2. хам̣сагха̄такабхиккхуваттху

хаттхасам̣йатоти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто екам̣ хам̣сагха̄такам̣ бхиккхум̣ а̄раббха катхеси.

са̄ваттхива̄сино кира две саха̄йака̄ бхиккхӯсу паббаджитва̄ ладдхӯпасампада̄ йебхуййена екато вичаранти. те екадивасам̣ ачираватим̣ гантва̄ нхатва̄ а̄тапе таппама̄на̄ са̄ран̣ӣйакатхам̣ катхента̄ ат̣т̣хам̣су. тасмим̣ кхан̣е две хам̣са̄ а̄ка̄сена гаччханти. атхеко дахарабхиккху саккхарам̣ гахетва̄ ‘‘екасса хам̣сапотакасса аккхим̣ пахарисса̄мӣ’’ти а̄ха, итаро ‘‘на саккхисса̄мӣ’’ти а̄ха. тит̣т̣хату имасмим̣ пассе аккхи, парапассе аккхим̣ пахарисса̄мӣти. идампи на саккхиссасийева̄ти. ‘‘тена хи упадха̄рехӣ’’ти дутийам̣ саккхарам̣ гахетва̄ хам̣сасса паччха̄бха̄ге кхипи, хам̣со саккхарасаддам̣ сутва̄ ниваттитва̄ олокеси. атха нам̣ итарам̣ ват̣т̣асаккхарам̣ гахетва̄ парапассе аккхимхи пахаритва̄ оримаккхина̄ никкха̄меси. хам̣со вираванто париваттитва̄ тесам̣ па̄дамӯлейева пати. таттха таттха т̣хита̄ бхиккхӯ дисва̄, ‘‘а̄вусо, буддхаса̄сане паббаджитва̄ анануччхавикам̣ во катам̣ па̄н̣а̄типа̄там̣ каронтехӣ’’ти ватва̄ те а̄да̄йа гантва̄ татха̄гатасса дассесум̣.

саттха̄ ‘‘саччам̣ кира тайа̄ бхиккху па̄н̣а̄типа̄то като’’ти пуччхитва̄ ‘‘саччам̣, бханте’’ти вутте ‘‘бхиккху касма̄ еварӯпе ниййа̄никаса̄сане паббаджитва̄ евамака̄си, пора̄н̣акапан̣д̣ита̄ ануппанне буддхе ага̄рамаджджхе васама̄на̄ аппаматтакесупи т̣ха̄несу куккуччам̣ карим̣су, твам̣ пана еварӯпе буддхаса̄сане паббаджитва̄ куккуччаматтампи на ака̄сӣ’’ти ватва̄ техи йа̄чито атӣтам̣ а̄хари.

атӣте курурат̣т̣хе индапаттанагаре дханан̃чайе раджджам̣ ка̄ренте бодхисатто тасса аггамахесийа̄ куччхисмим̣ пат̣исандхим̣ гахетва̄ анупуббена вин̃н̃утам̣ патто таккасила̄йам̣ сиппа̄ни уггахетва̄ питара̄ упарадждже патит̣т̣ха̄пито апарабха̄ге питу аччайена раджджам̣ патва̄ даса ра̄джадхамме акопенто курудхамме ваттиттха. курудхаммо на̄ма пан̃часӣла̄ни, та̄ни бодхисатто парисуддха̄ни катва̄ раккхи. йатха̄ ча бодхисатто, евамасса ма̄та̄ аггамахесӣ канит̣т̣хабха̄та̄ упара̄джа̄ пурохито бра̄хман̣о раджджуга̄хако амаччо са̄ратхи сет̣т̣хи дон̣ама̄пако маха̄матто дова̄рико нагарасобхинӣ ван̣н̣ада̄сӣти еваметесу ека̄дасасу джанесу курудхаммам̣ раккхантесу калин̇гарат̣т̣хе дантапуранагаре калин̇ге раджджам̣ ка̄ренте тасмим̣ рат̣т̣хе дево на васси. маха̄саттасса пана ан̃джанасаннибхо на̄ма ман̇галахаттхӣ маха̄пун̃н̃о хоти. рат̣т̣хава̄сино ‘‘тасмим̣ а̄нӣте дево вассиссатӣ’’ти сан̃н̃а̄йа ран̃н̃о а̄рочайим̣су. ра̄джа̄ тасса хаттхисса а̄найанаттха̄йа бра̄хман̣е пахин̣и. те гантва̄ маха̄саттам̣ хаттхим̣ йа̄чим̣су. саттха̄ тесам̣ йа̄чанака̄ран̣ам̣ дассетум̣ а̄ха –

‘‘тава саддхан̃ча сӣлан̃ча, видитва̄на джана̄дхипа;

ван̣н̣ам̣ ан̃джанаван̣н̣ена, калин̇гасмим̣ нимимхасе’’ти. (джа̄. 1.3.76) –

имам̣ тиканипа̄те джа̄такам̣ катхеси. хаттхимхи пана а̄нӣтепи деве авассанте ‘‘со ра̄джа̄ курудхаммам̣ раккхати, тенасса рат̣т̣хе дево вассатӣ’’ти сан̃н̃а̄йа ‘‘йам̣ со курудхаммам̣ раккхати, там̣ суван̣н̣апат̣т̣е ликхитва̄ а̄нетха̄’’ти пуна ка̄лин̇го бра̄хман̣е ча амачче ча песеси. тесу гантва̄ йа̄чантесу ра̄джа̄нам̣ а̄дим̣ катва̄ саббепи те аттано аттано сӣлесу кин̃чи куккуччаматтам̣ катва̄ ‘‘апарисуддхам̣ но сӣла’’нти пат̣иккхипитва̄пи ‘‘на етта̄вата̄ сӣлабхедо хотӣ’’ти техи пунаппунам̣ йа̄чита̄ аттано аттано сӣла̄ни катхайим̣су. ка̄лин̇го суван̣н̣апат̣т̣е ликха̄петва̄ а̄бхатам̣ курудхаммам̣ дисва̄ва сама̄да̄йа са̄дхукам̣ пӯреси. тасса рат̣т̣хе дево па̄васси, рат̣т̣хам̣ кхемам̣ субхиккхам̣ ахоси. саттха̄ имам̣ атӣтам̣ а̄харитва̄ –

‘‘ган̣ика̄ уппалаван̣н̣а̄, пун̣н̣о дова̄рико тада̄;

раджджуга̄хо ча качча̄но, дон̣ама̄пако ча колито.

‘‘са̄рипутто тада̄ сет̣т̣хӣ, ануруддхо ча са̄ратхӣ;

бра̄хман̣о кассапо тхеро, упара̄джа̄нандапан̣д̣ито.

‘‘махесӣ ра̄хулама̄та̄, ма̄йа̄девӣ джанеттика̄;

курура̄джа̄ бодхисатто, евам̣ дха̄ретха джа̄така’’нти. –

джа̄такам̣ самодха̄нетва̄ ‘‘бхиккху евам̣ пуббепи пан̣д̣ита̄ аппаматтакепи куккучче уппанне аттано сӣлабхеде а̄сан̇кам̣ карим̣су, твам̣ пана ма̄дисасса буддхасса са̄сане паббаджитва̄ па̄н̣а̄типа̄там̣ каронто атибха̄рийам̣ каммамака̄си, бхиккхуна̄ на̄ма хаттхехи па̄дехи ва̄ча̄йа ча сам̣йатена бхавитабба’’нти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

362. ‘‘хаттхасам̣йато па̄дасам̣йато,

ва̄ча̄сам̣йато сам̣йатуттамо;

аджджхаттарато сама̄хито,

еко сантусито тама̄ху бхиккху’’нти.

таттха хаттхасам̣йатоти хаттхакӣл̣а̄пана̄дӣнам̣ ва̄ хаттхена паресам̣ пахаран̣а̄дӣнам̣ ва̄ абха̄вена хаттхасам̣йато. дутийападепи есева найо. ва̄ча̄йа пана муса̄ва̄да̄дӣнам̣ акаран̣ато ва̄ча̄йа сам̣йато. сам̣йатуттамоти сам̣йататтабха̄во, ка̄йачаланасӣсуккхипанабхамукавика̄ра̄дӣнам̣ ака̄ракоти аттхо. аджджхаттаратоти гочараджджхаттасан̇кха̄та̄йа каммат̣т̣ха̄набха̄вана̄йа рато. сама̄хитоти сут̣т̣ху т̣хапито. еко сантуситоти екавиха̄рӣ хутва̄ сут̣т̣ху тусито випассана̄ча̄рато пат̣т̣ха̄йа аттано адхигамена тут̣т̣хама̄насо. путхуджджанакалйа̄н̣акан̃хи а̄дим̣ катва̄ саббепи секха̄ аттано адхигамена сантуссантӣти сантусита̄, араха̄ пана екантасантуситова. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

хам̣сагха̄такабхиккхуваттху дутийам̣.