10. ман̣д̣апеййакатха̄

ман̣д̣апеййакатха̄ван̣н̣ана̄

238. ида̄ни тасса маггасса ман̣д̣апеййаттам̣ дассентена катхита̄йа бхагавато вачанекадесапуббан̇гама̄йа ман̣д̣апеййакатха̄йа апуббаттха̄нуван̣н̣ана̄. таттха ман̣д̣апеййанти йатха̄ сампаннам̣ ниммалам̣ виппасаннам̣ саппи саппиман̣д̣оти вуччати, евам̣ виппасаннат̣т̣хена ман̣д̣о, па̄таббат̣т̣хена пеййам̣. йан̃хи пивитва̄ антаравӣтхийам̣ патита̄ висан̃н̃ино аттано са̄т̣ака̄дӣнампи асса̄мика̄ хонти, там̣ пасаннампи на па̄таббам̣. майхам̣ пана идам̣ сиккхаттайасан̇гахитам̣ са̄санабрахмачарийам̣ сампаннатта̄ ниммалатта̄ виппасаннатта̄ ман̣д̣ан̃ча хитасукха̄вахатта̄ пеййан̃ча̄ти ман̣д̣апеййанти дӣпети. ман̣д̣о пеййо еттха̄ти ман̣д̣апеййам̣. ким̣ там̣? са̄санабрахмачарийам̣. касма̄ сиккхаттайам̣ брахмачарийам̣ на̄ма? уттамат̣т̣хена нибба̄нам̣ брахмам̣ на̄ма, сиккхаттайам̣ нибба̄наттха̄йа паваттанато брахматтха̄йа чарийа̄ти брахмачарийанти вуччати. са̄санабрахмачарийанти там̣йева. саттха̄ саммукхӣбхӯтоти идаметтха ка̄ран̣авачанам̣. йасма̄ пана саттха̄ саммукхӣбхӯто, тасма̄ вӣрийапайогам̣ катва̄ пиватхетам̣ ман̣д̣ам̣. ба̄хиракан̃хи бхесаджджаман̣д̣ам̣ веджджасса асаммукха̄ пиванта̄нам̣ пама̄н̣ам̣ ва̄ уггамананиггаманам̣ ва̄ на джа̄на̄ма̄ти а̄сан̇ка̄ хоти. веджджасса саммукха̄ пана веджджо джа̄ниссатӣти нира̄сан̇ка̄ пиванти. евамевам̣ амха̄кан̃ча дхаммасса̄мӣ саттха̄ саммукхӣбхӯтоти вӣрийам̣ катва̄ пиватха̄ти ман̣д̣апа̄не саннийоджети. дит̣т̣хадхаммикасампара̄йикапараматтхехи йатха̄рахам̣ ануса̄сатӣти саттха̄. апича ‘‘саттха̄ бхагава̄ саттхава̄хо’’тиа̄дина̄ (маха̄ни. 190) ниддесанайенапеттха аттхо ведитаббо. сандиссама̄но мукхо бхӯтоти саммукхӣбхӯто.

ман̣д̣апеййаниддесе тидхаттаман̣д̣оти тидха̄бха̄во тидхаттам̣. тидхаттена ман̣д̣о тидхаттаман̣д̣о, тивидхена ман̣д̣оти аттхо. саттхари саммукхӣбхӯтети идам̣ сабба̄ка̄рапарипун̣н̣аман̣д̣аттайадассанаттхам̣ вуттам̣. париниббутепи пана саттхари екадесена ман̣д̣аттайам̣ паваттатийева. тенева часса ниддесе ‘‘саттхари саммукхӣбхӯте’’ти аватва̄ катамо десана̄ман̣д̣отиа̄ди вуттанти ведитаббам̣.

десана̄ман̣д̣оти дхаммадесана̄ ева ман̣д̣о. пат̣иггахаман̣д̣оти десана̄пат̣игга̄хако ева ман̣д̣о. брахмачарийаман̣д̣оти маггабрахмачарийамева ман̣д̣о.

а̄чиккхана̄ти десетабба̄нам̣ сачча̄дӣнам̣ има̄ни на̄ма̄нӣти на̄мавасена катхана̄. десана̄ти дассана̄. пан̃н̃а̄пана̄ти джа̄на̄пана̄, н̃а̄н̣амукхе т̣хапана̄ ва̄. а̄санам̣ т̣хапенто хи ‘‘а̄санам̣ пан̃н̃а̄петӣ’’ти вуччати. пат̣т̣хапана̄ти пан̃н̃а̄пана̄, паваттана̄ти аттхо, н̃а̄н̣амукхе т̣хапана̄ ва̄. виваран̣а̄ти виват̣акаран̣ам̣, виваритва̄ дассана̄ти аттхо. вибхаджана̄ти вибха̄гакирийа̄, вибха̄гато дассана̄ти аттхо. утта̄нӣкамманти па̄кат̣абха̄вакаран̣ам̣. атха ва̄ а̄чиккхана̄ти десана̄дӣнам̣ чханнам̣ пада̄нам̣ мӯлападам̣. десана̄дӣни чха пада̄ни тасса аттхавиваран̣аттхам̣ вутта̄ни. таттха десана̄ти уггхат̣итан̃н̃ӯнам̣ васена сан̇кхепато пат̣хамам̣ уддесавасена десана̄. уггхат̣итан̃н̃ӯ хи сан̇кхепена вуттам̣ пат̣хамам̣ вуттан̃ча пат̣ивиджджханти. пан̃н̃а̄пана̄ти випан̃читан̃н̃ӯнам̣ васена тесам̣ читтатосанена буддхиниса̄нена ча пат̣хамам̣ сан̇кхиттасса виттха̄рато ниддесавасена пан̃н̃а̄пана̄. пат̣т̣хапана̄ти тесам̣йева ниддит̣т̣хасса ниддесасса пат̣иниддесавасена виттха̄ратаравачанена пан̃н̃а̄пана̄. виваран̣а̄ти ниддит̣т̣хасса̄пи пунаппунам̣ вачанена виваран̣а̄. вибхаджана̄ти пунаппунам̣ вуттасса̄пи вибха̄гакаран̣ена вибхаджана̄. утта̄нӣкамманти виват̣асса виттха̄ратаравачанена, вибхаттасса ча нидассанавачанена утта̄нӣкаран̣ам̣. айам̣ десана̄ неййа̄нампи пат̣иведха̄йа хоти. йева̄панан̃н̃епи кечӣти пийан̇карама̄та̄дика̄ винипа̄тика̄ гахита̄. вин̃н̃а̄та̄роти пат̣иведхавасена локуттарадхаммам̣ вин̃н̃а̄та̄ро. ете хи бхиккхуа̄дайо пат̣иведхавасена дхаммадесанам̣ пат̣игган̣хантӣти пат̣иггаха̄. айамева̄тиа̄дӣни пат̣хаман̃а̄н̣аниддесе вуттаттха̄ни. арийамагго нибба̄нена сам̣санданато брахматтха̄йа чарийа̄ти брахмачарийанти вуччати.

239. ида̄ни адхимоккхаман̣д̣отиа̄дӣхи тасмим̣ маггаккхан̣е виджджама̄на̄ни индрийабалабоджджхан̇гамагган̇га̄ни ман̣д̣апеййавидха̄не йоджетва̄ дассети. таттха адхимоккхаман̣д̣оти адхимоккхасан̇кха̄то ман̣д̣о. касат̣оти паса̄давирахито а̄вило. чхад̣д̣етва̄ти самуччхедавасена паха̄йа. саддхиндрийасса адхимоккхаман̣д̣ам̣ пиватӣти ман̣д̣апеййанти саддхиндрийато адхимоккхаман̣д̣асса анан̃н̃аттепи сати ан̃н̃ам̣ вийа катва̄ воха̄равасена вуччати, йатха̄ локе нисадапотако нисадапотасарӣрасса анан̃н̃аттепи сати нисадапотасса сарӣранти вуччати, йатха̄ ча па̄л̣ийам̣ ‘‘пхуситатта’’нтиа̄дӣсу дхаммато анан̃н̃опи бха̄во ан̃н̃о вийа вутто, йатха̄ ча ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘пхусаналаккхан̣о пхассо’’тиа̄дӣсу (дха. са. ат̣т̣ха. 1 дхаммуддесава̄ра пхассапан̃чамакара̄сиван̣н̣ана̄) дхаммато анан̃н̃ампи лаккхан̣ам̣ ан̃н̃ам̣ вийа вуттам̣, евамиданти ведитаббам̣. пиватӣти четтха там̣саман̇гипуггалоти вуттам̣ хоти. там̣саман̇гипуггало там̣ ман̣д̣ам̣ пиватӣти катва̄ тена пуггалена со ман̣д̣о па̄таббато ман̣д̣апеййам̣ на̄ма хотӣти вуттам̣ хоти. ‘‘ман̣д̣апеййо’’ти ча ваттаббе ‘‘ман̣д̣апеййа’’нти лин̇гавипалла̄со като. сеса̄нампи имина̄ найена аттхо ведитаббо. апуббесу пана парил̣а̄хоти пӣн̣аналаккхан̣а̄йа пӣтийа̄ пат̣ипаккхо килесасанта̄по. дут̣т̣хулланти упасамапат̣ипаккхо килесавасена ол̣а̄рикабха̄во асантабха̄во. аппат̣исан̇кха̄ти пат̣исан̇кха̄напат̣ипаккхо килесавасена асамава̄хитабха̄во.

240. пуна ан̃н̃ена парийа̄йена ман̣д̣апеййавидхим̣ ниддиситука̄мо аттхи ман̣д̣отиа̄дима̄ха. таттха таттха̄ти тасмим̣ саддхиндрийе. аттхарасотиа̄дӣсу саддхиндрийасса адхимуччанам̣ аттхо, саддхиндрийам̣ дхаммо, тадева на̄на̄килесехи вимуттатта̄ вимутти, тасса аттхасса сампатти аттхарасо. тасса дхаммасса сампатти дхаммарасо. тасса̄ вимуттийа̄ сампатти вимуттирасо. атха ва̄ аттхапат̣ила̄бхарати аттхарасо, дхаммапат̣ила̄бхарати дхаммарасо, вимуттипат̣ила̄бхарати вимуттирасо. ратӣти ча там̣сампайутта̄, тада̄рамман̣а̄ ва̄ пӣти. имина̄ найена сесападесупи аттхо ведитаббо. имасмим̣ парийа̄йе ман̣д̣асса пеййам̣ ман̣д̣апеййанти аттхо вутто хоти.

евам̣ индрийа̄дибодхипаккхийадхаммапат̣ипа̄т̣ийа̄ индрийабалабоджджхан̇гамагган̇га̄нам̣ васена ман̣д̣апеййам̣ дассетва̄ пуна анте т̣хитам̣ брахмачарийаман̣д̣ам̣ дассенто маггасса падха̄натта̄ маггам̣ пуббан̇гамам̣ катва̄ уппат̣ипа̄т̣ивасена магган̇габоджджхан̇габалаиндрийа̄ни дассеси. а̄дхипатеййат̣т̣хена индрийа̄ ман̣д̣отиа̄дайо йатха̄йогам̣ локийалокуттара̄ ман̣д̣а̄. там̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайена ведитаббам̣. татхат̣т̣хена сачча̄ ман̣д̣оти еттха пана дуккхасамудайа̄нам̣ ман̣д̣атта̄бха̄ва̄ маха̄хаттхипадасутте (ма. ни. 1.300) вийа саччан̃а̄н̣а̄ни сачча̄ти вуттанти ведитаббам̣.

саддхаммаппака̄синийа̄ пат̣исамбхида̄магга-ат̣т̣хакатха̄йа

ман̣д̣апеййакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

нит̣т̣хита̄ ча маха̄ваггаван̣н̣ана̄.