3. сама̄дхибха̄вана̄майан̃а̄н̣аниддесаван̣н̣ана̄

43. сама̄дхибха̄вана̄майан̃а̄н̣аниддесе а̄дито та̄ва екакато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва дасака̄ сама̄дхиппабхедам̣ дассенто еко сама̄дхӣтиа̄дима̄ха. таттха читтасса екаггата̄ти на̄на̄рамман̣авиккхепа̄бха̄вато екам̣ а̄рамман̣ам̣ аггам̣ уттамам̣ асса̄ти екагго, екаггасса бха̄во екаггата̄. са̄ пана екаггата̄ читтасса, на саттасса̄ти дассанаттхам̣ ‘‘читтасса̄’’ти вуттам̣. дуке локийоти локо вуччати луджджанапалуджджанат̣т̣хена ват̣т̣ам̣, тасмим̣ парийа̄паннабха̄вена локе нийуттоти локийо. локуттароти уттин̣н̣оти уттаро, локе апарийа̄паннабха̄вена локато уттароти локуттаро. тике савитакко ча со савича̄ро ча̄ти савитаккасавича̄ро. евам̣ авитаккаавича̄ро. витаккавича̄ресу вича̄рова матта̄ пама̄н̣ам̣ етасса̄ти вича̄раматто, вича̄рато уттхари витаккена саддхим̣ сампайогам̣ на гаччхатӣти аттхо. авитакко ча со вича̄раматто ча̄ти авитаккавича̄раматто. тӣсупи виччхедам̣ катва̄пи пат̣ханти. чатуккапан̃чака̄ вуттаттха̄. чхакке пунаппунам̣ уппаджджанато сатийева ануссати, паваттитаббат̣т̣ха̄намхийева ва̄ паваттатта̄ саддха̄паббаджитасса кулапуттасса анурӯпа̄ сатӣтипи ануссати, буддхам̣ а̄раббха уппанна̄ ануссати бауддха̄нуссати. арахата̄дибуддхагун̣а̄рамман̣а̄йа сатийа̄ етам̣ адхивачанам̣. тасса̄ буддха̄нуссатийа̄ васена читтасса екаггата̄йева уддхаччасан̇кха̄тасса виккхепасса пат̣ипаккхабха̄вато на виккхепоти авиккхепо. дхаммам̣ а̄раббха уппанна̄ ануссати дхамма̄нуссати. сва̄ккха̄тата̄дидхаммагун̣а̄рамман̣а̄йа сатийа̄ етам̣ адхивачанам̣. сан̇гхам̣ а̄раббха уппанна̄ ануссати сан̇гха̄нуссати. суппат̣ипанната̄дисан̇гхагун̣а̄рамман̣а̄йа сатийа̄ етам̣ адхивачанам̣. сӣлам̣ а̄раббха уппанна̄ ануссати сӣла̄нуссати. аттано акхан̣д̣ата̄дисӣлагун̣а̄рамман̣а̄йа сатийа̄ етам̣ адхивачанам̣. ча̄гам̣ а̄раббха уппанна̄ ануссати ча̄га̄нуссати. аттано муттача̄гата̄дича̄гагун̣а̄рамман̣а̄йа сатийа̄ етам̣ адхивачанам̣. девата̄ а̄раббха уппанна̄ ануссати девата̄нуссати. девата̄ саккхит̣т̣ха̄не т̣хапетва̄ аттано саддха̄дигун̣а̄рамман̣а̄йа сатийа̄ етам̣ адхивачанам̣.

саттаке сама̄дхикусалата̄ти екавидха̄дибхедена анекабхеде сама̄дхимхи ‘‘айамевам̣видхо сама̄дхи, айамевам̣видхо сама̄дхӣ’’ти чхекабха̄во. сама̄дхипариччхедакапан̃н̃а̄йетам̣ адхивачанам̣. сама̄дхиуппа̄данавидха̄непи чхекабха̄во сама̄дхикусалата̄.

сама̄дхисса сама̄паттикусалата̄ти уппа̄дитасса сама̄дхисса сама̄паджджане чхекабха̄во. етена сама̄паджджанавасита̄ вутта̄ хоти.

сама̄дхисса т̣хитикусалата̄ти сама̄паннасса сама̄дхисса сантативасена йатха̄ручи т̣хапане чхекабха̄во. етена адхит̣т̣ха̄навасита̄ вутта̄ хоти. атха ва̄ нимиттаггахан̣ена часса пуна те а̄ка̄ре сампа̄дайато аппана̄маттамева иджджхати, на чират̣т̣ха̄нам̣. чират̣т̣ха̄нам̣ пана сама̄дхипарипантха̄нам̣ дхамма̄нам̣ сувисодхитатта̄ хоти. йо хи бхиккху ка̄ма̄дӣнавапаччавеккхан̣а̄дӣхи ка̄маччхандам̣ на сут̣т̣ху виккхамбхетва̄, ка̄йапассаддхивасена ка̄йадут̣т̣хуллам̣ на суппат̣иппассаддхам̣ катва̄, а̄рамбхадха̄туманасика̄ра̄дивасена тхинамиддхам̣ на сут̣т̣ху пат̣ивинодетва̄, саматханимиттаманасика̄ра̄дивасена уддхаччакуккуччам̣ на сут̣т̣ху самӯхатам̣ катва̄, ан̃н̃епи сама̄дхипарипантхе дхамме на сут̣т̣ху висодхетва̄ джха̄нам̣ сама̄паджджати, со ависодхитам̣ а̄сайам̣ павит̣т̣хабхамаро вийа, асуддхам̣ уййа̄нам̣ павит̣т̣хара̄джа̄ вийа ча кхиппамева никкхамати. йо пана сама̄дхипарипантхе дхамме сут̣т̣ху висодхетва̄ джха̄нам̣ сама̄паджджати, со сувисодхитам̣ а̄сайам̣ павит̣т̣хабхамаро вийа, супарисуддхам̣ уййа̄нам̣ павит̣т̣хара̄джа̄ вийа ча сакалампи дивасабха̄гам̣ антосама̄паттийам̣йева хоти. тена̄ху пора̄н̣а̄ –

‘‘ка̄месу чхандам̣ пат̣игхам̣ винодайе, уддхаччатхӣнам̣ вичикиччхапан̃чамам̣;

вивекапа̄моджджакарена четаса̄, ра̄джа̄ва суддхантагато тахим̣ раме’’ти .

тасма̄ ‘‘чират̣т̣хитика̄мена па̄рипантхикадхамме содхетва̄ джха̄нам̣ сама̄паджджитабба’’нти вуттатта̄ там̣ видхим̣ сампа̄детва̄ сама̄дхисса чират̣т̣хитикаран̣е чхекабха̄воти вуттам̣ хоти.

сама̄дхисса вут̣т̣ха̄накусалата̄ти сантативасена йатха̄ручи паваттасса сама̄дхисса йатха̄париччхиннака̄лейева вут̣т̣ха̄нена сама̄дхисса вут̣т̣ха̄не чхекабха̄во. ‘‘йасса хи дхаммам̣ пурисо виджан̃н̃а̄’’тиа̄дӣсу (джа̄. 1.10.152) вийа ниссаккаттхе ва̄ са̄мивачанам̣ катанти ведитаббанти. етена вут̣т̣ха̄навасита̄ вутта̄ хоти.

сама̄дхисса каллата̄кусалата̄ти агила̄набха̄во арогабха̄во каллата̄. гила̄но хи акаллакоти вуччати. винайепи вуттам̣ ‘‘на̄хам̣, бханте, акаллако’’ти (па̄ра̄. 151). анан̇ган̣асуттаваттхасуттесу (ма. ни. 1.57 а̄дайо, 70 а̄дайо) вутта̄нам̣ джха̄напат̣ила̄бхапаччанӣка̄нам̣ па̄пака̄нам̣ иччха̄вачара̄нам̣ абха̄вена ча абхиджджха̄дӣнам̣ читтасса упаккилеса̄нам̣ вигамена ча сама̄дхисса агила̄набха̄вакаран̣е чхекабха̄во сама̄дхисса каллата̄кусалата̄, килесагелан̃н̃арахитабха̄ве кусалата̄ти вуттам̣ хоти. атха ва̄ каллата̄ти камман̃н̃ата̄ камман̃н̃ата̄парийа̄йатта̄ каллавачанасса. ‘‘йа̄ читтасса акаллата̄ акамман̃н̃ата̄’’ти (дха. са. 1162) хи вуттам̣ ‘‘каллачиттам̣ мудучиттам̣ винӣваран̣ачитта’’нти (дӣ. ни. 1.298; ма. ни. 2.395; маха̄ва. 26) ча. еттха калласаддо камман̃н̃аттхо. тасма̄ касин̣а̄нуломато касин̣апат̣иломато касин̣а̄нуломапат̣иломато джха̄на̄нуломато джха̄напат̣иломато джха̄на̄нуломапат̣иломато джха̄нуккантикато касин̣уккантикато джха̄накасин̣уккантикато ан̇гасан̇кантито а̄рамман̣асан̇кантито ан̇га̄рамман̣асан̇кантито ан̇гававаттха̄нато а̄рамман̣ававаттха̄натоти имехи чуддасахи а̄ка̄рехи, ан̇га̄рамман̣ававаттха̄натоти имина̄ саха пан̃чадасахи ва̄ а̄ка̄рехи читтапаридаманена сама̄дхисса камман̃н̃абха̄вакаран̣е кусалабха̄воти вуттам̣ хоти.

сама̄дхисса гочаракусалата̄ти сама̄дхисса гочаресу касин̣а̄дӣсу а̄рамман̣есу там̣ там̣ джха̄нам̣ сама̄паджджитука̄мата̄йа йатха̄ручи а̄ваджджанакаран̣авасена тесу а̄рамман̣есу чхекабха̄во. етена касин̣а̄ваджджанавасена а̄ваджджанавасита̄ вутта̄ хоти. атха ва̄ тасмим̣ тасмим̣ диса̄бха̄ге касин̣апхаран̣авасена евам̣ пхут̣т̣хасса касин̣асса чират̣т̣ха̄навасена ча сама̄дхисса гочаресу чхекабха̄во.

сама̄дхисса абхинӣха̄ракусалата̄ти екаттанайена хет̣т̣ха̄хет̣т̣ха̄сама̄дхим̣ упарӯпарисама̄дхибха̄вӯпанайанена абхинӣхаран̣е абхининна̄мане чхекабха̄во. упача̄раджджха̄нан̃хи васиппаттам̣ пат̣хамаджджха̄наттха̄йа випассанаттха̄йа ва̄ абхинӣхарати, евам̣ пат̣хамаджджха̄на̄дӣни дутийаджджха̄на̄диаттха̄йа випассанаттха̄йа ва̄, чатуттхаджджха̄нам̣ арӯпасама̄паттаттха̄йа абхин̃н̃аттха̄йа випассанаттха̄йа ва̄, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатана̄дайо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатана̄диаттха̄йа випассанаттха̄йа ва̄ абхинӣхаратӣти евам̣ сама̄дхисса таттха таттха абхинӣха̄ракусалата̄. йасма̄ пана кусалата̄ на̄ма пан̃н̃а̄, са̄ сама̄дхи на хоти, тасма̄ сама̄дхипарин̣а̄йакапан̃н̃а̄васена саттавидхо сама̄дхи вуттоти ведитаббо.

кечи пана а̄чарийа̄ ‘‘сама̄дхикусалата̄ти йена манасика̄рена читтам̣ на виккхипати, таттха кусалата̄. сама̄паттикусалата̄ти йена манасика̄рена сама̄паджджантасса джха̄нан̇га̄ни па̄тубхаванти, таттха кусалата̄. т̣хитикусалата̄ти йена манасика̄рена аппито сама̄дхи на виккхипати, таттха кусалата̄. вут̣т̣ха̄накусалата̄ти нӣваран̣авут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти пат̣хамаджджха̄не, ан̇гавут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти тӣсу джха̄несу, а̄рамман̣авут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти арӯпасама̄паттӣсу, виккхепавут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти висайа̄дхиматтесу, саччхандавут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти парийантака̄ле ча аваса̄накаран̣ӣйака̄ле ча. каллата̄кусалата̄ти читтапха̄сута̄йа сарӣрапха̄сута̄йа а̄ха̄рапха̄сута̄йа сена̄санапха̄сута̄йа пуггалапха̄сута̄йа ча сама̄дхисса каллата̄ хотӣти джа̄на̄ти. гочаракусалата̄ти а̄рамман̣асса париччхедам̣ ка̄тум̣ джа̄на̄ти, диса̄пхаран̣ам̣ ка̄тум̣ джа̄на̄ти, вад̣д̣хетум̣ джа̄на̄ти. абхинӣха̄ракусалата̄ти таттха таттха самма̄ манасика̄рена читтам̣ абхинӣхарати абхининна̄мети, упача̄ре васиппатте пат̣хамаджджха̄не абхинӣхарати, евам̣ упарӯпариджха̄несу абхин̃н̃а̄су арӯпасама̄паттӣсу випассана̄су ча абхинӣхарати. евам̣ таттха таттха абхинӣха̄ракусалата̄’’ти еваметесам̣ пада̄нам̣ аттхам̣ ван̣н̣айанти.

ат̣т̣хакам̣ вуттаттхамева. наваке рӯпа̄вачароти ‘‘катаме дхамма̄ рӯпа̄вачара̄? хет̣т̣хато брахмапа̄рисаджджам̣ парийантам̣ каритва̄ упарито аканит̣т̣хе деве антокаритва̄’’тиа̄дина̄ (дха. са. 1289) найена вуттесу рӯпа̄вачарадхаммесу парийа̄панно. татра̄йам̣ вачанаттхо – рӯпаккхандхасан̇кха̄там̣ рӯпам̣ еттха авачарати, на ка̄моти рӯпа̄вачаро. рӯпаккхандхопи хи рӯпанти вуччати ‘‘рӯпаккхандхо рӯпа’’нтиа̄дӣсу (йама. 1.кхандхайамака.2) вийа. со пана брахмапа̄рисаджджабрахмапурохитамаха̄брахма̄нам̣ паритта̄бхааппама̄н̣а̄бхаа̄бхассара̄нам̣ париттасубхааппама̄н̣асубхасубхакин̣ха̄нам̣ асан̃н̃асаттавехаппхала̄нам̣ авиха̄таппасудассасудассӣаканит̣т̣ха̄нан̃ча васена сол̣асавидхо падесо. со рӯпа̄вачарасан̇кха̄то падесо уттарападалопам̣ катва̄ ‘‘рӯпа’’нти вуччати, тасмим̣ рӯпе авачаратӣти рӯпа̄вачаро. рӯпабхаво ва̄ рӯпам̣, тасмим̣ авачаратӣти рӯпа̄вачарам̣. кин̃ча̄пи хи есо сама̄дхи ка̄мабхавепи авачарати, йатха̄ пана сан̇га̄ме авачаран̣ато сан̇га̄ма̄вачароти ладдхана̄мо на̄го нагаре чарантопи сан̇га̄ма̄вачароти вуччати, тхалачара̄ джалачара̄ ча па̄н̣ино атхале аджале ча т̣хита̄пи тхалачара̄ джалачара̄ти вуччанти, евамайам̣ ан̃н̃аттха авачарантопи рӯпа̄вачароти вутто. апича рӯпабхавасан̇кха̄те рӯпе пат̣исандхим̣ авача̄ретӣтипи рӯпа̄вачаро. хӣноти ла̄мако. хӣнуттама̄нам̣ маджджхе бхаво маджджхо. маджджхимотипи па̄т̣хо, сойеваттхо. падха̄набха̄вам̣ нӣто пан̣ӣто, уттамоти аттхо. ете пана а̄йӯханавасена ведитабба̄. йасса хи а̄йӯханаккхан̣е чхандо ва̄ хӣно хоти вӣрийам̣ ва̄ читтам̣ ва̄ вӣмам̣са̄ ва̄, со хӣно на̄ма. йасса те дхамма̄ маджджхима̄, со маджджхимо. йасса пан̣ӣта̄, со пан̣ӣто. уппа̄дитаматто ва̄ хӣно, на̄тисубха̄вито маджджхимо, атисубха̄вито васиппатто пан̣ӣто. арӯпа̄вачаро рӯпа̄вачаре вуттанайа̄нуса̄рена ведитаббо.

сун̃н̃ато сама̄дхӣтиа̄дӣсу ‘‘саббе сан̇кха̄ра̄ аничча̄ дуккха̄ анатта̄’’ти випассана̄пат̣ипа̄т̣ийа̄ випассантасса анатта̄нупассана̄йа маггавут̣т̣ха̄не джа̄те йасма̄ са̄ випассана̄ аттавирахитесу сан̇кха̄ресу сун̃н̃ато паватта̄, тасма̄ сун̃н̃ата̄ на̄ма хоти. та̄йа сиддхо арийамаггасама̄дхи сун̃н̃ато сама̄дхи на̄ма хоти, сун̃н̃атавасена паваттасама̄дхӣти аттхо. випассана̄йа паватта̄ка̄рена хи со паваттати. аничча̄нупассана̄йа маггавут̣т̣ха̄не джа̄те йасма̄ са̄ випассана̄ ниччанимиттапат̣ипаккхавасена паватта̄, тасма̄ анимитта̄ на̄ма хоти. та̄йа сиддхо арийамаггасама̄дхи анимитто сама̄дхи на̄ма хоти, ниччанимиттавирахито сама̄дхӣти аттхо. випассана̄йа паватта̄ка̄рена хи со паваттати. дуккха̄нупассана̄йа маггавут̣т̣ха̄не джа̄те йасма̄ са̄ випассана̄ пан̣идхипат̣ипаккхавасена паватта̄, тасма̄ аппан̣ихита̄ на̄ма хоти. та̄йа сиддхо арийамаггасама̄дхи аппан̣ихито сама̄дхи на̄ма хоти, пан̣идхивирахито сама̄дхӣти аттхо. випассана̄йа паватта̄ка̄рена хи со паваттати. та̄диса̄ ева тайо пхаласама̄дхайопи етехийева тӣхи сама̄дхӣхи гахита̄ хонтӣти ведитабба̄. локуттарасама̄дхӣнам̣ пана пан̣ӣтатта̄ хӣна̄дибхедо на уддхат̣о.

дасаке уддхума̄такасан̃н̃а̄васена̄тиа̄дӣсу бхаста̄ вийа ва̄йуна̄ уддхам̣ джӣвитапарийа̄да̄на̄ йатха̄нуккамам̣ самуггатена сӯнабха̄вена уддхума̄татта̄ уддхума̄там̣, уддхума̄тамева уддхума̄такам̣, пат̣икӯлатта̄ ва̄ куччхитам̣ уддхума̄танти уддхума̄такам̣. татха̄рӯпасса чхавасарӣрассетам̣ адхивачанам̣. винӣлам̣ вуччати випарибхиннаван̣н̣ам̣, винӣламева винӣлакам̣, пат̣икӯлатта̄ ва̄ куччхитам̣ винӣланти винӣлакам̣. мам̣суссадат̣т̣ха̄несу раттаван̣н̣асса, пуббасанничайат̣т̣ха̄несу сетаван̣н̣асса, йебхуййена ча нӣлаван̣н̣асса нӣлат̣т̣ха̄не нӣласа̄т̣акапа̄рутассева чхавасарӣрассетам̣ адхивачанам̣. парибхиннат̣т̣ха̄несу виссандама̄напуббам̣ випуббам̣, випуббамева випуббакам̣, пат̣икӯлатта̄ ва̄ куччхитам̣ випуббанти випуббакам̣. татха̄рӯпасса чхавасарӣрассетам̣ адхивачанам̣. виччхиддам̣ вуччати двидха̄ чхинданена ападха̄ритам̣, виччхиддамева виччхиддакам̣, пат̣икӯлатта̄ ва̄ куччхитам̣ виччхидданти виччхиддакам̣. вемаджджхе чхиннасса чхавасарӣрассетам̣ адхивачанам̣. ито ча етто ча вивидха̄ка̄рена сон̣асин̇га̄ла̄дӣхи кха̄йитанти виккха̄йитам̣, викха̄йитанти ваттаббе виккха̄йитанти вуттам̣. виккха̄йитамева виккха̄йитакам̣, пат̣икӯлатта̄ ва̄ куччхитам̣ виккха̄йитанти виккха̄йитакам̣. татха̄рӯпасса чхавасарӣрассетам̣ адхивачанам̣. вивидхам̣ кхиттам̣ виккхиттам̣, виккхиттамева виккхиттакам̣, пат̣икӯлатта̄ ва̄ куччхитам̣ виккхиттанти виккхиттакам̣. ан̃н̃ена хаттхам̣ ан̃н̃ена па̄дам̣ ан̃н̃ена сӣсанти евам̣ тато тато кхиттасса чхавасарӣрассетам̣ адхивачанам̣. хатан̃ча там̣ пуриманайенева виккхиттакан̃ча̄ти хатавиккхиттакам̣. ка̄капада̄ка̄рена ан̇гапаччан̇гесу саттхена ханитва̄ вуттанайена виккхиттасса чхавасарӣрассетам̣ адхивачанам̣. лохитам̣ кирати виккхипати ито чито ча паггхаратӣти лохитакам̣. паггхариталохитамаккхитасса чхавасарӣрассетам̣ адхивачанам̣. пул̣ава̄ вуччанти кимайо, пул̣аве киратӣти пул̣авакам̣. кимипарипун̣н̣асса чхавасарӣрассетам̣ адхивачанам̣. ат̣т̣хийева ат̣т̣хикам̣, пат̣икӯлатта̄ ва̄ куччхитам̣ ат̣т̣хӣти ат̣т̣хикам̣. ат̣т̣хисан̇кхалика̄йапи екат̣т̣хикассапи етам̣ адхивачанам̣. има̄ни ча пана уддхума̄така̄дӣни нисса̄йа уппаннанимитта̄нампи нимиттесу пат̣иладдхаджджха̄на̄нампи ета̄нева на̄ма̄ни. идха пана уддхума̄таканимитте пат̣икӯла̄ка̄рага̄хика̄ аппана̄васена уппанна̄ сан̃н̃а̄ уддхума̄такасан̃н̃а̄, тасса̄ уддхума̄такасан̃н̃а̄йа васена уддхума̄такасан̃н̃а̄васена. сесесупи есева найо. пан̃чапан̃н̃а̄са сама̄дхӣти екака̄дивасена вутта̄.

44. евам̣ екака̄дивасена сама̄дхиппабхедам̣ дассетва̄ ида̄ни ан̃н̃енапи парийа̄йена сама̄дхим̣ дассетука̄мо апича̄ти ан̃н̃ам̣ парийа̄йа̄рамбхам̣ дассетва̄ пан̃чавӣсатӣтиа̄дима̄ха. таттха сама̄дхисса сама̄дхит̣т̣ха̄ти сама̄дхисса сама̄дхибха̄ве сабха̄ва̄, йехи сабха̄вехи со сама̄дхи хоти, те тасмим̣ аттха̄ на̄ма. париггахат̣т̣хена сама̄дхӣти саддха̄дӣхи индрийехи париггахитатта̄ тасма̄ париггахитасабха̄вена сама̄дхи. та̄нева ча индрийа̄ни ан̃н̃аман̃н̃апарива̄ра̄ни хонти, бха̄вана̄па̄рипӯрийа̄ парипун̣н̣а̄ни ча хонти. тасма̄ парива̄рат̣т̣хена парипӯрат̣т̣хена сама̄дхи. тесам̣йева сама̄дхивасена ека̄рамман̣амапеккхитва̄ екаггат̣т̣хена, на̄на̄рамман̣авиккхепа̄бха̄вамапеккхитва̄ авиккхепат̣т̣хена, локуттарассева махата̄ вӣрийабалапаггахена паттаббатта̄ локуттарамаггассева ча париха̄нивасена виса̄ра̄бха̄вато хет̣т̣ха̄ гахитапаггахат̣т̣хаависа̄рат̣т̣ха̄ идха на гахита̄ти ведитабба̄. килесака̄луссийасса̄бха̄вена ана̄вилат̣т̣хена сама̄дхи. авикампатта̄ анин̃джанат̣т̣хена сама̄дхи. виккхамбханавасена самуччхедавасена ва̄ килесехи вимуттатта̄ а̄рамман̣е ча адхимуттатта̄ вимуттат̣т̣хена сама̄дхи.

екаттупат̣т̣ха̄навасена читтасса т̣хитатта̄ти сама̄дхийогенева ека̄рамман̣е бхусам̣ патит̣т̣ха̄навасена читтасса а̄рамман̣е ниччалабха̄вена патит̣т̣хитатта̄. ат̣т̣хасу йугалесу есати несати, а̄дийати на̄дийати, пат̣ипаджджати на пат̣ипаджджатӣти има̄ни тӣн̣и йугала̄ни аппана̄вӣтхито пуббабха̄ге упача̄расса мудумаджджха̄дхиматтата̄васена вутта̄нӣти ведитабба̄ни, джха̄йати джха̄петӣти идам̣ аппана̄вӣтхийам̣ упача̄равасена ведитаббам̣. еситатта̄ неситатта̄, а̄диннатта̄ ана̄диннатта̄, пат̣ипаннатта̄ наппат̣ипаннатта̄, джха̄татта̄ на джха̄питатта̄ти има̄ни чатта̄ри йугала̄ни аппана̄васена вутта̄нӣти ведитабба̄ни.

таттха самам̣ есатӣти сама̄дхӣтиа̄дӣсу саманти аппанам̣. са̄ хи паччанӣкадхамме самети на̄сетӣти сама̄, паччанӣкависама̄бха̄вато ва̄ самабхӯта̄ти сама̄. там̣ самам̣ есати аджджха̄сайавасена гавесати. итисаддо ка̄ран̣аттхо, йасма̄ самам̣ есати, тасма̄ сама̄дхӣти аттхо. висамам̣ несатӣти там̣ там̣ джха̄напаччанӣкасан̇кха̄там̣ висамам̣ на есати. мудубхӯто хи пуббабха̄гасама̄дхи а̄дибхӯтатта̄ самам̣ есати, висамам̣ несати на̄ма. маджджхимабхӯто тхирабхӯтатта̄ самам̣ а̄дийати, висамам̣ на̄дийати на̄ма. адхиматтабхӯто аппана̄вӣтхийа̄ а̄саннабхӯтатта̄ самам̣ пат̣ипаджджати, висамам̣ наппат̣ипаджджати на̄ма. самам̣ джха̄йатӣти бха̄ванапум̣сакавачанам̣, самам̣ хутва̄ джха̄йати, самена ва̄ а̄ка̄рена джха̄йатӣти аттхо. аппана̄вӣтхийан̃хи сама̄дхи паччанӣкадхаммавигамена сантатта̄, санта̄йа аппана̄йа анукӯлабха̄вена ча т̣хитатта̄ самена̄ка̄рена паваттати. джха̄йатӣти ча паджджалатӣти аттхо ‘‘ете ман̣д̣алама̄л̣е дӣпа̄ джха̄йанти (дӣ. ни. 1.159) саббараттим̣, саббараттийо ча телаппадӣпо джха̄йати, телаппадӣпо четтха джха̄йеййа̄’’тиа̄дӣсу (сам̣. ни. 4.255-256) вийа. самам̣ джа̄йатӣтипи па̄т̣хо, самена̄ка̄рена уппаджджатӣти аттхо. джха̄йати джха̄петӣти йугалатта̄ пана пуримапа̄т̣хова сундаратаро. джха̄петӣти ча дахатӣти аттхо. со хи сама̄дхипаччанӣкадхамме дӯратаракаран̣ена дахати на̄ма. есана̄несана̄дӣнам̣ пана аппана̄йа сиддхатта̄ ‘‘еситатта̄ неситатта̄’’тиа̄дӣхи аппана̄сама̄дхи вутто. самам̣ джха̄татта̄ти самам̣ джалитатта̄. самам̣ джа̄татта̄типи па̄т̣хо. ити имесам̣ ат̣т̣ханнам̣ йугала̄нам̣ васена сол̣аса, пурима̄ ча нава̄ти име пан̃чавӣсати сама̄дхисса сама̄дхит̣т̣ха̄.

само ча хито ча сукхо ча̄ти сама̄дхӣти идам̣ пана пан̃чавӣсатийа̄ а̄ка̄рехи са̄дхитасса сама̄дхисса аттхаса̄дханаттхам̣ вуттам̣. таттха самоти самасаддасса, сам̣саддасса ва̄ аттхо. со хи паччанӣкаккхобхависамавирахитатта̄ само. хитоти а̄дхисаддасса аттхо, а̄рамман̣е а̄хито ниччалабха̄вакаран̣ена патит̣т̣ха̄питоти адхиппа̄йо. убхайена само ча а̄хито ча̄ти сама̄дхӣти вуттам̣ хоти. сукхоти сантат̣т̣хена сукхо. ‘‘йа̄йам̣, бханте, адуккхамасукха̄ ведана̄, сантасмим̣ еса̄ пан̣ӣте сукхе вутта̄ бхагавата̄’’ти (ма. ни. 2.88) ча ‘‘упеккха̄ пана сантатта̄, сукхамиччева бха̄сита̄’’ти ча вуттатта̄ тена сантаттхена сукхасаддена упеккха̄сахагатасама̄дхипи гахито хоти. анийа̄мена хи саббасама̄дхайо идха вуччанти. тена ча сукхасаддена а̄хитабха̄васса ка̄ран̣ам̣ вуттам̣ хоти. йасма̄ санто, тасма̄ ека̄рамман̣е а̄хитоти адхиппа̄йо ведитабботи.

сама̄дхибха̄вана̄майан̃а̄н̣аниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.