10. асадисада̄наваттху

на ве кадарийа̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто асадисада̄нам̣ а̄раббха катхеси.

екасмин̃хи самайе саттха̄ ча̄рикам̣ чаритва̄ пан̃часатабхиккхупарива̄ро джетаванам̣ па̄виси. ра̄джа̄ виха̄рам̣ гантва̄ саттха̄рам̣ нимантетва̄ пунадивасе а̄гантукада̄нам̣ саджджетва̄ ‘‘да̄нам̣ ме пассантӯ’’ти на̄гаре паккоси. на̄гара̄ а̄гантва̄ ран̃н̃о да̄нам̣ дисва̄ пунадивасе саттха̄рам̣ нимантетва̄ да̄нам̣ саджджетва̄ ‘‘амха̄кампи да̄нам̣, дево, пассатӯ’’ти ран̃н̃о пахин̣им̣су. ра̄джа̄ тесам̣ да̄нам̣ дисва̄ ‘‘имехи мама да̄нато уттаритарам̣ катам̣, пуна да̄нам̣ карисса̄мӣ’’ти пунадивасепи да̄нам̣ саджджеси. на̄гара̄пи там̣ дисва̄ пунадивасе саджджайим̣су. евам̣ нева ра̄джа̄ на̄гаре пара̄джетум̣ саккоти, на на̄гара̄ ра̄джа̄нам̣. атха чхат̣т̣хе ва̄ре на̄гара̄ сатагун̣ам̣ сахассагун̣ам̣ вад̣д̣хетва̄ йатха̄ на сакка̄ хоти ‘‘идам̣ на̄ма имесам̣ да̄не наттхӣ’’ти ваттум̣, евам̣ да̄нам̣ саджджайим̣су. ра̄джа̄ там̣ дисва̄ ‘‘сача̄хам̣ имесам̣ да̄нато уттаритарам̣ ка̄тум̣ на саккхисса̄ми, ким̣ ме джӣвитена̄’’ти упа̄йам̣ чинтенто нипаджджи. атха нам̣ маллика̄ девӣ упасан̇камитва̄, ‘‘касма̄, маха̄ра̄джа, евам̣ нипанноси, кена те индрийа̄ни киланта̄ни вийа̄’’ти пуччхи. ра̄джа̄ а̄ха – ‘‘на да̄ни твам̣, деви, джа̄на̄сӣ’’ти. ‘‘на джа̄на̄ми, дева̄’’ти. со тасса̄ таматтхам̣ а̄рочеси.

атха нам̣ маллика̄ а̄ха – ‘‘дева, ма̄ чинтайи, кахам̣ тайа̄ патхависсаро ра̄джа̄ на̄гарехи пара̄джийама̄но дит̣т̣хапуббо ва̄ сутапуббо ва̄, ахам̣ те да̄нам̣ сам̣видахисса̄мӣ’’ти. итисса асадисада̄нам̣ сам̣видахитука̄мата̄йа евам̣ ватва̄, маха̄ра̄джа, са̄лакалйа̄н̣ипадарехи пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ анто а̄ват̣т̣е нисӣданаман̣д̣апам̣ ка̄рехи, сеса̄ бахиа̄ват̣т̣е нисӣдиссанти. пан̃ча сетаччхаттасата̄ни ка̄рехи, та̄ни гахетва̄ пан̃часата̄ хаттхӣ пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ маттхаке дха̄райама̄на̄ т̣хассанти. ат̣т̣ха ва̄ даса ва̄ раттасуван̣н̣ана̄ва̄йо ка̄рехи, та̄ ман̣д̣апамаджджхе бхависсанти. двиннам̣ двиннам̣ бхиккхӯнам̣ антаре екека̄ кхаттийадхӣта̄ нисӣдитва̄ гандхе писиссати, екека̄ кхаттийадхӣта̄ бӣджанам̣ а̄да̄йа две две бхиккхӯ бӣджама̄на̄ т̣хассати, сеса̄ кхаттийадхӣтаро писе писе гандхе харитва̄ суван̣н̣ана̄ва̄су паккхиписсанти, та̄су екачча̄ кхаттийадхӣтаро нӣлуппалакала̄пе гахетва̄ суван̣н̣ана̄ва̄су паккхиттагандхе а̄лол̣етва̄ ва̄сам̣ га̄ха̄пессанти. на̄гара̄нан̃хинева кхаттийадхӣтаро аттхи, на сетаччхатта̄ни, на хаттхино ча. имехи ка̄ран̣ехи на̄гара̄ пара̄джиссанти, евам̣ карохи, маха̄ра̄джа̄ти. ра̄джа̄ ‘‘са̄дху, деви, калйа̄н̣ам̣ те катхита’’нти та̄йа катхитанийа̄мена саббам̣ ка̄реси. екасса пана бхиккхуно еко хаттхи наппахоси. атха ра̄джа̄ малликам̣ а̄ха – ‘‘бхадде, екасса бхиккхуно еко хаттхи наппахоти, ким̣ карисса̄ма̄’’ти. ‘‘ким̣, дева, пан̃ча хаттхисата̄ни наттхӣ’’ти? ‘‘аттхи, деви, авасеса̄ дут̣т̣хахаттхино, те бхиккхӯ дисва̄ва верамбхава̄та̄ вийа чан̣д̣а̄ хонтӣ’’ти. ‘‘дева, ахам̣ екасса дут̣т̣хахаттхипотакасса чхаттам̣ гахетва̄ тит̣т̣ханат̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄мӣ’’ти. ‘‘каттха нам̣ т̣хапесса̄ма̄’’ти? ‘‘аййасса ан̇гулима̄ласса сантике’’ти. ра̄джа̄ татха̄ ка̄реси. хаттхипотако ва̄ладхим̣ антарасаттхимхи паккхипитва̄ убхо кан̣н̣е па̄тетва̄ аккхӣни нимилетва̄ ат̣т̣ха̄си. маха̄джано ‘‘еварӯпасса на̄ма чан̣д̣ахаттхино айама̄ка̄ро’’ти хаттхимева олокеси.

ра̄джа̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ паривиситва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄, ‘‘бханте, йам̣ имасмим̣ да̄нагге каппийабхан̣д̣ам̣ ва̄ акаппийабхан̣д̣ам̣ ва̄, саббам̣ там̣ тумха̄камева даммӣ’’ти а̄ха. тасмим̣ пана да̄не екадивасенева париччаттам̣ чуддасакот̣идханам̣ хоти. саттху пана сетаччхаттам̣ нисӣданапаллан̇ко а̄дха̄рако па̄дапӣт̣хика̄ти чатта̄ри анаггха̄нева. пуна еварӯпам̣ катва̄ буддха̄нам̣ да̄нам̣ на̄ма да̄тум̣ саматтхо на̄хоси, тенева там̣ ‘‘асадисада̄на’’нти пан̃н̃а̄йи. там̣ кира саббабуддха̄нам̣ екава̄рам̣ хотийева, саббесам̣ пана иттхӣйева сам̣видахати. ран̃н̃о пана ка̄л̣о ча джун̣хо ча̄ти две амачча̄ ахесум̣. тесу ка̄л̣о чинтеси – ‘‘ахо ра̄джакуласса париха̄ни, екадивасенева чуддасакот̣идханам̣ кхайам̣ гаччхати, име имам̣ да̄нам̣ бхун̃джитва̄ гантва̄ нипанна̄ нидда̄йиссанти, ахо нат̣т̣хам̣ ра̄джакула’’нти. джун̣хо чинтеси – ‘‘ахо ран̃н̃о да̄нам̣ судиннам̣. на хи сакка̄ ра̄джабха̄ве ат̣т̣хитена еварӯпам̣ да̄нам̣ да̄тум̣, саббасатта̄нам̣ паттим̣ аденто на̄ма наттхи, ахам̣ панидам̣ да̄нам̣ анумода̄мӣ’’ти.

саттху бхаттакичча̄васа̄не ра̄джа̄ анумоданаттха̄йа паттам̣ ган̣хи. саттха̄ чинтеси – ‘‘ран̃н̃а̄ махогхам̣ паваттентена вийа маха̄да̄нам̣ диннам̣, асаккхи ну кхо маха̄джано читтам̣ паса̄детум̣, уда̄ху но’’ти. со тесам̣ амачча̄нам̣ читта̄ча̄рам̣ н̃атва̄ ‘‘саче ран̃н̃о да̄на̄нуччхавикам̣ анумоданам̣ карисса̄ми, ка̄л̣асса муддха̄ саттадха̄ пхалиссати, джун̣хо сота̄паттипхале патит̣т̣хахиссатӣ’’ти н̃атва̄ ка̄л̣е анукампам̣ пат̣ичча еварӯпам̣ да̄нам̣ датва̄ т̣хитасса ран̃н̃о чатуппадикам̣ га̄тхамева ватва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ гато. бхиккхӯ ан̇гулима̄лам̣ пуччхим̣су – ‘‘на ким̣ ну кхо, а̄вусо, дут̣т̣хахаттхим̣ чхаттам̣ дха̄ретва̄ т̣хитам̣ дисва̄ бха̄йӣ’’ти? ‘‘на бха̄йим̣, а̄вусо’’ти. те саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ а̄хам̣су – ‘‘ан̇гулима̄ло, бханте, ан̃н̃ам̣ бйа̄каросӣ’’ти. саттха̄ ‘‘на, бхиккхаве, ан̇гулима̄ло бха̄йати. кхӣн̣а̄саваусабха̄нан̃хи антаре джет̣т̣хакаусабха̄ мама путтасадиса̄ бхиккхӯ на бха̄йантӣ’’ти ватва̄ бра̄хман̣авагге имам̣ га̄тхама̄ха –

‘‘усабхам̣ паварам̣ вӣрам̣, махесим̣ виджита̄винам̣;

анеджам̣ нха̄такам̣ буддхам̣, тамахам̣ брӯми бра̄хман̣а’’нти. (дха. па. 422; су. ни. 651);

ра̄джа̄пи доманассаппатто ‘‘еварӯпа̄йа на̄ма париса̄йа да̄нам̣ датва̄ т̣хитасса майхам̣ ануччхавикам̣ анумоданам̣ акатва̄ га̄тхамева ватва̄ саттха̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ гато. майа̄ саттху ануччхавикам̣ да̄нам̣ акатва̄ анануччхавикам̣ катам̣ бхависсати, каппийабхан̣д̣ам̣ адатва̄ акаппийабхан̣д̣ам̣ ва̄ диннам̣ бхависсати, саттха̄ра̄ ме купитена бхавитаббам̣. еван̃хи асадисада̄нам̣ на̄ма, да̄на̄нурӯпам̣ анумоданам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти виха̄рам̣ гантва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ етадавоча – ‘‘ким̣ ну кхо ме, бханте, да̄таббайуттакам̣ да̄нам̣ на диннам̣, уда̄ху да̄на̄нурӯпам̣ каппийабхан̣д̣ам̣ адатва̄ акаппийабхан̣д̣амева динна’’нти. ‘‘киметам̣, маха̄ра̄джа̄’’ти? ‘‘на ме тумхехи да̄на̄нуччхавика̄ анумодана̄ ката̄’’ти? ‘‘маха̄ра̄джа, ануччхавикамева те да̄нам̣ диннам̣. етан̃хи асадисада̄нам̣ на̄ма, екасса буддхасса екава̄рамева сакка̄ да̄тум̣, пуна еварӯпам̣ на̄ма да̄нам̣ дуддада’’нти. ‘‘атха касма̄, бханте, ме да̄на̄нурӯпам̣ анумоданам̣ на кариттха̄’’ти? ‘‘париса̄йа асуддхатта̄, маха̄ра̄джа̄’’ти. ‘‘ко ну кхо, бханте, париса̄йа досо’’ти? атхасса саттха̄ двиннампи амачча̄нам̣ читта̄ча̄рам̣ а̄рочетва̄ ка̄л̣е анукампам̣ пат̣ичча анумодана̄йа акатабха̄вам̣ а̄чиккхи. ра̄джа̄ ‘‘саччам̣ кира те, ка̄л̣а, евам̣ чинтита’’нти пуччхитва̄ ‘‘сачча’’нти вутте ‘‘тава сантакам̣ аггахетва̄ мама путтада̄рехи саддхим̣ майи аттано сантакам̣ денте туйхам̣ ка̄ пӣл̣а̄. гаччха, бхо, йам̣ те майа̄ диннам̣, там̣ диннамева хоту, рат̣т̣хато пана ме никкхама̄’’ти там̣ рат̣т̣ха̄ нӣхаритва̄ джун̣хам̣ паккоса̄петва̄ ‘‘саччам̣ кира те евам̣ чинтита’’нти пуччхитва̄ ‘‘сачча’’нти вутте, ‘‘са̄дху, ма̄тула, пасанносми, твам̣ мама париджанам̣ гахетва̄ майа̄ диннанийа̄менева сатта диваса̄ни да̄нам̣ дехӣ’’ти сатта̄хам̣ раджджам̣ ниййа̄детва̄ саттха̄рам̣ а̄ха – ‘‘пассатха, бханте, ба̄ласса каран̣ам̣, майа̄ евам̣ диннада̄не паха̄рамада̄сӣ’’ти. саттха̄ ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, ба̄ла̄ на̄ма парасса да̄нам̣ анабхинандитва̄ дуггатипара̄йан̣а̄ хонти, дхӣра̄ пана паресампи да̄нам̣ анумодитва̄ саггапара̄йан̣а̄ ева хонтӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

177. ‘‘на ве кадарийа̄ девалокам̣ ваджанти, ба̄ла̄ хаве наппасам̣санти да̄нам̣;

дхӣро ча да̄нам̣ анумодама̄но, тенева со хоти сукхӣ параттха̄’’ти.

таттха кадарийа̄ти тхаддхамаччхарино. ба̄ла̄ти идхалокапаралокам̣ аджа̄нанака̄. дхӣроти пан̣д̣ито. сукхӣ параттха̄ти тенева со да̄на̄нумоданапун̃н̃ена паралоке диббасампаттим̣ анубхавама̄но сукхӣ хотӣти.

десана̄васа̄не джун̣хо сота̄паттипхале патит̣т̣хахи, сампаттапариса̄йапи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахоси, джун̣хопи сота̄панно хутва̄ сатта̄хам̣ ран̃н̃а̄ диннанийа̄менева да̄нам̣ ада̄сӣти.

асадисада̄наваттху дасамам̣.