9. випассана̄катха̄

випассана̄катха̄ван̣н̣ана̄

36. ида̄ни випассана̄пат̣исам̣йутта̄йа сатипат̣т̣ха̄накатха̄йа анантарам̣ випассана̄пабхедам̣ дассентена катхита̄йа суттантапуббан̇гама̄йа випассана̄катха̄йа апуббаттха̄нуван̣н̣ана̄. таттха суттанте та̄ва соити саббана̄матта̄ йо ва̄ со ва̄ саббопи сан̇гахито хоти. вата̄ти екам̣саттхе нипа̄то. кан̃чи сан̇кха̄ранти аппаматтакампи сан̇кха̄рам̣. ануломика̄йа кхантийа̄ти еттха випассана̄н̃а̄н̣амева локуттарамаггам̣ анулометӣти ануломикам̣, тадева кхантимапеккхитва̄ ануломика̄. саббасан̇кха̄ра̄ тасса аниччато дуккхато анаттато кхаманти руччантӣти кханти. са̄ мудука̄ маджджхима̄ тиккха̄ти тивидха̄. кала̄пасаммасана̄дика̄ удайаббайан̃а̄н̣апарийоса̄на̄ мудука̄нуломика̄ кханти. бхан̇га̄нупассана̄дика̄ сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣апарийоса̄на̄ маджджхима̄нуломика̄ кханти. ануломан̃а̄н̣ам̣ тиккха̄нуломика̄ кханти. саманна̄гатоти упето. нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджатӣти йатха̄вуттам̣ етам̣ т̣ха̄нам̣ етам̣ ка̄ран̣ам̣ на виджджати. самматтанийа̄манти еттха ‘‘хитасукха̄вахо ме бхависсатӣ’’ти евам̣ а̄сӣсато татхева самбхавато асубха̄дӣсу ча асубхантиа̄диавипарӣтаппаваттисаббха̄вато ча самма̄ сабха̄воти самматто, анантарапхалада̄на̄йа арахаттуппаттийа̄ ча нийа̄мабхӯтатта̄ нийа̄мо, ниччхайоти аттхо. самматто ча со нийа̄мо ча̄ти самматтанийа̄мо. ко со? локуттарамагго, висесато пана сота̄паттимагго. тена хи магганийа̄мена нийататта̄ ‘‘нийато самбодхипара̄йан̣о’’ти (па̄ра̄. 21; дӣ. ни. 1.373) вуттам̣. там̣ самматтанийа̄мам̣ оккамиссати пависиссатӣти етам̣ ат̣т̣ха̄нанти аттхо. готрабхуно пана маггасса а̄ваджджанат̣т̣ха̄нийатта̄ там̣ ана̄дийитва̄ ануломикакхантийа̄ анантарам̣ самматтанийа̄моккаманам̣ вуттанти ведитаббам̣. атха ва̄ ат̣т̣ха̄расасу маха̄випассана̄су готрабху виват̣т̣ана̄нупассана̄ хотӣти ануломикакхантийа̄ ева сан̇гахита̄ хоти. чатӯсупи суттантесу имина̄ва найена аттхо ведитаббо. етехи ануломикакхантисамматтанийа̄мачатуарийапхалавасена ча чха дхамма̄ти чхакканипа̄те (а. ни. 6.98, 101) чатта̄ро суттанта̄ вутта̄. кан̣хапаккхасуккапаккхадвайавасена хи чатта̄ро суттанта̄ва хонтӣти.

37. катиха̄ка̄рехӣтиа̄дике пуччха̄пуббан̇гаме суттантаниддесе пан̃чаккхандхе аниччатотиа̄дӣсу на̄марӯпан̃ча на̄марӯпасса паччайе ча париггахетва̄ кала̄пасаммасанавасена а̄раддхавипассако йога̄вачаро пан̃часу кхандхесу екекам̣ кхандхам̣ аниччантиката̄йа а̄диантавата̄йа ча аниччато пассати. уппа̄давайапат̣ипӣл̣аната̄йа дуккхаваттхута̄йа ча дуккхато. паччайайа̄панӣйата̄йа рогамӯлата̄йа ча рогато. дуккхата̄сӯлайогита̄йа килеса̄сучипаггхаран̣ата̄йа уппа̄даджара̄бхан̇гехи уддхума̄тапарипаккапабхинната̄йа ча ган̣д̣ато. пӣл̣а̄джанаката̄йа антотуданата̄йа дуннӣхаран̣ӣйата̄йа ча саллато. вигарахан̣ӣйата̄йа авад̣д̣хиа̄ваханата̄йа агхаваттхута̄йа ча агхато. асерибха̄ваджанаката̄йа а̄ба̄дхападат̣т̣ха̄ната̄йа ча а̄ба̄дхато. авасата̄йа авидхеййата̄йа ча парато. бйа̄дхиджара̄маран̣ехи луджджанапалуджджаната̄йа палокато. анекабйасана̄ваханата̄йа ӣтито. авидита̄нам̣йева випула̄нам̣ анаттха̄нам̣ а̄ваханато саббӯпаддававаттхута̄йа ча упаддавато. саббабхайа̄нам̣ а̄карата̄йа ча дуккхавӯпасамасан̇кха̄тасса парамасса̄сасса пат̣ипаккхабхӯтата̄йа ча бхайато. анекехи анаттхехи анубаддхата̄йа досӯпасат̣т̣хата̄йа упасагго вийа анадхива̄сана̄рахата̄йа ча упасаггато. бйа̄дхиджара̄маран̣ехи чева лобха̄дӣхи ча локадхаммехи пачалитата̄йа чалато. упаккамена чева сарасена ча пабхан̇гупагаманасӣлата̄йа пабхан̇гуто. сабба̄ваттханипа̄тита̄йа тхирабха̄васса ча абха̄вата̄йа аддхувато. ата̄йаната̄йа чева алаббханеййакхемата̄йа ча ата̄н̣ато. аллӣйитум̣ анарахата̄йа аллӣна̄нампи ча лен̣акичча̄ка̄рита̄йа ален̣ато. ниссита̄нам̣ бхайаса̄ракатта̄бха̄вена асаран̣ато. йатха̄парикаппитехи дхувасубхасукхаттабха̄вехи риттата̄йа риттато. риттата̄йева туччхато, аппакатта̄ ва̄. аппакампи хи локе туччханти вуччати. са̄минива̄сиведакака̄рака̄дхит̣т̣ха̄йакавирахитата̄йа сун̃н̃ато. сайан̃ча аса̄микабха̄ва̄дита̄йа анаттато. паваттидуккхата̄йа дуккхасса ча а̄дӣнавата̄йа а̄дӣнавато. атха ва̄ а̄дӣнам̣ ва̄ти гаччхати паваттатӣти а̄дӣнаво. капан̣амануссассетам̣ адхивачанам̣, кхандха̄пи ча капан̣а̄йева̄ти а̄дӣнавасадисата̄йа а̄дӣнавато. джара̄йа чева маран̣ена ча̄ти дведха̄ парин̣а̄мапакатита̄йа випарин̣а̄мадхаммато. дуббалата̄йа пхеггу вийа сукхабхан̃джанӣйата̄йа ча аса̄ракато. агхахетута̄йа агхамӯлато. миттамукхасапатто вийа висса̄сагха̄тита̄йа вадхакато. вигатабхавата̄йа вибхавасамбхӯтата̄йа ча вибхавато. а̄савападат̣т̣ха̄ната̄йа са̄савато. хетупаччайехи абхисан̇кхатата̄йа сан̇кхатато. маччума̄ракилесама̄ра̄нам̣ а̄мисабхӯтата̄йа ма̄ра̄мисато. джа̄тиджара̄бйа̄дхимаран̣апакатита̄йа джа̄тиджара̄бйа̄дхимаран̣адхаммато. сокапаридеваупа̄йа̄сахетута̄йа сокапаридеваупа̄йа̄садхаммато. тан̣ха̄дит̣т̣хидуччаритасам̣килеса̄нам̣ висайадхаммата̄йа сам̣килесикадхаммато пассати. саббесу ча имесу ‘‘пассатӣ’’ти па̄т̣хасесо дат̣т̣хаббо.

38. пан̃чаккхандхети самӯхато вуттепи екекакхандхавасена аттхаван̣н̣ана̄ кала̄пасаммасанан̃а̄н̣аниддесе висум̣ висум̣ а̄гататта̄ парийоса̄не ча висум̣ висум̣ кхандха̄нам̣ васена анупассана̄нам̣ ган̣итатта̄ самӯхе паваттавачана̄нам̣ авайавепи паваттисамбхавато ча ката̄ти ведитабба̄, висум̣ висум̣ паваттасаммасана̄нам̣ екато сан̇кхипитва̄ вачанавасена ва̄ ‘‘пан̃чаккхандхе’’ти вуттанти ведитаббам̣. ‘‘екаппаха̄рена пан̃чахи кхандхехи вут̣т̣ха̄тӣ’’ти (висуддхи. 2.783) ат̣т̣хакатха̄вачанасаббха̄вато ва̄ пан̃чаннам̣ кхандха̄нам̣ екато саммасанам̣ ва̄ йуджджатийева̄ти. пан̃чаннам̣ кхандха̄нам̣ ниродхо ниччам̣ нибба̄нанти пассантотиа̄дӣнаван̃а̄н̣аниддесе вуттанайена випассана̄ка̄ле сантипадан̃а̄н̣авасена ниччам̣ нибба̄нанти пассанто. самматтанийа̄мам̣ оккаматӣти маггаккхан̣е оккамати, пхалаккхан̣е пана окканто на̄ма хоти. есева найо саббесупи нийа̄моккаманапарийа̄йесу. а̄рогйанти а̄рогйабхӯтам̣. висалланти саллавирахитам̣. есева найо ӣдисесу. ана̄ба̄дханти а̄ба̄дхавирахитам̣, а̄ба̄дхапат̣ипаккхабхӯтам̣ ва̄. еса найо ӣдисесу. апараппаччайанти ан̃н̃апаччайавирахитам̣. упассаггатоти ча анупассагганти ча кечи сам̣йогам̣ катва̄ пат̣ханти. парамасун̃н̃анти саббасан̇кха̄расун̃н̃атта̄ уттаматта̄ ча парамасун̃н̃ам̣. параматтханти сан̇кхата̄сан̇кхата̄нам̣ аггабхӯтатта̄ уттаматтхам̣. лин̇гавипалла̄савасена напум̣сакавачанам̣. нибба̄насса ча сун̃н̃атта̄ анаттатта̄ ча имасмим̣ двайе пат̣иломапарийа̄йо на вутто. ана̄саванти а̄сававирахитам̣. нира̄мисанти а̄мисавирахитам̣. аджа̄танти джа̄тивирахитатта̄ ануппаннам̣. аматанти бхан̇га̄бха̄вато маран̣авирахитам̣. маран̣ампи хи напум̣сакабха̄вавачанавасена ‘‘мата’’нти вуччати.

39. евамима̄йа пат̣ипа̄т̣ийа̄ вутта̄су а̄ка̄рабхедабхинна̄су чатта̄лӣса̄йа анупассана̄су сабха̄васан̇гахавасена тӣсуйева анупассана̄су екасан̇гахам̣ каронто аниччатоти аничча̄нупассана̄тиа̄дима̄ха. та̄су йатха̄нурӯпам̣ аниччадуккха̄наттатте йоджана̄ ка̄табба̄. аваса̄не панета̄ висум̣ висум̣ ган̣анавасена дассита̄. ган̣ана̄су ча ган̣анапат̣ипа̄т̣ивасена пат̣хамам̣ анатта̄нупассана̄ ган̣ита̄. таттха пан̃чавӣсатӣти ‘‘парато риттато туччхато сун̃н̃ато анаттато’’ти екекасмим̣ кхандхе пан̃ча пан̃ча катва̄ пан̃часу кхандхесу пан̃чавӣсати анатта̄нупассана̄. пан̃н̃а̄са̄ти ‘‘аниччато палокато чалато пабхан̇гуто аддхувато випарин̣а̄мадхаммато аса̄ракато вибхавато сан̇кхатато маран̣адхаммато’’ти екекасмим̣ кхандхе даса даса катва̄ пан̃часу кхандхесу пан̃н̃а̄сам̣ аничча̄нупассана̄. сатам̣ пан̃чавӣсати чева̄ти сеса̄ ‘‘дуккхато рогато’’тиа̄дайо екекасмим̣ кхандхе пан̃чавӣсати пан̃чавӣсати катва̄ пан̃часу кхандхесу пан̃чавӣсатисатам̣ дуккха̄нупассана̄. йа̄ни дуккхе павуччарети йа̄ анупассана̄ дуккхе кхандхапан̃чаке ган̣анавасена павуччанти, та̄ сатам̣ пан̃чавӣсати чева̄ти самбандхо ведитаббо. ‘‘йа̄нӣ’’ти четтха лин̇гавипалла̄со дат̣т̣хабботи.

випассана̄катха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.