2. дха̄тусуттаван̣н̣ана̄

51. дутийе дха̄туйоти аттано пхаласса сабха̄васса ча дха̄ран̣ат̣т̣хена дха̄туйо. йан̃четтха пхаланиббаттакам̣, там̣ аттано пхаласса сабха̄васса ча, итарам̣ сабха̄вассева дха̄ран̣ат̣т̣хена дха̄ту. рӯпадха̄тӯти рӯпабхаво. дха̄туйа̄ а̄гатат̣т̣ха̄не бхавена париччхиндитаббам̣, бхавасса а̄гатат̣т̣ха̄не дха̄туйа̄ париччхиндитаббанти идха бхавена париччхедо катхито. тасма̄ –

‘‘катаме дхамма̄ рӯпа̄вачара̄? хет̣т̣хато брахмалокам̣ парийантам̣ каритва̄ упарито аканит̣т̣хе деве анто каритва̄ еттха̄вачара̄ еттха парийа̄панна̄ кхандхадха̄туа̄йатана̄, име дхамма̄ рӯпа̄вачара̄’’ти (дха. са. 1289) –

евам̣ вутта̄ рӯпа̄вачарадхамма̄ рӯпадха̄ту. арӯпадха̄тӯти арӯпабхаво. идха̄пи бхавена париччхедо катхитоти –

‘‘катаме дхамма̄ арӯпа̄вачара̄? хет̣т̣хато а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанӯпаге деве анто каритва̄, упарито невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанӯпаге деве анто каритва̄, еттха̄вачара̄ еттха парийа̄панна̄ кхандхадха̄туа̄йатана̄, име дхамма̄ арӯпа̄вачара̄’’ти (дха. са. 1291) –

евам̣ вутта̄ арӯпа̄вачарадхамма̄ арӯпадха̄ту. ниродхадха̄тӯти нибба̄нам̣ ведитаббам̣.

апаро найо – рӯпасахита̄, рӯпапат̣ибаддха̄, дхаммаппаватти рӯпадха̄ту, пан̃чавока̄рабхаво, екавока̄рабхаво ча, тена сакало ка̄мабхаво рӯпабхаво ча сан̇гахито. рӯпарахита̄ дхаммаппаватти арӯпадха̄ту, чатувока̄рабхаво, тена арӯпабхаво сан̇гахито. ити двӣхи падехи тайо бхава̄ сабба̄ сам̣са̄раппаватти дассита̄. татийападена пана асан̇кхатадха̄туйева сан̇гахита̄ти маггапхала̄ни идха тикавинимуттадхамма̄ на̄ма джа̄та̄. кечи пана ‘‘рӯпадха̄тӯти рӯпасабха̄ва̄ дхамма̄, арӯпадха̄тӯти арӯпасабха̄ва̄ дхамма̄ти пададвайена анавасесато пан̃чаккхандха̄ гахита̄’’ти. ‘‘рӯпатан̣ха̄йа висайабхӯта̄ дхамма̄ рӯпадха̄ту, арӯпатан̣ха̄йа висайабхӯта̄ арӯпадха̄тӯ’’ти ча ваданти, там̣ саббам̣ идха на̄дхиппетам̣. тасма̄ вуттанайенева аттхо ведитаббо.

га̄тха̄су рӯпадха̄тум̣ парин̃н̃а̄йа̄ти рӯпапат̣ибаддхадхаммапаваттим̣ н̃а̄тапарин̃н̃а̄дӣхи тӣхи парин̃н̃а̄хи париджа̄нитва̄. а̄руппесу асан̣т̣хита̄ти арӯпа̄вачарадхаммесу бхавара̄гавасена бхавадит̣т̣хивасена ча на патит̣т̣хита̄ аналлӣна̄. ‘‘арӯпесу асан̣т̣хита̄’’ти ча пат̣ханти, со ева аттхо. етта̄вата̄ тебхӯмакадхамма̄нам̣ парин̃н̃а̄ вутта̄. ниродхе йе вимуччантӣти йе нибба̄не а̄рамман̣абхӯте аггамаггапхалавасена самуччхедапат̣иппассаддхӣхи анавасесакилесато вимуччанти. те джана̄ маччуха̄йиноти те кхӣн̣а̄саваджана̄ маран̣ам̣ саматӣта̄.

евам̣ дха̄туттайасаматиккамена амата̄дхигамам̣ дассетва̄ ‘‘айан̃ча пат̣ипада̄ майа̄ гатамагго ча тумха̄кам̣ дассито’’ти таттха несам̣ усса̄хам̣ джаненто дутийам̣ га̄тхама̄ха. таттха ка̄йена̄ти на̄мака̄йена маггапхалехи. пхусайитва̄ти патва̄. нирӯпадхинти кхандха̄дисаббӯпадхирахитам̣. упадхиппат̣иниссагганти тесам̣йева ча упадхӣнам̣ пат̣иниссаджджанака̄ран̣ам̣. нибба̄насса хи магган̃а̄н̣ена саччхикирийа̄йа саббе упадхайо пат̣иниссат̣т̣ха̄ хонтӣти там̣ тесам̣ пат̣иниссаджджанака̄ран̣ам̣. саччхикатва̄ти ка̄лена ка̄лам̣ пхаласама̄паттисама̄паджджанена аттапаччаккхам̣ катва̄ ана̄саво самма̄самбуддхо тамева асокам̣ вираджам̣ нибба̄нападам̣ десети. тасма̄ тададхигама̄йа уссуккам̣ ка̄таббанти.

дутийасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.