8. ма̄раваттху
нит̣т̣хан̇гатоти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ма̄рам̣ а̄раббха катхеси.
екадивасан̃хи вика̄ле самбахула̄ тхера̄ джетаванавиха̄рам̣ пависитва̄ ра̄хулаттхерасса васанат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ там̣ ут̣т̣ха̄песум̣. со ан̃н̃аттха васанат̣т̣ха̄нам̣ апассанто татха̄гатасса гандхакут̣ийа̄ памукхе нипаджджи. тада̄ со а̄йасма̄ арахаттам̣ патто авассикова хоти. ма̄ро васаваттибхаване т̣хитойева там̣ а̄йасмантам̣ гандхакут̣ипамукхе нипаннам̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘саман̣асса готамасса руджанакаан̇гулӣ бахи нипанно, сайам̣ антогандхакут̣ийам̣ нипанно, ан̇гулийа̄ пӣл̣ийама̄на̄йа сайампи пӣл̣ито бхависсатӣ’’ти. со махантам̣ хаттхира̄джаван̣н̣ам̣ абхинимминитва̄ а̄гамма сон̣д̣а̄йа тхерасса маттхакам̣ париккхипитва̄ махантена саддена кон̃чана̄дам̣ рави. саттха̄ гандхакут̣ийам̣ нисиннова тасса ма̄рабха̄вам̣ н̃атва̄, ‘‘ма̄ра, та̄диса̄нам̣ сатасахассена̄пи мама путтасса бхайам̣ уппа̄детум̣ на сакка̄. путто хи ме асанта̄сӣ вӣтатан̣хо маха̄вӣрийо маха̄пан̃н̃о’’ти ватва̄ има̄ га̄тха̄ абха̄си –
351. ‘‘нит̣т̣хан̇гато асанта̄сӣ, вӣтатан̣хо анан̇ган̣о;
аччхинди бхавасалла̄ни, антимойам̣ самуссайо.
352. ‘‘вӣтатан̣хо ана̄да̄но, нируттипадаковидо;
аккхара̄нам̣ саннипа̄там̣, джан̃н̃а̄ пубба̄пара̄ни ча;
са ве антимаса̄рӣро,
маха̄пан̃н̃о маха̄пурисоти вуччатӣ’’ти.
таттха нит̣т̣хан̇гатоти имасмим̣ са̄сане паббаджита̄нам̣ арахаттам̣ нит̣т̣хам̣ на̄ма, там̣ гато паттоти аттхо. асанта̄сӣти аббхантаре ра̄гасанта̄са̄дӣнам̣ абха̄вена асантасанако. аччхинди бхавасалла̄нӣти сабба̄нипи бхавага̄мӣни салла̄ни аччхинди. самуссайоти айам̣ етасса антимо дехо.
ана̄да̄ноти кхандха̄дӣсу ниггахан̣о. нируттипадаковидоти нируттийан̃ча сесападесу ча̄ти чатӯсупи пат̣исамбхида̄су чхекоти аттхо. аккхара̄нам̣ саннипа̄там̣, джан̃н̃а̄ пубба̄пара̄ни ча̄ти аккхара̄нам̣ саннипа̄тасан̇кха̄там̣ аккхарапин̣д̣ан̃ча джа̄на̄ти, пуббаккхарена апараккхарам̣, апараккхарена пуббаккхаран̃ча джа̄на̄ти. пуббаккхарена апараккхарам̣ джа̄на̄ти на̄ма – а̄димхи пан̃н̃а̄йама̄не маджджхапарийоса̄несу апан̃н̃а̄йама̄несупи ‘‘имесам̣ аккхара̄нам̣ идам̣ маджджхам̣, идам̣ парийоса̄на’’нти джа̄на̄ти. апараккхарена пуббаккхарам̣ джа̄на̄ти на̄ма – анте пан̃н̃а̄йама̄не а̄димаджджхесу апан̃н̃а̄йама̄несу ‘‘имесам̣ аккхара̄нам̣ идам̣ маджджхам̣, айам̣ а̄дӣ’’ти джа̄на̄ти. маджджхе пан̃н̃а̄йама̄непи ‘‘имесам̣ аккхара̄нам̣ айам̣ а̄ди, айам̣ анто’’ти джа̄на̄ти. евам̣ маха̄пан̃н̃о. са ве антимаса̄рӣроти еса кот̣ийам̣ т̣хитасарӣро, маханта̄нам̣ аттхадхамманируттипат̣ибха̄на̄нам̣ сӣлаккхандха̄дӣнан̃ча паригга̄хика̄йа пан̃н̃а̄йа саманна̄гататта̄ маха̄пан̃н̃о, ‘‘вимуттачиттатта̄ кхва̄хам̣, са̄рипутта, маха̄пурисоти вада̄мӣ’’ти (сам̣. ни. 5.377) вачанато вимуттачиттата̄йа ча маха̄пурисоти вуччатӣти аттхо.
десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣су. ма̄ропи па̄пима̄ ‘‘джа̄на̄ти мам̣ саман̣о готамо’’ти таттхевантарадха̄йӣти.
ма̄раваттху ат̣т̣хамам̣.