1. мӯласуттаван̣н̣ана̄
50. тиканипа̄тасса пат̣хаме тӣн̣ӣти ган̣анапариччхедо. има̄нӣти абхимукхӣкаран̣ам̣. акусаламӯла̄нӣти париччхиннадхамманидассанам̣. таттха акусала̄ни ча та̄ни мӯла̄ни ча̄ти акусаламӯла̄ни. атха ва̄ акусала̄нам̣ хетупаччайапабхаваджанакасамут̣т̣ха̄паканиббаттакат̣т̣хена мӯла̄ни ча̄ти акусаламӯла̄ни, акусаладхамма̄нам̣ ка̄ран̣а̄нӣти аттхо. ка̄ран̣ан̃хи йатха̄ хиноти етасма̄ пхалам̣ паваттатӣти хету, пат̣ичча етасма̄ етӣти паччайо, пабхавати етасма̄ти пабхаво, аттано пхалам̣ джанетӣти джанакам̣, самут̣т̣ха̄петӣти самут̣т̣ха̄пакам̣, ниббаттетӣти ниббаттаканти ча вуччати. евам̣ патит̣т̣хат̣т̣хена мӯланти, тасма̄ акусаламӯла̄нӣти акусала̄нам̣ суппатит̣т̣хитабха̄васа̄дхана̄ни, ка̄ран̣а̄нӣти вуттам̣ хоти.
кечи пана ‘‘са̄лиа̄дӣнам̣ са̄либӣджа̄дӣни вийа ман̣иппабха̄дӣнам̣ ман̣иван̣н̣а̄дайо вийа ча акусала̄нам̣ акусалабха̄васа̄дхако лобха̄дӣнам̣ мӯлат̣т̣хо’’ти ваданти. евам̣ санте акусалачиттасамут̣т̣ха̄нарӯпесу тесам̣ хетупаччайабха̄во на сийа̄. на хи та̄ни тесам̣ акусалабха̄вам̣ са̄дхенти, на ча паччайа̄ на хонти. вуттан̃хетам̣ –
‘‘хетӯ хетусампайуттака̄нам̣ дхамма̄нам̣ там̣самут̣т̣ха̄на̄нан̃ча рӯпа̄нам̣ хетупаччайена паччайо’’ти (пат̣т̣ха̄. 1.паччайаниддеса.1).
ахетукасса ча мохасса акусалабха̄во на сийа̄ акусалабха̄васа̄дхакасса мӯлантарасса абха̄вато. атха̄пи сийа̄ лобха̄дӣнам̣ сабха̄васиддхо акусала̄дибха̄во, там̣сампайутта̄нам̣ пана лобха̄дипат̣ибаддхоти. евампи йатха̄ лобха̄дӣнам̣, евам̣ алобха̄дӣнампи сабха̄васиддхо кусала̄дибха̄воти алобха̄дайо кусала̄ ева сийум̣, на абйа̄ката̄, на ча хонти. тасма̄ йатха̄ сампайуттесу, евам̣ мӯлесупи кусала̄дибха̄во парийеситаббо. йонисоманасика̄ра̄дико вийа хи кусалабха̄васса, айонисоманасика̄ра̄дико акусалабха̄васса ка̄ран̣анти гахетаббам̣. евам̣ акусалабха̄васа̄дханавасена лобха̄дӣнам̣ мӯлат̣т̣хам̣ аггахетва̄ суппатит̣т̣хитабха̄васа̄дханавасена гайхама̄не на кочи досо. ладдхахетупаччайа̄ хи дхамма̄ вирӯл̣хамӯла̄ вийа па̄дапа̄ тхира̄ хонти суппатит̣т̣хита̄, хетурахита̄ пана тилабӣджака̄дисева̄ла̄ вийа на суппатит̣т̣хита̄ти хетуа̄диаттхена акусала̄нам̣ упака̄ракатта̄ мӯла̄нӣти акусаламӯла̄ни. йасма̄ пана мӯлена мутто акусалачиттуппа̄до наттхи, тасма̄ тӣхи мӯлехи саббо акусалара̄си парийа̄дийитва̄ дасситоти дат̣т̣хаббам̣.
та̄ни акусаламӯла̄ни сарӯпато дассетум̣ ‘‘лобхо акусаламӯла’’нтиа̄ди вуттам̣. таттха лобха̄дӣсу йам̣ ваттаббам̣, там̣ хет̣т̣ха̄ вуттамева. таттха пана татийамаггаваджджха̄ лобха̄дайо а̄гата̄, идха пана анавасеса̄ти айамева висесо.
га̄тха̄йам̣ па̄пачетасанти акусаладхаммасама̄йогато ла̄макачиттам̣. хим̣сантӣти аттано паваттиккхан̣е а̄йатим̣ випа̄каккхан̣е ча виба̄дхенти. аттасамбхӯта̄ти аттани джа̄та̄. тачаса̄ранти ган̣т̣хитам̣, вел̣унти аттхо. сампхаланти аттано пхалам̣. идам̣ вуттам̣ хоти – кхадирасӣсапа̄дайо вийа антоса̄ро ахутва̄ бахиса̄рата̄йа тачаса̄ранти ладдхана̄мам̣ вел̣уа̄дим̣ йатха̄ аттасамбхӯтамева пхалам̣ хим̣сати вина̄сети, евамева анто сӣла̄диса̄рарахитам̣ ла̄макачиттам̣ пуггалам̣ аттасамбхӯта̄йева лобха̄дайо вина̄сентӣти.
пат̣хамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.