14. адхит̣т̣ха̄наха̄равибхан̇гаван̣н̣ана̄

46. таттха катамо адхит̣т̣ха̄но ха̄роти адхит̣т̣ха̄наха̄равибхан̇го. таттха татха̄ дха̄райитабба̄ти екаттавематтата̄сан̇кха̄таса̄ман̃н̃ависесаматтато дха̄райитабба̄, на пана таттха кин̃чи викаппетабба̄ти адхиппа̄йо. авикаппетаббата̄йа ка̄ран̣ам̣ ниддесава̄раван̣н̣ана̄йам̣ вуттамева. там̣ там̣ пхалам̣ маггати гавесатӣти магго, тадаттхикехи маггӣйати гавесӣйатӣти ва̄ магго. ниратийат̣т̣хена нирасса̄дат̣т̣хена ча нирайо. уддхам̣ анугантва̄ тирийам̣ ан̃чита̄ти тираччха̄на̄. тираччха̄на̄ва тираччха̄найони. петата̄йа петти, ито печча гатабха̄воти аттхо. петти ева петтивисайо. на суранти на бха̄санти на диббантӣти асура̄. асура̄ ева асурайони. диббехи рӯпа̄дӣхи сут̣т̣ху агга̄ти сагга̄. манасса уссанната̄йа манусса̄. ва̄нам̣ вуччати тан̣ха̄, там̣ таттха наттхӣти нибба̄нам̣. нирайам̣ гаччхатӣти нирайага̄мӣ. сесападесупи есева найо. асурайонийоти асурайонийа̄ хито, асураджа̄тиниббаттанакоти аттхо. саггам̣ гаметӣти саггага̄мийо. мануссага̄мӣти мануссалокага̄мӣ. пат̣исан̇кха̄ниродхоти пат̣исан̇кха̄йа пат̣ипаккхабха̄вана̄йа ниродхо, пат̣ипаккхе ва̄ татха̄ аппаватте уппаджджана̄рахасса пат̣ипаккхавуттийа̄ ануппа̄до. аппат̣исан̇кха̄ниродхоти сан̇кхатадхамма̄нам̣ сарасаниродхо, кхан̣иканиродхоти аттхо.

47. рӯпанти екаттата̄. бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа̄ти вематтата̄. упа̄да̄рӯпанти екаттата̄. чаккха̄йатанам̣…пе… кабал̣ӣка̄ро а̄ха̄роти вематтата̄. татха̄ бхӯтарӯпанти екаттата̄. патхавӣдха̄ту …пе… ва̄йодха̄тӯти вематтата̄. патхавӣдха̄тӯти екаттата̄. вӣсати а̄ка̄ра̄ вематтата̄. а̄подха̄тӯти екаттата̄. два̄даса а̄ка̄ра̄ вематтата̄. теджодха̄тӯти екаттата̄. чатта̄ро а̄ка̄ра̄ вематтата̄. ва̄йодха̄тӯти екаттата̄. чха а̄ка̄ра̄ вематтата̄ти имаматтхам̣ дассенто ‘‘двӣхи а̄ка̄рехи дха̄туйо паригган̣ха̄тӣ’’тиа̄дима̄ха.

таттха кеса̄ти кеса̄ на̄ма упа̄диннакасарӣрат̣т̣хака̄ каккхал̣алаккхан̣а̄ имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко патхавӣдха̄тукот̣т̣ха̄со. лома̄ на̄ма…пе… маттхалун̇гам̣ на̄ма сарӣрат̣т̣хакам̣ каккхал̣алаккхан̣ам̣ имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄соти айам̣ вематтата̄. а̄подха̄тӯтиа̄дикот̣т̣ха̄сесу питта̄дӣсу есева найо. айам̣ пана висесо – йена ча̄ти йена теджодха̄туна̄ купитена. сантаппатӣти айам̣ ка̄йо сантаппати ека̄хикаджара̄дибха̄вена усумаджа̄то хоти. йена ча джӣрӣйатӣти йена айам̣ ка̄йо джарӣйати. индрийавекаллатам̣ балаккхайам̣ валиттачапалита̄дин̃ча па̄пун̣а̄ти. йена ча парид̣айхатӣти йена купитена айам̣ ка̄йо д̣айхати, со ча пуггало ‘‘д̣айха̄ми д̣айха̄мӣ’’ти канданто сатадхотасаппигосӣтачандана̄дилепанам̣ та̄лаван̣т̣ава̄тан̃ча пачча̄сӣсати. йена ча аситапӣтакха̄йитаса̄йитам̣ самма̄ парин̣а̄мам̣ гаччхатӣти аситам̣ ва̄ одана̄ди, пӣтам̣ ва̄ па̄нака̄ди, кха̄йитам̣ ва̄ пит̣т̣хакхаджджака̄ди, са̄йитам̣ ва̄ амбапаккамадхупха̄н̣ита̄ди самма̄ парипа̄кам̣ гаччхати, раса̄дибха̄вена вивекам̣ гаччхатӣти аттхо. еттха ча пурима̄ тайо теджодха̄тӯ чатусамут̣т̣ха̄на̄. паччхимо каммасамут̣т̣ха̄нова.

уддхан̇гама̄ ва̄та̄ти угга̄рахикка̄ра̄дипаваттака̄ уддхам̣ а̄роханава̄та̄. адхогама̄ ва̄та̄ти учча̄рапасса̄ва̄динӣхаран̣ака̄ адхо ороханава̄та̄. куччхисайа̄ ва̄та̄ти анта̄нам̣ бахива̄та̄. кот̣т̣ха̄сайа̄ ва̄та̄ти анта̄нам̣ антова̄та̄. ан̇гаман̇га̄нуса̄рино ва̄та̄ти дхаманиджа̄ла̄нуса̄рена сакаласарӣре ан̇гаман̇га̄ни анусат̣а̄ самин̃джанапаса̄ран̣а̄диниббаттака̄ ва̄та̄. асса̄соти антопависанана̄сикава̄то. пасса̄соти бахиниккхаманана̄сикава̄то. еттха ча пурима̄ саббе чатусамут̣т̣ха̄на̄. асса̄сапасса̄са̄ читтасамут̣т̣ха̄на̄ ева. евам̣ вематтата̄дассанавасена вибха̄гена уда̄хат̣а̄ чатассо дха̄туйо пат̣иккӯламанасика̄равасена упасам̣харанто ‘‘имехи два̄чатта̄лӣса̄йа а̄ка̄рехӣ’’тиа̄дима̄ха. таттха на гайхӯпаганти на гахан̣айоггам̣. сабха̄вабха̄ватоти сабха̄валаккхан̣ато.

евам̣ пат̣иккӯламанасика̄рам̣ дассетва̄ пуна таттха саммасанача̄рам̣ па̄л̣ивасенева дассетум̣ ‘‘тена̄ха бхагава̄ йа̄ чева кхо пана̄’’тиа̄дима̄ха. там̣ саббам̣ сувин̃н̃еййам̣.

48. евам̣ саччамаггарӯпадхаммавасена адхит̣т̣ха̄наха̄рам̣ дассетва̄ ида̄ни авиджджа̄виджджа̄дӣнампи васена там̣ дассетум̣ ‘‘авиджджа̄ти екаттата̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха ‘‘дуккхе ан̃н̃а̄н̣а’’нтиа̄дӣсу йасма̄ авиджджа̄ дуккхасаччасса йа̄тха̄васарасалаккхан̣ам̣ джа̄нитум̣ пат̣ивиджджхитум̣ на дети чха̄детва̄ парийонандхитва̄ тит̣т̣хати, тасма̄ ‘‘дуккхе ан̃н̃а̄н̣а’’нти вуччати. татха̄ йасма̄ дуккхасамудайасса дуккханиродхасса дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа йа̄тха̄васарасалаккхан̣ам̣ джа̄нитум̣ пат̣ивиджджхитум̣ на дети чха̄детва̄ парийонандхитва̄ тит̣т̣хати, тасма̄ ‘‘дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа ан̃н̃а̄н̣а’’нти вуччати. пуббанто атӣтаддхабхӯта̄ кхандха̄йатанадха̄туйо. апаранто ана̄гатаддхабхӯта̄. пуббанта̄паранто тадубхайам̣. идаппаччайата̄ сан̇кха̄ра̄дӣнам̣ ка̄ран̣а̄ни авиджджа̄дӣни. пат̣иччасамуппанна̄ дхамма̄ авиджджа̄дӣхи ниббатта̄ сан̇кха̄ра̄дидхамма̄.

таттха̄йам̣ авиджджа̄ йасма̄ атӣта̄нам̣ кхандха̄дӣнам̣ йа̄ва пат̣иччасамуппанна̄нам̣ дхамма̄нам̣ йа̄тха̄васарасалаккхан̣ам̣ джа̄нитум̣ пат̣ивиджджхитум̣ на дети чха̄детва̄ парийонандхитва̄ тит̣т̣хати, тасма̄ ‘‘пуббанте ан̃н̃а̄н̣ам̣ йа̄ва пат̣иччасамуппаннесу дхаммесу ан̃н̃а̄н̣а’’нти вуччати, ева̄йам̣ авиджджа̄ киччато джа̄титопи катхита̄. айан̃хи има̄ни ат̣т̣ха т̣ха̄на̄ни джа̄нитум̣ пат̣ивиджджхитум̣ на детӣти киччато катхита̄. уппаджджама̄на̄пи имесу ат̣т̣хасу т̣ха̄несу уппаджджатӣти джа̄тито катхита̄. евам̣ киччато джа̄тито ча катхита̄пи лаккхан̣ато катхите ева сукатхита̄ хотӣти лаккхан̣ато дассетум̣ ‘‘ан̃н̃а̄н̣а’’нтиа̄ди вуттам̣.

таттха н̃а̄н̣ам̣ аттха̄наттхам̣ ка̄ран̣а̄ка̄ран̣ам̣ чатусаччадхаммам̣ видитам̣ па̄кат̣ам̣ кароти. айам̣ пана авиджджа̄ уппаджджитва̄ там̣ видитам̣ па̄кат̣ам̣ ка̄тум̣ на детӣти н̃а̄н̣апаччанӣкато ан̃н̃а̄н̣ам̣. дассанантипи пан̃н̃а̄, са̄ хи там̣ а̄ка̄рам̣ пассати. авиджджа̄ пана уппаджджитва̄ пасситум̣ на детӣти адассанам̣. абхисамайотипи пан̃н̃а̄, са̄ там̣ а̄ка̄рам̣ абхисамети. авиджджа̄ пана уппаджджитва̄ там̣ абхисаметум̣ на детӣти анабхисамайо. анубодхо самбодхо пат̣иведхотипи пан̃н̃а̄, са̄ там̣ а̄ка̄рам̣ анубуджджхати самбуджджхати пат̣ивиджджхати. авиджджа̄ пана уппаджджитва̄ там̣ анубуджджхитум̣ самбуджджхитум̣ пат̣ивиджджхитум̣ на детӣти ананубодхо асамбодхо аппат̣иведхо. татха̄ саллаккхан̣ам̣ упалаккхан̣ам̣ паччупалаккхан̣ам̣ самапеккхан̣антипи пан̃н̃а̄, са̄ там̣ а̄ка̄рам̣ саллаккхати упалаккхати паччупалаккхати самам̣ самма̄ ча апеккхати. авиджджа̄ пана уппаджджитва̄ тасса татха̄ ка̄тум̣ на детӣти асаллаккхан̣ам̣ анупалаккхан̣ам̣ апаччупалаккхан̣ам̣ асамапеккхан̣анти ча вуччати.

на̄сса кин̃чи паччаккхакаммам̣ аттхи, сайан̃ча аппаччавеккхитва̄ катакамманти аппаччаккхакаммам̣. думмедха̄нам̣ бха̄во думмеджджхам̣. ба̄ла̄нам̣ бха̄во ба̄лйам̣. сампаджан̃н̃анти пан̃н̃а̄, са̄ аттха̄наттхам̣ ка̄ран̣а̄ка̄ран̣ам̣ чатусаччадхаммам̣ сампаджа̄на̄ти. авиджджа̄ пана уппаджджитва̄ там̣ ка̄ран̣ам̣ паджа̄нитум̣ на детӣти асампаджан̃н̃ам̣. моханавасена мохо. памоханавасена памохо. саммоханавасена саммохо. авиндийам̣ виндати, виндийам̣ на виндатӣти авиджджа̄. ват̣т̣асмим̣ оханати отаратӣти авиджджогхо. ват̣т̣асмим̣ йоджетӣти авиджджа̄його. аппахӣнат̣т̣хена чева пунаппунам̣ уппаджджанато ча авиджджа̄нусайо. магге парийут̣т̣хитачора̄ вийа аддхике кусалачиттам̣ парийут̣т̣ха̄ти вилуппатӣти авиджджа̄парийут̣т̣ха̄нам̣. йатха̄ нагарадва̄ре палигхасан̇кха̄та̄йа лан̇гийа̄ патита̄йа манусса̄нам̣ нагараппавесо паччхиджджати, евамева йасса сакка̄йанагаре айам̣ патита̄, тасса нибба̄насампа̄пакам̣ н̃а̄н̣агаманам̣ паччхиджджатӣти авиджджа̄лан̇гӣ на̄ма хоти. акусалан̃ча там̣ мӯлан̃ча, акусала̄нам̣ ва̄ мӯланти акусаламӯлам̣. там̣ пана на ан̃н̃ам̣, идха̄дхиппето мохоти мохо акусаламӯланти айам̣ екападико авиджджа̄йа аттхуддха̄ро. айам̣ вематтата̄ти айам̣ авиджджа̄йа вематтата̄.

виджджа̄ти виндийам̣ виндатӣти виджджа̄, виджджханат̣т̣хена виджджа̄, видитакаран̣ат̣т̣хена виджджа̄. ‘‘дуккхе н̃а̄н̣а’’нтиа̄дӣсу дуккхасаччасса йа̄тха̄васарасалаккхан̣ам̣ джа̄на̄ти пассати пат̣ивиджджхатӣти дуккхе арийасачче висайабхӯте н̃а̄н̣ам̣ ‘‘дуккхе н̃а̄н̣а’’нти вуттам̣. еса найо сесесупи. пан̃н̃а̄ти тасса тасса аттхасса па̄кат̣акаран̣асан̇кха̄тена пан̃н̃а̄панат̣т̣хена пан̃н̃а̄, тена тена ва̄ аничча̄дина̄ пака̄рена дхамме джа̄на̄тӣти пан̃н̃а̄. паджа̄нана̄ка̄ро паджа̄нана̄. аничча̄дӣни вичинатӣти вичайо. пака̄рехи вичинатӣти павичайо. чатусаччадхамме вичинатӣти дхаммавичайо. аничча̄дӣнам̣ саллаккхан̣авасена саллаккхан̣а̄. тесам̣йева пати пати упалаккхан̣авасена паччупалаккхан̣а̄. пан̣д̣итабха̄во пан̣д̣иччам̣. кусалабха̄во косаллам̣. нипун̣абха̄во непун̃н̃ам̣. аничча̄дӣнам̣ вибха̄ванавасена вебхабйа̄. тесам̣йева чинтанавасена чинта̄. аничча̄дӣни упапариккхатӣти упапариккха̄. бхӯрӣти патхавийа̄ на̄мам̣, айампи сан̣хат̣т̣хена виттхатат̣т̣хена ча бхӯрӣ вийа̄ти бхӯрӣ. тена вуттам̣ – ‘‘бхӯрӣ вуччати патхавӣ, та̄йа патхависама̄йа виттхата̄йа пан̃н̃а̄йа саманна̄гатоти бхӯрипан̃н̃о’’ти (маха̄ни. 27). апи ча бхӯрӣти пан̃н̃а̄йеветам̣ адхивачанам̣. бхӯте аттхе раматӣти бхӯрӣ.

килесе медхати хим̣сатӣти медха̄, кхиппам̣ гахан̣адха̄ран̣ат̣т̣хена ва̄ медха̄. йассуппаджджати, там̣ саттам̣ хитапат̣ипаттийам̣ сампайуттам̣ ва̄ йа̄тха̄валаккхан̣апат̣иведхе парин̣етӣти парин̣а̄йика̄. аничча̄дивасена дхамме випассатӣти випассана̄. самма̄ пака̄рехи аничча̄дӣни джа̄на̄тӣти сампаджан̃н̃ам̣. уппатхапат̣ипанне синдхаве вӣтхиа̄ропанаттхам̣ патодо вийа уппатхе дха̄ванакӯт̣ачиттам̣ вӣтхиа̄ропанаттхам̣ виджджхатӣти патодо вийа̄ти патодо. дассаналаккхан̣е индат̣т̣хам̣ ка̄ретӣти индрийам̣, пан̃н̃а̄сан̇кха̄там̣ индрийам̣ пан̃н̃индрийам̣. авиджджа̄йа на кампатӣти пан̃н̃а̄балам̣. килесаччхеданат̣т̣хена пан̃н̃а̄ва саттхам̣ пан̃н̃а̄саттхам̣. аччуггатат̣т̣хена пан̃н̃а̄ва па̄са̄до пан̃н̃а̄па̄са̄до. а̄локанат̣т̣хена пан̃н̃а̄ва а̄локо пан̃н̃а̄а̄локо.

обха̄санат̣т̣хена пан̃н̃а̄ва обха̄со пан̃н̃а̄обха̄со. паджджотанат̣т̣хена пан̃н̃а̄ва паджджото пан̃н̃а̄паджджото. ратикаран̣ат̣т̣хена ратида̄йакат̣т̣хена ратиджанакат̣т̣хена читтӣкатат̣т̣хена дуллабхапа̄тубха̄ват̣т̣хена атулат̣т̣хена аномасаттапарибхогат̣т̣хена ча пан̃н̃а̄ва ратанам̣ пан̃н̃а̄ратанам̣. на тена сатта̄ муйханти, сайам̣ ва̄ а̄рамман̣е на муйхатӣти амохо. дхаммавичайападам̣ вуттаттхамева. касма̄ панетам̣ пуна вуттанти? амохасса мохапат̣ипаккхабха̄вадӣпанаттхам̣. тенетам̣ дӣпети – йва̄йам̣ амохо, со на кевалам̣ мохато ан̃н̃о дхаммо, мохасса пат̣ипаккхо дхаммавичайасан̇кха̄то амохова идха̄дхиппетоти. самма̄дит̣т̣хӣти йа̄тха̄ваниййа̄никакусаладит̣т̣хи. дхаммавичайасан̇кха̄то пасаттхо сундаро ва̄ боджджхан̇готи дхаммавичайасамбоджджхан̇го. магган̇ганти арийамаггасса ан̇гам̣ ка̄ран̣анти магган̇гам̣. арийамаггасса антогадхатта̄ маггапарийа̄паннанти.

асан̃н̃а̄сама̄паттӣти сан̃н̃а̄вира̄габха̄вана̄васена паваттита̄ асан̃н̃абхавӯпапаттиниббаттанасама̄патти. ануппанне хи буддхе екачче титтха̄йатане паббаджитва̄ ва̄йокасин̣е парикаммам̣ катва̄ чатуттхаджджха̄нам̣ ниббаттетва̄ джха̄на̄ вут̣т̣ха̄йа сан̃н̃а̄йа досам̣ пассанти, сан̃н̃а̄йа сати хаттхаччхеда̄дидуккхан̃чева саббабхайа̄ни ча хонти, ‘‘алам̣ има̄йа сан̃н̃а̄йа, сан̃н̃а̄бха̄во санто’’ти евам̣ сан̃н̃а̄йа досам̣ пасситва̄ сан̃н̃а̄вира̄гавасена чатуттхаджджха̄нам̣ ниббаттетва̄ апарихӣнаджджха̄на̄ ка̄лам̣ катва̄ асан̃н̃ӣсу ниббаттанти. читтам̣ несам̣ чутичиттаниродхенева идха ниваттати, рӯпаккхандхаматтамева таттха ниббаттати.

те йатха̄ на̄ма джийа̄вегуккхитто саро йаттако джийа̄вего, таттакамева а̄ка̄се гаччхати, евамевам̣ джха̄навегуккхитта̄ упападжджитва̄ йаттако джха̄навего, таттакамева ка̄лам̣ тит̣т̣ханти. джха̄навеге пана париккхӣн̣е таттха рӯпаккхандхо антарадха̄йати, идха пат̣исандхисан̃н̃а̄ уппаджджати, там̣ сандха̄йа вуттам̣ – ‘‘асан̃н̃абхавӯпапаттиниббаттанасама̄паттӣ’’ти. вибхӯтасан̃н̃а̄сама̄паттӣти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасама̄патти. са̄ хи пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣асса пат̣хама̄руппасан̃н̃а̄йапи вибха̄ванато ‘‘вибхӯтасан̃н̃а̄’’ти вуччати. кечи ‘‘вибхӯтарӯпасан̃н̃а̄’’ти пат̣ханти, тесам̣ матена вибхӯтарӯпасама̄патти на̄ма сеса̄руппасама̄паттийо. сеса̄ сама̄паттийо сувин̃н̃еййа̄ва.

невасеккхана̄секкхо джха̄йӣти джха̄нала̄бхӣ путхуджджано. а̄джа̄нийо джха̄йӣти араха̄, саббепи ва̄ арийапуггала̄. ассакхалун̇ко джха̄йӣти кхалун̇кассасадисо джха̄йӣ. татха̄ хи кхалун̇ко ассо даматхам̣ на упети ито чито ча йатха̄ручи дха̄вати, евамевам̣ йо путхуджджано абхин̃н̃а̄ла̄бхӣ, со абхин̃н̃а̄ асса̄детва̄ ‘‘аламетта̄вата̄, катаметта̄вата̄’’ти уттаридаматха̄йа апарисакканто абхин̃н̃а̄читтавасена ито чито ча дха̄вати паваттати, со ‘‘ассакхалун̇ко джха̄йӣ’’ти вутто. дит̣т̣хуттаро джха̄йӣти джха̄нала̄бхӣ дит̣т̣хигатико. пан̃н̃уттаро джха̄йӣти лаккхан̣ӯпаниджджха̄нена джха̄йӣ, саббо ева ва̄ пан̃н̃а̄дхико джха̄йӣ.

саран̣о сама̄дхӣти акусалачиттекаггата̄, саббопи ва̄ са̄саво сама̄дхи. аран̣о сама̄дхӣти саббо кусала̄бйа̄като сама̄дхи, локуттаро ева ва̄. саверо сама̄дхӣти пат̣игхачиттесу екаггата̄. аверо сама̄дхӣти метта̄четовимутти. анантарадукепи есева найо. са̄мисо сама̄дхӣти локийасама̄дхи. со хи анатиккантават̣т̣а̄мисалока̄мисата̄йа са̄мисо. нира̄мисо сама̄дхӣти локуттаро сама̄дхи. сасан̇кха̄ро сама̄дхӣти дуккха̄пат̣ипадо дандха̄бхин̃н̃о сукха̄пат̣ипадо ча дандха̄бхин̃н̃о. со хи сасан̇кха̄рена саппайогена читтена паччанӣкадхамме киччхена касирена ниггахетва̄ адхигантаббо. итаро асан̇кха̄ро сама̄дхи. екам̣сабха̄вито сама̄дхӣти суккхавипассакасса сама̄дхи. убхайам̣сабха̄вито сама̄дхӣти саматхайа̄никасса сама̄дхи. убхайато бха̄витабха̄вано сама̄дхӣти ка̄йасаккхино убхатобха̄гавимуттасса ча сама̄дхи. со хи убхайато бха̄гехи убхайато бха̄витабха̄вано.

а̄га̄л̣хапат̣ипада̄ти ка̄ма̄нам̣ ороханапат̣ипатти, ка̄масукха̄нуйоготи аттхо. ниджджха̄мапат̣ипада̄ти ка̄масса ниджджха̄панавасена кхеданавасена паватта̄ пат̣ипатти, аттакиламатха̄нуйоготи аттхо. аккхама̄ пат̣ипада̄тиа̄дӣсу падха̄накаран̣ака̄ле сӣта̄дӣни асахантасса пат̣ипада̄, та̄ни наккхаматӣти аккхама̄. сахантасса пана та̄ни кхаматӣти кхама̄. ‘‘уппаннам̣ ка̄мавитаккам̣ на̄дхива̄сетӣ’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.26; а. ни. 4.14; 6.58) найена миччха̄витакке саметӣти сама̄. маначчхат̣т̣ха̄ни индрийа̄ни даметӣти дама̄ пат̣ипада̄.

еванти имина̄ вуттанайена. йо дхаммоти йо кочи джа̄тиа̄дидхаммо. йасса дхаммасса̄ти тато ан̃н̃асса джара̄дидхаммасса. сама̄набха̄воти дуккха̄дибха̄вена сама̄набха̄во. екаттата̄йа̄ти сама̄ната̄йа дуккха̄дибха̄ва̄нам̣ екӣбха̄вена. екӣ бхаватӣти анекопи ‘‘дуккха’’нтиа̄дина̄ екасадда̄бхидхеййата̄йа екӣ бхавати. етена екаттата̄йа лаккхан̣ама̄ха. йена йена ва̄ пана вилаккхан̣оти йо дхаммо йасса дхаммасса йена йена бха̄вена висадисо. тена тена вематтам̣ гаччхатӣти тена тена бха̄вена со дхаммо тасса дхаммасса вематтатам̣ висадисаттам̣ гаччхати, дуккхабха̄вена сама̄нопи джа̄тиа̄дико абхиниббаттиа̄дибха̄вена джара̄дикасса висит̣т̣хатам̣ гаччхатӣти аттхо. имина̄ вематтата̄йа лаккхан̣ама̄ха.

ида̄ни та̄ва екаттавематтата̄висайе нийоджетва̄ дассетум̣ ‘‘сутте ва̄ веййа̄каран̣е ва̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха пуччхитанти пуччха̄васена деситасуттавасена вуттам̣, на пана адхит̣т̣ха̄наха̄расса пуччха̄висайата̄йа. сесам̣ утта̄намева.

адхит̣т̣ха̄наха̄равибхан̇гаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.