5. тан̣ха̄сам̣йоджанасуттаван̣н̣ана̄
15. пан̃чаме йасса виджджати, там̣ пуггалам̣ дуккхехи, каммам̣ ва̄ випа̄кехи, бхавайонигативин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитисатта̄ва̄се ва̄ бхавантара̄дӣхи сам̣йоджетӣти сам̣йоджанам̣. тан̣ха̄йанат̣т̣хена тан̣ха̄, тасати сайам̣ паритасати, тасанти ва̄ ета̄йа̄ти тан̣ха̄. сан̃н̃утта̄ти чаккха̄дӣсу абхинивесаваттхӯсу баддха̄. сесам̣ вуттанайамева. ка̄ман̃четтха авиджджа̄йапи сам̣йоджанабха̄во тан̣ха̄йа ча нӣваран̣абха̄во аттхийева, татха̄пи авиджджа̄йа пат̣иччха̄дита̄дӣнавехи бхавехи тан̣ха̄ сатте сам̣йоджетӣти имасса висесасса дассанаттхам̣ пуримасутте авиджджа̄ нӣваран̣абха̄вена, идха ча тан̣ха̄ сам̣йоджанабха̄венева вутта̄. кин̃ча нӣваран̣асам̣йоджанаппадха̄насса дассанаттхам̣. йатха̄ хи нӣваран̣абха̄вена авиджджа̄ сам̣килесадхамма̄нам̣ падха̄набхӯта̄ пуббан̇гама̄ ча, евам̣ сам̣йоджанабха̄вена несам̣ тан̣ха̄ти тададхӣнаппадха̄набха̄вам̣ дассетум̣ суттадвайе евамете дхамма̄ вутта̄. апича висесена авиджджа̄ нибба̄насукхам̣ нива̄ретӣти ‘‘нӣваран̣а’’нти вутта̄, тан̣ха̄ сам̣са̄радуккхена сатте сам̣йоджетӣти ‘‘сам̣йоджана’’нти.
дассанагаманантара̄йакаран̣ато ва̄ виджджа̄чаран̣авипаккхато двайам̣ двидха̄ вуттам̣. виджджа̄йа хи уджувипаччанӣкабхӯта̄ авиджджа̄ нибба̄надассанасса авипарӣтадассанасса ча висесато антара̄йакара̄, чаран̣адхамма̄нам̣ уджувипаччанӣкабхӯта̄ тан̣ха̄ гаманасса самма̄пат̣ипаттийа̄ антара̄йакара̄ти; евамайам̣ авиджджа̄йа нивуто андхӣкато тан̣ха̄йа сам̣вуто баддхо ассутава̄ путхуджджано андхо вийа баддхо маха̄канта̄рам̣, сам̣са̄раканта̄рам̣ на̄тиваттати. анаттхуппаттихетудвайадассанаттхампи двайам̣ двидха̄ вуттам̣. авиджджа̄гато хи пуггало ба̄лабха̄вена аттхам̣ париха̄пети, анаттхан̃ча аттано кароти, акусало вийа а̄туро асаппа̄йакирийа̄йа. джа̄нантопи ба̄ло ба̄лабха̄вена аттхам̣ париха̄пети, анаттхан̃ча кароти джа̄нанто вийа рогӣ асаппа̄йасевӣ. маккат̣а̄лепопамасуттам̣ четасса аттхасса са̄дхакам̣.
пат̣иччасамуппа̄дасса мӯлака̄ран̣адассанаттхампеттха двайам̣ двидха̄ вуттам̣. висесена хи саммохасса балавабха̄вато авиджджа̄кхеттам̣ атӣто аддха̄, паттхана̄йа балавабха̄вато тан̣ха̄кхеттам̣ ана̄гато аддха̄. татха̄ хи ба̄ладжано саммохабахуло атӣтаманусочати, тасса авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄ти саббам̣ нетаббам̣. паттхана̄бахуло ана̄гатам̣ паджаппати, тасса тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нантиа̄ди саббам̣ нетаббам̣. тенева та̄сам̣ пуббанта̄харан̣ена апарантапат̣исандха̄нена часса йатха̄ккамам̣ мӯлака̄ран̣ата̄ дассита̄ти ведитаббанти.
га̄тха̄су тан̣ха̄дутийоти тан̣ха̄саха̄йо. тан̣ха̄ хи нирудакаканта̄ре марӣчика̄йа удакасан̃н̃а̄ вийа пипа̄са̄бхибхӯтам̣ аппат̣ика̄радуккха̄бхибхӯтампи саттам̣ асса̄дасандассанавасена саха̄йакиччам̣ каронтӣ бхава̄дӣсу аниббиндам̣ катва̄ париббхама̄пети, тасма̄ тан̣ха̄ пурисасса ‘‘дутийа̄’’ти вутта̄. нану ча ан̃н̃епи килеса̄дайо бхава̄бхиниббаттийа̄ паччайа̄ва? саччаметам̣, на пана татха̄ висесаппаччайо йатха̄ тан̣ха̄. татха̄ хи са̄ кусалехи вина̄ акусалехи, ка̄ма̄вачара̄дикусалехи ча вина̄ рӯпа̄вачара̄дикусалехи бхаваниббаттийа̄ висесаппаччайо, йато самудайасаччанти вуччатӣти. иттхабха̄ван̃н̃атха̄бха̄ванти иттхабха̄во ча ан̃н̃атха̄бха̄во ча иттхабха̄ван̃н̃атха̄бха̄во. со етасса аттхӣти иттхабха̄ван̃н̃атха̄бха̄во сам̣са̄ро, там̣ таттха иттхабха̄во мануссаттам̣, ан̃н̃атха̄бха̄во тато авасит̣т̣хасатта̄ва̄са̄. иттхабха̄во ва̄ тесам̣ тесам̣ сатта̄нам̣ паччуппанно аттабха̄во, ан̃н̃атха̄бха̄во ана̄гататтабха̄во. еварӯпо ва̄ ан̃н̃опи аттабха̄во иттхабха̄во, на еварӯпо ан̃н̃атха̄бха̄во. там̣ иттхабха̄ван̃н̃атха̄бха̄вам̣ сам̣са̄рам̣ кхандхадха̄туа̄йатанапат̣ипа̄т̣им̣ на̄тиваттати, на атиккамати.
етама̄дӣнавам̣ н̃атва̄, тан̣хам̣ дуккхасса самбхаванти етам̣ сакалават̣т̣адуккхасса самбхавам̣ самудайам̣ тан̣хам̣ а̄дӣнавам̣ а̄дӣнавато н̃атва̄ти аттхо. атха ва̄ етама̄дӣнавам̣ н̃атва̄ти етам̣ йатха̄вуттам̣ сам̣са̄рана̄тиваттанам̣ а̄дӣнавам̣ досам̣ н̃атва̄. тан̣хам̣ дуккхасса самбхаванти тан̣хан̃ча вуттанайена ват̣т̣адуккхасса падха̄нака̄ран̣анти н̃атва̄. вӣтатан̣хо ана̄да̄но, сато бхиккху, париббаджети евам̣ тӣхи парин̃н̃а̄хи париджа̄нанто випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ маггапат̣ипа̄т̣ийа̄ тан̣хам̣ вигаменто аггамаггена саббасо вӣтатан̣хо вигататан̣хо, тато ева чатӯсу упа̄да̄несу кассачипи абха̄вена а̄йатим̣ пат̣исандхисан̇кха̄тасса ва̄ а̄да̄насса абха̄вена ана̄да̄но, сативепуллаппаттийа̄ саббаттха сатока̄рита̄йа сато бхиннакилесо бхиккху париббадже чареййа, кхандхапаринибба̄нена ва̄ сан̇кха̄раппаваттито апагаччхеййа̄ти аттхо.
пан̃чамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.