт̣асахасса̄ни, парипун̣н̣а̄ни саббасо;
сӣсе туйхам̣ нипатанти, те бхинданти ча маттхака’’нти. –
оса̄нага̄тхама̄ха. таттха дхаммена̄ти анурӯпака̄ран̣ена. тети тава, тасмим̣ паччекабуддхе апараджджхантена тайа̄ катасса па̄пакаммасса ануччхавикамеветам̣ пхалам̣ туйхам̣ упанӣтам̣. тасма̄ кеначи девена ва̄ ма̄рена ва̄ брахмуна̄ ва̄ апи самма̄самбуддхенапи аппат̣иба̄ханӣйаметанти дассети.
еван̃ча пана ватва̄ тато нагаре пин̣д̣а̄йа чаритва̄ катабхаттакиччо са̄йанхасамайе саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ там̣ паваттим̣ бхагавато а̄рочеси. бхагава̄ таматтхам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ сампаттапариса̄йа дхаммам̣ десенто паччекабуддха̄нам̣ гун̣а̄нубха̄вам̣ камма̄нан̃ча аван̃джхатам̣ пака̄сеси, маха̄джано сам̣вегаджа̄то хутва̄ па̄пам̣ паха̄йа да̄на̄дипун̃н̃анирато ахосӣти.
сат̣т̣хикӯт̣апетаваттхуван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
ити кхуддака-ат̣т̣хакатха̄йа петаваттхусмим̣
сол̣асаваттхупат̣иман̣д̣итасса
чатуттхасса маха̄ваггасса аттхасам̣ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
нигаманакатха̄
етта̄вата̄ ча –
йе те петесу ниббатта̄, сатта̄ дуккат̣ака̄рино;
йехи каммехи тесам̣ там̣, па̄пакам̣ кат̣укаппхалам̣.
паччаккхато вибха̄вентӣ, пуччха̄виссаджджанехи ча;
йа̄ десана̄нийа̄мена, сатам̣ сам̣вегавад̣д̣ханӣ.
йам̣ катха̄ваттхукусала̄, супарин̃н̃а̄таваттхука̄;
петаваттхӯти на̄мена, сан̇га̄йим̣су махесайо.
тасса аттхам̣ пака̄сетум̣, пора̄н̣ат̣т̣хакатха̄найам̣;
нисса̄йа йа̄ сама̄раддха̄, аттхасам̣ван̣н̣ана̄ майа̄.
йа̄ таттха параматтха̄нам̣, таттха таттха йатха̄рахам̣;
пака̄сана̄ параматтха-дӣпанӣ на̄ма на̄мато.
сампатта̄ паринит̣т̣ха̄нам̣, ана̄кулавиниччхайа̄;
са̄ паннарасаматта̄йа, па̄л̣ийа̄ бха̄н̣ава̄рато.
ити там̣ сан̇кхаронтена, йам̣ там̣ адхигатам̣ майа̄;
пун̃н̃ам̣ тасса̄нубха̄вена, локана̄тхасса са̄санам̣.
ога̄хетва̄ висуддха̄йа, сӣла̄дипат̣ипаттийа̄;
саббепи дехино хонту, вимуттирасабха̄гино.
чирам̣ тит̣т̣хату локасмим̣, самма̄самбуддхаса̄санам̣;
тасмим̣ сага̄рава̄ ниччам̣, хонту саббепи па̄н̣ино.
самма̄ вассату ка̄лена, девопи джагатӣпати;
саддхамманирато локам̣, дхамменева паса̄сатӯти.
ити бадаратиттхавиха̄рава̄сина̄ муниварайатина̄
бхадантена а̄чарийадхаммапа̄лена ката̄ петаваттхуаттхасам̣ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
петаваттху-ат̣т̣хакатха̄ саматта̄.