14. паччавеккхан̣ан̃а̄н̣аниддесаван̣н̣ана̄

65. паччавеккхан̣ан̃а̄н̣аниддесе маггаккхан̣ейева хетут̣т̣хена пат̣хамам̣ магган̇га̄ни висум̣ висум̣ ватва̄ пуна магган̇габхӯте ча амагган̇габхӯте ча дхамме ‘‘буджджханат̣т̣хена бодхӣ’’ти ладдхана̄масса арийасса ан̇габха̄вена боджджхан̇ге висум̣ дассеси. сатидхаммавичайавӣрийасама̄дхисамбоджджхан̇га̄ хи магган̇га̄нева, пӣтипассаддхиупеккха̄самбоджджхан̇га̄ амагган̇га̄ни. пуна балавасена индрийавасена ча висум̣ ниддит̣т̣хесу саддха̄ ева амагган̇габхӯта̄. пуна маггаккхан̣е джа̄тейева дхамме ра̄сивасена дассенто а̄дхипатеййат̣т̣хена̄тиа̄дима̄ха. таттха упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатипат̣т̣ха̄на̄ти ека̄ва нибба̄на̄рамман̣а̄ сати ка̄йаведана̄читтадхаммесу субхасукханиччааттасан̃н̃а̄паха̄накиччаса̄дханавасена чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄ на̄ма. нибба̄на̄рамман̣ам̣ екамева вӣрийам̣ уппанна̄нуппанна̄нам̣ акусала̄нам̣ паха̄на̄нуппаттикиччасса, ануппаннуппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ уппа̄дат̣т̣хитикиччасса са̄дханавасена чатта̄ро саммаппадха̄на̄ на̄ма.

татхат̣т̣хена сачча̄ти дуккхабха̄ва̄дӣсу ависам̣ва̄дакат̣т̣хена чатта̄ри арийасачча̄ни. ета̄нева четтха пат̣иведхат̣т̣хена тада̄ самуда̄гата̄ни, ‘‘аматогадхам̣ нибба̄на’’нти висум̣ вуттам̣ нибба̄нан̃ча, сеса̄ пана дхамма̄ пат̣ила̄бхат̣т̣хена тада̄ самуда̄гата̄. ‘‘татхат̣т̣хена сачча̄ тада̄ самуда̄гата̄’’ти вачанато маггапхалапарийоса̄не авассам̣ чатта̄ри сачча̄ни паччавеккхатӣти нит̣т̣хаметтха гантаббам̣. ‘‘катам̣ каран̣ӣйам̣ на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄тӣ’’ти (дӣ. ни. 1.248) вачанато ча ‘‘дуккхам̣ ме парин̃н̃а̄там̣, самудайо ме пахӣно, ниродхо ме саччхикато, магго ча ме бха̄вито’’ти паччавеккхан̣ам̣ вуттамева хоти. татха̄ паччавеккхан̣ам̣ йуджджати ча. самудайоти четтха там̣там̣маггаваджджхойева ведитаббо. еттха вуттасамудайапаччавеккхан̣авасенева ат̣т̣хакатха̄йам̣ дувидхам̣ килесапаччавеккхан̣ам̣ маггапхаланибба̄напаччавеккхан̣а̄ни идха сарӯпенева а̄гата̄нӣти вутта̄ни. кевалам̣ дуккхапаччавеккхан̣амева на вуттам̣. кин̃ча̄пи на вуттам̣, атха кхо па̄т̣хасаббха̄вато йуттисаббха̄вато ча гахетаббамева. саччапат̣иведхаттхан̃хи пат̣ипаннасса нит̣т̣хите саччапат̣иведхе сайам̣ катакиччапаччавеккхан̣ам̣ йуттамева̄ти. авиккхепат̣т̣хена саматхотиа̄ди маггасампайутте ева саматхавипассана̄дхамме екарасат̣т̣хена анативаттанат̣т̣хена ча дассетум̣ вуттам̣. сам̣варат̣т̣хена сӣлависуддхӣти самма̄ва̄ча̄камманта̄джӣва̄ ева. авиккхепат̣т̣хена читтависуддхӣти самма̄сама̄дхи ева. дассанат̣т̣хена дит̣т̣хивисуддхӣти самма̄дит̣т̣хийева. вимуттат̣т̣хена̄ти самуччхедавасена маггаваджджхакилесехи муччанат̣т̣хена, нибба̄на̄рамман̣е ва̄ адхимуччанат̣т̣хена. вимоккхоти самуччхедавимоккхо, арийамаггойева. пат̣иведхат̣т̣хена виджджа̄ти саччапат̣иведхат̣т̣хена виджджа̄, самма̄дит̣т̣хийева. паричча̄гат̣т̣хена вимуттӣти маггаваджджхакилеса̄нам̣ паджаханат̣т̣хена тато муччанато вимутти, арийамаггойева. самуччхедат̣т̣хена кхайе н̃а̄н̣анти килесасамуччхинданат̣т̣хена килесаккхайакаре арийамагге н̃а̄н̣ам̣, самма̄дит̣т̣хийева.

чханда̄дайо хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитабба̄. кевалан̃хеттха маггаккхан̣ейева маггасса а̄димаджджхапарийоса̄на̄ка̄рена дассита̄. вимуттӣти четтха маггавимуттийева. ‘‘татхат̣т̣хена сачча̄’’ти еттха гахитампи ча нибба̄нам̣ идха парийоса̄набха̄вадассанаттхам̣ пуна вуттанти ведитаббам̣. пхалаккхан̣епи есева найо. еттха пана хетут̣т̣хена магготи пхаламаггабха̄венева. саммаппадха̄на̄ти маггаккхан̣е чатукиччаса̄дхакасса вӣрийакиччасса пхаласса уппа̄даккхан̣е сиддхатта̄ вуттанти ведитаббам̣. ан̃н̃атха̄ хи пхалаккхан̣е саммаппадха̄на̄ ева на лаббханти. вуттан̃хи маггаккхан̣е саттатим̣са бодхипаккхийадхамме уддхарантена тхерена ‘‘пхалаккхан̣е т̣хапетва̄ чатта̄ро саммаппадха̄не авасеса̄ теттим̣са дхамма̄ лаббхантӣ’’ти. евамева пат̣иведхакичча̄дисиддхивасена сачча̄дӣнипи йатха̄йогам̣ ведитабба̄ни. вимоккхоти ча пхалавимоккхо. вимуттӣти пхалавимутти. пат̣иппассаддхат̣т̣хена ануппа̄де н̃а̄н̣ам̣ вуттаттхамева. вут̣т̣хахитва̄ти антара̄ вут̣т̣ха̄на̄бха̄ва̄ пхала̄васа̄нена евам̣ вуттам̣. име дхамма̄ тада̄ самуда̄гата̄ти име вуттаппака̄ра̄ дхамма̄ маггаккхан̣е пхалаккхан̣е ча самуда̄гата̄ти паччавеккхатӣти ити-саддам̣ па̄т̣хасесам̣ катва̄ самбандхо ведитаббо.

паччавеккхан̣ан̃а̄н̣аниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.