17. кодхавагго
1. рохинӣкхаттийакан̃н̃а̄ваттху
кодхам̣ джахети имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ нигродха̄ра̄ме вихаранто рохиним̣ на̄ма кхаттийакан̃н̃ам̣ а̄раббха катхеси.
екасмим̣ кира самайе а̄йасма̄ ануруддхо пан̃часатехи бхиккхӯхи саддхим̣ капилаваттхум̣ агама̄си. атхасса н̃а̄така̄ ‘‘тхеро а̄гато’’ти сутва̄ тхерасса сантикам̣ агамам̣су т̣хапетва̄ рохиним̣ на̄ма тхерасса бхагиним̣. тхеро н̃а̄таке пуччхи ‘‘кахам̣, рохинӣ’’ти? ‘‘гехе, бханте’’ти. ‘‘касма̄ идха на̄гата̄’’ти? ‘‘сарӣре тасса̄ чхавирого уппанноти ладжджа̄йа на̄гата̄, бханте’’ти. тхеро ‘‘паккосатха на’’нти паккоса̄петва̄ пат̣акан̃чукам̣ пат̣имун̃читва̄ а̄гатам̣ евама̄ха – ‘‘рохини, касма̄ на̄гата̄сӣ’’ти? ‘‘сарӣре ме, бханте, чхавирого уппанно, тасма̄ ладжджа̄йа на̄гата̄мхӣ’’ти. ‘‘ким̣ пана те пун̃н̃ам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти? ‘‘ким̣ кароми, бханте’’ти? ‘‘а̄санаса̄лам̣ ка̄рехӣ’’ти. ‘‘ким̣ гахетва̄’’ти? ‘‘ким̣ те паса̄дханабхан̣д̣акам̣ наттхӣ’’ти? ‘‘аттхи, бханте’’ти. ‘‘ким̣ мӯла’’нти? ‘‘дасасахассамӯлам̣ бхависсатӣ’’ти. ‘‘тена хи там̣ виссаджджетва̄ а̄санаса̄лам̣ ка̄рехӣ’’ти. ‘‘ко ме, бханте, ка̄рессатӣ’’ти? тхеро самӣпе т̣хитан̃а̄таке олокетва̄ ‘‘тумха̄кам̣ бха̄ро хотӯ’’ти а̄ха. ‘‘тумхе пана, бханте, ким̣ кариссатха̄’’ти? ‘‘ахампи идхева бхависса̄мӣ’’ти. ‘‘тена хи етисса̄ даббасамбха̄ре а̄харатха̄’’ти. те ‘‘са̄дху, бханте’’ти а̄харим̣су.
тхеро а̄санаса̄лам̣ сам̣видаханто рохиним̣ а̄ха – ‘‘двибхӯмикам̣ а̄санаса̄лам̣ ка̄ретва̄ упари падара̄нам̣ диннака̄лато пат̣т̣ха̄йа хет̣т̣ха̄са̄лам̣ нибаддхам̣ саммаджджитва̄ а̄сана̄ни пан̃н̃а̄пехи, нибаддхам̣ па̄нӣйагхат̣е упат̣т̣ха̄пехӣ’’ти. са̄ ‘‘са̄дху, бханте’’ти паса̄дханабхан̣д̣акам̣ виссаджджетва̄ двибхӯмикаа̄санаса̄лам̣ ка̄ретва̄ упари падара̄нам̣ диннака̄лато пат̣т̣ха̄йа хет̣т̣ха̄са̄лам̣ саммаджджана̄дӣни ака̄си. нибаддхам̣ бхиккхӯ нисӣданти. атхасса̄ а̄санаса̄лам̣ саммаджджантийа̄ва чхавирого мила̄йи. са̄ а̄санаса̄ла̄йа нит̣т̣хита̄йа буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ нимантетва̄ а̄санаса̄лам̣ пӯретва̄ нисиннасса буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ ада̄си. саттха̄ катабхаттакиччо ‘‘кассетам̣ да̄на’’нти пуччхи. ‘‘бхагинийа̄ ме, бханте, рохинийа̄’’ти. ‘‘са̄ пана каха’’нти? ‘‘гехе, бханте’’ти. ‘‘паккосатха на’’нти? са̄ а̄гантум̣ на иччхи. атха нам̣ саттха̄ аниччхама̄нампи паккоса̄песийева. а̄гантва̄ ча пана вандитва̄ нисиннам̣ а̄ха – ‘‘рохини, касма̄ на̄гамиттха̄’’ти? ‘‘сарӣре ме, бханте, чхавирого аттхи, тена ладжджама̄на̄ на̄гата̄мхӣ’’ти. ‘‘джа̄на̄си пана ким̣ те нисса̄йа еса уппанно’’ти? ‘‘на джа̄на̄ми, бханте’’ти. ‘‘тава кодхам̣ нисса̄йа уппанно есо’’ти. ‘‘ким̣ пана ме, бханте, ката’’нти? ‘‘тена хи сун̣а̄хӣ’’ти. атхасса̄ саттха̄ атӣтам̣ а̄хари.
атӣте ба̄ра̄н̣асиран̃н̃о аггамахесӣ екисса̄ ран̃н̃о на̄т̣акиттхийа̄ а̄гха̄там̣ бандхитва̄ ‘‘дуккхамасса̄ уппа̄десса̄мӣ’’ти чинтетва̄ маха̄каччхупхала̄ни а̄хара̄петва̄ там̣ на̄т̣акиттхим̣ аттано сантикам̣ паккоса̄петва̄ йатха̄ са̄ на джа̄на̄ти, евамасса̄ сайане чева па̄ва̄ракоджава̄дӣнан̃ча антаресу каччхучун̣н̣а̄ни т̣хапа̄песи, кел̣им̣ курума̄на̄ вийа тасса̄ сарӣрепи окири. там̣ кхан̣ам̣йева тасса̄ сарӣрам̣ уппаккуппаккам̣ ган̣д̣а̄ган̣д̣аджа̄там̣ ахоси. са̄ кан̣д̣увантӣ гантва̄ сайане нипаджджи, татра̄писса̄ каччхучун̣н̣ехи кха̄дийама̄на̄йа кхаратара̄ ведана̄ уппаджджи. тада̄ аггамахесӣ рохинӣ ахосӣти.
саттха̄ имам̣ атӣтам̣ а̄харитва̄, ‘‘рохини, тада̄ тайа̄ветам̣ каммам̣ катам̣. аппаматтакопи хи кодхо ва̄ исса̄ ва̄ ка̄тум̣ на йуттарӯпо ева̄’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
221. ‘‘кодхам̣ джахе виппаджахеййа ма̄нам̣,
сам̣йоджанам̣ саббаматиккамеййа;
там̣ на̄марӯпасмимасаджджама̄нам̣,
акин̃чанам̣ на̄нупатанти дуккха̄’’ти.
таттха кодханти сабба̄ка̄рампи кодхам̣ нававидхампи ма̄нам̣ джахеййа. сам̣йоджананти ка̄мара̄гасам̣йоджана̄дикам̣ дасавидхампи саббасам̣йоджанам̣ атиккамеййа. асаджджама̄нанти алаггама̄нам̣. йо хи ‘‘мама рӯпам̣ мама ведана̄’’тиа̄дина̄ найена на̄марӯпам̣ пат̣игган̣ха̄ти, тасмин̃ча бхиджджама̄не сочати вихан̃н̃ати, айам̣ на̄марӯпасмим̣ саджджати на̄ма. евам̣ агган̣ханто авихан̃н̃анто на саджджати на̄ма. там̣ пуггалам̣ евам̣ асаджджама̄нам̣ ра̄га̄дӣнам̣ абха̄вена акин̃чанам̣ дуккха̄ на̄ма на̄нупатантӣти аттхо. десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти. рохинӣпи сота̄паттипхале патит̣т̣хита̄, тан̇кхан̣ан̃н̃евасса̄ сарӣрам̣ суван̣н̣аван̣н̣ам̣ ахоси.
са̄ тато чута̄ та̄ватим̣сабхаване чатуннам̣ девапутта̄нам̣ сӣмантаре ниббаттитва̄ па̄са̄дика̄ рӯпасобхаггаппатта̄ ахоси. чатта̄ропи девапутта̄ там̣ дисва̄ уппаннасинеха̄ хутва̄ ‘‘мама сӣма̄йа анто ниббатта̄, мама сӣма̄йа анто ниббатта̄’’ти виваданта̄ саккасса деваран̃н̃о сантикам̣ гантва̄, ‘‘дева, имам̣ но нисса̄йа ад̣д̣о уппанно, там̣ виниччхина̄тха̄’’ти а̄хам̣су. саккопи там̣ олокетва̄ва уппаннасинехо хутва̄ евама̄ха – ‘‘има̄йа во дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа катхам̣ читта̄ни уппанна̄нӣ’’ти. атхеко а̄ха – ‘‘мама та̄ва уппанначиттам̣ сан̇га̄мабхери вийа саннисӣдитум̣ на̄саккхӣ’’ти. дутийо ‘‘мама читтам̣ паббатанадӣ вийа сӣгхам̣ паваттатийева̄’’ти. татийо ‘‘мама имисса̄ дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа каккат̣асса вийа аккхӣни никкхамим̣сӯ’’ти. чатуттхо ‘‘мама читтам̣ четийе усса̄питадхаджо вийа ниччалам̣ т̣ха̄тум̣ на̄саккхӣ’’ти. атха не сакко а̄ха – ‘‘та̄та̄, тумха̄кам̣ та̄ва читта̄ни пасайхарӯпа̄ни, ахам̣ пана имам̣ лабханто джӣвисса̄ми, алабхантасса ме маран̣ам̣ бхависсатӣ’’ти. девапутта̄, ‘‘маха̄ра̄джа, тумха̄кам̣ маран̣ена аттхо наттхӣ’’ти там̣ саккасса виссаджджетва̄ паккамим̣су. са̄ саккасса пийа̄ ахоси мана̄па̄. ‘‘асукакӣл̣ам̣ на̄ма гаччха̄ма̄’’ти вутте сакко тасса̄ вачанам̣ пат̣иккхипитум̣ на̄саккхӣти.
рохинӣкхаттийакан̃н̃а̄ваттху пат̣хамам̣.
2. ан̃н̃атарабхиккхуваттху
йо ве уппатитанти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ агга̄л̣аве четийе вихаранто ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄раббха катхеси.
саттха̄ра̄ хи бхиккхусан̇гхасса сена̄сане анун̃н̃а̄те ра̄джагахасет̣т̣хиа̄дӣхи сена̄санесу карийама̄несу еко а̄л̣авико бхиккху аттано сена̄санам̣ каронто екам̣ мана̄паруккхам̣ дисва̄ чхиндитум̣ а̄рабхи. таттха пана ниббатта̄ ека̄ тарун̣апутта̄ девата̄ путтам̣ ан̇кена̄да̄йа т̣хита̄ йа̄чи ‘‘ма̄ ме, са̄ми, вима̄нам̣ чхинди, на саккхисса̄ми путтам̣ а̄да̄йа ана̄ва̄са̄ вичариту’’нти. со ‘‘ахам̣ ан̃н̃атра ӣдисам̣ руккхам̣ на лабхисса̄мӣ’’ти тасса̄ вачанам̣ на̄дийи. са̄ ‘‘имампи та̄ва да̄ракам̣ олокетва̄ орамиссатӣ’’ти путтам̣ руккхаса̄кха̄йа т̣хапеси. сопи бхиккху уккхипитам̣ пхарасум̣ сандха̄ретум̣ асакконто да̄ракасса ба̄хум̣ чхинди, девата̄ уппаннабалавакодха̄ ‘‘пахаритва̄ нам̣ ма̄ресса̄мӣ’’ти убхо хаттхе уккхипитва̄ евам̣ та̄ва чинтеси – ‘‘айам̣ бхиккху сӣлава̄. сача̄хам̣ имам̣ ма̄ресса̄ми, нирайага̄минӣ бхависса̄ми. сесадевата̄пи аттано руккхам̣ чхинданте бхиккхӯ дисва̄ ‘асукадевата̄йа евам̣ на̄ма ма̄рито бхиккхӯ’ти мам̣ пама̄н̣ам̣ катва̄ бхиккхӯ ма̄рессанти. айан̃ча саса̄мико бхиккху, са̄микассева нам̣ катхесса̄мӣ’’ти уккхиттахаттхе апанетва̄ родама̄на̄ саттху сантикам̣ гантва̄ вандитва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. атха нам̣ саттха̄ ‘‘ким̣ девате’’ти а̄ха. са̄, ‘‘бханте, тумха̄кам̣ ме са̄вакена идам̣ на̄ма катам̣, ахампи нам̣ ма̄ретука̄ма̄ хутва̄ идам̣ на̄ма чинтетва̄ ама̄ретва̄ва идха̄гата̄’’ти саббам̣ там̣ паваттим̣ виттха̄рато а̄рочеси.
саттха̄ там̣ сутва̄ ‘‘са̄дху, са̄дху девате, са̄дху те катам̣ евам̣ уггатам̣ копам̣ бхантам̣ ратхам̣ вийа нигган̣хама̄на̄йа̄’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
222. ‘‘йо ве уппатитам̣ кодхам̣, ратхам̣ бхантам̣ва ва̄райе;
тамахам̣ са̄ратхим̣ брӯми, расмигга̄хо итаро джано’’ти.
таттха уппатитанти уппаннам̣. ратхам̣ бхантам̣ ва̄ти йатха̄ на̄ма чхеко са̄ратхи ативегена дха̄вантам̣ ратхам̣ нигган̣хитва̄ йатхиччхакам̣ т̣хапети, евам̣ йо пуггало уппаннам̣ кодхам̣ ва̄райе нигган̣хитум̣ саккоти. тамаханти там̣ ахам̣ са̄ратхим̣ брӯми. итаро джаноти итаро пана ра̄джаупара̄джа̄дӣнам̣ ратхаса̄ратхиджано расмигга̄хо на̄ма хоти, на уттамаса̄ратхӣти.
десана̄васа̄не девата̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хахи, сампаттапариса̄йапи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахосӣти.
девата̄ пана сота̄панна̄ хутва̄пи родама̄на̄ ат̣т̣ха̄си. атха нам̣ саттха̄ ‘‘ким̣ девате’’ти пуччхитва̄, ‘‘бханте, вима̄нам̣ ме нат̣т̣хам̣, ида̄ни ким̣ карисса̄мӣ’’ти вутте, ‘‘алам̣ девате, ма̄ чинтайи, ахам̣ те вима̄нам̣ дасса̄мӣ’’ти джетаване гандхакут̣исамӣпе пуримадивасе чутадеватам̣ екам̣ руккхам̣ ападисанто ‘‘амукасмим̣ ока̄се руккхо вивитто, таттха упагаччха̄’’ти а̄ха. са̄ таттха упаган̃чхи. тато пат̣т̣ха̄йа ‘‘буддхадаттийам̣ имисса̄ вима̄на’’нти махесаккхадевата̄пи а̄гантва̄ там̣ ча̄летум̣ на̄саккхим̣су. саттха̄ там̣ аттхуппаттим̣ катва̄ бхиккхӯнам̣ бхӯтага̄масиккха̄падам̣ пан̃н̃а̄песӣти.
ан̃н̃атарабхиккхуваттху дутийам̣.
3. уттара̄упа̄сика̄ваттху
аккодхена джине кодханти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ вел̣уване вихаранто уттара̄йа гехе катабхаттакиччо уттарам̣ упа̄сикам̣ а̄раббха катхеси.
татра̄йаманупуббӣ катха̄ – ра̄джагахе кира суманасет̣т̣хим̣ нисса̄йа пун̣н̣о на̄ма далиддо бхатим̣ катва̄ джӣвати. тасса бхарийа̄ ча уттара̄ на̄ма дхӣта̄ ча̄ти двейева гехама̄нусака̄. атхекадивасам̣ ‘‘сатта̄хам̣ наккхаттам̣ кӣл̣итабба’’нти ра̄джагахе гхосанам̣ карим̣су. там̣ сутва̄ суманасет̣т̣хи па̄това а̄гатам̣ пун̣н̣ам̣ а̄мантетва̄, ‘‘та̄та, амха̄кам̣ париджано наккхаттам̣ кӣл̣итука̄мо, твам̣ ким̣ наккхаттам̣ кӣл̣иссаси, уда̄ху бхатим̣ кариссасӣ’’ти а̄ха. ‘‘са̄ми, наккхаттам̣ на̄ма садхана̄нам̣ хоти, мама пана гехе сва̄тана̄йа йа̄гутан̣д̣улампи наттхи, ким̣ ме наккхаттена, гон̣е лабханто каситум̣ гамисса̄мӣ’’ти. ‘‘тена хи гон̣е ган̣ха̄хӣ’’ти. со балавагон̣е ча нан̇галан̃ча гахетва̄, ‘‘бхадде, на̄гара̄ наккхаттам̣ кӣл̣анти, ахам̣ далиддата̄йа бхатим̣ ка̄тум̣ гамисса̄ми, майхампи та̄ва аджджа двигун̣ам̣ нива̄пам̣ пачитва̄ бхаттам̣ а̄хареййа̄сӣ’’ти бхарийам̣ ватва̄ кхеттам̣ агама̄си.
са̄рипуттаттхеропи сатта̄хам̣ ниродхасама̄панно там̣ дивасам̣ вут̣т̣ха̄йа ‘‘касса ну кхо аджджа майа̄ сан̇гахам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти олокенто пун̣н̣ам̣ аттано н̃а̄н̣аджа̄ласса анто павит̣т̣хам̣ дисва̄ ‘‘саддхо ну кхо еса, саккхиссати ва̄ ме сан̇гахам̣ ка̄ту’’нти олокенто тасса саддхабха̄ван̃ча сан̇гахам̣ ка̄тум̣ саматтхабха̄ван̃ча таппаччайа̄ часса маха̄сампаттипат̣ила̄бхан̃ча н̃атва̄ паттачӣварама̄да̄йа тасса касанат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ а̄ва̄т̣атӣре екам̣ гумбам̣ олокенто ат̣т̣ха̄си.
пун̣н̣о тхерам̣ дисва̄ва касим̣ т̣хапетва̄ пан̃чапатит̣т̣хитена тхерам̣ вандитва̄ ‘‘дантакат̣т̣хена аттхо бхависсатӣ’’ти дантакат̣т̣хам̣ каппийам̣ катва̄ ада̄си. атхасса тхеро паттан̃ча парисса̄ванан̃ча нӣхаритва̄ ада̄си. со ‘‘па̄нӣйена аттхо бхависсатӣ’’ти там̣ а̄да̄йа па̄нӣйам̣ парисса̄ветва̄ ада̄си. тхеро чинтеси – ‘‘айам̣ паресам̣ паччхимагехе васати. сачасса гехадва̄рам̣ гамисса̄ми, имасса бхарийа̄ мам̣ дат̣т̣хум̣ на лабхиссати. йа̄васса̄ бхаттам̣ а̄да̄йа маггам̣ пат̣ипаджджати, та̄ва идхева бхависса̄мӣ’’ти. со таттхева тхокам̣ вӣтина̄метва̄ тасса магга̄рул̣хабха̄вам̣ н̃атва̄ антонагара̄бхимукхо па̄йа̄си.
са̄ антара̄магге тхерам̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘аппекада̄хам̣ деййадхамме сати аййам̣ на пасса̄ми, аппекада̄ ме аййам̣ пассантийа̄ деййадхаммо на хоти. аджджа пана ме аййо ча дит̣т̣хо, деййадхаммо ча̄йам̣ аттхи, кариссати ну кхо ме сан̇гаха’’нти. са̄ бхаттабха̄джанам̣ оропетва̄ тхерам̣ пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄, ‘‘бханте, идам̣ лӯкхам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ти ачинтетва̄ да̄сасса во сан̇гахам̣ каротха̄’’ти а̄ха. тхеро паттам̣ упана̄метва̄ та̄йа екена хаттхена бха̄джанам̣ дха̄ретва̄ екена хаттхена тато бхаттам̣ дадама̄на̄йа упад̣д̣хабхатте динне ‘‘ала’’нти хаттхена паттам̣ пидахи. са̄, ‘‘бханте, екова пат̣ивисо, на сакка̄ двидха̄ ка̄тум̣. тумха̄кам̣ да̄сасса идхалокасан̇гахам̣ акатва̄ паралокасан̇гахам̣ каротха, ниравасесамева да̄тука̄мамхӣ’’ти ватва̄ саббамева тхерасса патте патит̣т̣хапетва̄ ‘‘тумхехи дит̣т̣хадхаммассева бха̄гӣ асса’’нти паттханам̣ ака̄си. тхеро ‘‘евам̣ хотӯ’’ти ватва̄ т̣хитакова анумоданам̣ каритва̄ екасмим̣ удакапха̄сукат̣т̣ха̄не нисӣдитва̄ бхаттакиччамака̄си. са̄пи ниваттитва̄ тан̣д̣уле парийеситва̄ бхаттам̣ пачи. пун̣н̣опи ад̣д̣хакарӣсаматтат̣т̣ха̄нам̣ каситва̄ джигхаччхам̣ сахитум̣ асакконто гон̣е виссаджджетва̄ екаруккхаччха̄йам̣ пависитва̄ маггам̣ олокенто нисӣди.
атхасса бхарийа̄ бхаттам̣ а̄да̄йа гаччхама̄на̄ там̣ дисва̄ва ‘‘еса джигхаччха̄йа пӣл̣ито мам̣ олокенто нисинно. саче мам̣ ‘ативийа дже чира̄йӣ’ти таджджетва̄ патодалат̣т̣хийа̄ мам̣ пахариссати, майа̄ катакаммам̣ нираттхакам̣ бхависсати. пат̣икаччевасса а̄рочесса̄мӣ’’ти чинтетва̄ евама̄ха – ‘‘са̄ми, аджджекадивасам̣ читтам̣ паса̄дехи, ма̄ майа̄ катакаммам̣ нираттхакам̣ кари. ахан̃хи па̄това те бхаттам̣ а̄харантӣ антара̄магге дхаммасена̄патим̣ дисва̄ тава бхаттам̣ тасса датва̄ пуна гантва̄ бхаттам̣ пачитва̄ а̄гата̄, паса̄дехи, са̄ми, читта’’нти. со ‘‘ким̣ вадеси, бхадде’’ти пуччхитва̄ пуна таматтхам̣ сутва̄, ‘‘бхадде, са̄дху вата те катам̣ мама бхаттам̣ аййасса дадама̄на̄йа, майа̄писса аджджа па̄това дантакат̣т̣хан̃ча мукходакан̃ча динна’’нти пасаннама̄насо там̣ вачанам̣ абхинандитва̄ уссуре ладдхабхаттата̄йа килантака̄йо тасса̄ ан̇ке сӣсам̣ катва̄ ниддам̣ окками.
атхасса па̄това каситат̣т̣ха̄нам̣ пам̣сучун̣н̣ам̣ упа̄да̄йа саббам̣ раттасуван̣н̣ам̣ кан̣ика̄рапуппхара̄си вийа собхама̄нам̣ ат̣т̣ха̄си. со пабуддхо олокетва̄ бхарийам̣ а̄ха – ‘‘бхадде, етам̣ каситат̣т̣ха̄нам̣ саббам̣ мама суван̣н̣ам̣ хутва̄ пан̃н̃а̄йати, ким̣ ну кхо ме атиуссуре ладдхабхаттата̄йа аккхӣни бхамантӣ’’ти. ‘‘са̄ми, майхампи евамева пан̃н̃а̄йатӣ’’ти. со ут̣т̣ха̄йа таттха гантва̄ екапин̣д̣ам̣ гахетва̄ нан̇галасӣсе пахаритва̄ суван̣н̣абха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘ахо аййасса дхаммасена̄патисса ме диннада̄нена аджджева випа̄ко дассито, на кхо пана сакка̄ еттакам̣ дханам̣ пат̣иччха̄детва̄ парибхун̃джиту’’нти бхарийа̄йа а̄бхатам̣ бхаттапа̄тим̣ суван̣н̣асса пӯретва̄ ра̄джакулам̣ гантва̄ ран̃н̃а̄ катока̄со пависитва̄ ра̄джа̄нам̣ абхива̄детва̄ ‘‘ким̣, та̄та̄’’ти вутте, ‘‘дева, аджджа майа̄ каситат̣т̣ха̄нам̣ саббам̣ суван̣н̣абхаритамева хутва̄ т̣хитам̣, идам̣ суван̣н̣ам̣ а̄хара̄петум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. ‘‘коси тва’’нти? ‘‘пун̣н̣о на̄ма аха’’нти. ‘‘ким̣ пана те аджджа ката’’нти? ‘‘дхаммасена̄патисса ме аджджа па̄това дантакат̣т̣хан̃ча мукходакан̃ча диннам̣, бхарийа̄йапи ме майхам̣ а̄харан̣абхаттам̣ тассева динна’’нти.
там̣ сутва̄ ра̄джа̄ ‘‘аджджева кира, бхо, дхаммасена̄патисса диннада̄нена випа̄ко дассито’’ти ватва̄, ‘‘та̄та, ким̣ каромӣ’’ти пуччхи. ‘‘бахӯни сакат̣асахасса̄ни пахин̣итва̄ суван̣н̣ам̣ а̄хара̄петха̄’’ти. ра̄джа̄ сакат̣а̄ни пахин̣и. ра̄джапурисесу ‘‘ран̃н̃о сантака’’нти ган̣хантесу гахитагахитам̣ маттика̄ва хоти. те гантва̄ ран̃н̃о а̄рочетва̄ ‘‘тумхехи кинти ватва̄ гахита’’нти. пут̣т̣ха̄ ‘‘тумха̄кам̣ сантака’’нти а̄хам̣су. на майхам̣, та̄та̄, сантакам̣, гаччхатха ‘‘пун̣н̣асса сантака’’нти ватва̄ ган̣хатха̄ти. те татха̄ карим̣су, гахитагахитам̣ суван̣н̣амева ахоси. саббампи а̄харитва̄ ра̄джан̇ган̣е ра̄симакам̣су, асӣтихаттхуббедхо ра̄си ахоси. ра̄джа̄ на̄гаре саннипа̄тетва̄ ‘‘имасмим̣ нагаре аттхи кассачи еттакам̣ суван̣н̣а’’нти? ‘‘наттхи, дева̄’’ти. ‘‘ким̣ панасса да̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти? ‘‘сет̣т̣хичхаттам̣, дева̄’’ти. ра̄джа̄ ‘‘ба̄худханасет̣т̣хи на̄ма хотӯ’’ти махантена бхогена саддхим̣ тасса сет̣т̣хичхаттамада̄си. атха нам̣ со а̄ха – ‘‘майам̣, дева, еттакам̣ ка̄лам̣ паракуле васимха̄, васанат̣т̣ха̄нам̣ но детха̄’’ти. ‘‘тена хи пасса, еса гумбо пан̃н̃а̄йати, етам̣ хара̄петва̄ гехам̣ ка̄рехӣ’’ти пура̄н̣асет̣т̣хисса гехат̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхи. со тасмим̣ т̣ха̄не катипа̄хенева гехам̣ ка̄ра̄петва̄ гехаппавесанаман̇галан̃ча чхаттаман̇галан̃ча екатова каронто сатта̄хам̣ буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса да̄нам̣ ада̄си. атхасса саттха̄ анумоданам̣ каронто анупуббим̣ катхам̣ катхеси. дхаммакатха̄васа̄не пун̣н̣асет̣т̣хи ча бхарийа̄ часса дхӣта̄ ча уттара̄ти тайо джана̄ сота̄панна̄ ахесум̣.
апарабха̄ге ра̄джагахасет̣т̣хи пун̣н̣асет̣т̣хино дхӣтарам̣ аттано путтасса ва̄реси. со ‘‘на̄хам̣ дасса̄мӣ’’ти ватва̄ ‘‘ма̄ евам̣ кароту, еттакам̣ ка̄лам̣ амхе нисса̄йа васантенева те сампатти ладдха̄, дету ме путтасса дхӣтара’’нти вутте ‘‘со миччха̄дит̣т̣хико, мама дхӣта̄ тӣхи ратанехи вина̄ ваттитум̣ на саккоти, невасса дхӣтарам̣ дасса̄мӣ’’ти а̄ха. атха нам̣ бахӯ сет̣т̣хиган̣а̄дайо кулапутта̄ ‘‘ма̄ тена саддхим̣ висса̄сам̣ бхинди, дехисса дхӣтара’’нти йа̄чим̣су. со тесам̣ вачанам̣ сампат̣иччхитва̄ а̄са̄л̣хипун̣н̣ама̄йам̣ дхӣтарам̣ ада̄си. са̄ патикулам̣ гатака̄лато пат̣т̣ха̄йа бхиккхум̣ ва̄ бхиккхуним̣ ва̄ упасан̇камитум̣ да̄нам̣ ва̄ да̄тум̣ дхаммам̣ ва̄ сотум̣ на̄латтха. евам̣ ад̣д̣хатийесу ма̄сесу вӣтиваттесу сантике т̣хитам̣ парича̄рикам̣ пуччхи – ‘‘ида̄ни киттакам̣ антовассасса авасит̣т̣ха’’нти? ‘‘ад̣д̣хама̄со, аййе’’ти. са̄ питу са̄санам̣ пахин̣и ‘‘касма̄ мам̣ еварӯпе бандхана̄га̄ре паккхипим̣су, варам̣ ме лаккхан̣а̄хатам̣ катва̄ паресам̣ да̄сим̣ са̄ветум̣. еварӯпасса миччха̄дит̣т̣хикуласса да̄тум̣ на ват̣т̣ати. а̄гатака̄лато пат̣т̣ха̄йа бхиккхудассана̄дӣсу екампи пун̃н̃ам̣ ка̄тум̣ на лабха̄мӣ’’ти.
атхасса̄ пита̄ ‘‘дуккхита̄ вата ме дхӣта̄’’ти анаттаманатам̣ паведетва̄ пан̃чадаса каха̄пан̣асахасса̄ни песеси ‘‘имасмим̣ нагаре сирима̄ на̄ма ган̣ика̄ аттхи, девасикам̣ сахассам̣ ган̣ха̄ти. имехи каха̄пан̣ехи там̣ а̄нетва̄ са̄микасса па̄дапарича̄рикам̣ катва̄ сайам̣ пун̃н̃а̄ни каротӯ’’ти. са̄ сиримам̣ паккоса̄петва̄ ‘‘саха̄йике име каха̄пан̣е гахетва̄ имам̣ ад̣д̣хама̄сам̣ тава саха̄йакам̣ паричара̄хӣ’’ти а̄ха. са̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣и. са̄ там̣ а̄да̄йа са̄микасса сантикам̣ гантва̄ тена сиримам̣ дисва̄ ‘‘ким̣ ида’’нти вутте, ‘‘са̄ми, имам̣ ад̣д̣хама̄сам̣ мама саха̄йика̄ тумхе паричарату, ахам̣ пана имам̣ ад̣д̣хама̄сам̣ да̄нан̃чева да̄тука̄ма̄ дхамман̃ча сотука̄ма̄’’ти а̄ха. со там̣ абхирӯпам̣ иттхим̣ дисва̄ уппаннасинехо ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхи.
уттара̄пи кхо буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ нимантетва̄, ‘‘бханте, имам̣ ад̣д̣хама̄сам̣ ан̃н̃аттха агантва̄ идхева бхиккха̄ гахетабба̄’’ти саттху пат̣ин̃н̃ам̣ гахетва̄ ‘‘ито да̄ни пат̣т̣ха̄йа йа̄ва маха̄пава̄ран̣а̄, та̄ва саттха̄рам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ дхамман̃ча сотум̣ лабхисса̄мӣ’’ти тут̣т̣хама̄наса̄ ‘‘евам̣ йа̄гум̣ пачатха, евам̣ пӯве пачатха̄’’ти маха̄насе саббакичча̄ни сам̣видахантӣ вичарати. атхасса̄ са̄мико ‘‘све пава̄ран̣а̄ бхависсатӣ’’ти маха̄наса̄бхимукхо ва̄тапа̄не т̣хатва̄ ‘‘ким̣ ну кхо каронтӣ са̄ андхаба̄ла̄ вичаратӣ’’ти олокенто там̣ сет̣т̣хӣдхӣтарам̣ седакилиннам̣ чха̄рика̄йа окин̣н̣ам̣ ан̇га̄рамасимаккхитам̣ татха̄ сам̣видахитва̄ вичарама̄нам̣ дисва̄ ‘‘ахо андхаба̄ла̄ еварӯпе т̣ха̄не имам̣ сирисампаттим̣ на̄нубхавати, ‘мун̣д̣акасаман̣е упат̣т̣хахисса̄мӣ’ти тут̣т̣хачитта̄ вичаратӣ’’ти хаситва̄ апаган̃чхи.
тасмим̣ апагате тасса сантике т̣хита̄ сирима̄ ‘‘ким̣ ну кхо олокетва̄ еса хасӣ’’ти тенева ва̄тапа̄нена олокентӣ уттарам̣ дисва̄ ‘‘имам̣ олокетва̄ имина̄ хаситам̣, аддха̄ имасса ета̄йа саддхим̣ сантхаво аттхӣ’’ти чинтеси. са̄ кира ад̣д̣хама̄сам̣ тасмим̣ гехе ба̄хиракаиттхӣ хутва̄ васама̄на̄пи там̣ сампаттим̣ анубхавама̄на̄ аттано ба̄хиракаиттхибха̄вам̣ аджа̄нитва̄ ‘‘ахам̣ гхараса̄минӣ’’ти сан̃н̃амака̄си. са̄ уттара̄йа а̄гха̄там̣ бандхитва̄ ‘‘дуккхамасса̄ уппа̄десса̄мӣ’’ти па̄са̄да̄ оруйха маха̄насам̣ пависитва̄ пӯвапачанат̣т̣ха̄не паккутхитам̣ саппим̣ кат̣аччхуна̄ а̄да̄йа уттара̄бхимукхам̣ па̄йа̄си. уттара̄ там̣ а̄гаччхантим̣ дисва̄ ‘‘мама саха̄йика̄йа майхам̣ упака̄ро като, чаккава̄л̣ам̣ атисамба̄дхам̣, брахмалоко атинӣчако, мама саха̄йика̄йа гун̣ова маханто. ахан̃хи етам̣ нисса̄йа да̄нан̃ча да̄тум̣ дхамман̃ча сотум̣ лабхим̣. саче мама етисса̄ упари копо аттхи, идам̣ саппи мам̣ дахату. саче наттхи, ма̄ дахатӯ’’ти там̣ метта̄йа пхари. та̄йа тасса̄ маттхаке а̄ситтам̣ паккутхитасаппи сӣтудакам̣ вийа ахоси.
атха нам̣ ‘‘идам̣ сӣталам̣ бхависсатӣ’’ти кат̣аччхум̣ пӯретва̄ а̄да̄йа а̄гаччхантим̣ уттара̄йа да̄сийо дисва̄ ‘‘апехи дуббинӣте, на твам̣ амха̄кам̣ аййа̄йа паккутхитам̣ саппим̣ а̄син̃читум̣ ануччхавика̄’’ти сантаджджентийо ито чито ча ут̣т̣ха̄йа хаттхехи ча па̄дехи ча потхетва̄ бхӯмийам̣ па̄тесум̣. уттара̄ ва̄рентӣпи ва̄ретум̣ на̄саккхи. атхасса̄ упари т̣хита̄ сабба̄ да̄сийо пат̣иба̄хитва̄ ‘‘кисса те еварӯпам̣ бха̄рийам̣ ката’’нти сиримам̣ овадитва̄ ун̣ходакена нха̄петва̄ сатапа̄кателена аббхан̃джи. тасмим̣ кхан̣е са̄ аттано ба̄хиракиттхибха̄вам̣ н̃атва̄ чинтеси – ‘‘майа̄ бха̄рийам̣ каммам̣ катам̣ са̄микасса хасанаматтака̄ран̣а̄ имисса̄ упари паккутхитам̣ саппим̣ а̄син̃чантийа̄, айам̣ ‘ган̣хатха на’нти да̄сийо на а̄н̣а̄песи. мам̣ вихет̣ханака̄лепи саббада̄сийо пат̣иба̄хитва̄ майхам̣ каттаббамева ака̄си. сача̄хам̣ имам̣ на кхама̄песса̄ми, муддха̄ ме саттадха̄ пхалеййа̄’’ти тасса̄ па̄дамӯле нипаджджитва̄, ‘‘аййе, кхама̄хи ме’’ти а̄ха. ахам̣ сапитика̄ дхӣта̄, питари кхаманте кхама̄мӣти. хоту, аййе, питарам̣ те пун̣н̣асет̣т̣хим̣ кхама̄песса̄мӣти. пун̣н̣о мама ват̣т̣аджанакапита̄, виват̣т̣аджанаке питари кхаманте пана̄хам̣ кхамисса̄мӣти. ко пана те виват̣т̣аджанакапита̄ти? самма̄самбуддхоти. майхам̣ тена саддхим̣ висса̄со наттхӣти. ахам̣ карисса̄ми, саттха̄ све бхиккхусан̇гхам̣ а̄да̄йа идха̄гамиссати, твам̣ йатха̄ладдхам̣ сакка̄рам̣ гахетва̄ идхева а̄гантва̄ там̣ кхама̄пехӣти. са̄ ‘‘са̄дху, аййе’’ти ут̣т̣ха̄йа аттано гехам̣ гантва̄ пан̃часата̄ парива̄риттхийо а̄н̣а̄петва̄ на̄на̄видха̄ни кха̄данӣйа̄ни чева сӯпеййа̄ни ча сампа̄детва̄ пунадивасе там̣ сакка̄рам̣ а̄да̄йа уттара̄йа гехам̣ а̄гантва̄ буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса патте патит̣т̣ха̄петум̣ ависахантӣ ат̣т̣ха̄си. там̣ саббам̣ гахетва̄ уттара̄ва сам̣видахи. сирима̄пи бхаттакичча̄васа̄не саддхим̣ парива̄рена саттху па̄дамӯле нипаджджи.
атха нам̣ саттха̄ пуччхи – ‘‘ко те апара̄дхо’’ти? бханте, майа̄ хиййо идам̣ на̄ма катам̣, атха ме саха̄йика̄ мам̣ вихет̣хайама̄на̄ да̄сийо нива̄ретва̄ майхам̣ упака̄рамева ака̄си. са̄хам̣ имисса̄ гун̣ам̣ джа̄нитва̄ имам̣ кхама̄песим̣, атха мам̣ еса̄ ‘‘тумхесу кхамантесу кхамисса̄мӣ’’ти а̄ха. ‘‘евам̣ кира уттаре’’ти? ‘‘а̄ма, бханте, сӣсе ме саха̄йика̄йа паккутхитасаппи а̄ситта’’нти. атха ‘‘тайа̄ ким̣ чинтита’’нти? ‘‘чаккава̄л̣ам̣ атисамба̄дхам̣, брахмалоко атинӣчако, мама саха̄йика̄йа гун̣ова маханто. ахан̃хи етам̣ нисса̄йа да̄нан̃ча да̄тум̣ дхамман̃ча сотум̣ алаттхам̣, саче ме имисса̄ упари копо аттхи, идам̣ мам̣ дахату. но че, ма̄ дахатӯ’’ти евам̣ чинтетва̄ имам̣ метта̄йа пхарим̣, бхантети. саттха̄ ‘‘са̄дху са̄дху, уттаре, евам̣ кодхам̣ джинитум̣ ват̣т̣ати. кодхо хи на̄ма аккодхена, аккосакапарибха̄сако анаккосантена апарибха̄сантена, тхаддхамаччхарӣ аттано сантакасса да̄нена, муса̄ва̄дӣ саччавачанена джинитаббо’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
223. ‘‘аккодхена джине кодхам̣, аса̄дхум̣ са̄дхуна̄ джине;
джине кадарийам̣ да̄нена, саччена̄ликава̄дина’’нти.
таттха аккодхена̄ти кодхано хи пуггало аккодхена хутва̄ джинитаббо. аса̄дхунти абхаддако бхаддакена хутва̄ джинитаббо. кадарийанти тхаддхамаччхарӣ аттано сантакасса ча̄гачиттена джинитаббо. аликава̄дӣ саччавачанена джинитаббо. тасма̄ евама̄ха – ‘‘аккодхена джине кодхам̣…пе… саччена̄ликава̄дина’’нти.
десана̄васа̄не сирима̄ саддхим̣ пан̃часата̄хи иттхӣхи сота̄паттипхале патит̣т̣хахӣти.
уттара̄упа̄сика̄ваттху татийам̣.
4. маха̄моггалла̄наттхерапан̃хаваттху
саччам̣ бхан̣ети имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто маха̄моггалла̄наттхерасса пан̃хам̣ а̄раббха катхеси.
екасмин̃хи самайе тхеро девача̄рикам̣ гантва̄ махесаккха̄йа девата̄йа вима̄надва̄ре т̣хатва̄ там̣ аттано сантикам̣ а̄гантва̄ вандитва̄ т̣хитам̣ евама̄ха – ‘‘девате махатӣ те сампатти, ким̣ каммам̣ катва̄ имам̣ алаттха̄’’ти? ‘‘ма̄ мам̣, бханте, пуччхатха̄’’ти. девата̄ кира аттано париттакаммена ладжджама̄на̄ евам̣ вадати. са̄ пана тхерена ‘‘катхехийева̄’’ти вуччама̄на̄ а̄ха – ‘‘бханте, майа̄ нева да̄нам̣ диннам̣, на пӯджа̄ ката̄, на дхаммо суто, кевалам̣ саччаматтам̣ раккхита’’нти. тхеро ан̃н̃а̄ни вима̄надва̄ра̄ни гантва̄ а̄гата̄гата̄ апара̄пи девадхӣтаро пуччхи. та̄супи татхева нигухитва̄ тхерам̣ пат̣иба̄хитум̣ асакконтӣсу ека̄ та̄ва а̄ха – ‘‘бханте, майа̄ нева да̄на̄дӣсу катам̣ на̄ма аттхи, ахам̣ пана кассапабуддхака̄ле парасса да̄сӣ ахосим̣, тасса̄ ме са̄мико ативийа чан̣д̣о пхарусо, гахитаггахитенева кат̣т̣хена ва̄ калин̇гарена ва̄ сӣсам̣ бхиндати. са̄хам̣ уппанне копе ‘еса тава са̄мико лаккхан̣а̄хатам̣ ва̄ ка̄тум̣ на̄са̄дӣни ва̄ чхиндитум̣ иссаро, ма̄ куджджхӣ’ти атта̄намева парибха̄сетва̄ копам̣ на̄ма на ака̄сим̣, тена ме айам̣ сампатти ладдха̄’’ти. апара̄ а̄ха – ‘‘ахам̣, бханте, уччхукхеттам̣ раккхама̄на̄ екасса бхиккхуно уччхуйат̣т̣хим̣ ада̄сим̣’’. апара̄ екам̣ тимбарусакам̣ ада̄сим̣. апара̄ екам̣ ел̣а̄лукам̣ ада̄сим̣. апара̄ екам̣ пха̄русакам̣ ада̄сим̣. апара̄ екам̣ мӯламут̣т̣хим̣. апара̄ ‘‘нимбамут̣т̣хи’’нтиа̄дина̄ найена аттана̄ аттана̄ катам̣ париттада̄нам̣ а̄рочетва̄ ‘‘имина̄ имина̄ ка̄ран̣ена амхехи айам̣ сампатти ладдха̄’’ти а̄хам̣су.
тхеро та̄хи катакаммам̣ сутва̄ саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ пуччхи – ‘‘сакка̄ ну кхо, бханте, саччакатханаматтена, копанибба̄панаматтена, атипариттакена тимбарусака̄дида̄наматтена диббасампаттим̣ ладдху’’нти. ‘‘касма̄ мам̣, моггалла̄на, пуччхаси, нану те девата̄хи айам̣ аттхо катхито’’ти? ‘‘а̄ма, бханте, лаббхати ман̃н̃е еттакена диббасампаттӣ’’ти. атха нам̣ саттха̄ ‘‘моггалла̄на, саччаматтам̣ катхетва̄пи копаматтам̣ джахитва̄пи париттакам̣ да̄нам̣ датва̄пи девалокам̣ гаччхатийева̄’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
224. ‘‘саччам̣ бхан̣е на куджджхеййа, даджджа̄ аппампи йа̄чито;
етехи тӣхи т̣ха̄нехи, гаччхе дева̄на сантике’’ти.
таттха саччам̣ бхан̣ети саччам̣ дӣпеййа вохареййа, сачче патит̣т̣хахеййа̄ти аттхо. на куджджхеййа̄ти парасса на куджджхеййа. йа̄читоти йа̄чака̄ на̄ма сӣлаванто паббаджита̄. те хи кин̃ча̄пи ‘‘детха̄’’ти айа̄читва̄ва гхарадва̄ре тит̣т̣ханти, аттхато пана йа̄чантийева на̄ма. евам̣ сӣлавантехи йа̄чито аппасмим̣ деййадхамме виджджама̄не аппаматтакампи дадеййа. етехи тӣхӣти етесу тӣсу екена̄пи ка̄ран̣ена девалокам̣ гаччхеййа̄ти аттхо.
десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.
маха̄моггалла̄наттхерапан̃хаваттху чатуттхам̣.
5. буддхапитубра̄хман̣аваттху
ахим̣сака̄ йети имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ са̄кетам̣ нисса̄йа ан̃джанаване вихаранто бхиккхӯхи пат̣т̣хапан̃хам̣ а̄раббха катхеси.
бхагавато кира бхиккхусан̇гхапаривутасса са̄кетам̣ пин̣д̣а̄йа пависанака̄ле еко са̄кетава̄сӣ махаллакабра̄хман̣о нагарато никкхаманто антарагхарадва̄ре дасабалам̣ дисва̄ па̄десу нипатитва̄ гоппхакесу дал̣хам̣ гахетва̄, ‘‘та̄та, нану на̄ма путтехи джин̣н̣ака̄ле ма̄та̄питаро пат̣иджаггитабба̄, касма̄ еттакам̣ ка̄лам̣ амха̄кам̣ атта̄нам̣ на дассеси. майа̄ та̄ва дит̣т̣хоси, ма̄тарампи пасситум̣ ехӣ’’ти саттха̄рам̣ гахетва̄ аттано гехам̣ агама̄си. саттха̄ таттха гантва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди саддхим̣ бхиккхусан̇гхена. бра̄хман̣ӣпи а̄гантва̄ саттху па̄десу нипатитва̄, ‘‘та̄та, еттакам̣ ка̄лам̣ кухим̣ гатоси, нану на̄ма ма̄та̄питаро махаллакака̄ле упат̣т̣ха̄табба̄’’ти ватва̄ путтадхӣтаро ‘‘етха бха̄тарам̣ вандатха̄’’ти ванда̄песи. те убхопи тут̣т̣хама̄наса̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ паривиситва̄, ‘‘бханте, идхева нибаддхам̣ бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти ватва̄ ‘‘буддха̄ на̄ма екат̣т̣ха̄нейева нибаддхам̣ бхиккхам̣ на ган̣хантӣ’’ти вутте, ‘‘тена хи, бханте, йе во нимантетум̣ а̄гаччханти, те амха̄кам̣ сантикам̣ пахин̣еййа̄тха̄’’ти а̄хам̣су. саттха̄ тато пат̣т̣ха̄йа нимантетум̣ а̄гате ‘‘гантва̄ бра̄хман̣асса а̄рочеййа̄тха̄’’ти песеси. те гантва̄ ‘‘майам̣ сва̄тана̄йа саттха̄рам̣ нимантема̄’’ти бра̄хман̣ам̣ ваданти. бра̄хман̣о пунадивасе аттано гехато бхаттабха̄джанасӯпеййабха̄джана̄ни а̄да̄йа саттху нисӣданат̣т̣ха̄нам̣ гаччхати. ан̃н̃атра пана нимантане асати саттха̄ бра̄хман̣ассева гехе бхаттакиччам̣ кароти. те убхопи аттано деййадхаммам̣ ниччака̄лам̣ татха̄гатасса дента̄ дхаммакатхам̣ сун̣анта̄ ана̄га̄мипхалам̣ па̄пун̣им̣су.
бхиккхӯ дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣, ‘‘а̄вусо, бра̄хман̣о ‘татха̄гатасса суддходано пита̄, маха̄ма̄йа̄ ма̄та̄’ти джа̄на̄ти, джа̄нантова саддхим̣ бра̄хман̣ийа̄ татха̄гатам̣ ‘амха̄кам̣ путто’ти вадати, саттха̄пи татхева адхива̄сети. ким̣ ну кхо ка̄ран̣а’’нти? саттха̄ тесам̣ катхам̣ сутва̄, ‘‘бхиккхаве, убхопи те аттано путтамева путтоти вадантӣ’’ти ватва̄ атӣтам̣ а̄хари.
атӣте, бхиккхаве, айам̣ бра̄хман̣о нирантарам̣ пан̃ча джа̄тисата̄ни майхам̣ пита̄ ахоси, пан̃ча джа̄тисата̄ни чӯл̣апита̄, пан̃ча джа̄тисата̄ни маха̄пита̄. са̄пи ме бра̄хман̣ӣ нирантарамева пан̃ча джа̄тисата̄ни ма̄та̄ ахоси, пан̃ча джа̄тисата̄ни чӯл̣ама̄та̄, пан̃ча джа̄тисата̄ни маха̄ма̄та̄. ева̄хам̣ дийад̣д̣хаджа̄тисахассам̣ бра̄хман̣асса хаттхе сам̣вад̣д̣хо, дийад̣д̣хаджа̄тисахассам̣ бра̄хман̣ийа̄ хаттхети тӣн̣и джа̄тисахасса̄ни тесам̣ путтабха̄вам̣ дассетва̄ има̄ га̄тха̄ абха̄си –
‘‘йасмим̣ мано нивисати, читтан̃ча̄пи пасӣдати;
адит̣т̣хапуббаке посе, ка̄мам̣ тасмимпи виссасе. (джа̄. 1.1.68);
‘‘пуббева саннива̄сена, паччуппаннахитена ва̄;
евам̣ там̣ джа̄йате пемам̣, уппалам̣ва йатходаке’’ти. (джа̄. 1.2.174);
саттха̄ тема̄самева там̣ кулам̣ нисса̄йа виха̄си. те убхопи арахаттам̣ саччхикатва̄ паринибба̄йим̣су. атха несам̣ маха̄сакка̄рам̣ катва̄ убхопи екакӯт̣а̄га̄рамева а̄ропетва̄ нӣхарим̣су. саттха̄пи пан̃часатабхиккхупарива̄ро техи саддхим̣йева а̄л̣а̄ханам̣ агама̄си. ‘‘буддха̄нам̣ кира ма̄та̄питаро’’ти маха̄джано никкхами. саттха̄пи а̄л̣а̄ханасамӣпе екам̣ са̄лам̣ пависитва̄ ат̣т̣ха̄си. манусса̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ екаманте т̣хатва̄, ‘‘бханте, ‘ма̄та̄питаро во ка̄лаката̄’ти ма̄ чинтайиттха̄’’ти саттха̄ра̄ саддхим̣ пат̣исантха̄рам̣ каронти. саттха̄ те ‘‘ма̄ евам̣ авачуттха̄’’ти аппат̣иккхипитва̄ париса̄йа а̄сайам̣ олокетва̄ тан̇кхан̣а̄нурӯпам̣ дхаммам̣ десенто –
‘‘аппам̣ вата джӣвитам̣ идам̣,
орам̣ вассасата̄пи миййати;
йо чепи атичча джӣвати,
атха со джараса̄пи миййатӣ’’ти. (су. ни. 810; маха̄ни. 39) –
идам̣ джара̄суттам̣ катхеси. десана̄васа̄не чатура̄сӣтийа̄ па̄н̣асахасса̄нам̣ дхамма̄бхисамайо ахоси. бхиккхӯ бра̄хман̣асса ча бра̄хман̣ийа̄ ча париниббутабха̄вам̣ аджа̄нанта̄, ‘‘бханте, тесам̣ ко абхисампара̄йо’’ти пуччхим̣су. саттха̄, ‘‘бхиккхаве, еварӯпа̄нам̣ асекхамунӣнам̣ абхисампара̄йо на̄ма наттхи. еварӯпа̄ хи аччутам̣ аматам̣ маха̄нибба̄намева па̄пун̣антӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
225. ‘‘ахим̣сака̄ йе мунайо, ниччам̣ ка̄йена сам̣вута̄;
те йанти аччутам̣ т̣ха̄нам̣, йаттха гантва̄ на сочаре’’ти.
таттха мунайоти монеййапат̣ипада̄йа маггапхалапатта̄ асекхамунайо. ка̄йена̄ти десана̄маттамеветам̣, тӣхипи два̄рехи сусам̣вута̄ти аттхо. аччутанти сассатам̣. т̣ха̄нанти акуппат̣т̣ха̄нам̣ дхуват̣т̣ха̄нам̣. йаттха̄ти йасмим̣ нибба̄не гантва̄ на сочаре на сочанти на вихан̃н̃анти, там̣ т̣ха̄нам̣ гаччхантӣти аттхо.
десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.
буддхапитубра̄хман̣аваттху пан̃чамам̣.
6. пун̣н̣ада̄сӣваттху
сада̄ джа̄гарама̄на̄нанти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ гиджджхакӯт̣е вихаранто пун̣н̣ам̣ на̄ма ра̄джагахасет̣т̣хино да̄сим̣ а̄раббха катхеси.
тасса̄ кира екадивасам̣ кот̣т̣анаттха̄йа бахувӣхим̣ адам̣су. са̄ раттимпи дӣпам̣ джа̄летва̄ вӣхим̣ кот̣т̣ентӣ виссаманаттха̄йа седатинтена гаттена бахива̄те ат̣т̣ха̄си. тасмим̣ самайе даббо маллапутто бхиккхӯнам̣ сена̄санапан̃н̃а̄пако ахоси. со дхаммассаванам̣ сутва̄ аттано аттано сена̄санам̣ гаччханта̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ан̇гулим̣ джа̄летва̄ пурато пурато маггадесанаттха̄йа гаччханто бхиккхӯнам̣ а̄локам̣ ниммини. пун̣н̣а̄ тена̄локена паббате вичаранте бхиккхӯ дисва̄ ‘‘ахам̣ та̄ва аттано дуккхена упаддута̄ има̄йапи вела̄йа ниддам̣ на упеми, бхадданта̄ ким̣ ка̄ран̣а̄ на нидда̄йантӣ’’ти чинтетва̄ ‘‘аддха̄ кассачи бхиккхуно апха̄сукам̣ ва̄ бхависсати, дӣгхаджа̄тикена ва̄ упаддаво бхависсатӣ’’ти сан̃н̃ам̣ катва̄ па̄това кун̣д̣акам̣ а̄да̄йа удакена теметва̄ хаттхатале пӯвам̣ катва̄ ан̇га̄ресу пачитва̄ уччхан̇ге катва̄ титтхамагге кха̄дисса̄мӣти гхат̣ам̣ а̄да̄йа титтха̄бхимукхӣ па̄йа̄си. саттха̄пи га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа пависитум̣ тамева маггам̣ пат̣ипаджджи.
са̄ саттха̄рам̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘ан̃н̃есу дивасесу саттхари дит̣т̣хепи мама деййадхаммо на хоти, деййадхамме сати саттха̄рам̣ на пасса̄ми, ида̄ни ме деййадхаммо ча аттхи, саттха̄ ча саммукхӣбхӯто. саче лӯкхам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ти ачинтетва̄ ган̣хеййа, дадеййа̄хам̣ имам̣ пӯва’’нти гхат̣ам̣ екаманте никкхипитва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄, ‘‘бханте, имам̣ лӯкхам̣ да̄нам̣ пат̣игган̣ханта̄ мама сан̇гахам̣ каротха̄’’ти а̄ха. саттха̄ а̄нандаттхерам̣ олокетва̄ тена нӣхаритва̄ диннам̣ маха̄ра̄джадаттийам̣ паттам̣ упана̄метва̄ пӯвам̣ ган̣хи. пун̣н̣а̄пи там̣ саттху патте патит̣т̣хапетва̄ва пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄, ‘‘бханте, тумхехи дит̣т̣хадхаммойева ме самиджджхатӯ’’ти а̄ха. саттха̄ ‘‘евам̣ хотӯ’’ти т̣хитакова анумоданам̣ ака̄си.
пун̣н̣а̄пи чинтеси – ‘‘кин̃ча̄пи ме саттха̄ сан̇гахам̣ каронто пӯвам̣ ган̣хи, на панидам̣ кха̄диссати. аддха̄ пурато ка̄касса ва̄ сунакхасса ва̄ датва̄ ран̃н̃о ва̄ ра̄джапуттасса ва̄ гехам̣ гантва̄ пан̣ӣтабходжанам̣ бхун̃джиссатӣ’’ти. саттха̄пи ‘‘ким̣ ну кхо еса̄ чинтесӣ’’ти тасса̄ читта̄ча̄рам̣ н̃атва̄ а̄нандаттхерам̣ олокетва̄ нисӣдана̄ка̄рам̣ дассеси. тхеро чӣварам̣ пан̃н̃а̄петва̄ ада̄си. саттха̄ бахинагарейева нисӣдитва̄ бхаттакиччам̣ ака̄си. девата̄ сакалачаккава̄л̣агаббхе деваманусса̄нам̣ упакаппанакам̣ оджам̣ мадхупат̣алам̣ вийа пӣл̣етва̄ таттха паккхипим̣су. пун̣н̣а̄ ча олокентӣ ат̣т̣ха̄си. бхаттакичча̄васа̄не тхеро удакам̣ ада̄си. саттха̄ катабхаттакиччо пун̣н̣ам̣ а̄мантетва̄ ‘‘касма̄ твам̣ пун̣н̣е мама са̄ваке парибхавасӣ’’ти а̄ха. на парибхава̄ми, бхантети. атха тайа̄ мама са̄ваке олокетва̄ ким̣ катхитанти? ‘‘ахам̣ та̄ва имина̄ дуккхупаддавена ниддам̣ на упеми, бхадданта̄ киматтхам̣ ниддам̣ на упенти, аддха̄ кассачи апха̄сукам̣ ва̄ бхависсати, дӣгхаджа̄тикена ва̄ упаддаво бхависсатӣ’’ти еттакам̣ майа̄, бханте, чинтитанти. саттха̄ тасса̄ вачанам̣ сутва̄ ‘‘пун̣н̣е твам̣ на та̄ва дуккхупаддавена нидда̄йаси, мама са̄вака̄ сада̄ джа̄гарийамануйуттата̄йа на нидда̄йантӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
226. ‘‘сада̄ джа̄гарама̄на̄нам̣, ахоратта̄нусиккхинам̣;
нибба̄нам̣ адхимутта̄нам̣, аттхам̣ гаччханти а̄сава̄’’ти.
таттха ахоратта̄нусиккхинанти дива̄ ча раттин̃ча тиссо сиккха̄ сиккхама̄на̄нам̣. нибба̄нам̣ адхимутта̄нанти нибба̄наджджха̄сайа̄нам̣. аттхам̣ гаччхантӣти еварӯпа̄нам̣ саббепи а̄сава̄ аттхам̣ вина̄сам̣ наттхибха̄вам̣ гаччхантӣти аттхо.
десана̄васа̄не йатха̄т̣хита̄ пун̣н̣а̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хахи, сампаттапариса̄йапи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахосӣти.
саттха̄ кун̣д̣акаан̇га̄рапӯвена бхаттакиччам̣ катва̄ виха̄рам̣ агама̄си. бхиккхӯ дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ ‘‘дуккарам̣, а̄вусо, самма̄самбуддхена катам̣ пун̣н̣а̄йа диннена кун̣д̣акаан̇га̄рапӯвена бхаттакиччам̣ каронтена̄’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте ‘‘на, бхиккхаве, ида̄нева, пуббепи майа̄ има̄йа диннакун̣д̣акам̣ парибхуттамева̄’’ти ватва̄ атӣтам̣ а̄харитва̄ –
‘‘бхутва̄ тин̣апаригха̄сам̣, бхутва̄ а̄ча̄макун̣д̣акам̣;
етам̣ те бходжанам̣ а̄си, касма̄ да̄ни на бхун̃джаси.
‘‘йаттха посам̣ на джа̄нанти, джа̄тийа̄ винайена ва̄;
бахум̣ таттха маха̄брахме, апи а̄ча̄макун̣д̣акам̣.
‘‘тван̃ча кхо мам̣ паджа̄на̄си, йа̄диса̄йам̣ хайуттамо;
джа̄нанто джа̄нама̄гамма, на те бхаккха̄ми кун̣д̣ака’’нти. (джа̄. 1.3.10-12) –
имам̣ кун̣д̣акасиндхавапотакаджа̄такам̣ виттха̄ретва̄ катхеси.
пун̣н̣ада̄сӣваттху чхат̣т̣хам̣.
7. атулаупа̄сакаваттху
пора̄н̣аметанти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто атулам̣ на̄ма упа̄сакам̣ а̄раббха катхеси.
со хи са̄ваттхива̄сӣ упа̄сако пан̃часатаупа̄сакапарива̄ро екадивасам̣ те упа̄саке а̄да̄йа дхаммассаванаттха̄йа виха̄рам̣ гантва̄ ревататтхерасса сантике дхаммам̣ сотука̄мо хутва̄ ревататтхерам̣ вандитва̄ нисӣди. со пана̄йасма̄ пат̣исалла̄на̄ра̄мо сӣхо вийа екача̄ро, тасма̄ тена саддхим̣ на кин̃чи катхеси. со ‘‘айам̣ тхеро на кин̃чи катхесӣ’’ти куддхо ут̣т̣ха̄йа са̄рипуттаттхерасса сантикам̣ гантва̄ екамантам̣ т̣хито тхерена ‘‘кенаттхена а̄гататтха̄’’ти вутте ‘‘ахам̣, бханте, име упа̄саке а̄да̄йа дхаммассаванаттха̄йа ревататтхерам̣ упасан̇камим̣, тасса ме тхеро на кин̃чи катхеси, сва̄хам̣ тасса куджджхитва̄ идха̄гато, дхаммам̣ ме катхетха̄’’ти а̄ха. атха тхеро ‘‘тена хи упа̄сака̄ нисӣдатха̄’’ти ватва̄ бахукам̣ катва̄ абхидхаммакатхам̣ катхеси. упа̄сакопи ‘‘абхидхаммакатха̄ на̄ма атисан̣ха̄, тхеро бахум̣ абхидхаммамева катхеси, амха̄кам̣ имина̄ ко аттхо’’ти куджджхитва̄ парисам̣ а̄да̄йа а̄нандаттхерасса сантикам̣ агама̄си.
тхерена̄пи ‘‘ким̣ упа̄сака̄’’ти вутте, ‘‘бханте, майам̣ дхаммассаванаттха̄йа ревататтхерам̣ упасан̇камимха̄, тасса сантике а̄ла̄пасалла̄паматтампи алабхитва̄ куддха̄ са̄рипуттаттхерасса сантикам̣ агамимха̄, сопи но атисан̣хам̣ бахум̣ абхидхаммамева катхеси, ‘имина̄ амха̄кам̣ ко аттхо’ти етасса̄пи куджджхитва̄ идха̄гамимха̄, катхехи но, бханте, дхаммакатха’’нти. тена хи нисӣдитва̄ сун̣а̄тха̄ти тхеро тесам̣ сувин̃н̃еййам̣ катва̄ аппакамева дхаммам̣ катхеси. те тхерассапи куджджхитва̄ саттху сантикам̣ гантва̄ вандитва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су, атха не саттха̄ а̄ха – ‘‘касма̄ упа̄сака̄ а̄гататтха̄’’ти? ‘‘дхаммассавана̄йа, бханте’’ти. ‘‘суто пана во дхаммо’’ти? ‘‘бханте, майам̣ а̄дито ревататтхерам̣ упасан̇камимха̄, со амхехи саддхим̣ на кин̃чи катхеси, тасса куджджхитва̄ са̄рипуттаттхерам̣ упасан̇камимха̄, тена но баху абхидхаммо катхито, там̣ асаллаккхетва̄ куджджхитва̄ а̄нандаттхерам̣ упасан̇камимха̄, тена но аппаматтакова дхаммо катхито, тассапи куджджхитва̄ идха̄гатамха̄’’ти.
саттха̄ тасса катхам̣ сутва̄, ‘‘атула, пора̄н̣ато пат̣т̣ха̄йа а̄чин̣н̣амеветам̣, тун̣хӣбхӯтампи бахукатхампи мандакатхампи гарахантийева. екантам̣ гарахитаббойева ва̄ хи пасам̣ситаббойева ва̄ наттхи. ра̄джа̄нопи екачче нинданти, екачче пасам̣санти. маха̄патхавимпи чандимасӯрийепи а̄ка̄са̄дайопи чатупарисамаджджхе нисӣдитва̄ дхаммам̣ катхентампи самма̄самбуддхам̣ екачче гараханти, екачче пасам̣санти. андхаба̄ла̄нан̃хи нинда̄ ва̄ пасам̣са̄ ва̄ аппама̄н̣а̄, пан̣д̣итена пана медха̄вина̄ ниндито ниндито на̄ма, пасам̣сито ча пасам̣сито на̄ма хотӣ’’ти ватва̄ има̄ га̄тха̄ абха̄си –
227. ‘‘пора̄н̣аметам̣ атула, нетам̣ аджджатана̄мива;
нинданти тун̣хима̄сӣнам̣, нинданти бахубха̄н̣инам̣;
митабха̄н̣импи нинданти, наттхи локе аниндито.
228. ‘‘на ча̄ху на ча бхависсати, на четарахи виджджати;
екантам̣ ниндито посо, екантам̣ ва̄ пасам̣сито.
229. ‘‘йам̣ че вин̃н̃ӯ пасам̣санти, анувичча суве суве;
аччхиддавуттим̣ медха̄вим̣, пан̃н̃а̄сӣласама̄хитам̣.
230. ‘‘никкхам̣ джамбонадассева, ко там̣ ниндитумарахати;
дева̄пи нам̣ пасам̣санти, брахмуна̄пи пасам̣сито’’ти.
таттха пора̄н̣аметанти пура̄н̣акам̣ етам̣. атула̄ти там̣ упа̄сакам̣ на̄мена а̄лапати. нетам̣ аджджатана̄мива̄ти идам̣ нинданам̣ ва̄ пасам̣санам̣ ва̄ аджджатанам̣ адхуна̄ уппаннам̣ вийа на хоти. тун̣хима̄сӣнанти ким̣ есо мӯго вийа бадхиро вийа кин̃чи аджа̄нанто вийа тун̣хӣ хутва̄ нисинноти нинданти. бахубха̄н̣инанти ким̣ еса ва̄та̄хатата̄лапан̣н̣ам̣ вийа тат̣атат̣а̄йати, имасса катха̄парийантойева наттхӣти нинданти. митабха̄н̣импӣти ким̣ еса суван̣н̣ахиран̃н̃ам̣ вийа аттано вачанам̣ ман̃н̃ама̄но екам̣ ва̄ две ва̄ ватва̄ тун̣хӣ ахосӣти нинданти. евам̣ саббатха̄пи имасмим̣ локе аниндито на̄ма наттхӣти аттхо. на ча̄хӯти атӣтепи на̄хоси, ана̄гатепи на бхависсати.
йам̣ че вин̃н̃ӯти ба̄ла̄нам̣ нинда̄ ва̄ пасам̣са̄ ва̄ аппама̄н̣а̄, йам̣ пана пан̣д̣ита̄ дивасе дивасе анувичча ниндака̄ран̣ам̣ ва̄ пасам̣сака̄ран̣ам̣ ва̄ джа̄нитва̄ пасам̣санти, аччхидда̄йа ва̄ сиккха̄йа аччхидда̄йа ва̄ джӣвитавуттийа̄ саманна̄гататта̄ аччхиддавуттим̣ дхаммоджапан̃н̃а̄йа саманна̄гататта̄ медха̄вим̣ локийалокуттарапан̃н̃а̄йа чева чатупа̄рисуддхисӣлена ча саманна̄гататта̄ пан̃н̃а̄сӣласама̄хитам̣ пасам̣санти, там̣ суван̣н̣адосавирахитам̣ гхат̣т̣анамаджджанаккхамам̣ джамбонаданиккхам̣ вийа ко ниндитумарахатӣти аттхо. дева̄пӣти девата̄пи пан̣д̣итаманусса̄пи там̣ бхиккхум̣ упат̣т̣ха̄йа тхоменти пасам̣санти. брахмуна̄пӣти на кевалам̣ девамануссехи, дасасахассачаккава̄л̣е маха̄брахмуна̄пи еса пасам̣ситойева̄ти аттхо.
десана̄васа̄не пан̃часата̄пи упа̄сака̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хахим̣сӯти.
атулаупа̄сакаваттху саттамам̣.
8. чхаббаггийаваттху
ка̄йаппакопанти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ вел̣уване вихаранто чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха катхеси.
екадивасан̃хи саттха̄ вел̣уване вихаранто тесам̣ чхаббаггийа̄нам̣ убхохи хаттхехи йат̣т̣хийо гахетва̄ кат̣т̣хапа̄дука̄ а̄руйха пит̣т̣хипа̄са̄н̣е чан̇каманта̄нам̣ кхат̣акхат̣а̄тисаддам̣ сутва̄, ‘‘а̄нанда, ким̣ саддо на̄месо’’ти пуччхитва̄ ‘‘чхаббаггийа̄нам̣ па̄дука̄ а̄руйха чан̇каманта̄нам̣ кхат̣акхат̣асаддо’’ти сутва̄ сиккха̄падам̣ пан̃н̃а̄петва̄ ‘‘бхиккхуна̄ на̄ма ка̄йа̄дӣни раккхитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ватва̄ дхаммам̣ десенто има̄ га̄тха̄ абха̄си –
231. ‘‘ка̄йаппакопам̣ раккхеййа, ка̄йена сам̣вуто сийа̄;
ка̄йадуччаритам̣ хитва̄, ка̄йена сучаритам̣ чаре.
232. ‘‘вачӣпакопам̣ раккхеййа, ва̄ча̄йа сам̣вуто сийа̄;
вачӣдуччаритам̣ хитва̄, ва̄ча̄йа сучаритам̣ чаре.
233. ‘‘манопакопам̣ раккхеййа, манаса̄ сам̣вуто сийа̄;
манодуччаритам̣ хитва̄, манаса̄ сучаритам̣ чаре.
234. ‘‘ка̄йена сам̣вута̄ дхӣра̄, атхо ва̄ча̄йа сам̣вута̄;
манаса̄ сам̣вута̄ дхӣра̄, те ве супарисам̣вута̄’’ти.
таттха ка̄йаппакопанти тивидхам̣ ка̄йадуччаритам̣ раккхеййа. ка̄йена сам̣вутоти ка̄йадва̄ре дуччаритапавесанам̣ нива̄ретва̄ сам̣вуто пихитадва̄ро сийа̄. йасма̄ пана ка̄йадуччаритам̣ хитва̄ ка̄йасучаритам̣ чаранто убхайампетам̣ кароти, тасма̄ ка̄йадуччаритам̣ хитва̄, ка̄йена сучаритам̣ чарети вуттам̣. анантарага̄тха̄супи есева найо. ка̄йена сам̣вута̄ дхӣра̄ти йе пан̣д̣ита̄ па̄н̣а̄типа̄та̄дӣни акаронта̄ ка̄йена, муса̄ва̄да̄дӣни акаронта̄ ва̄ча̄йа, абхиджджха̄дӣни асамут̣т̣хапента̄ манаса̄ сам̣вута̄, те идха локасмим̣ сусам̣вута̄ сураккхита̄ сугопита̄ супихитадва̄ра̄ти аттхо.
десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.
чхаббаггийаваттху ат̣т̣хамам̣.
кодхаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
саттарасамо вагго.