4. бхусапетаваттхуван̣н̣ана̄
бхуса̄ни еко са̄лим̣ пуна̄пароти идам̣ саттхари са̄ваттхийам̣ вихаранте чатта̄ро пете а̄раббха вуттам̣. са̄ваттхийа̄ кира авидӯре ан̃н̃атарасмим̣ га̄маке еко кӯт̣ава̄н̣иджо кӯт̣ама̄на̄дӣхи джӣвикам̣ каппеси. со са̄липала̄пе гахетва̄ тамбаматтика̄йа парибха̄ветва̄ гарутаре катва̄ раттаса̄лихи саддхим̣ миссетва̄ виккин̣и. тасса путто ‘‘гхарам̣ а̄гата̄нам̣ мама миттасухаджджа̄нам̣ самма̄нам̣ на каротӣ’’ти купито йугачаммам̣ гахетва̄ ма̄тусӣсе паха̄рамада̄си. тасса сун̣иса̄ саббесам̣ аттха̄йа т̣хапитамам̣сам̣ чорика̄йа кха̄дитва̄ пуна техи ануйун̃джийама̄на̄ ‘‘саче майа̄ там̣ мам̣сам̣ кха̄дитам̣, бхаве бхаве аттано пит̣т̣химам̣сам̣ кантитва̄ кха̄деййа’’нти сапатхамака̄си. бхарийа̄ панасса кин̃чидева упакаран̣ам̣ йа̄чанта̄нам̣ ‘‘наттхӣ’’ти ватва̄ техи ниппӣл̣ийама̄на̄ ‘‘саче сантам̣ наттхӣти вада̄ми, джа̄таджа̄тат̣т̣ха̄не гӯтхабхаккха̄ бхавеййа’’нти муса̄ва̄дена сапатхамака̄си.
те чатта̄ропи джана̄ апарена самайена ка̄лам̣ катва̄ вин̃джха̄т̣авийам̣ пета̄ хутва̄ ниббаттим̣су. таттха кӯт̣ава̄н̣иджо каммапхалена паджджалантам̣ бхусам̣ убхохи хаттхехи гахетва̄ аттано маттхаке а̄киритва̄ маха̄дуккхам̣ анубхавати, тасса путто айомайехи муггарехи сайамева аттано сӣсам̣ бхиндитва̄ анаппакам̣ дуккхам̣ паччанубхоти. тасса сун̣иса̄ каммапхалена суниситехи ативийа випула̄йатехи накхехи аттано пит̣т̣химам̣са̄ни кантитва̄ кха̄дантӣ апаримитам̣ дуккхам̣ анубхавати, тасса бхарийа̄йа сугандхам̣ сувисуддхам̣ апагатака̄л̣акам̣ са̄либхаттам̣ упанӣтаматтамева на̄на̄видхакимикула̄кулам̣ парамадуггандхаджегуччхам̣ гӯтхам̣ сампаджджати, там̣ са̄ убхохи хаттхехи париггахетва̄ бхун̃джантӣ маха̄дуккхам̣ пат̣исам̣ведети.
евам̣ тесу чатӯсу джанесу петесу ниббаттитва̄ маха̄дуккхам̣ анубхавантесу а̄йасма̄ маха̄моггала̄но паббатача̄рикам̣ чаранто екадивасам̣ там̣ т̣ха̄нам̣ гато. те пете дисва̄ –
447. ‘‘бхуса̄ни еко са̄лим̣ пуна̄паро, айан̃ча на̄рӣ сакамам̣салохитам̣;
туван̃ча гӯтхам̣ асучим̣ акантам̣, парибхун̃джаси кисса айам̣ випа̄ко’’ти. –
има̄йа га̄тха̄йа техи катакаммам̣ пуччхи. таттха бхуса̄нӣти пала̄па̄ни. екоти екако. са̄линти са̄лино. са̄миаттхе хетам̣ упайогавачанам̣, са̄лино пала̄па̄ни паджджаланта̄ни аттано сӣсе авакиратӣти адхиппа̄йо. пуна̄пароти пуна апаро. йо хи со ма̄тусӣсам̣ пахари, со айомуггарехи аттано сӣсам̣ пахаритва̄ сӣсабхедам̣ па̄пун̣а̄ти, там̣ сандха̄йа вадати. сакамам̣салохитанти аттано пит̣т̣химам̣сам̣ лохитан̃ча парибхун̃джатӣти йоджана̄. акантанти амана̄пам̣ джегуччхам̣. кисса айам̣ випа̄коти катамасса па̄пакаммасса идам̣ пхалам̣, йам̣ ида̄ни тумхехи паччанубхавӣйатӣти аттхо.
евам̣ тхерена техи катакамме пуччхите кӯт̣ава̄н̣иджасса бхарийа̄ саббехи техи катакаммам̣ а̄чиккхантӣ –
448. ‘‘айам̣ пуре ма̄тарам̣ хим̣сати, айам̣ пана кӯт̣ава̄н̣иджо;
айам̣ мам̣са̄ни кха̄дитва̄, муса̄ва̄дена ван̃чети.
449. ‘‘ахам̣ мануссесу мануссабхӯта̄, ага̄ринӣ саббакуласса иссара̄;
сантесу паригуха̄ми, ма̄ ча кин̃чи ито адам̣.
450. ‘‘муса̄ва̄дена чха̄деми, наттхи етам̣ мама гехе;
саче сантам̣ нигуха̄ми, гӯтхо ме хоту бходжанам̣.
451. ‘‘тасса каммасса випа̄кена, муса̄ва̄дасса чӯбхайам̣;
сугандхам̣ са̄лино бхаттам̣, гӯтхам̣ ме париваттати.
452. ‘‘аван̃джха̄ни ча камма̄ни, на хи каммам̣ винассати;
дуггандхам̣ киминам̣ мӣл̣хам̣, бхун̃джа̄ми ча пива̄ми ча̄’’ти. – га̄тха̄ абха̄си;
448. таттха айанти путтам̣ дассенти вадати. хим̣сатӣти тха̄мена париба̄дхети, муггарена пахаратӣти аттхо. кӯт̣ава̄н̣иджоти кхалава̄н̣иджо, ван̃чана̄йа ван̣иджджака̄ракоти аттхо. мам̣са̄ни кха̄дитва̄ти парехи са̄дха̄ран̣амам̣сам̣ кха̄дитва̄ ‘‘на кха̄да̄мӣ’’ти муса̄ва̄дена те ван̃чети.
449-50. ага̄ринӣти гехаса̄минӣ. сантесӯти виджджама̄несвева парехи йа̄читаупакаран̣есу. паригуха̄мӣти пат̣иччха̄десим̣. ка̄лавипалла̄сена хетам̣ вуттам̣. ма̄ ча кин̃чи ито аданти ито мама сантакато кин̃чиматтампи аттхикасса парасса на ада̄сим̣. чха̄демити ‘‘наттхи етам̣ мама гехе’’ти муса̄ва̄дена чха̄десим̣.
451-2. гӯтхам̣ ме париваттатӣти сугандхам̣ са̄либхаттам̣ майхам̣ каммавасена гӯтхабха̄вена париваттати парин̣амати. аван̃джха̄нӣти амогха̄ни аниппхала̄ни. на хи каммам̣ винассатӣти йатхӯпачитам̣ каммам̣ пхалам̣ адатва̄ на хи винассати. киминанти кимивантам̣ сан̃джа̄такимикулам̣. мӣл̣ханти гӯтхам̣. сесам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ утта̄намева.
евам̣ тхеро тасса̄ петийа̄ вачанам̣ сутва̄ там̣ паваттим̣ бхагавато а̄рочеси. бхагава̄ таматтхам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ сампаттапариса̄йа дхаммам̣ десеси. са̄ десана̄ маха̄джанасса са̄ттхика̄ ахосӣти.
бхусапетаваттхуван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.