4. аггисуттаван̣н̣ана̄

93. чатуттхе анудаханат̣т̣хена агги, ра̄го ева агги ра̄гагги. ра̄го хи уппаджджама̄но сатте анудахати джха̄пети, тасма̄ ‘‘аггӣ’’ти вуччати. итаресупи двӣсу есева найо. таттха йатха̄ агги йадева индханам̣ нисса̄йа уппаджджати, там̣ нидахати, маха̄парил̣а̄хо ча хоти, евамимепи ра̄га̄дайо йасмим̣ санта̄не сайам̣ уппанна̄, там̣ нидаханти, маха̄парил̣а̄ха̄ ча хонти дуннибба̄пайа̄. тесу ра̄гапарил̣а̄хена сантаттахадайа̄нам̣ иччхита̄ла̄бхадуккхена маран̣аппатта̄нам̣ сатта̄нам̣ пама̄н̣ам̣ наттхи. айам̣ та̄ва ра̄гасса анудаханата̄. досасса пана анудаханата̄йа висесато манопадосика̄ дева̄, мохасса анудаханата̄йа кхид̣д̣а̄падосика̄ дева̄ ча нидассанам̣. мохавасена хи тесам̣ сатисаммосо хоти, тасма̄ кхид̣д̣а̄васена а̄ха̄равелам̣ ативаттента̄ ка̄лам̣ каронти. айам̣ та̄ва ра̄га̄дӣнам̣ дит̣т̣хадхаммико анудаханабха̄во. сампара̄йико пана нирайа̄дӣсу ниббатта̄панавасена гхоратаро дурадхива̄со ча. айан̃ча аттхо а̄диттапарийа̄йена вибха̄ветаббо.

га̄тха̄су ка̄месу муччхитети ваттхука̄месу па̄табйата̄васена муччхам̣ ба̄лйам̣ пама̄дам̣ миччха̄ча̄рам̣ а̄панне. бйа̄паннети бйа̄панначитте дахатӣти самбандхо. наре па̄н̣а̄типа̄тиноти идам̣ досаггисса. арийадхамме аковидети йе кхандха̄йатана̄дӣсу саббена саббам̣ уггахапарипуччха̄йа манасика̄рарахита̄ арийадхаммасса акусала̄, те саммохена абхибхӯта̄ висесена саммӯл̣ха̄ на̄ма̄ти вутта̄. ете аггӣ аджа̄нанта̄ти ‘‘ете ра̄гаггиа̄дайо идха чева сампара̄йе ча анудахантӣ’’ти аджа̄нанта̄ парин̃н̃а̄бхисамайавасена паха̄на̄бхисамайавасена ча аппат̣ивиджджханта̄. сакка̄йа̄бхирата̄ти сакка̄йе упа̄да̄наккхандхапан̃чаке тан̣ха̄дит̣т̣хима̄нанандана̄бхирата̄. вад̣д̣хайантӣти пунаппунам̣ уппаджджанена вад̣д̣хайанти а̄чинанти. нирайанти ат̣т̣хавидхам̣ маха̄нирайам̣, сол̣асавидхам̣ уссаданирайанти саббампи нирайам̣. тираччха̄нан̃ча йонийоти тираччха̄найонийо ча. асуранти асурака̄йам̣ петтивисайан̃ча вад̣д̣хайантӣти самбандхо.

етта̄вата̄ ра̄гаггиа̄дӣнам̣ идха чева сампара̄йе ча анудаханабха̄вадассанамукхена ват̣т̣ам̣ дассетва̄ ида̄ни несам̣ нибба̄панена виват̣т̣ам̣ дассетум̣ ‘‘йе ча раттиндива̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха йутта̄ти бха̄вана̄нуйогавасена йутта̄. каттха? самма̄самбуддхаса̄сане. тена ан̃н̃аса̄сане ра̄гаггиа̄дӣнам̣ нибба̄пана̄бха̄вам̣ дассети. татха̄ хи анан̃н̃аса̄дха̄ран̣ам̣ тесам̣ нибба̄панавидхим̣ асубхакаммат̣т̣ха̄нам̣ сан̇кхепенева дассенто –

‘‘те нибба̄пенти ра̄гаггим̣, ниччам̣ асубхасан̃н̃ино;

досаггим̣ пана метта̄йа, нибба̄пенти наруттама̄;

мохаггим̣ пана пан̃н̃а̄йа, йа̄йам̣ ниббедхага̄минӣ’’ти. –

а̄ха. таттха асубхасан̃н̃иноти дваттим̣са̄ка̄равасена чева уддхума̄така̄дивасена ча асубхабха̄вана̄нуйогена асубхасан̃н̃ино. метта̄йа̄ти ‘‘со метта̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихаратӣ’’ти (а. ни. 3.64, 66) вутта̄йа метта̄бха̄вана̄йа. еттха ча асубхаджджха̄нан̃ча па̄дакам̣ катва̄ ниббаттитаана̄га̄мимаггена ра̄гаггидосаггӣнам̣ нибба̄панам̣ ведитаббам̣. пан̃н̃а̄йа̄ти випассана̄пан̃н̃а̄сахита̄йа маггапан̃н̃а̄йа. тенева̄ха ‘‘йа̄йам̣ ниббедхага̄минӣ’’ти. са̄ хи килесаккхандхам̣ винивиджджхантӣ гаччхати паваттатӣти ниббедхага̄минӣти вуччати. асесам̣ париниббантӣти арахаттамаггена асесам̣ ра̄гаггиа̄дим̣ нибба̄петва̄ саупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ т̣хита̄ пан̃н̃а̄вепуллаппаттийа̄ нипака̄ пуббева саммаппадха̄нена саббасо косаджджасса суппахӣнатта̄ пхаласама̄паттисама̄паджджанена акила̄субха̄вена ча раттиндиваматандита̄ чаримакачиттаниродхена анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ асесам̣ париниббанти. тато ча асесам̣ ниссесам̣ ват̣т̣адуккхам̣ аччагум̣ атиккамам̣су.

евам̣ йе ра̄гаггиа̄дике нибба̄пенти, тесам̣ анупа̄дисесанибба̄нена ниббутим̣ дассетва̄ ида̄ни пат̣ивиддхагун̣ехи тхоменто оса̄нага̄тхама̄ха. таттха арийаддаса̄ти арийехи буддха̄дӣхи пасситаббам̣ килесехи ва̄ а̄ракатта̄ арийам̣ нибба̄нам̣, арийам̣ чатусаччамева ва̄ дит̣т̣хавантоти арийаддаса̄. ведасса магган̃а̄н̣асса, тена ва̄ ведена сам̣са̄расса парийоса̄нам̣ гата̄ти ведагуно. саммадан̃н̃а̄йа̄ти саммадева саббам̣ а̄джа̄нитаббам̣ кусала̄дим̣ кхандха̄дин̃ча джа̄нитва̄. сесам̣ вуттанайамева.

чатуттхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.