10. саккапан̃хаваттху
саббада̄нанти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто саккам̣ девара̄джа̄нам̣ а̄раббха катхеси.
екасмин̃хи самайе та̄ватим̣садевалоке девата̄ саннипатитва̄ чатта̄ро пан̃хе самут̣т̣ха̄песум̣ ‘‘катарам̣ да̄нам̣ ну кхо да̄несу, катаро расо расесу, катара̄ рати ратӣсу джет̣т̣хака̄, тан̣хаккхайова касма̄ джет̣т̣хакоти вуччатӣ’’ти? те пан̃хе ека̄ девата̄пи виниччхитум̣ на̄саккхи. еко пана дево екам̣ девам̣, сопи апаранти евам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пуччханта̄ дасасу чаккава̄л̣асахассесу два̄даса сам̣ваччхара̄ни вичарим̣су. еттакена̄пи ка̄лена пан̃ха̄нам̣ аттхам̣ адисва̄ дасасахассачаккава̄л̣адевата̄ саннипатитва̄ чатуннам̣ маха̄ра̄джа̄нам̣ сантикам̣ гантва̄ ‘‘ким̣, та̄та̄, маха̄девата̄саннипа̄то’’ти вутте ‘‘чатта̄ро пан̃хе самут̣т̣ха̄петва̄ виниччхитум̣ асакконта̄ тумха̄кам̣ сантикам̣ а̄гатамха̄’’ти. ‘‘ким̣ пан̃хам̣ на̄метам̣, та̄та̄’’ти. ‘‘да̄нарасаратӣсу катама̄ да̄нарасаратӣ ну кхо сет̣т̣ха̄, тан̣хаккхайова касма̄ сет̣т̣хо’’ти име пан̃хе виниччхитум̣ асакконта̄ а̄гатамха̄ти. та̄та̄, майампи имесам̣ аттхе на джа̄на̄ма, амха̄кам̣ пана ра̄джа̄ джанасахассена чинтите аттхе чинтетва̄ тан̇кхан̣енева джа̄на̄ти, со амхехи пан̃н̃а̄йа ча пун̃н̃ена ча висит̣т̣хо, етха, тасса сантикам̣ гаччха̄ма̄ти тамева деваган̣ам̣ а̄да̄йа саккасса деваран̃н̃о сантикам̣ гантва̄ тена̄пи ‘‘ким̣, та̄та̄, маханто девасаннипа̄то’’ти вутте таматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘та̄та̄, имесам̣ пан̃ха̄нам̣ аттхам̣ ан̃н̃опи джа̄нитум̣ на саккоти, буддхависайа̄ хете. саттха̄ панетарахи кахам̣ вихаратӣ’’ти пуччхитва̄ ‘‘джетаване’’ти сутва̄ ‘‘етха, тасса сантикам̣ гамисса̄ма̄’’ти деваган̣ена саддхим̣ раттибха̄ге сакалам̣ джетаванам̣ обха̄сетва̄ саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ екамантам̣ т̣хито ‘‘ким̣, маха̄ра̄джа, махата̄ девасан̇гхена а̄гатосӣ’’ти вутте, ‘‘бханте, деваган̣ена име на̄ма пан̃ха̄ самут̣т̣ха̄пита̄, ан̃н̃о имесам̣ аттхам̣ джа̄нитум̣ саматтхо на̄ма наттхи, имесам̣ но аттхам̣ пака̄сетха̄’’ти а̄ха.
саттха̄ ‘‘са̄дху маха̄ра̄джа, майа̄ хи па̄рамийо пӯретва̄ маха̄паричча̄ге париччаджитва̄ тумха̄диса̄нам̣ кан̇кхаччхеданаттхамева саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ам̣ пат̣ивиддхам̣, тайа̄ пуччхитапан̃хесу хи саббада̄на̄нам̣ дхаммада̄нам̣ сет̣т̣хам̣, саббараса̄нам̣ дхаммарасо сет̣т̣хо, саббаратӣнам̣ дхаммарати сет̣т̣ха̄, тан̣хаккхайо пана арахаттам̣ сампа̄пакатта̄ сет̣т̣хойева̄’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
354. ‘‘саббада̄нам̣ дхаммада̄нам̣ джина̄ти,
саббарасам̣ дхаммарасо джина̄ти;
саббаратим̣ дхаммарати джина̄ти,
тан̣хаккхайо саббадуккхам̣ джина̄тӣ’’ти.
таттха саббада̄нам̣ дхаммада̄нанти сачепи хи чаккава̄л̣агаббхе йа̄ва брахмалока̄ нирантарам̣ катва̄ саннисинна̄нам̣ буддхапаччекабуддхакхӣн̣а̄сава̄нам̣ кадалигаббхасадиса̄ни чӣвара̄ни дадеййа, тасмим̣ сама̄гаме чатуппадика̄йа га̄тха̄йа ката̄нумодана̄ва сет̣т̣ха̄. тан̃хи да̄нам̣ тасса̄ га̄тха̄йа сол̣асим̣ калам̣ на̄ггхати. евам̣ дхаммасса десана̄пи ва̄чанампи саванампи махантам̣. йена ча пуггалена бахӯнам̣ там̣ дхаммассаванам̣ ка̄ритам̣, тассева а̄нисам̣со маха̄. татха̄рӯпа̄йа ева париса̄йа пан̣ӣтапин̣д̣апа̄тасса патте пӯретва̄ диннада̄натопи саппитела̄дӣнам̣ патте пӯретва̄ диннабхесаджджада̄натопи маха̄виха̄расадиса̄нам̣ виха̄ра̄нан̃ча лохапа̄са̄дасадиса̄нан̃ча па̄са̄да̄нам̣ анека̄ни сатасахасса̄ни ка̄ретва̄ диннасена̄санада̄натопи ана̄тхапин̣д̣ика̄дӣхи виха̄ре а̄раббха катапаричча̄гатопи антамасо чатуппадика̄йа га̄тха̄йа анумодана̄васена̄пи паваттитам̣ дхаммада̄намева варам̣ сет̣т̣хам̣. ким̣ ка̄ран̣а̄? еварӯпа̄ни хи пун̃н̃а̄ни каронта̄ дхаммам̣ сутва̄ва каронти, но асутва̄. саче хи име сатта̄ дхаммам̣ на сун̣еййум̣, ул̣ун̇каматтам̣ йа̄гумпи кат̣аччхуматтам̣ бхаттампи на дадеййум̣. имина̄ ка̄ран̣ена саббада̄нехи дхаммада̄намева сет̣т̣хам̣. апича т̣хапетва̄ буддхе ча паччекабуддхе ча сакалакаппам̣ деве вассанте удакабиндӯни ган̣етум̣ саматтха̄йа пан̃н̃а̄йа саманна̄гата̄ са̄рипутта̄дайопи аттано дхаммата̄йа сота̄паттипхала̄дӣни адхигантум̣ на̄саккхим̣су, ассаджиттхера̄дӣхи катхитадхаммам̣ сутва̄ сота̄паттипхалам̣ саччхикарим̣су, саттху дхаммадесана̄йа са̄вакапа̄рамӣн̃а̄н̣ам̣ саччхикарим̣су. имина̄пи ка̄ран̣ена, маха̄ра̄джа, дхаммада̄намева сет̣т̣хам̣. тена вуттам̣ – ‘‘саббада̄нам̣ дхаммада̄нам̣ джина̄тӣ’’ти.
саббе пана гандхараса̄дайопи раса̄ уккам̣сато девата̄нам̣ судха̄бходжанарасопи сам̣са̄рават̣т̣е па̄тетва̄ дуккха̄нубхаванассева паччайо. йо панеса саттатим̣сабодхипаккхийадхаммасан̇кха̄то ча навалокуттарадхаммасан̇кха̄то ча дхаммарасо, айамева саббараса̄нам̣ сет̣т̣хо. тена вуттам̣ – ‘‘саббарасам̣ дхаммарасо джина̄тӣ’’ти. йа̄песа̄ путтаратидхӣтуратидханаратииттхиратиначчагӣтава̄дита̄диратипабхеда̄ ча анекаппабхеда̄ ратӣ, са̄пи сам̣са̄рават̣т̣е па̄тетва̄ дуккха̄нубхаванассева паччайо. йа̄ панеса̄ дхаммам̣ катхентасса ва̄ сун̣антасса ва̄ ва̄чентасса ва̄ анто уппаджджама̄на̄ пӣти удаггабха̄вам̣ джанети, ассӯни паваттети, ломахам̣сам̣ джанети, са̄йам̣ сам̣са̄рават̣т̣асса антам̣ катва̄ арахаттапарийоса̄на̄ хоти. тасма̄ саббаратӣнам̣ еварӯпа̄ дхаммаратийева сет̣т̣ха̄. тена вуттам̣ – ‘‘саббаратим̣ дхаммарати джина̄тӣ’’ти тан̣хаккхайо пана тан̣ха̄йа кхайанте уппаннам̣ арахаттам̣ сакалассапи ват̣т̣адуккхасса абхибхаванато саббасет̣т̣хамева. тена вуттам̣ – ‘‘тан̣хаккхайо саббадуккхам̣ джина̄тӣ’’ти.
евам̣ саттхари имисса̄ га̄тха̄йа аттхам̣ катхентейева чатура̄сӣтийа̄ па̄н̣асахасса̄нам̣ дхамма̄бхисамайо ахоси. саккопи саттху дхаммакатхам̣ сутва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ евама̄ха – ‘‘бханте, евам̣джет̣т̣хаке на̄ма дхаммада̄не киматтхам̣ амха̄кам̣ паттим̣ на да̄петха, ито пат̣т̣ха̄йа но бхиккхусан̇гхасса катхетва̄ паттим̣ да̄петха, бханте’’ти. саттха̄ тасса вачанам̣ сутва̄ бхиккхусан̇гхам̣ саннипа̄тетва̄, ‘‘бхиккхаве, аджджа̄дим̣ катва̄ маха̄дхаммассаванам̣ ва̄ па̄катикадхаммассаванам̣ ва̄ упанисиннакатхам̣ ва̄ антамасо анумоданампи катхетва̄ саббасатта̄нам̣ паттим̣ дадеййа̄тха̄’’ти а̄ха.
саккапан̃хаваттху дасамам̣.