3. кока̄ликаваттху
йо мукхасам̣йатоти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто кока̄ликам̣ а̄раббха катхеси. ваттху ‘‘атха кхо кока̄лико бхиккху йена бхагава̄ тенупасан̇камӣ’’ти сутте (сам̣. ни. 1.181; су. ни. кока̄ликасутта; а. ни. 10.89) а̄гатамева. аттхописса ат̣т̣хакатха̄йа вуттанайенева ведитаббо.
кока̄лике пана падуманирайе уппанне дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ ‘‘ахо кока̄лико бхиккху аттано мукхам̣ нисса̄йа вина̄сам̣ патто, две аггаса̄ваке аккосантассева хисса патхавӣ виварам̣ ада̄сӣ’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте ‘‘на, бхиккхаве, ида̄нева, пуббепи кока̄лико бхиккху аттано мукхамева нисса̄йа нат̣т̣хо’’ти ватва̄ таматтхам̣ сотука̄мехи бхиккхӯхи йа̄чито тасса пака̄санаттхам̣ атӣтам̣ а̄хари.
атӣте химавантападесе екасмим̣ саре каччхапо васати. две хам̣сапотака̄ гочара̄йа чаранта̄ тена саддхим̣ висса̄сам̣ катва̄ дал̣хависса̄сика̄ хутва̄ екадивасам̣ каччхапам̣ пуччхим̣су – ‘‘самма, амха̄кам̣ химаванте читтакӯт̣апаббататале кан̃чанагуха̄йа васанат̣т̣ха̄нам̣, раман̣ийо падесо, гаччхиссаси амхехи саддхи’’нти. ‘‘самма, ахам̣ катхам̣ гамисса̄мӣ’’ти? ‘‘майам̣ там̣ несса̄ма, саче мукхам̣ раккхитум̣ саккхиссасӣ’’ти. ‘‘раккхисса̄ми, самма̄ гахетва̄ мам̣ гаччхатха̄’’ти. те ‘‘са̄дхӯ’’ти ватва̄ екам̣ дан̣д̣акам̣ каччхапена д̣ам̣са̄петва̄ сайам̣ тасса убхо кот̣ийо д̣ам̣ситва̄ а̄ка̄сам̣ паккхандим̣су. там̣ татха̄ хам̣сехи нӣйама̄нам̣ га̄мада̄рака̄ дисва̄ ‘‘две хам̣са̄ каччхапам̣ дан̣д̣ена харантӣ’’ти а̄хам̣су. каччхапо ‘‘йади мам̣ саха̄йака̄ ненти, тумха̄кам̣ еттха ким̣ хоти дут̣т̣хачет̣ака̄’’ти ваттука̄мо хам̣са̄нам̣ сӣгхавегата̄йа ба̄ра̄н̣асинагаре ра̄джанивесанасса упарибха̄гам̣ сампаттака̄ле дат̣т̣хат̣т̣ха̄нато дан̣д̣акам̣ виссаджджетва̄ а̄ка̄сан̇ган̣е патитва̄ дведха̄ бхиджджи. саттха̄ имам̣ атӣтам̣ а̄харитва̄ –
‘‘авадхӣ вата атта̄нам̣, каччхапо бйа̄харам̣ гирам̣;
суггахӣтасмим̣ кат̣т̣хасмим̣, ва̄ча̄йа сакийа̄вадхӣ.
‘‘етампи дисва̄ наравӣрийасет̣т̣ха,
ва̄чам̣ памун̃че кусалам̣ на̄тивелам̣;
пассаси бахубха̄н̣ена, каччхапам̣ бйасанам̣ гата’’нти. (джа̄. 1.2.129-130);
имам̣ дуканипа̄те бахубха̄н̣иджа̄такам̣ виттха̄ретва̄, ‘‘бхиккхаве, бхиккхуна̄ на̄ма мукхасам̣йатена самача̄рина̄ ануддхатена ниббутачиттена бхавитабба’’нти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
363. ‘‘йо мукхасам̣йато бхиккху, мантабха̄н̣ӣ ануддхато;
аттхам̣ дхамман̃ча дӣпети, мадхурам̣ тасса бха̄сита’’нти.
таттха мукхасам̣йатоти да̄сачан̣д̣а̄ла̄дайопи ‘‘твам̣ дуджджа̄то, твам̣ дуссӣло’’тиа̄дӣнам̣ авачаната̄йа мукхена сам̣йато. мантабха̄н̣ӣти манта̄ вуччати пан̃н̃а̄, та̄йа бхан̣анасӣло. ануддхатоти ниббутачитто. аттхам̣ дхамман̃ча дӣпетӣти бха̄ситаттхан̃чева десана̄дхамман̃ча катхети. мадхуранти еварӯпасса бхиккхуно бха̄ситам̣ мадхурам̣ на̄ма. йо пана аттхамева сампа̄дети, на па̄л̣им̣, па̄л̣им̣йева сампа̄дети, на аттхам̣, убхайам̣ ва̄ пана на сампа̄дети, тасса бха̄ситам̣ мадхурам̣ на̄ма на хотӣти.
десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.
кока̄ликаваттху татийам̣.