1. рохинӣкхаттийакан̃н̃а̄ваттху
кодхам̣ джахети имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ нигродха̄ра̄ме вихаранто рохиним̣ на̄ма кхаттийакан̃н̃ам̣ а̄раббха катхеси.
екасмим̣ кира самайе а̄йасма̄ ануруддхо пан̃часатехи бхиккхӯхи саддхим̣ капилаваттхум̣ агама̄си. атхасса н̃а̄така̄ ‘‘тхеро а̄гато’’ти сутва̄ тхерасса сантикам̣ агамам̣су т̣хапетва̄ рохиним̣ на̄ма тхерасса бхагиним̣. тхеро н̃а̄таке пуччхи ‘‘кахам̣, рохинӣ’’ти? ‘‘гехе, бханте’’ти. ‘‘касма̄ идха на̄гата̄’’ти? ‘‘сарӣре тасса̄ чхавирого уппанноти ладжджа̄йа на̄гата̄, бханте’’ти. тхеро ‘‘паккосатха на’’нти паккоса̄петва̄ пат̣акан̃чукам̣ пат̣имун̃читва̄ а̄гатам̣ евама̄ха – ‘‘рохини, касма̄ на̄гата̄сӣ’’ти? ‘‘сарӣре ме, бханте, чхавирого уппанно, тасма̄ ладжджа̄йа на̄гата̄мхӣ’’ти. ‘‘ким̣ пана те пун̃н̃ам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти? ‘‘ким̣ кароми, бханте’’ти? ‘‘а̄санаса̄лам̣ ка̄рехӣ’’ти. ‘‘ким̣ гахетва̄’’ти? ‘‘ким̣ те паса̄дханабхан̣д̣акам̣ наттхӣ’’ти? ‘‘аттхи, бханте’’ти. ‘‘ким̣ мӯла’’нти? ‘‘дасасахассамӯлам̣ бхависсатӣ’’ти. ‘‘тена хи там̣ виссаджджетва̄ а̄санаса̄лам̣ ка̄рехӣ’’ти. ‘‘ко ме, бханте, ка̄рессатӣ’’ти? тхеро самӣпе т̣хитан̃а̄таке олокетва̄ ‘‘тумха̄кам̣ бха̄ро хотӯ’’ти а̄ха. ‘‘тумхе пана, бханте, ким̣ кариссатха̄’’ти? ‘‘ахампи идхева бхависса̄мӣ’’ти. ‘‘тена хи етисса̄ даббасамбха̄ре а̄харатха̄’’ти. те ‘‘са̄дху, бханте’’ти а̄харим̣су.
тхеро а̄санаса̄лам̣ сам̣видаханто рохиним̣ а̄ха – ‘‘двибхӯмикам̣ а̄санаса̄лам̣ ка̄ретва̄ упари падара̄нам̣ диннака̄лато пат̣т̣ха̄йа хет̣т̣ха̄са̄лам̣ нибаддхам̣ саммаджджитва̄ а̄сана̄ни пан̃н̃а̄пехи, нибаддхам̣ па̄нӣйагхат̣е упат̣т̣ха̄пехӣ’’ти. са̄ ‘‘са̄дху, бханте’’ти паса̄дханабхан̣д̣акам̣ виссаджджетва̄ двибхӯмикаа̄санаса̄лам̣ ка̄ретва̄ упари падара̄нам̣ диннака̄лато пат̣т̣ха̄йа хет̣т̣ха̄са̄лам̣ саммаджджана̄дӣни ака̄си. нибаддхам̣ бхиккхӯ нисӣданти. атхасса̄ а̄санаса̄лам̣ саммаджджантийа̄ва чхавирого мила̄йи. са̄ а̄санаса̄ла̄йа нит̣т̣хита̄йа буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ нимантетва̄ а̄санаса̄лам̣ пӯретва̄ нисиннасса буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ ада̄си. саттха̄ катабхаттакиччо ‘‘кассетам̣ да̄на’’нти пуччхи. ‘‘бхагинийа̄ ме, бханте, рохинийа̄’’ти. ‘‘са̄ пана каха’’нти? ‘‘гехе, бханте’’ти. ‘‘паккосатха на’’нти? са̄ а̄гантум̣ на иччхи. атха нам̣ саттха̄ аниччхама̄нампи паккоса̄песийева. а̄гантва̄ ча пана вандитва̄ нисиннам̣ а̄ха – ‘‘рохини, касма̄ на̄гамиттха̄’’ти? ‘‘сарӣре ме, бханте, чхавирого аттхи, тена ладжджама̄на̄ на̄гата̄мхӣ’’ти. ‘‘джа̄на̄си пана ким̣ те нисса̄йа еса уппанно’’ти? ‘‘на джа̄на̄ми, бханте’’ти. ‘‘тава кодхам̣ нисса̄йа уппанно есо’’ти. ‘‘ким̣ пана ме, бханте, ката’’нти? ‘‘тена хи сун̣а̄хӣ’’ти. атхасса̄ саттха̄ атӣтам̣ а̄хари.
атӣте ба̄ра̄н̣асиран̃н̃о аггамахесӣ екисса̄ ран̃н̃о на̄т̣акиттхийа̄ а̄гха̄там̣ бандхитва̄ ‘‘дуккхамасса̄ уппа̄десса̄мӣ’’ти чинтетва̄ маха̄каччхупхала̄ни а̄хара̄петва̄ там̣ на̄т̣акиттхим̣ аттано сантикам̣ паккоса̄петва̄ йатха̄ са̄ на джа̄на̄ти, евамасса̄ сайане чева па̄ва̄ракоджава̄дӣнан̃ча антаресу каччхучун̣н̣а̄ни т̣хапа̄песи, кел̣им̣ курума̄на̄ вийа тасса̄ сарӣрепи окири. там̣ кхан̣ам̣йева тасса̄ сарӣрам̣ уппаккуппаккам̣ ган̣д̣а̄ган̣д̣аджа̄там̣ ахоси. са̄ кан̣д̣увантӣ гантва̄ сайане нипаджджи, татра̄писса̄ каччхучун̣н̣ехи кха̄дийама̄на̄йа кхаратара̄ ведана̄ уппаджджи. тада̄ аггамахесӣ рохинӣ ахосӣти.
саттха̄ имам̣ атӣтам̣ а̄харитва̄, ‘‘рохини, тада̄ тайа̄ветам̣ каммам̣ катам̣. аппаматтакопи хи кодхо ва̄ исса̄ ва̄ ка̄тум̣ на йуттарӯпо ева̄’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
221. ‘‘кодхам̣ джахе виппаджахеййа ма̄нам̣,
сам̣йоджанам̣ саббаматиккамеййа;
там̣ на̄марӯпасмимасаджджама̄нам̣,
акин̃чанам̣ на̄нупатанти дуккха̄’’ти.
таттха кодханти сабба̄ка̄рампи кодхам̣ нававидхампи ма̄нам̣ джахеййа. сам̣йоджананти ка̄мара̄гасам̣йоджана̄дикам̣ дасавидхампи саббасам̣йоджанам̣ атиккамеййа. асаджджама̄нанти алаггама̄нам̣. йо хи ‘‘мама рӯпам̣ мама ведана̄’’тиа̄дина̄ найена на̄марӯпам̣ пат̣игган̣ха̄ти, тасмин̃ча бхиджджама̄не сочати вихан̃н̃ати, айам̣ на̄марӯпасмим̣ саджджати на̄ма. евам̣ агган̣ханто авихан̃н̃анто на саджджати на̄ма. там̣ пуггалам̣ евам̣ асаджджама̄нам̣ ра̄га̄дӣнам̣ абха̄вена акин̃чанам̣ дуккха̄ на̄ма на̄нупатантӣти аттхо. десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти. рохинӣпи сота̄паттипхале патит̣т̣хита̄, тан̇кхан̣ан̃н̃евасса̄ сарӣрам̣ суван̣н̣аван̣н̣ам̣ ахоси.
са̄ тато чута̄ та̄ватим̣сабхаване чатуннам̣ девапутта̄нам̣ сӣмантаре ниббаттитва̄ па̄са̄дика̄ рӯпасобхаггаппатта̄ ахоси. чатта̄ропи девапутта̄ там̣ дисва̄ уппаннасинеха̄ хутва̄ ‘‘мама сӣма̄йа анто ниббатта̄, мама сӣма̄йа анто ниббатта̄’’ти виваданта̄ саккасса деваран̃н̃о сантикам̣ гантва̄, ‘‘дева, имам̣ но нисса̄йа ад̣д̣о уппанно, там̣ виниччхина̄тха̄’’ти а̄хам̣су. саккопи там̣ олокетва̄ва уппаннасинехо хутва̄ евама̄ха – ‘‘има̄йа во дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа катхам̣ читта̄ни уппанна̄нӣ’’ти. атхеко а̄ха – ‘‘мама та̄ва уппанначиттам̣ сан̇га̄мабхери вийа саннисӣдитум̣ на̄саккхӣ’’ти. дутийо ‘‘мама читтам̣ паббатанадӣ вийа сӣгхам̣ паваттатийева̄’’ти. татийо ‘‘мама имисса̄ дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа каккат̣асса вийа аккхӣни никкхамим̣сӯ’’ти. чатуттхо ‘‘мама читтам̣ четийе усса̄питадхаджо вийа ниччалам̣ т̣ха̄тум̣ на̄саккхӣ’’ти. атха не сакко а̄ха – ‘‘та̄та̄, тумха̄кам̣ та̄ва читта̄ни пасайхарӯпа̄ни, ахам̣ пана имам̣ лабханто джӣвисса̄ми, алабхантасса ме маран̣ам̣ бхависсатӣ’’ти. девапутта̄, ‘‘маха̄ра̄джа, тумха̄кам̣ маран̣ена аттхо наттхӣ’’ти там̣ саккасса виссаджджетва̄ паккамим̣су. са̄ саккасса пийа̄ ахоси мана̄па̄. ‘‘асукакӣл̣ам̣ на̄ма гаччха̄ма̄’’ти вутте сакко тасса̄ вачанам̣ пат̣иккхипитум̣ на̄саккхӣти.
рохинӣкхаттийакан̃н̃а̄ваттху пат̣хамам̣.