10. ма̄радхеййасуттаван̣н̣ана̄
59. дасамасса ка̄ уппатти? екадивасам̣ кира саттха̄ секкхабахула̄йа париса̄йа паривуто нисинно тесам̣ аджджха̄сайам̣ олокетва̄ упари висеса̄дхигама̄йа усса̄хам̣ джанетум̣ асеккхабхӯмим̣ тхоменто идам̣ суттам̣ абха̄си. таттха атиккамма̄тиа̄дӣсу айам̣ сан̇кхепаттхо – атиккамма атиккамитва̄ абхибхавитва̄. ма̄радхеййам̣ ма̄расса висайам̣ иссарийат̣т̣ха̄нам̣. а̄диччова йатха̄ а̄диччо аббха̄диупаккилесавимутто аттано иддхийа̄ а̄нубха̄вена теджаса̄ти тӣхи гун̣ехи саманна̄гато набхам̣ аббхуссаккама̄но саббам̣ а̄ка̄сагатам̣ тамам̣ атиккамма атиккамитва̄ абхибхавитва̄ видхамитва̄ вирочати, обха̄сати, тапати; евамева кхӣн̣а̄саво бхиккху тӣхи дхаммехи саманна̄гато саббупаккилесавимутто ма̄радхеййасан̇кха̄там̣ тебхӯмакадхаммаппаваттам̣ абхибхавитва̄ вирочатӣти.
асеккхена̄ти еттха сиккха̄су джа̄та̄ти секкха̄, саттаннам̣ секкха̄нам̣ етети ва̄ секкха̄, апарийоситасиккхатта̄ сайамева сиккхантӣти ва̄ секкха̄ маггадхамма̄ хет̣т̣химапхалаттайадхамма̄ ча. аггапхаладхамма̄ пана упари сиккхитабба̄бха̄вена на секкха̄ти асеккха̄. йаттха хи секкхабха̄ва̄сан̇ка̄ аттхи, таттха̄йам̣ пат̣иседхоти локийадхаммесу нибба̄не ча асеккхабха̄ва̄на̄патти дат̣т̣хабба̄. сӣласама̄дхипан̃н̃а̄сан̇кха̄та̄ хи сиккха̄ аттано пат̣ипаккхакилесехи виппайутта̄ парисуддха̄ упаккилеса̄нам̣ а̄рамман̣абха̄вампи анупагаманато са̄тисайам̣ сиккха̄ти ваттум̣ йутта̄, ат̣т̣хасупи маггапхалесу виджджанти; тасма̄ чатумаггахет̣т̣химапхалаттайадхамма̄ вийа арахаттапхаладхамма̄пи ‘‘та̄су сиккха̄су джа̄та̄’’ти ча, там̣сиккха̄саман̇гино арахато итаресам̣ вийа секкхатте сати ‘‘секкхасса ете’’ти ча ‘‘сиккха̄ сӣлам̣ етеса’’нти ча секкха̄ти а̄сан̇ка̄ сийунти тада̄сан̇ка̄ниваттанаттхам̣ асеккха̄ти йатха̄вуттасеккхабха̄ваппат̣иседхам̣ катва̄ вуттам̣. арахаттапхале паваттама̄на̄ хи сиккха̄ паринит̣т̣хитакиччатта̄ на сиккха̄киччам̣ каронти, кевалам̣ сиккха̄пхалабха̄вена паваттанти. тасма̄ та̄ на сиккха̄вачанам̣ араханти, на̄пи там̣саман̇гино секкхавачанам̣, на ча там̣сампайуттадхамма̄ сиккханасӣла̄. ‘‘сиккха̄су джа̄та̄’’ти евама̄диаттхехи аггапхаладхамма̄ секкха̄ на хонти. хет̣т̣химапхалесу пана сиккха̄ сакада̄га̄мимаггавипассана̄дӣнам̣ упаниссайабха̄вато сиккха̄киччам̣ каронтӣти сиккха̄вачанам̣ араханти, там̣саман̇гино ча секкхавачанам̣, там̣сампайутта̄ дхамма̄ ча сиккханасӣла̄. секкхадхамма̄ йатха̄вуттехи аттхехи секкха̄ хонтийева.
атха ва̄ секкха̄ти апарийоситасиккха̄нам̣ вачананти, асеккха̄ти падам̣ парийоситасиккха̄нам̣ дассананти на локийадхамманибба̄на̄нам̣ асеккхабха̄ва̄патти. вуд̣д̣хиппатта̄ секкха̄ асеккха̄ ча секкхадхаммесу ева кесан̃чи вуд̣д̣хиппатта̄нам̣ асеккхата̄ а̄паджджатӣти арахаттамаггадхамма̄ вуд̣д̣хиппатта̄. йатха̄вуттехи ча аттхехи секкха̄ти катва̄ асеккха̄ а̄панна̄ти че? там̣ на, садисесу таббоха̄рато. арахаттамаггато хи нинна̄на̄каран̣ам̣ арахаттапхалам̣ т̣хапетва̄ парин̃н̃а̄дикиччакаран̣ам̣ випа̄кабха̄ван̃ча, тасма̄ те ева секкха̄ дхамма̄ арахаттапхалабха̄вам̣ а̄панна̄ти сакка̄ ваттум̣. кусаласукхато ча випа̄касукхам̣ сантатарата̄йа пан̣ӣтатаранти вуд̣д̣хиппатта̄ва те дхамма̄ хонтӣти ‘‘асеккха̄’’ти вуччанти.
те пана асеккхадхамме кхандхавасена идха тидха̄ вибхаджитва̄ техи саманна̄гамена кхӣн̣а̄савасса а̄нубха̄вам̣ вибха̄венто бхагава̄ ‘‘асеккхена сӣлаккхандхена̄’’тиа̄дима̄ха. таттха сӣласаддасса аттхо хет̣т̣ха̄ вутто. кхандхасаддо пана ра̄симхи пан̃н̃аттийам̣ рул̣хийам̣ гун̣ети бахӯсу аттхесу дит̣т̣хаппайого. татха̄ хи ‘‘асан̇кхеййо аппамеййо маха̄удакаккхандхотвева сан̇кхйам̣ гаччхатӣ’’тиа̄дӣсу (а. ни. 4.51; 6.37) ра̄симхи а̄гато. ‘‘аддаса̄ кхо бхагава̄ махантам̣ да̄руккхандхам̣ ган̇га̄йа надийа̄ сотена вуйхама̄на’’нтиа̄дӣсу (сам̣. ни. 4.241) пан̃н̃аттийам̣. ‘‘читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо’’тиа̄дӣсу (дха. са. 63, 65) рул̣хийам̣. ‘‘на кхо, а̄вусо виса̄кха, арийена ат̣т̣хан̇гикена маггена тайо кхандха̄ сан̇гахита̄, тӣхи ча кхо, а̄вусо виса̄кха, кхандхехи арийо ат̣т̣хан̇гико магго сан̇гахито’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 1.462) гун̣е. идха̄пи гун̣ейева дат̣т̣хаббо. тасма̄ асеккхена сӣласан̇кха̄тена гун̣ена̄ти аттхо. саманна̄гатоти сампайутто саман̇гӣбхӯто. сама̄дахати етена, сайам̣ ва̄ сама̄дахати, сама̄дха̄намева ва̄ти сама̄дхи. пака̄рехи джа̄на̄ти йатха̄сабха̄вам̣ пат̣ивиджджхатӣти пан̃н̃а̄. сӣламева кхандхо сӣлаккхандхо. сесесупи есева найо.
таттха аггапхалабхӯта̄ самма̄ва̄ча̄, самма̄камманто, самма̄а̄джӣво ча сабха̄венева асеккхо сӣлаккхандхо на̄ма, татха̄ самма̄сама̄дхи асеккхо сама̄дхиккхандхо. тадупака̄ракато пана самма̄ва̄йа̄масамма̄сатийо сама̄дхиккхандхе сан̇гахам̣ гаччханти. татха̄ самма̄дит̣т̣хи асеккхо пан̃н̃а̄ккхандхо. тадупака̄ракато самма̄сан̇каппо пан̃н̃а̄ккхандхе сан̇гахам̣ гаччхатӣти еваметтха ат̣т̣хапи арахаттапхаладхамма̄ тӣхи кхандхехи сан̇гахетва̄ дассита̄ти ведитаббам̣.
йасса ете субха̄вита̄ти йена арахата̄ ете сӣла̄дайо асеккхадхаммаккхандха̄ субха̄вита̄ сут̣т̣ху вад̣д̣хита̄, со а̄диччова вирочатӣти самбандхо. ‘‘йасса чете’’типи пат̣ханти. тесан̃ча саддо нипа̄таматтам̣. еваметасмим̣ вагге пат̣хамасутте ват̣т̣ам̣, парийоса̄насутте виват̣т̣ам̣, итаресу ват̣т̣авиват̣т̣ам̣ катхитам̣.
дасамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
пат̣хамаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.