9. чин̃чама̄н̣авика̄ваттху

екам̣ дхамманти дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто чин̃чама̄н̣авикам̣ а̄раббха катхеси.

пат̣хамабодхийан̃хи дасабаласса путхубхӯтесу са̄вакесу аппама̄н̣есу девамануссесу арийабхӯмим̣ оккантесу паттхат̣е гун̣асамудайе маха̄ла̄бхасакка̄ро удапа̄ди. титтхийа̄ сӯрийуггамане кхаджджопанакасадиса̄ ахесум̣ хатала̄бхасакка̄ра̄. те антаравӣтхийам̣ т̣хатва̄ ‘‘ким̣ саман̣о готамова буддхо, майампи буддха̄, ким̣ тассева диннам̣ махаппхалам̣, амха̄кампи диннам̣ махаппхаламева, амха̄кампи детха саккаротха̄’’ти евам̣ мануссе вин̃н̃а̄пента̄пи ла̄бхасакка̄рам̣ алабхитва̄ рахо саннипатитва̄ ‘‘кена ну кхо упа̄йена саман̣асса готамасса манусса̄нам̣ антаре аван̣н̣ам̣ уппа̄детва̄ ла̄бхасакка̄рам̣ на̄сеййа̄ма̄’’ти чинтайим̣су.

тада̄ са̄ваттхийам̣ чин̃чама̄н̣авика̄ на̄мека̄ парибба̄джика̄ уттамарӯпадхара̄ собхаггаппатта̄ деваччхара̄ вийа. асса̄ сарӣрато расмийо ниччхаранти. атхеко кхарамантӣ евама̄ха – ‘‘чин̃чама̄н̣авикам̣ пат̣ичча саман̣асса готамасса аван̣н̣ам̣ уппа̄детва̄ ла̄бхасакка̄рам̣ на̄сесса̄ма̄’’ти. те ‘‘аттхеко упа̄йо’’ти сампат̣иччхим̣су. атха са̄ титтхийа̄ра̄мам̣ гантва̄ вандитва̄ ат̣т̣ха̄си, титтхийа̄ та̄йа саддхим̣ на катхесум̣. са̄ ‘‘ко ну кхо ме досо’’ти йа̄вататийам̣ ‘‘ванда̄ми, аййа̄’’ти ватва̄, ‘‘аййа̄, ко ну кхо ме досо, ким̣ майа̄ саддхим̣ на катхетха̄’’ти а̄ха. ‘‘бхагини, саман̣ам̣ готамам̣ амхе вихет̣хайантам̣ хатала̄бхасакка̄ре катва̄ вичарантам̣ на джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘на джа̄на̄ми, аййа̄, ким̣ панеттха майа̄ каттабба’’нти. ‘‘саче твам̣, бхагини, амха̄кам̣ сукхамиччхаси, атта̄нам̣ пат̣ичча саман̣асса готамасса аван̣н̣ам̣ уппа̄детва̄ ла̄бхасакка̄рам̣ на̄сехӣ’’ти.

са̄ ‘‘са̄дху, аййа̄, майхам̣весо бха̄ро, ма̄ чинтайиттха̄’’ти ватва̄ паккамитва̄ иттхима̄йа̄су кусалата̄йа тато пат̣т̣ха̄йа са̄ваттхива̄сӣнам̣ дхаммакатхам̣ сутва̄ джетавана̄ никкхаманасамайе индагопакаван̣н̣ам̣ пат̣ам̣ па̄рупитва̄ гандхама̄ла̄дихаттха̄ джетавана̄бхимукхӣ гаччхати. ‘‘има̄йа вела̄йа кухим̣ гаччхасӣ’’ти вутте, ‘‘ким̣ тумха̄кам̣ мама гаманат̣т̣ха̄нена̄’’ти ватва̄ джетаванасамӣпе титтхийа̄ра̄ме васитва̄ па̄това ‘‘аггаванданам̣ вандисса̄ма̄’’ти нагара̄ никкхаманте упа̄сакаджане джетаванасса антовут̣т̣ха̄ вийа хутва̄ нагарам̣ пависати. ‘‘кухим̣ вут̣т̣ха̄сӣ’’ти вутте, ‘‘ким̣ тумха̄кам̣ мама вут̣т̣хат̣т̣ха̄нена̄’’ти ватва̄ ма̄саддхама̄саччайена пуччхийама̄на̄ джетаване саман̣ена готамена саддхим̣ екагандхакут̣ийа̄ вут̣т̣ха̄мхӣти. путхуджджана̄нам̣ ‘‘саччам̣ ну кхо етам̣, но’’ти кан̇кхам̣ уппа̄детва̄ тема̄сачатума̄саччайена пилотика̄хи ударам̣ вет̣хетва̄ габбхиниван̣н̣ам̣ дассетва̄ упари раттапат̣ам̣ па̄рупитва̄ ‘‘саман̣ам̣ готамам̣ пат̣ичча габбхо уппанно’’ти андхаба̄ле саддаха̄петва̄ ат̣т̣ханавама̄саччайена ударе да̄руман̣д̣аликам̣ бандхитва̄ упари пат̣ам̣ па̄рупитва̄ хаттхапа̄дапит̣т̣хийо гоханукена кот̣т̣а̄петва̄ уссаде дассетва̄ килантиндрийа̄ хутва̄ са̄йанхасамайе татха̄гате алан̇катадхамма̄сане нисӣдитва̄ дхаммам̣ десенте дхаммасабхам̣ гантва̄ татха̄гатасса пурато т̣хатва̄, ‘‘маха̄саман̣а, маха̄джанасса та̄ва дхаммам̣ десеси, мадхуро те саддо, сампхуситам̣ данта̄варан̣ам̣. ахам̣ пана там̣ пат̣ичча габбхам̣ лабхитва̄ парипун̣н̣агаббха̄ джа̄та̄, нева ме сӯтигхарам̣ джа̄на̄си, саппитела̄дӣни сайам̣ акаронто упат̣т̣ха̄ка̄нампи ан̃н̃атарам̣ косалара̄джа̄нам̣ ва̄ ана̄тхапин̣д̣икам̣ ва̄ виса̄кхам̣ упа̄сикам̣ ва̄ ‘имисса̄ чин̃чама̄н̣авика̄йа каттаббайуттакам̣ карохӣ’ти на вадеси, абхирамитум̣йева джа̄на̄си, габбхапариха̄рам̣ на джа̄на̄сӣ’’ти гӯтхапин̣д̣ам̣ гахетва̄ чандаман̣д̣алам̣ дӯсетум̣ ва̄йамантӣ вийа парисамаджджхе татха̄гатам̣ аккоси. татха̄гато дхаммакатхам̣ т̣хапетва̄ сӣхо вийа абхинаданто, ‘‘бхагини, тайа̄ катхитасса татхабха̄вам̣ ва̄ витатхабха̄вам̣ ва̄ ахамева ча тван̃ча джа̄на̄ма̄’’ти а̄ха. ‘‘а̄ма, маха̄саман̣а, тайа̄ ча майа̄ ча н̃а̄табха̄венетам̣ джа̄та’’нти.

тасмим̣ кхан̣е саккасса а̄санам̣ ун̣ха̄ка̄рам̣ дассеси. со а̄ваджджама̄но ‘‘чин̃чама̄н̣авика̄ татха̄гатам̣ абхӯтена аккосатӣ’’ти н̃атва̄ ‘‘идам̣ ваттхум̣ содхесса̄мӣ’’ти чатӯхи девапуттехи саддхим̣ а̄гами. девапутта̄ мӯсикапотака̄ хутва̄ да̄руман̣д̣аликасса бандханараджджуке екаппаха̄ренева чхиндим̣су, па̄рутапат̣ам̣ ва̄то уккхипи, да̄руман̣д̣аликам̣ патама̄нам̣ тасса̄ па̄дапит̣т̣хийам̣ пати, убхо аггапа̄да̄ чхиджджим̣су. манусса̄ ‘‘дхӣ ка̄л̣акан̣н̣и, самма̄самбуддхам̣ аккосӣ’’ти сӣсе кхел̣ам̣ па̄тетва̄ лед̣д̣удан̣д̣а̄дихатта̄ джетавана̄ нӣхарим̣су. атхасса̄ татха̄гатасса чаккхупатхам̣ атиккантака̄ле маха̄патхавӣ бхиджджитва̄ виварамада̄си, авӣчито аггиджа̄ла̄ ут̣т̣хахи. са̄ куладаттийам̣ камбалам̣ па̄рупама̄на̄ вийа гантва̄ авӣчимхи ниббатти. ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ ла̄бхасакка̄ро париха̄йи, дасабаласса бхиййосоматта̄йа вад̣д̣хи. пунадивасе дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣, ‘‘а̄вусо, чин̃чама̄н̣авика̄ евам̣ ул̣а̄рагун̣ам̣ аггадаккхин̣еййам̣ самма̄самбуддхам̣ абхӯтена аккоситва̄ маха̄вина̄сам̣ патта̄’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте ‘‘на, бхиккхаве, ида̄нева, пуббепи еса̄ мам̣ абхӯтена аккоситва̄ вина̄сам̣ патта̄йева̄’’ти ватва̄ –

‘‘на̄дат̣т̣ха̄ парато досам̣, ан̣ум̣ тхӯла̄ни саббасо;

иссаро пан̣айе дан̣д̣ам̣, са̄мам̣ аппат̣ивеккхийа̄’’ти. –

имам̣ два̄дасанипа̄те маха̄падумаджа̄такам̣ (джа̄. 1.12.106) виттха̄ретва̄ катхеси –

тада̄ киреса̄ маха̄падумакума̄расса бодхисаттасса ма̄ту сапаттӣ ран̃н̃о аггамахесӣ хутва̄ маха̄саттам̣ асаддхаммена нимантетва̄ тасса манам̣ алабхитва̄ аттана̄ва аттани виппака̄рам̣ катва̄ гила̄на̄лайам̣ дассетва̄ ‘‘тава путто мам̣ аниччхантим̣ имам̣ виппака̄рам̣ па̄песӣ’’ти ран̃н̃о а̄рочеси. ра̄джа̄ куддхо маха̄саттам̣ чорапапа̄те кхипи. атха нам̣ паббатакуччхийам̣ адхиваттха̄ девата̄ пат̣иггахетва̄ на̄гара̄джасса пхан̣агаббхе патит̣т̣хапеси. на̄гара̄джа̄ там̣ на̄габхаванам̣ нетва̄ упад̣д̣хараджджена самма̄неси. со таттха сам̣ваччхарам̣ васитва̄ паббаджитука̄мо химавантаппадесам̣ патва̄ паббаджитва̄ джха̄на̄бхин̃н̃а̄йо ниббаттеси. атха нам̣ еко ваначарако дисва̄ ран̃н̃о а̄рочеси. ра̄джа̄ тасса сантикам̣ гантва̄ катапат̣исантха̄ро саббам̣ там̣ паваттим̣ н̃атва̄ маха̄саттам̣ раджджена нимантетва̄ тена ‘‘майхам̣ раджджена киччам̣ наттхи, твам̣ пана даса ра̄джадхамме акопетва̄ агатигаманам̣ паха̄йа дхаммена раджджам̣ ка̄рехӣ’’ти овадито ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ родитва̄ нагарам̣ гаччханто антара̄магге амачче пуччхи – ‘‘ахам̣ кам̣ нисса̄йа евам̣ а̄ча̄расампаннена путтена вийогам̣ патто’’ти? ‘‘аггамахесим̣ нисса̄йа, дева̄’’ти. ра̄джа̄ там̣ уддхам̣па̄дам̣ гахетва̄ чорапапа̄те кхипа̄петва̄ нагарам̣ пависитва̄ дхаммена раджджам̣ ка̄реси. тада̄ маха̄падумакума̄ро саттха̄ ахоси, ма̄ту сапаттӣ чин̃чама̄н̣авика̄ти.

саттха̄ имаматтхам̣ пака̄сетва̄, ‘‘бхиккхаве, екам̣ дхамман̃хи саччавачанам̣ паха̄йа муса̄ва̄де патит̣т̣хита̄нам̣ виссат̣т̣хапаралока̄нам̣ акаттаббапа̄пакаммам̣ на̄ма наттхӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

176. ‘‘екам̣ дхаммам̣ атӣтасса, муса̄ва̄дисса джантуно;

витин̣н̣апаралокасса, наттхи па̄пам̣ ака̄рийа’’нти.

таттха екам̣ дхамманти саччам̣. муса̄ва̄дисса̄ти йасса дасасу вачанесу екампи саччам̣ наттхи, еварӯпасса муса̄ва̄дино. витин̣н̣апаралокасса̄ти виссат̣т̣хапаралокасса. еварӯпо хи мануссасампаттим̣ девасампаттим̣ аваса̄не нибба̄насампаттинти има̄ тиссопи сампаттийо на пассати. наттхи па̄панти тасса еварӯпасса идам̣ на̄ма па̄пам̣ акаттаббанти наттхи.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

чин̃чама̄н̣авика̄ваттху навамам̣.