5. кума̄рапетаваттхуван̣н̣ана̄

аччхерарӯпам̣ сугатасса н̃а̄н̣анти идам̣ кума̄рапетаваттху. тасса ка̄ уппатти? са̄ваттхийам̣ кира бахӯ упа̄сака̄ дхаммаган̣а̄ хутва̄ нагаре махантам̣ ман̣д̣апам̣ ка̄ретва̄ там̣ на̄на̄ван̣н̣ехи ваттхехи алан̇каритва̄ ка̄лассева саттха̄рам̣ бхиккхусан̇гхан̃ча нимантетва̄ маха̄рахаварапаччаттхаран̣аттхатесу а̄санесу буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ нисӣда̄петва̄ гандхапуппха̄дӣхи пӯджетва̄ маха̄да̄нам̣ паваттенти. там̣ дисва̄ ан̃н̃атаро маччхерамалапарийут̣т̣хитачитто пурисо там̣ сакка̄рам̣ асахама̄но евама̄ха – ‘‘вараметам̣ саббам̣ сан̇ка̄ракӯт̣е чхад̣д̣итам̣, на твева имесам̣ мун̣д̣ака̄нам̣ динна’’нти. там̣ сутва̄ упа̄сака̄ сам̣виггама̄наса̄ ‘‘бха̄рийам̣ вата имина̄ пурисена па̄пам̣ пасутам̣, йена евам̣ буддхаппамукхе бхиккхусан̇гхе апараддха’’нти таматтхам̣ тасса ма̄туйа̄ а̄рочетва̄ ‘‘гаччха, твам̣ саса̄вакасан̇гхам̣ бхагавантам̣ кхама̄пехӣ’’ти а̄хам̣су. са̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ путтам̣ сантаджджентӣ сан̃н̃а̄петва̄ бхагавантам̣ бхиккхусан̇гхан̃ча упасан̇камитва̄ путтена катааччайам̣ десентӣ кхама̄петва̄ бхагавато бхиккхусан̇гхасса ча сатта̄хам̣ йа̄гуда̄нена пӯджам̣ ака̄си. тасса̄ путто начирассева ка̄лам̣ катва̄ килит̣т̣хакаммӯпаджӣвинийа̄ ган̣ика̄йа куччхийам̣ ниббатти. са̄ ча нам̣ джа̄таматтам̣йева ‘‘да̄рако’’ти н̃атва̄ суса̄не чхад̣д̣а̄песи. со таттха аттано пун̃н̃абаленева гахита̄раккхо кеначи анупаддуто ма̄ту-ан̇ке вийа сукхам̣ супи. девата̄ тасса а̄раккхам̣ ган̣хим̣сӯти ча ваданти.

атха бхагава̄ паччӯсасамайе маха̄карун̣а̄сама̄паттито вут̣т̣ха̄йа буддхачаккхуна̄ локам̣ волокенто там̣ да̄ракам̣ сиватхика̄йа чхад̣д̣итам̣ дисва̄ сӯрийуггаманавела̄йа сиватхикам̣ агама̄си. ‘‘саттха̄ идха̄гато, ка̄ран̣енеттха бхавитабба’’нти маха̄джано саннипати. бхагава̄ саннипатитапариса̄йа ‘‘на̄йам̣ да̄рако он̃н̃а̄таббо, йадипи ида̄ни суса̄не чхад̣д̣ито ана̄тхо т̣хито, а̄йатим̣ пана дит̣т̣хева дхамме абхисампара̄йан̃ча ул̣а̄расампаттим̣ пат̣илабхиссатӣ’’ти ватва̄ техи мануссехи ‘‘ким̣ ну кхо, бханте, имина̄ пуримаджа̄тийам̣ катам̣ камма’’нти пут̣т̣хо –

‘‘буддхапамукхасса бхиккхусан̇гхасса, пӯджам̣ ака̄си джаната̄ ул̣а̄рам̣;

татрасса читтассаху ан̃н̃атхаттам̣, ва̄чам̣ абха̄си пхарусам̣ асаббха’’нти. –

а̄дина̄ найена да̄ракена катакаммам̣ а̄йатим̣ паттаббам̣ сампаттин̃ча пака̄сетва̄ саннипатита̄йа париса̄йа аджджха̄сайа̄нурӯпам̣ дхаммам̣ катхетва̄ упари са̄муккам̣сикам̣ дхаммадесанам̣ ака̄си. саччапарийоса̄не чатура̄сӣтийа̄ па̄н̣асахасса̄нам̣ дхамма̄бхисамайо ахоси, тан̃ча да̄ракам̣ асӣтикот̣ивибхаво еко кут̣умбико бхагавато саммукха̄ва ‘‘майхам̣ путто’’ти аггахеси. бхагава̄ ‘‘еттакена айам̣ да̄рако раккхито, маха̄джанасса ча ануггахо като’’ти виха̄рам̣ агама̄си.

со апарена самайена тасмим̣ кут̣умбике ка̄лакате тена ниййа̄дитам̣ дханам̣ пат̣ипаджджитва̄ кут̣умбам̣ сан̣т̣хапенто тасмим̣ нагарейева маха̄вибхаво гахапати хутва̄ да̄на̄динирато ахоси. атхекадивасам̣ бхиккхӯ дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ – ‘‘ахо нӯна саттха̄ саттесу анукампако, сопи на̄ма да̄рако тада̄ ана̄тхо т̣хито етарахи махатим̣ сампаттим̣ паччанубхавати, ул̣а̄ра̄ни ча пун̃н̃а̄ни каротӣ’’ти. там̣ сутва̄ саттха̄ ‘‘на, бхиккхаве, тасса еттака̄ва сампатти, атха кхо а̄йупарийоса̄не та̄ватим̣сабхаване саккасса деваран̃н̃о путто хутва̄ ниббаттиссати, махатим̣ диббасампаттин̃ча пат̣илабхиссатӣ’’ти бйа̄ка̄си. там̣ сутва̄ бхиккхӯ ча маха̄джано ча ‘‘идам̣ кира ка̄ран̣ам̣ дисва̄ дӣгхадассӣ бхагава̄ джа̄таматтассевасса а̄макасуса̄не чхад̣д̣итасса таттха гантва̄ сан̇гахам̣ ака̄сӣ’’ти саттху н̃а̄н̣ависесам̣ тхометва̄ тасмим̣ аттабха̄ве тасса паваттим̣ катхесум̣. таматтхам̣ дӣпента̄ сан̇гӣтика̄ра̄ –

453. ‘‘аччхерарӯпам̣ сугатасса н̃а̄н̣ам̣, саттха̄ йатха̄ пуггалам̣ бйа̄ка̄си;

уссаннапун̃н̃а̄пи бхаванти хеке, париттапун̃н̃а̄пи бхаванти хеке.

454. ‘‘айам̣ кума̄ро сӣватхика̄йа чхад̣д̣ито, ан̇гут̣т̣хаснехена йа̄пети раттим̣;

на йаккхабхӯта̄ на сарӣсапа̄ ва̄, вихет̣хайеййум̣ катапун̃н̃ам̣ кума̄рам̣.

455. ‘‘сунакха̄пимасса палихим̣су па̄де, дхан̇ка̄ син̇га̄ла̄ париваттайанти;

габбха̄сайам̣ паккхиган̣а̄ харанти, ка̄ка̄ пана аккхималам̣ харанти.

456. ‘‘найимасса раккхам̣ видахим̣су кечи, на осадхам̣ са̄сападхӯпанам̣ ва̄;

наккхаттайогампи на аггахесум̣, на саббадхан̃н̃а̄нипи а̄кирим̣су.

457. ‘‘ета̄дисам̣ уттамакиччхапаттам̣, ратта̄бхатам̣ сӣватхика̄йа чхад̣д̣итам̣;

нонӣтапин̣д̣ам̣ва паведхама̄нам̣, сасам̣сайам̣ джӣвитаса̄васесам̣.

458. ‘‘тамаддаса̄ девамануссапӯджито, дисва̄ ча там̣ бйа̄кари бхӯрипан̃н̃о;

‘айам̣ кума̄ро нагарассимасса, аггакулико бхависсати бхогато ча’.

459. ‘‘кисса ватам̣ ким̣ пана брахмачарийам̣, кисса сучин̣н̣асса айам̣ випа̄ко;

ета̄дисам̣ бйасанам̣ па̄пун̣итва̄, там̣ та̄дисам̣ паччанубхоссатиддхи’’нти. –

чха га̄тха̄ авочум̣.

453. таттха аччхерарӯпанти аччхарийасабха̄вам̣. сугатасса н̃а̄н̣анти ан̃н̃ехи аса̄дха̄ран̣ам̣ самма̄самбуддхасса н̃а̄н̣ам̣, а̄сайа̄нусайан̃а̄н̣а̄дисаббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣амева сандха̄йа вуттам̣. тайидам̣ ан̃н̃есам̣ ависайабхӯтам̣ катхам̣ н̃а̄н̣анти а̄ха ‘‘саттха̄ йатха̄ пуггалам̣ бйа̄ка̄сӣ’’ти. тена саттху десана̄йа ева н̃а̄н̣асса аччхарийабха̄во вин̃н̃а̄йатӣти дассети.

ида̄ни бйа̄каран̣ам̣ дассенто ‘‘уссаннапун̃н̃а̄пи бхаванти хеке, париттапун̃н̃а̄пи бхаванти хеке’’ти а̄ха. тассаттхо – уссаннакусаладхамма̄пи идхекачче пуггала̄ ладдхапаччайасса апун̃н̃асса васена джа̄тиа̄дина̄ нихӣна̄ бхаванти, париттапун̃н̃а̄пи аппатарапун̃н̃адхамма̄пи еке сатта̄ кхеттасампаттиа̄дина̄ тасса пун̃н̃асса маха̄джутиката̄йа ул̣а̄ра̄ бхавантӣти.

454. сӣватхика̄йа̄ти суса̄не. ан̇гут̣т̣хаснехена̄ти ан̇гут̣т̣хато паваттаснехена, девата̄йа ан̇гут̣т̣хато паггхаритакхӣрена̄ти аттхо. на йаккхабхӯта̄ на сарӣсапа̄ ва̄ти писа̄чабхӯта̄ ва̄ йаккхабхӯта̄ ва̄ сарӣсапа̄ ва̄ йе кечи саранта̄ гаччханта̄ ва̄ на вихет̣хайеййум̣ на ба̄дхеййум̣.

455. палихим̣су па̄дети аттано дживха̄йа па̄де лихисум̣. дхан̇ка̄ти ка̄ка̄. париваттайантӣти ‘‘ма̄ нам̣ кума̄рам̣ кечи вихет̣хеййу’’нти раккханта̄ нирогабха̄ваджа̄нанаттхам̣ апара̄парам̣ париваттанти. габбха̄сайанти габбхамалам̣. паккхиган̣а̄ти гиджджхакулала̄дайо сакун̣аган̣а̄. харантӣти апаненти. аккхималанти аккхигӯтхам̣.

456. кечӣти кечи манусса̄, аманусса̄ пана раккхам̣ сам̣видахим̣су. осадханти тада̄ а̄йатин̃ча а̄рогйа̄вахам̣ агадам̣. са̄сападхӯпанам̣ ва̄ти йам̣ джа̄тасса да̄ракасса раккхан̣аттхам̣ са̄сапена дхӯпанам̣ каронти, тампи тасса каронта̄ на̄хесунти дӣпенти. наккхаттайогампи на аггахесунти наккхаттайуттампи на ган̣хим̣су. ‘‘асукамхи наккхатте титхимхи мухутте айам̣ джа̄то’’ти евам̣ джа̄такаммамписса на кечи акам̣сӯти аттхо. на саббадхан̃н̃а̄нипи а̄кирим̣сӯти ман̇галам̣ каронта̄ агадавасена йам̣ са̄сапателамисситам̣ са̄лиа̄дидхан̃н̃ам̣ а̄киранти, тамписса на̄кам̣сӯти аттхо.

457. ета̄дисанти еварӯпам̣. уттамакиччхапаттанти парамакиччхам̣ а̄паннам̣ ативийа дуккхаппаттам̣. ратта̄бхатанти раттийам̣ а̄бхатам̣. нонӣтапин̣д̣ам̣ вийа̄ти наванӣтапин̣д̣асадисам̣, мам̣сапесиматтата̄ евам̣ вуттам̣. паведхама̄нанти дуббалабха̄вена пакампама̄нам̣. сасам̣сайанти ‘‘джӣвати ну кхо на ну кхо джӣватӣ’’ти сам̣сайитата̄йа сам̣сайавантам̣. джӣвитаса̄васесанти джӣвитат̣т̣хитийа̄ хетубхӯта̄нам̣ са̄дхана̄нам̣ абха̄вена кевалам̣ джӣвитаматта̄васесакам̣.

458. аггакулико бхависсати бхогато ча̄ти бхоганимиттам̣ бхогасса васена аггакулико сет̣т̣хакулико бхависсатӣти аттхо.

459. ‘‘кисса вата’’нти айам̣ га̄тха̄ саттху сантике т̣хитехи упа̄сакехи тена катакаммасса пуччха̄васена вутта̄. са̄ ча кхо сиватхика̄йа саннипатитехӣти ведитабба̄. таттха кисса̄ти ким̣ асса. ватанти ватасама̄да̄нам̣. пуна кисса̄ти кӣдисасса сучин̣н̣асса ватасса брахмачарийасса ча̄ти вибхаттим̣ випарин̣а̄метва̄ йоджана̄. ета̄дисанти ган̣ика̄йа куччхийа̄ ниббаттанам̣, суса̄не чхад̣д̣ананти еварӯпам̣. бйасананти анаттхам̣. та̄дисанти татха̄рӯпам̣, ‘‘ан̇гут̣т̣хаснехена йа̄пети ратти’’нтиа̄дина̄, ‘‘айам̣ кума̄ро нагарассимасса аггакулико бхависсатӣ’’тиа̄дина̄ ча вуттаппака̄ранти аттхо. иддхинти девиддхим̣, диббасампаттинти вуттам̣ хоти.

ида̄ни техи упа̄сакехи пут̣т̣хо бхагава̄ йатха̄ тада̄ бйа̄ка̄си, там̣ дассента̄ сан̇гӣтика̄ра̄ –

460. ‘‘буддхапамукхасса бхиккхусан̇гхасса, пӯджам̣ ака̄си джаната̄ ул̣а̄рам̣;

татрасса читтассаху ан̃н̃атхаттам̣, ва̄чам̣ абха̄си пхарусам̣ асаббхам̣.

461. ‘‘со там̣ витаккам̣ павинодайитва̄, пӣтим̣ паса̄дам̣ пат̣иладдха̄ паччха̄;

татха̄гатам̣ джетаване васантам̣, йа̄гуйа̄ упат̣т̣ха̄си саттараттам̣.

462. ‘‘тасса ватам̣ там̣ пана брахмачарийам̣, тасса сучин̣н̣асса айам̣ випа̄ко;

ета̄дисам̣ бйасанам̣ па̄пун̣итва̄, там̣ та̄дисам̣ паччанубхоссатиддхим̣.

463. ‘‘т̣хатва̄на со вассасатам̣ идхева, саббехи ка̄мехи саман̇гибхӯто;

ка̄йасса бхеда̄ абхисампара̄йам̣, сахабйатам̣ гаччхати ва̄савасса̄’’ти. –

чатассо га̄тха̄ авочум̣.

460. таттха джаната̄ти джанасамӯхо, упа̄сакаган̣оти адхиппа̄йо. татра̄ти тассам̣ пӯджа̄йам̣. асса̄ти тасса да̄ракасса. читтассаху ан̃н̃атхаттанти пуримабхавасмим̣ читтасса ан̃н̃атха̄бха̄во ана̄даро ага̄раво апаччайо ахоси. асаббханти са̄дхусабха̄йа са̄ветум̣ айуттам̣ пхарусам̣ ва̄чам̣ абха̄си.

461. соти со айам̣. там̣ витакканти там̣ па̄пакам̣ витаккам̣. павинодайитва̄ти ма̄тара̄ ката̄йа сан̃н̃аттийа̄ вӯпасаметва̄. пӣтим̣ паса̄дам̣ пат̣иладдха̄ти пӣтим̣ паса̄дан̃ча пат̣илабхитва̄ уппа̄детва̄. йа̄гуйа̄ упат̣т̣ха̄сӣти йа̄гуда̄нена упат̣т̣хахи. саттараттанти саттадивасам̣.

462. тасса ватам̣ там̣ пана брахмачарийанти там̣ майа̄ хет̣т̣ха̄ вуттаппака̄рам̣ аттано читтасса паса̄данам̣ да̄нан̃ча имасса пуггаласса ватам̣ там̣ брахмачарийан̃ча, ан̃н̃ам̣ кин̃чи наттхӣти аттхо.

463. т̣хатва̄на̄ти йа̄ва а̄йупарийоса̄на̄ идхева мануссалоке т̣хатва̄. абхисампара̄йанти пунаббхаве. сахабйатам̣ гаччхати ва̄савасса̄ти саккасса дева̄наминдасса путтабха̄вена сахабха̄вам̣ гамиссати. ана̄гататтхе хи идам̣ паччуппаннака̄лавачанам̣. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.

кума̄рапетаваттхуван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.