13. локавагго

1. дахарабхиккхуваттху

хӣнам̣ дхамманти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ан̃н̃атарам̣ дахарабхиккхум̣ а̄раббха катхеси.

ан̃н̃атаро кира тхеро дахарабхиккхуна̄ саддхим̣ па̄това виса̄кха̄йа гехам̣ агама̄си. виса̄кха̄йа гехе пан̃часата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ дхувайа̄гу ниччапан̃н̃атта̄ хоти. тхеро таттха йа̄гум̣ пивитва̄ дахарабхиккхум̣ нисӣда̄петва̄ сайам̣ ан̃н̃ам̣ гехам̣ агама̄си. тена ча самайена виса̄кха̄йа путтасса дхӣта̄ аййика̄йа т̣ха̄не т̣хатва̄ бхиккхӯнам̣ веййа̄ваччам̣ кароти. са̄ тасса дахарасса удакам̣ парисса̄вентӣ ча̄т̣ийам̣ аттано мукханимиттам̣ дисва̄ хаси, дахаропи там̣ олокетва̄ хаси. са̄ там̣ хасама̄нам̣ дисва̄ ‘‘чхиннасӣсо хасатӣ’’ти а̄ха. атха нам̣ дахаро ‘‘твам̣ чхиннасӣса̄, ма̄та̄питаропи те чхиннасӣса̄’’ти аккоси. са̄ родама̄на̄ маха̄насе аййика̄йа сантикам̣ гантва̄ ‘‘ким̣ идам̣, амма̄’’ти вутте таматтхам̣ а̄рочеси. са̄ дахарасса сантикам̣ а̄гантва̄, ‘‘бханте, ма̄ куджджхи, на етам̣ чхиннакесанакхасса чхиннанива̄санапа̄рупанасса маджджхе чхиннакапа̄лам̣ а̄да̄йа бхиккха̄йа чарантасса аййасса агарука’’нти а̄ха. дахаро а̄ма, упа̄сике, твам̣ мама чхиннакеса̄дибха̄вам̣ джа̄на̄си, имисса̄ мам̣ ‘‘чхиннасӣсо’’ти катва̄ аккоситум̣ ват̣т̣иссатӣти. виса̄кха̄ нева дахарам̣ сан̃н̃а̄петум̣ асаккхи, напи да̄рикам̣. тасмим̣ кхан̣е тхеро а̄гантва̄ ‘‘кимидам̣ упа̄сике’’ти пуччхитва̄ таматтхам̣ сутва̄ дахарам̣ оваданто а̄ха – ‘‘апехи, а̄вусо, на̄йам̣ чхиннакесанакхаваттхасса маджджхе чхиннакапа̄лам̣ а̄да̄йа бхиккха̄йа чарантасса аккосо, тун̣хӣ хохӣ’’ти. а̄ма, бханте, ким̣ тумхе аттано упат̣т̣ха̄йикам̣ атаджджетва̄ мам̣ таджджетха, мам̣ ‘‘чхиннасӣсо’’ти аккоситум̣ ват̣т̣иссатӣти. тасмим̣ кхан̣е саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ким̣ ида’’нти пуччхи. виса̄кха̄ а̄дито пат̣т̣ха̄йа там̣ паваттим̣ а̄рочеси. саттха̄ тасса дахарасса сота̄паттипхалӯпаниссайам̣ дисва̄ ‘‘майа̄ имам̣ дахарам̣ ануваттитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти чинтетва̄ виса̄кхам̣ а̄ха – ‘‘ким̣ пана виса̄кхе тава да̄рика̄йа чхиннакеса̄диматтакенева мама са̄ваке чхиннасӣсе катва̄ аккоситум̣ ват̣т̣атӣ’’ти? дахаро та̄вадева ут̣т̣ха̄йа ан̃джалим̣ паггахетва̄, ‘‘бханте, етам̣ пан̃хам̣ тумхева сут̣т̣ху джа̄на̄тха, амха̄кам̣ упаджджха̄йо ча упа̄сика̄ ча сут̣т̣ху на джа̄нантӣ’’ти а̄ха. саттха̄ дахарасса аттано анукулабха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘ка̄магун̣ам̣ а̄раббха хасанабха̄во на̄ма хӣно дхаммо, хӣнан̃ча на̄ма дхаммам̣ севитум̣ пама̄дена саддхим̣ сам̣васитум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

167. ‘‘хӣнам̣ дхаммам̣ на севеййа, пама̄дена на сам̣васе;

миччха̄дит̣т̣хим̣ на севеййа, на сийа̄ локавад̣д̣хано’’ти.

таттха хӣнам̣ дхамманти пан̃чака̄магун̣ам̣ дхаммам̣. со хи хӣно дхаммо на антамасо от̣т̣хагон̣а̄дӣхипи пат̣исевитаббо. хӣнесу ча нирайа̄дӣсу т̣ха̄несу ниббатта̄петӣти хӣно на̄ма, там̣ на севеййа. пама̄дена̄ти сативоссаггалаккхан̣ена пама̄дена̄пи на сам̣васе. на севеййа̄ти миччха̄дит̣т̣химпи на ган̣хеййа. локавад̣д̣ханоти йо хи евам̣ кароти, со локавад̣д̣хано на̄ма хоти. тасма̄ евам̣ акаран̣ена на сийа̄ локавад̣д̣ханоти.

десана̄васа̄не со дахаро сота̄паттипхале патит̣т̣хахи, сампатта̄нампи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахосӣти.

дахарабхиккхуваттху пат̣хамам̣.

2. суддходанаваттху

уттит̣т̣хети имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ нигродха̄ра̄ме вихаранто питарам̣ а̄раббха катхеси.

екасмин̃хи самайе саттха̄ пат̣хамагаманена капилапурам̣ гантва̄ н̃а̄тӣхи катапаччуггамано нигродха̄ра̄мам̣ патва̄ н̃а̄тӣнам̣ ма̄набхинданаттха̄йа а̄ка̄се ратаначан̇камам̣ ма̄петва̄ таттха чан̇каманто дхаммам̣ десеси. н̃а̄тӣ пасанначитта̄ суддходанамаха̄ра̄джа̄нам̣ а̄дим̣ катва̄ вандим̣су. тасмим̣ н̃а̄тисама̄гаме поккхаравассам̣ васси. там̣ а̄раббха маха̄джанена катха̄йа самут̣т̣ха̄пита̄йа ‘‘на, бхиккхаве, ида̄нева, пуббепи майхам̣ н̃а̄тисама̄гаме поккхаравассам̣ вассийева̄’’ти ватва̄ вессантараджа̄такам̣ (джа̄. 2.22.1655 а̄дайо) катхеси. дхаммадесанам̣ сутва̄ паккамантесу н̃а̄тӣсу екопи саттха̄рам̣ на нимантеси. ра̄джа̄пи ‘‘майхам̣ путто мама гехам̣ ана̄гантва̄ кахам̣ гамиссатӣ’’ти анимантетва̄ва агама̄си. гантва̄ ча пана гехе вӣсатийа̄ бхиккхусахасса̄нам̣ йа̄гуа̄дӣни пат̣ийа̄да̄петва̄ а̄сана̄ни пан̃н̃а̄песи. пунадивасе саттха̄ пин̣д̣а̄йа пависанто ‘‘ким̣ ну кхо атӣтабуддха̄ питу нагарам̣ патва̄ уджукамева н̃а̄тикулам̣ пависим̣су, уда̄ху пат̣ипа̄т̣ийа̄ пин̣д̣а̄йа чарим̣сӯ’’ти а̄вадждженто ‘‘пат̣ипа̄т̣ийа̄ чарим̣сӯ’’ти дисва̄ пат̣хамагехато пат̣т̣ха̄йа пин̣д̣а̄йа чаранто па̄йа̄си. ра̄хулама̄та̄ па̄са̄датале нисинна̄ва дисва̄ там̣ паваттим̣ ран̃н̃о а̄рочеси. ра̄джа̄ са̄т̣акам̣ сан̣т̣ха̄пенто вегена никкхамитва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ – ‘‘путта, касма̄ мам̣ на̄сеси, ативийа те пин̣д̣а̄йа чарантена ладжджа̄ уппа̄дита̄, йуттам̣ на̄ма во имасмим̣йева нагаре суван̣н̣асивика̄дӣхи вичаритва̄ пин̣д̣а̄йа чаритум̣, ким̣ мам̣ ладжджа̄песӣ’’ти? ‘‘на̄хам̣ там̣, маха̄ра̄джа, ладжджа̄пеми, аттано пана кулавам̣сам̣ ануватта̄мӣ’’ти. ‘‘ким̣ пана, та̄та, пин̣д̣а̄йа чаритва̄ джӣванавам̣со мама вам̣со’’ти? ‘‘несо, маха̄ра̄джа, тава вам̣со, мама панесо вам̣со. анека̄ни хи буддхасахасса̄ни пин̣д̣а̄йа чаритва̄ва джӣвим̣сӯ’’ти ватва̄ дхаммам̣ десенто има̄ га̄тха̄ абха̄си –

168. ‘‘уттит̣т̣хе наппамаджджеййа, дхаммам̣ сучаритам̣ чаре;

дхаммача̄рӣ сукхам̣ сети, асмим̣ локе парамхи ча.

169. ‘‘дхаммам̣ чаре сучаритам̣, на нам̣ дуччаритам̣ чаре;

дхаммача̄рӣ сукхам̣ сети, асмим̣ локе парамхи ча̄’’ти.

таттха уттит̣т̣хети ут̣т̣хахитва̄ паресам̣ гхарадва̄ре т̣хатва̄ гахетаббапин̣д̣е. наппамаджджеййа̄ти пин̣д̣ача̄рикаваттан̃хи ха̄петва̄ пан̣ӣтабходжана̄ни парийесанто уттит̣т̣хе памаджджати на̄ма, сапада̄нам̣ пин̣д̣а̄йа чаранто пана на памаджджати на̄ма. евам̣ каронто уттит̣т̣хе наппамаджджеййа. дхамманти анесанам̣ паха̄йа сапада̄нам̣ чаранто тамева бхиккха̄чарийадхаммам̣ сучаритам̣ чаре. сукхам̣ сетӣти десана̄маттаметам̣, евам̣ панетам̣ бхиккха̄чарийадхаммам̣ чаранто дхаммача̄рӣ идха локе чатӯхи ирийа̄патхехи сукхам̣ вихаратӣти аттхо. на нам̣ дуччаританти весийа̄дибхеде агочаре чаранто бхиккха̄чарийадхаммам̣ дуччаритам̣ чарати на̄ма. евам̣ ачаритва̄ дхаммам̣ чаре сучаритам̣, на нам̣ дуччаритам̣ чаре. сесам̣ вуттаттхамева.

десана̄васа̄не ра̄джа̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хахи, сампатта̄нампи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахосӣти.

суддходанаваттху дутийам̣.

3. пан̃часатавипассакабхиккхуваттху

йатха̄ пуббул̣аканти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто пан̃часате випассаке бхиккхӯ а̄раббха катхеси.

те кира саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ аран̃н̃ам̣ пависитва̄ гхат̣ента̄ ва̄йаманта̄ аппависеса̄ ‘‘висесетва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахесса̄ма̄’’ти саттху сантикам̣ а̄гаччханта̄ антара̄магге марӣчикаммат̣т̣ха̄нам̣ бха̄вента̄ва а̄гамим̣су. тесам̣ виха̄рам̣ павит̣т̣хаккхан̣ейева дево васси. те таттха таттха памукхесу т̣хатва̄ дха̄ра̄вегена ут̣т̣хахитва̄ бхиджджанте пуббал̣аке дисва̄ ‘‘айампи аттабха̄во уппаджджитва̄ бхиджджанаттхена пуббул̣акасадисойева̄’’ти а̄рамман̣ам̣ ган̣хим̣су. саттха̄ гандхакут̣ийам̣ нисиннова те бхиккхӯ олокетва̄ техи саддхим̣ катхенто вийа обха̄сам̣ пхаритва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

170. ‘‘йатха̄ пуббул̣акам̣ пассе, йатха̄ пассе марӣчикам̣;

евам̣ локам̣ авеккхантам̣, маччура̄джа̄ на пассатӣ’’ти.

таттха марӣчиканти майӯкхам̣. те хи дӯратова гехасан̣т̣ха̄на̄дивасена упат̣т̣хита̄пи упагаччханта̄нам̣ агайхӯпага̄ риттака̄ туччхака̄ва. тасма̄ йатха̄ уппаджджитва̄ бхиджджанаттхена пуббул̣акам̣ риттатуччха̄дибха̄венева пассеййа, евам̣ кхандха̄дилокам̣ авеккхантам̣ маччура̄джа̄ на пассатӣти аттхо.

десана̄васа̄не те бхиккхӯ т̣хитат̣т̣ха̄нейева арахаттам̣ па̄пун̣им̣сӯти.

пан̃часатавипассакабхиккхуваттху татийам̣.

4. абхайара̄джакума̄раваттху

етха пассатхимам̣ локанти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ вел̣уване вихаранто абхайара̄джакума̄рам̣ а̄раббха катхеси.

тасса кира паччантам̣ вӯпасаметва̄ а̄гатасса пита̄ бимбиса̄ро тусситва̄ екам̣ наччагӣтакусалам̣ на̄т̣акиттхим̣ датва̄ сатта̄хам̣ раджджамада̄си. со сатта̄хам̣ геха̄ бахи аниккхантова раджджасирим̣ анубхавитва̄ ат̣т̣хаме дивасе надӣтиттхам̣ гантва̄ нхатва̄ уййа̄нам̣ пависитва̄ сантатимаха̄матто вийа тасса̄ иттхийа̄ наччагӣтам̣ пассанто нисӣди. са̄пи тан̇кхан̣ан̃н̃ева сантатимаха̄маттасса на̄т̣акиттхӣ вийа саттхакава̄та̄нам̣ васена ка̄ламака̄си. кума̄ро тасса̄ ка̄лакирийа̄йа уппаннасоко ‘‘на ме имам̣ сокам̣ т̣хапетва̄ саттха̄рам̣ ан̃н̃о нибба̄петум̣ саккхиссатӣ’’ти саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄, ‘‘бханте, сокам̣ ме нибба̄петха̄’’ти а̄ха. саттха̄ там̣ самасса̄сетва̄ ‘‘тайа̄ хи, кума̄ра, имисса̄ иттхийа̄ евамева матака̄ле родантена паваттита̄нам̣ ассӯнам̣ анаматагге сам̣са̄ре пама̄н̣ам̣ наттхӣ’’ти ватва̄ та̄йа десана̄йа сокасса танубха̄вам̣ н̃атва̄, ‘‘кума̄ра, ма̄ сочи, ба̄ладжана̄нам̣ сам̣сӣданат̣т̣ха̄намета’’нти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

171. ‘‘етха пассатхимам̣ локам̣, читтам̣ ра̄джаратхӯпамам̣;

йаттха ба̄ла̄ висӣданти, наттхи сан̇го виджа̄ната’’нти.

таттха те пассатха̄ти ра̄джакума̄рамева сандха̄йа̄ха. имам̣ локанти имам̣ кхандхалока̄дисан̇кха̄там̣ аттабха̄вам̣. читтанти саттаратана̄дивичиттам̣ ра̄джаратхам̣ вийа ваттха̄лан̇ка̄ра̄дичиттитам̣. йаттха ба̄ла̄ти йасмим̣ аттабха̄ве ба̄ла̄ евам̣ висӣданти. виджа̄натанти виджа̄нанта̄нам̣ пан̣д̣ита̄нам̣ еттха ра̄гасан̇га̄дӣсу екопи сан̇го наттхӣти аттхо.

десана̄васа̄не ра̄джакума̄ро сота̄паттипхале патит̣т̣хахи, сампатта̄нампи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахосӣти.

абхайара̄джакума̄раваттху чатуттхам̣.

5. саммаджджанаттхераваттху

йо ча пуббети имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто саммаджджанаттхерам̣ а̄раббха катхеси.

со кира па̄то ва̄ са̄йам̣ ва̄ти велам̣ пама̄н̣ам̣ акатва̄ абхиккхан̣ам̣ саммаджджантова вичарати. со екадивасам̣ саммаджджаним̣ гахетва̄ дива̄т̣т̣ха̄не нисиннасса ревататтхерасса сантикам̣ гантва̄ ‘‘айам̣ маха̄кусӣто джанасса саддха̄деййам̣ бхун̃джитва̄ а̄гантва̄ нисӣдати, ким̣ на̄метасса саммаджджаним̣ гахетва̄ екам̣ т̣ха̄нам̣ саммаджджитум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти а̄ха. тхеро ‘‘ова̄дамасса дасса̄мӣ’’ти чинтетва̄ еха̄вусоти. ким̣, бхантети? гаччха нхатва̄ ехӣти. со татха̄ ака̄си. атха нам̣ тхеро екамантам̣ нисӣда̄петва̄ оваданто а̄ха – ‘‘а̄вусо, бхиккхуна̄ на̄ма на саббака̄лам̣ саммаджджантена вичаритум̣ ват̣т̣ати, па̄то ева пана саммаджджитва̄ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ пин̣д̣апа̄тапат̣иккантена а̄гантва̄ раттит̣т̣ха̄не ва̄ дива̄т̣т̣ха̄не ва̄ нисиннена дваттим̣са̄ка̄рам̣ саджджха̄йитва̄ аттабха̄ве кхайавайам̣ пат̣т̣хапетва̄ са̄йанхе ут̣т̣ха̄йа саммаджджитум̣ ват̣т̣ати, ниччака̄лам̣ асаммаджджитва̄ аттанопи на̄ма ока̄со ка̄таббо’’ти. со тхерасса ова̄де т̣хатва̄ на чирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. там̣ там̣ т̣ха̄нам̣ укла̄пам̣ ахоси. атха нам̣ бхиккхӯ а̄хам̣су – ‘‘а̄вусо саммаджджанаттхера, там̣ там̣ т̣ха̄нам̣ укла̄пам̣ касма̄ на саммаджджасӣ’’ти? ‘‘бханте, майа̄ пама̄дака̄ле евам̣ катам̣, ида̄на̄мхи аппаматто’’ти. бхиккхӯ ‘‘айам̣ тхеро ан̃н̃ам̣ бйа̄каротӣ’’ти саттху а̄рочесум̣. саттха̄ ‘‘а̄ма, бхиккхаве, мама путто пуббе пама̄дака̄ле саммаджджанто вичари, ида̄ни пана маггапхаласукхена вӣтина̄менто на саммаджджатӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

172. ‘‘йо ча пуббе памаджджитва̄, паччха̄ со наппамаджджати;

сомам̣ локам̣ пабха̄сети, аббха̄ муттова чандима̄’’ти.

тассаттхо – йо пуггало пуббе ваттапат̣иваттакаран̣ена ва̄ саджджха̄йа̄дӣхи ва̄ памаджджитва̄ паччха̄ маггапхаласукхена вӣтина̄менто наппамаджджати, со аббха̄дӣхи мутто чандова ока̄салокам̣ магган̃а̄н̣ена имам̣ кхандха̄дилокам̣ обха̄сети, ека̄локам̣ каротӣти.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

саммаджджанаттхераваттху пан̃чамам̣.

6. ан̇гулима̄латтхераваттху

йасса па̄панти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ан̇гулима̄латтхерам̣ а̄раббха катхеси. ваттху ан̇гулима̄ласуттантавасенева (ма. ни. 2.347 а̄дайо) ведитаббам̣.

тхеро пана саттху сантике паббаджитва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. атха кхо а̄йасма̄ ан̇гулима̄ло рахогато пат̣исаллӣно вимуттисукхапат̣исам̣ведӣ. та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –

‘‘йо ча пуббе памаджджитва̄, паччха̄ со наппамаджджати;

сомам̣ локам̣ пабха̄сети, аббха̄ муттова чандима̄’’ти. –

а̄дина̄ найена уда̄нам̣ уда̄нетва̄ анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ париниббуто. бхиккхӯ ‘‘кахам̣ ну кхо, а̄вусо, тхеро уппанно’’ти дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣? саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄, ‘‘бханте, ан̇гулима̄латтхерасса ниббаттат̣т̣ха̄накатха̄йа̄’’ти вутте ‘‘париниббуто ча, бхиккхаве, мама путто’’ти. ‘‘бханте, еттаке мануссе ма̄ретва̄ париниббуто’’ти? ‘‘а̄ма, бхиккхаве, со пуббе екам̣ калйа̄н̣амиттам̣ алабхитва̄ еттакам̣ па̄памака̄си, паччха̄ пана калйа̄н̣амиттапаччайам̣ лабхитва̄ аппаматто ахоси. тенасса там̣ па̄пакаммам̣ кусалена пихита’’нти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

173. ‘‘йасса па̄пам̣ катам̣ каммам̣, кусалена пидхӣйати;

сомам̣ локам̣ пабха̄сети, аббха̄ муттова чандима̄’’ти.

таттха кусалена̄ти арахаттамаггам̣ сандха̄йа вуттам̣. сесам̣ утта̄наттхамева̄ти.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

ан̇гулима̄латтхераваттху чхат̣т̣хам̣.

7. песака̄радхӣта̄ваттху

андхабхӯтоти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ агга̄л̣аве четийе вихаранто екам̣ песака̄радхӣтарам̣ а̄раббха катхеси.

екадивасан̃хи а̄л̣авива̄сино саттхари а̄л̣авим̣ сампатте нимантетва̄ да̄нам̣ адам̣су. саттха̄ бхаттакичча̄васа̄не анумоданам̣ каронто ‘‘аддхувам̣ ме джӣвитам̣, дхувам̣ ме маран̣ам̣, авассам̣ майа̄ маритаббамева, маран̣апарийоса̄нам̣ ме джӣвитам̣, джӣвитамева анийатам̣, маран̣ам̣ нийатанти евам̣ маран̣ассатим̣ бха̄ветха. йесан̃хи маран̣ассати абха̄вита̄, те паччхиме ка̄ле а̄сӣвисам̣ дисва̄ бхӣтаадан̣д̣апурисо вийа санта̄саппатта̄ бхераваравам̣ раванта̄ ка̄лам̣ каронти. йесам̣ пана маран̣ассати бха̄вита̄, те дӯратова а̄сӣвисам̣ дисва̄ дан̣д̣акена гахетва̄ чхад̣д̣етва̄ т̣хитапурисо вийа паччхиме ка̄ле на сантасанти, тасма̄ маран̣ассати бха̄ветабба̄’’ти а̄ха. там̣ дхаммадесанам̣ сутва̄ авасесаджана̄ сакиччаппасута̄ва ахесум̣. ека̄ пана сол̣асавассуддесика̄ песака̄радхӣта̄ ‘‘ахо буддха̄нам̣ катха̄ на̄ма аччхарийа̄, майа̄ пана маран̣ассатим̣ бха̄ветум̣ ват̣т̣атӣ’’ти раттиндивам̣ маран̣ассатимева бха̄веси. саттха̄пи тато никкхамитва̄ джетаванам̣ агама̄си. са̄пи кума̄рика̄ тӣн̣и васса̄ни маран̣ассатим̣ бха̄весийева.

атхекадивасам̣ саттха̄ паччӯсасамайе локам̣ олокенто там̣ кума̄рикам̣ аттано н̃а̄н̣аджа̄ласса антопавит̣т̣хам̣ дисва̄ ‘‘ким̣ ну кхо бхависсатӣ’’ти упадха̄ренто ‘‘има̄йа кума̄рика̄йа мама дхаммадесана̄йа сутадивасато пат̣т̣ха̄йа тӣн̣и васса̄ни маран̣ассати бха̄вита̄, ида̄на̄хам̣ таттха гантва̄ имам̣ кума̄рикам̣ чатта̄ро пан̃хе пуччхитва̄ та̄йа виссаджджентийа̄ чатӯсу т̣ха̄несу са̄дхука̄рам̣ датва̄ имам̣ га̄тхам̣ бха̄сисса̄ми. са̄ га̄тха̄васа̄не сота̄паттипхале патит̣т̣хахиссати, там̣ нисса̄йа маха̄джанасса̄пи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ бхависсатӣ’’ти н̃атва̄ пан̃часатабхиккхупарива̄ро джетавана̄ никкхамитва̄ анупуббена агга̄л̣ававиха̄рам̣ агама̄си. а̄л̣авива̄сино ‘‘саттха̄ а̄гато’’ти сутва̄ там̣ виха̄рам̣ гантва̄ нимантайим̣су. тада̄ са̄пи кума̄рика̄ саттху а̄гаманам̣ сутва̄ ‘‘а̄гато кира майхам̣ пита̄, са̄ми, а̄чарийо пун̣н̣ачандамукхо маха̄готамабуддхо’’ти тут̣т̣хама̄наса̄ ‘‘ито ме тин̣н̣ам̣ сам̣ваччхара̄нам̣ маттхаке суван̣н̣аван̣н̣о саттха̄ дит̣т̣хапуббо, ида̄нисса суван̣н̣аван̣н̣ам̣ сарӣрам̣ дат̣т̣хум̣ мадхуроджан̃ча варадхаммам̣ сотум̣ лабхисса̄мӣ’’ти чинтеси. пита̄ панасса̄ са̄лам̣ гаччханто а̄ха – ‘‘амма, парасантако ме са̄т̣ако а̄ропито, тасса видаттхиматтам̣ анит̣т̣хитам̣, там̣ аджджа нит̣т̣ха̄песса̄ми, сӣгхам̣ ме тасарам̣ ват̣т̣етва̄ а̄хареййа̄сӣ’’ти. са̄ чинтеси – ‘‘ахам̣ саттху дхаммам̣ сотука̄ма̄, пита̄ ча мам̣ евам̣ а̄ха. ким̣ ну кхо саттху дхаммам̣ сун̣а̄ми, уда̄ху питу тасарам̣ ват̣т̣етва̄ хара̄мӣ’’ти? атхасса̄ етадахоси ‘‘пита̄ мам̣ тасаре ана̄харийама̄не потхеййапи пахареййапи, тасма̄ тасарам̣ ват̣т̣етва̄ тасса датва̄ паччха̄ дхаммам̣ сосса̄мӣ’’ти пӣт̣хаке нисӣдитва̄ тасарам̣ ват̣т̣еси.

а̄л̣авива̄синопи саттха̄рам̣ паривиситва̄ паттам̣ гахетва̄ анумоданаттха̄йа ат̣т̣хам̣су. саттха̄ ‘‘йамахам̣ куладхӣтарам̣ нисса̄йа тим̣сайоджанамаггам̣ а̄гато, са̄ аджджа̄пи ока̄сам̣ на лабхати. та̄йа ока̄се ладдхе анумоданам̣ карисса̄мӣ’’ти тун̣хӣбхӯто ахоси. евам̣ тун̣хӣбхӯтампи саттха̄рам̣ садеваке локе кочи кин̃чи ваттум̣ на висахати. са̄пи кхо кума̄рика̄ тасарам̣ ват̣т̣етва̄ паччхийам̣ т̣хапетва̄ питу сантикам̣ гаччхама̄на̄ парисапарийанте т̣хатва̄ саттха̄рам̣ олокайама̄на̄ва ат̣т̣ха̄си. саттха̄пи гӣвам̣ уккхипитва̄ там̣ олокеси. са̄ олокита̄ка̄ренева ан̃н̃а̄си – ‘‘саттха̄ еварӯпа̄йа париса̄йа маджджхе нисӣдитва̄ва мам̣ олокенто мама̄гаманам̣ пачча̄сӣсати, аттано сантикам̣ а̄гаманамева пачча̄сӣсатӣ’’ти. са̄ тасарапаччхим̣ т̣хапетва̄ саттху сантикам̣ агама̄си. касма̄ пана нам̣ саттха̄ олокесӣти? евам̣ кирасса ахоси ‘‘еса̄ еттова гаччхама̄на̄ путхуджджанака̄лакирийам̣ катва̄ анийатагатика̄ бхависсати, мама сантикам̣ а̄гантва̄ гаччхама̄на̄ сота̄паттипхалам̣ патва̄ нийатагатика̄ хутва̄ туситавима̄не ниббаттиссатӣ’’ти. тасса̄ кира там̣ дивасам̣ маран̣ато мутти на̄ма наттхи. са̄ олокитасан̃н̃а̄н̣енева саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ чхаббан̣н̣арам̣сӣнам̣ антарам̣ пависитва̄ вандитва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. татха̄рӯпа̄йа париса̄йа маджджхе нисӣдитва̄ тун̣хӣбхӯтам̣ саттха̄рам̣ вандитва̄ т̣хитаккхан̣ейева там̣ а̄ха – ‘‘кума̄рике, куто а̄гаччхасӣ’’ти? ‘‘на джа̄на̄ми, бханте’’ти. ‘‘каттха гамиссасӣ’’ти? ‘‘на джа̄на̄ми, бханте’’ти. ‘‘на джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘джа̄на̄ми, бханте’’ти. ‘‘джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘на джа̄на̄ми, бханте’’ти. ити нам̣ саттха̄ чатта̄ро пан̃хе пуччхи. маха̄джано уджджха̄йи – ‘‘амбхо, пассатха, айам̣ песака̄радхӣта̄ самма̄самбуддхена саддхим̣ иччхитиччхитам̣ катхеси, нану на̄ма има̄йа ‘куто а̄гаччхасӣ’ти вутте ‘песака̄рагехато’ти ваттаббам̣. ‘кахам̣ гаччхасӣ’ти вутте ‘песака̄раса̄ла’нти ваттаббам̣ сийа̄’’ти.

саттха̄ маха̄джанам̣ ниссаддам̣ катва̄, ‘‘кума̄рике, твам̣ куто а̄гаччхасӣ’’ти вутте ‘‘касма̄ на джа̄на̄мӣти вадесӣ’’ти пуччхи. бханте, тумхе мама песака̄рагехато а̄гатабха̄вам̣ джа̄на̄тха, ‘‘куто а̄гата̄сӣ’’ти пуччханта̄ пана ‘‘куто а̄гантва̄ идха ниббатта̄сӣ’’ти пуччхатха. ахам̣ пана на джа̄на̄ми ‘‘куто ча а̄гантва̄ идха ниббатта̄мхӣ’’ти. атхасса̄ саттха̄ ‘‘са̄дху са̄дху, кума̄рике, майа̄ пуччхитапан̃хова тайа̄ виссаджджито’’ти пат̣хамам̣ са̄дхука̄рам̣ датва̄ уттаримпи пуччхи – ‘‘каттха гамиссасӣти пуна пут̣т̣ха̄ касма̄ ‘на джа̄на̄мӣ’ти вадесӣ’’ти? бханте, тумхе мам̣ тасарапаччхим̣ гахетва̄ песака̄раса̄лам̣ гаччхантим̣ джа̄на̄тха, ‘‘ито гантва̄ каттха ниббаттиссасӣ’’ти пуччхатха. ахан̃ча ито чута̄ на джа̄на̄ми ‘‘каттха гантва̄ ниббаттисса̄мӣ’’ти. атхасса̄ саттха̄ ‘‘майа̄ пуччхитапан̃хойева тайа̄ виссаджджито’’ти дутийам̣ са̄дхука̄рам̣ датва̄ уттаримпи пуччхи – ‘‘атха касма̄ ‘на джа̄на̄сӣ’ти пут̣т̣ха̄ ‘джа̄на̄мӣ’ти вадесӣ’’ти? ‘‘маран̣абха̄вам̣ джа̄на̄ми, бханте, тасма̄ евам̣ вадемӣ’’ти. атхасса̄ саттха̄ ‘‘майа̄ пуччхитапан̃хойева тайа̄ виссаджджито’’ти татийам̣ са̄дхука̄рам̣ датва̄ уттаримпи пуччхи – ‘‘атха касма̄ ‘джа̄на̄сӣ’ти пут̣т̣ха̄ ‘на джа̄на̄мӣ’ти вадесӣ’’ти. мама маран̣абха̄вамева ахам̣ джа̄на̄ми, бханте, ‘‘раттиндивапуббан̣ха̄дӣсу пана асукака̄ле на̄ма марисса̄мӣ’’ти на джа̄на̄ми, тасма̄ евам̣ вадемӣти. атхасса̄ саттха̄ ‘‘майа̄ пуччхитапан̃хойева тайа̄ виссаджджито’’ти чатуттхам̣ са̄дхука̄рам̣ датва̄ парисам̣ а̄мантетва̄ ‘‘еттакам̣ на̄ма тумхе има̄йа катхитам̣ на джа̄на̄тха, кевалам̣ уджджха̄йатхева. йесан̃хи пан̃н̃а̄чаккху наттхи, те андха̄ ева. йесам̣ пан̃н̃а̄чаккху аттхи, те ева чаккхуманто’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

174. ‘‘андхабхӯто айам̣ локо, танукеттха випассати;

сакун̣о джа̄ламуттова, аппо сагга̄йа гаччхатӣ’’ти.

таттха андхабхӯто айам̣ локоти айам̣ локийамаха̄джано пан̃н̃а̄чаккхуно абха̄вена андхабхӯто. танукеттха̄ти тануко еттха, на баху джано аничча̄дивасена випассати. джа̄ламуттова̄ти йатха̄ чхекена са̄кун̣икена джа̄лена оттхаритва̄ гайхама̄несу ват̣т̣акесу кочидева джа̄лато муччати. сеса̄ антоджа̄ламева пависанти. татха̄ маран̣аджа̄лена оттхат̣есу саттесу бахӯ апа̄йага̄мино хонти, аппо кочидева сатто сагга̄йа гаччхати, сугатим̣ ва̄ нибба̄нам̣ ва̄ па̄пун̣а̄тӣти аттхо.

десана̄васа̄не кума̄рика̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хахи, маха̄джанасса̄пи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахосӣти.

са̄пи тасарапаччхим̣ гахетва̄ питу сантикам̣ агама̄си, сопи нисиннакова нидда̄йи. тасса̄ асаллаккхетва̄ва тасарапаччхим̣ упана̄ментийа̄ тасарапаччхи вемакот̣ийам̣ пат̣ихан̃н̃итва̄ саддам̣ курума̄на̄ пати. со пабуджджхитва̄ гахитанимиттенева вемакот̣им̣ а̄кад̣д̣хи. вемакот̣и гантва̄ там̣ кума̄рикам̣ уре пахари, са̄ таттхева ка̄лам̣ катва̄ туситабхаване ниббатти. атхасса̄ пита̄ там̣ олокенто сакаласарӣрена лохитамаккхитена патитва̄ матам̣ аддаса. атхасса маха̄соко уппаджджи. со ‘‘на мама сокам̣ ан̃н̃о нибба̄петум̣ саккхиссатӣ’’ти роданто саттху сантикам̣ гантва̄ таматтхам̣ а̄рочетва̄, ‘‘бханте, сокам̣ ме нибба̄петха̄’’ти а̄ха. саттха̄ там̣ самасса̄сетва̄ ‘‘ма̄ сочи, упа̄сака. анаматаггасмин̃хи сам̣са̄ре тава евамева дхӣту маран̣ака̄ле паггхаритаассу чатуннам̣ маха̄самудда̄нам̣ удакато атирекатара’’нти ватва̄ анаматаггакатхам̣ катхеси. со танубхӯтасоко саттха̄рам̣ паббаджджам̣ йа̄читва̄ ладдхӯпасампадо на чирассева арахаттам̣ па̄пун̣ӣти.

песака̄радхӣта̄ваттху саттамам̣.

8. тим̣сабхиккхуваттху

хам̣са̄диччапатхети имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто тим̣са бхиккхӯ а̄раббха катхеси.

екасмин̃хи дивасе тим̣саматта̄ диса̄ва̄сика̄ бхиккхӯ саттха̄рам̣ упасан̇камим̣су. а̄нандаттхеро саттху ваттакаран̣авела̄йа а̄гантва̄ те бхиккхӯ дисва̄ ‘‘саттха̄ра̄ имехи саддхим̣ пат̣исантха̄ре кате ваттам̣ карисса̄мӣ’’ти два̄ракот̣т̣хаке ат̣т̣ха̄си. саттха̄пи техи саддхим̣ пат̣исантха̄рам̣ катва̄ тесам̣ са̄ран̣ӣйадхаммам̣ катхеси. там̣ сутва̄ те саббепи арахаттам̣ патва̄ уппатитва̄ а̄ка̄сена агамим̣су. а̄нандаттхеро тесу чира̄йантесу саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄, ‘‘бханте, ида̄нева тим̣саматта̄ бхиккхӯ а̄гата̄, те кухи’’нти пуччхи. ‘‘гата̄, а̄нанда̄’’ти. ‘‘катарена маггена, бханте’’ти? ‘‘а̄ка̄сена̄нанда̄’’ти. ‘‘ким̣ пана те, бханте, кхӣн̣а̄сава̄’’ти? ‘‘а̄ма̄нанда, мама сантике дхаммам̣ сутва̄ арахаттам̣ патта̄’’ти. тасмим̣ пана кхан̣е а̄ка̄сена хам̣са̄ а̄гамим̣су. саттха̄ ‘‘йасса кхо пана̄нанда, чатта̄ро иддхипа̄да̄ субха̄вита̄, со хам̣са̄ вийа а̄ка̄сена гаччхатӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

175. ‘‘хам̣са̄диччапатхе йанти, а̄ка̄се йанти иддхийа̄;

нӣйанти дхӣра̄ локамха̄, джетва̄ ма̄рам̣ сава̄хини’’нти.

тассаттхо – име хам̣са̄ а̄диччапатхе а̄ка̄се гаччханти. йесам̣ иддхипа̄да̄ субха̄вита̄, тепи а̄ка̄се йанти иддхийа̄. дхӣра̄ пан̣д̣ита̄ сава̄хиним̣ ма̄рам̣ джетва̄ имамха̄ ват̣т̣алока̄ нӣйанти, нибба̄нам̣ па̄пун̣антӣти аттхо.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

тим̣сабхиккхуваттху ат̣т̣хамам̣.

9. чин̃чама̄н̣авика̄ваттху

екам̣ дхамманти дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто чин̃чама̄н̣авикам̣ а̄раббха катхеси.

пат̣хамабодхийан̃хи дасабаласса путхубхӯтесу са̄вакесу аппама̄н̣есу девамануссесу арийабхӯмим̣ оккантесу паттхат̣е гун̣асамудайе маха̄ла̄бхасакка̄ро удапа̄ди. титтхийа̄ сӯрийуггамане кхаджджопанакасадиса̄ ахесум̣ хатала̄бхасакка̄ра̄. те антаравӣтхийам̣ т̣хатва̄ ‘‘ким̣ саман̣о готамова буддхо, майампи буддха̄, ким̣ тассева диннам̣ махаппхалам̣, амха̄кампи диннам̣ махаппхаламева, амха̄кампи детха саккаротха̄’’ти евам̣ мануссе вин̃н̃а̄пента̄пи ла̄бхасакка̄рам̣ алабхитва̄ рахо саннипатитва̄ ‘‘кена ну кхо упа̄йена саман̣асса готамасса манусса̄нам̣ антаре аван̣н̣ам̣ уппа̄детва̄ ла̄бхасакка̄рам̣ на̄сеййа̄ма̄’’ти чинтайим̣су.

тада̄ са̄ваттхийам̣ чин̃чама̄н̣авика̄ на̄мека̄ парибба̄джика̄ уттамарӯпадхара̄ собхаггаппатта̄ деваччхара̄ вийа. асса̄ сарӣрато расмийо ниччхаранти. атхеко кхарамантӣ евама̄ха – ‘‘чин̃чама̄н̣авикам̣ пат̣ичча саман̣асса готамасса аван̣н̣ам̣ уппа̄детва̄ ла̄бхасакка̄рам̣ на̄сесса̄ма̄’’ти. те ‘‘аттхеко упа̄йо’’ти сампат̣иччхим̣су. атха са̄ титтхийа̄ра̄мам̣ гантва̄ вандитва̄ ат̣т̣ха̄си, титтхийа̄ та̄йа саддхим̣ на катхесум̣. са̄ ‘‘ко ну кхо ме досо’’ти йа̄вататийам̣ ‘‘ванда̄ми, аййа̄’’ти ватва̄, ‘‘аййа̄, ко ну кхо ме досо, ким̣ майа̄ саддхим̣ на катхетха̄’’ти а̄ха. ‘‘бхагини, саман̣ам̣ готамам̣ амхе вихет̣хайантам̣ хатала̄бхасакка̄ре катва̄ вичарантам̣ на джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘на джа̄на̄ми, аййа̄, ким̣ панеттха майа̄ каттабба’’нти. ‘‘саче твам̣, бхагини, амха̄кам̣ сукхамиччхаси, атта̄нам̣ пат̣ичча саман̣асса готамасса аван̣н̣ам̣ уппа̄детва̄ ла̄бхасакка̄рам̣ на̄сехӣ’’ти.

са̄ ‘‘са̄дху, аййа̄, майхам̣весо бха̄ро, ма̄ чинтайиттха̄’’ти ватва̄ паккамитва̄ иттхима̄йа̄су кусалата̄йа тато пат̣т̣ха̄йа са̄ваттхива̄сӣнам̣ дхаммакатхам̣ сутва̄ джетавана̄ никкхаманасамайе индагопакаван̣н̣ам̣ пат̣ам̣ па̄рупитва̄ гандхама̄ла̄дихаттха̄ джетавана̄бхимукхӣ гаччхати. ‘‘има̄йа вела̄йа кухим̣ гаччхасӣ’’ти вутте, ‘‘ким̣ тумха̄кам̣ мама гаманат̣т̣ха̄нена̄’’ти ватва̄ джетаванасамӣпе титтхийа̄ра̄ме васитва̄ па̄това ‘‘аггаванданам̣ вандисса̄ма̄’’ти нагара̄ никкхаманте упа̄сакаджане джетаванасса антовут̣т̣ха̄ вийа хутва̄ нагарам̣ пависати. ‘‘кухим̣ вут̣т̣ха̄сӣ’’ти вутте, ‘‘ким̣ тумха̄кам̣ мама вут̣т̣хат̣т̣ха̄нена̄’’ти ватва̄ ма̄саддхама̄саччайена пуччхийама̄на̄ джетаване саман̣ена готамена саддхим̣ екагандхакут̣ийа̄ вут̣т̣ха̄мхӣти. путхуджджана̄нам̣ ‘‘саччам̣ ну кхо етам̣, но’’ти кан̇кхам̣ уппа̄детва̄ тема̄сачатума̄саччайена пилотика̄хи ударам̣ вет̣хетва̄ габбхиниван̣н̣ам̣ дассетва̄ упари раттапат̣ам̣ па̄рупитва̄ ‘‘саман̣ам̣ готамам̣ пат̣ичча габбхо уппанно’’ти андхаба̄ле саддаха̄петва̄ ат̣т̣ханавама̄саччайена ударе да̄руман̣д̣аликам̣ бандхитва̄ упари пат̣ам̣ па̄рупитва̄ хаттхапа̄дапит̣т̣хийо гоханукена кот̣т̣а̄петва̄ уссаде дассетва̄ килантиндрийа̄ хутва̄ са̄йанхасамайе татха̄гате алан̇катадхамма̄сане нисӣдитва̄ дхаммам̣ десенте дхаммасабхам̣ гантва̄ татха̄гатасса пурато т̣хатва̄, ‘‘маха̄саман̣а, маха̄джанасса та̄ва дхаммам̣ десеси, мадхуро те саддо, сампхуситам̣ данта̄варан̣ам̣. ахам̣ пана там̣ пат̣ичча габбхам̣ лабхитва̄ парипун̣н̣агаббха̄ джа̄та̄, нева ме сӯтигхарам̣ джа̄на̄си, саппитела̄дӣни сайам̣ акаронто упат̣т̣ха̄ка̄нампи ан̃н̃атарам̣ косалара̄джа̄нам̣ ва̄ ана̄тхапин̣д̣икам̣ ва̄ виса̄кхам̣ упа̄сикам̣ ва̄ ‘имисса̄ чин̃чама̄н̣авика̄йа каттаббайуттакам̣ карохӣ’ти на вадеси, абхирамитум̣йева джа̄на̄си, габбхапариха̄рам̣ на джа̄на̄сӣ’’ти гӯтхапин̣д̣ам̣ гахетва̄ чандаман̣д̣алам̣ дӯсетум̣ ва̄йамантӣ вийа парисамаджджхе татха̄гатам̣ аккоси. татха̄гато дхаммакатхам̣ т̣хапетва̄ сӣхо вийа абхинаданто, ‘‘бхагини, тайа̄ катхитасса татхабха̄вам̣ ва̄ витатхабха̄вам̣ ва̄ ахамева ча тван̃ча джа̄на̄ма̄’’ти а̄ха. ‘‘а̄ма, маха̄саман̣а, тайа̄ ча майа̄ ча н̃а̄табха̄венетам̣ джа̄та’’нти.

тасмим̣ кхан̣е саккасса а̄санам̣ ун̣ха̄ка̄рам̣ дассеси. со а̄ваджджама̄но ‘‘чин̃чама̄н̣авика̄ татха̄гатам̣ абхӯтена аккосатӣ’’ти н̃атва̄ ‘‘идам̣ ваттхум̣ содхесса̄мӣ’’ти чатӯхи девапуттехи саддхим̣ а̄гами. девапутта̄ мӯсикапотака̄ хутва̄ да̄руман̣д̣аликасса бандханараджджуке екаппаха̄ренева чхиндим̣су, па̄рутапат̣ам̣ ва̄то уккхипи, да̄руман̣д̣аликам̣ патама̄нам̣ тасса̄ па̄дапит̣т̣хийам̣ пати, убхо аггапа̄да̄ чхиджджим̣су. манусса̄ ‘‘дхӣ ка̄л̣акан̣н̣и, самма̄самбуддхам̣ аккосӣ’’ти сӣсе кхел̣ам̣ па̄тетва̄ лед̣д̣удан̣д̣а̄дихатта̄ джетавана̄ нӣхарим̣су. атхасса̄ татха̄гатасса чаккхупатхам̣ атиккантака̄ле маха̄патхавӣ бхиджджитва̄ виварамада̄си, авӣчито аггиджа̄ла̄ ут̣т̣хахи. са̄ куладаттийам̣ камбалам̣ па̄рупама̄на̄ вийа гантва̄ авӣчимхи ниббатти. ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ ла̄бхасакка̄ро париха̄йи, дасабаласса бхиййосоматта̄йа вад̣д̣хи. пунадивасе дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣, ‘‘а̄вусо, чин̃чама̄н̣авика̄ евам̣ ул̣а̄рагун̣ам̣ аггадаккхин̣еййам̣ самма̄самбуддхам̣ абхӯтена аккоситва̄ маха̄вина̄сам̣ патта̄’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте ‘‘на, бхиккхаве, ида̄нева, пуббепи еса̄ мам̣ абхӯтена аккоситва̄ вина̄сам̣ патта̄йева̄’’ти ватва̄ –

‘‘на̄дат̣т̣ха̄ парато досам̣, ан̣ум̣ тхӯла̄ни саббасо;

иссаро пан̣айе дан̣д̣ам̣, са̄мам̣ аппат̣ивеккхийа̄’’ти. –

имам̣ два̄дасанипа̄те маха̄падумаджа̄такам̣ (джа̄. 1.12.106) виттха̄ретва̄ катхеси –

тада̄ киреса̄ маха̄падумакума̄расса бодхисаттасса ма̄ту сапаттӣ ран̃н̃о аггамахесӣ хутва̄ маха̄саттам̣ асаддхаммена нимантетва̄ тасса манам̣ алабхитва̄ аттана̄ва аттани виппака̄рам̣ катва̄ гила̄на̄лайам̣ дассетва̄ ‘‘тава путто мам̣ аниччхантим̣ имам̣ виппака̄рам̣ па̄песӣ’’ти ран̃н̃о а̄рочеси. ра̄джа̄ куддхо маха̄саттам̣ чорапапа̄те кхипи. атха нам̣ паббатакуччхийам̣ адхиваттха̄ девата̄ пат̣иггахетва̄ на̄гара̄джасса пхан̣агаббхе патит̣т̣хапеси. на̄гара̄джа̄ там̣ на̄габхаванам̣ нетва̄ упад̣д̣хараджджена самма̄неси. со таттха сам̣ваччхарам̣ васитва̄ паббаджитука̄мо химавантаппадесам̣ патва̄ паббаджитва̄ джха̄на̄бхин̃н̃а̄йо ниббаттеси. атха нам̣ еко ваначарако дисва̄ ран̃н̃о а̄рочеси. ра̄джа̄ тасса сантикам̣ гантва̄ катапат̣исантха̄ро саббам̣ там̣ паваттим̣ н̃атва̄ маха̄саттам̣ раджджена нимантетва̄ тена ‘‘майхам̣ раджджена киччам̣ наттхи, твам̣ пана даса ра̄джадхамме акопетва̄ агатигаманам̣ паха̄йа дхаммена раджджам̣ ка̄рехӣ’’ти овадито ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ родитва̄ нагарам̣ гаччханто антара̄магге амачче пуччхи – ‘‘ахам̣ кам̣ нисса̄йа евам̣ а̄ча̄расампаннена путтена вийогам̣ патто’’ти? ‘‘аггамахесим̣ нисса̄йа, дева̄’’ти. ра̄джа̄ там̣ уддхам̣па̄дам̣ гахетва̄ чорапапа̄те кхипа̄петва̄ нагарам̣ пависитва̄ дхаммена раджджам̣ ка̄реси. тада̄ маха̄падумакума̄ро саттха̄ ахоси, ма̄ту сапаттӣ чин̃чама̄н̣авика̄ти.

саттха̄ имаматтхам̣ пака̄сетва̄, ‘‘бхиккхаве, екам̣ дхамман̃хи саччавачанам̣ паха̄йа муса̄ва̄де патит̣т̣хита̄нам̣ виссат̣т̣хапаралока̄нам̣ акаттаббапа̄пакаммам̣ на̄ма наттхӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

176. ‘‘екам̣ дхаммам̣ атӣтасса, муса̄ва̄дисса джантуно;

витин̣н̣апаралокасса, наттхи па̄пам̣ ака̄рийа’’нти.

таттха екам̣ дхамманти саччам̣. муса̄ва̄дисса̄ти йасса дасасу вачанесу екампи саччам̣ наттхи, еварӯпасса муса̄ва̄дино. витин̣н̣апаралокасса̄ти виссат̣т̣хапаралокасса. еварӯпо хи мануссасампаттим̣ девасампаттим̣ аваса̄не нибба̄насампаттинти има̄ тиссопи сампаттийо на пассати. наттхи па̄панти тасса еварӯпасса идам̣ на̄ма па̄пам̣ акаттаббанти наттхи.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

чин̃чама̄н̣авика̄ваттху навамам̣.

10. асадисада̄наваттху

на ве кадарийа̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто асадисада̄нам̣ а̄раббха катхеси.

екасмин̃хи самайе саттха̄ ча̄рикам̣ чаритва̄ пан̃часатабхиккхупарива̄ро джетаванам̣ па̄виси. ра̄джа̄ виха̄рам̣ гантва̄ саттха̄рам̣ нимантетва̄ пунадивасе а̄гантукада̄нам̣ саджджетва̄ ‘‘да̄нам̣ ме пассантӯ’’ти на̄гаре паккоси. на̄гара̄ а̄гантва̄ ран̃н̃о да̄нам̣ дисва̄ пунадивасе саттха̄рам̣ нимантетва̄ да̄нам̣ саджджетва̄ ‘‘амха̄кампи да̄нам̣, дево, пассатӯ’’ти ран̃н̃о пахин̣им̣су. ра̄джа̄ тесам̣ да̄нам̣ дисва̄ ‘‘имехи мама да̄нато уттаритарам̣ катам̣, пуна да̄нам̣ карисса̄мӣ’’ти пунадивасепи да̄нам̣ саджджеси. на̄гара̄пи там̣ дисва̄ пунадивасе саджджайим̣су. евам̣ нева ра̄джа̄ на̄гаре пара̄джетум̣ саккоти, на на̄гара̄ ра̄джа̄нам̣. атха чхат̣т̣хе ва̄ре на̄гара̄ сатагун̣ам̣ сахассагун̣ам̣ вад̣д̣хетва̄ йатха̄ на сакка̄ хоти ‘‘идам̣ на̄ма имесам̣ да̄не наттхӣ’’ти ваттум̣, евам̣ да̄нам̣ саджджайим̣су. ра̄джа̄ там̣ дисва̄ ‘‘сача̄хам̣ имесам̣ да̄нато уттаритарам̣ ка̄тум̣ на саккхисса̄ми, ким̣ ме джӣвитена̄’’ти упа̄йам̣ чинтенто нипаджджи. атха нам̣ маллика̄ девӣ упасан̇камитва̄, ‘‘касма̄, маха̄ра̄джа, евам̣ нипанноси, кена те индрийа̄ни киланта̄ни вийа̄’’ти пуччхи. ра̄джа̄ а̄ха – ‘‘на да̄ни твам̣, деви, джа̄на̄сӣ’’ти. ‘‘на джа̄на̄ми, дева̄’’ти. со тасса̄ таматтхам̣ а̄рочеси.

атха нам̣ маллика̄ а̄ха – ‘‘дева, ма̄ чинтайи, кахам̣ тайа̄ патхависсаро ра̄джа̄ на̄гарехи пара̄джийама̄но дит̣т̣хапуббо ва̄ сутапуббо ва̄, ахам̣ те да̄нам̣ сам̣видахисса̄мӣ’’ти. итисса асадисада̄нам̣ сам̣видахитука̄мата̄йа евам̣ ватва̄, маха̄ра̄джа, са̄лакалйа̄н̣ипадарехи пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ анто а̄ват̣т̣е нисӣданаман̣д̣апам̣ ка̄рехи, сеса̄ бахиа̄ват̣т̣е нисӣдиссанти. пан̃ча сетаччхаттасата̄ни ка̄рехи, та̄ни гахетва̄ пан̃часата̄ хаттхӣ пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ маттхаке дха̄райама̄на̄ т̣хассанти. ат̣т̣ха ва̄ даса ва̄ раттасуван̣н̣ана̄ва̄йо ка̄рехи, та̄ ман̣д̣апамаджджхе бхависсанти. двиннам̣ двиннам̣ бхиккхӯнам̣ антаре екека̄ кхаттийадхӣта̄ нисӣдитва̄ гандхе писиссати, екека̄ кхаттийадхӣта̄ бӣджанам̣ а̄да̄йа две две бхиккхӯ бӣджама̄на̄ т̣хассати, сеса̄ кхаттийадхӣтаро писе писе гандхе харитва̄ суван̣н̣ана̄ва̄су паккхиписсанти, та̄су екачча̄ кхаттийадхӣтаро нӣлуппалакала̄пе гахетва̄ суван̣н̣ана̄ва̄су паккхиттагандхе а̄лол̣етва̄ ва̄сам̣ га̄ха̄пессанти. на̄гара̄нан̃хинева кхаттийадхӣтаро аттхи, на сетаччхатта̄ни, на хаттхино ча. имехи ка̄ран̣ехи на̄гара̄ пара̄джиссанти, евам̣ карохи, маха̄ра̄джа̄ти. ра̄джа̄ ‘‘са̄дху, деви, калйа̄н̣ам̣ те катхита’’нти та̄йа катхитанийа̄мена саббам̣ ка̄реси. екасса пана бхиккхуно еко хаттхи наппахоси. атха ра̄джа̄ малликам̣ а̄ха – ‘‘бхадде, екасса бхиккхуно еко хаттхи наппахоти, ким̣ карисса̄ма̄’’ти. ‘‘ким̣, дева, пан̃ча хаттхисата̄ни наттхӣ’’ти? ‘‘аттхи, деви, авасеса̄ дут̣т̣хахаттхино, те бхиккхӯ дисва̄ва верамбхава̄та̄ вийа чан̣д̣а̄ хонтӣ’’ти. ‘‘дева, ахам̣ екасса дут̣т̣хахаттхипотакасса чхаттам̣ гахетва̄ тит̣т̣ханат̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄мӣ’’ти. ‘‘каттха нам̣ т̣хапесса̄ма̄’’ти? ‘‘аййасса ан̇гулима̄ласса сантике’’ти. ра̄джа̄ татха̄ ка̄реси. хаттхипотако ва̄ладхим̣ антарасаттхимхи паккхипитва̄ убхо кан̣н̣е па̄тетва̄ аккхӣни нимилетва̄ ат̣т̣ха̄си. маха̄джано ‘‘еварӯпасса на̄ма чан̣д̣ахаттхино айама̄ка̄ро’’ти хаттхимева олокеси.

ра̄джа̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ паривиситва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄, ‘‘бханте, йам̣ имасмим̣ да̄нагге каппийабхан̣д̣ам̣ ва̄ акаппийабхан̣д̣ам̣ ва̄, саббам̣ там̣ тумха̄камева даммӣ’’ти а̄ха. тасмим̣ пана да̄не екадивасенева париччаттам̣ чуддасакот̣идханам̣ хоти. саттху пана сетаччхаттам̣ нисӣданапаллан̇ко а̄дха̄рако па̄дапӣт̣хика̄ти чатта̄ри анаггха̄нева. пуна еварӯпам̣ катва̄ буддха̄нам̣ да̄нам̣ на̄ма да̄тум̣ саматтхо на̄хоси, тенева там̣ ‘‘асадисада̄на’’нти пан̃н̃а̄йи. там̣ кира саббабуддха̄нам̣ екава̄рам̣ хотийева, саббесам̣ пана иттхӣйева сам̣видахати. ран̃н̃о пана ка̄л̣о ча джун̣хо ча̄ти две амачча̄ ахесум̣. тесу ка̄л̣о чинтеси – ‘‘ахо ра̄джакуласса париха̄ни, екадивасенева чуддасакот̣идханам̣ кхайам̣ гаччхати, име имам̣ да̄нам̣ бхун̃джитва̄ гантва̄ нипанна̄ нидда̄йиссанти, ахо нат̣т̣хам̣ ра̄джакула’’нти. джун̣хо чинтеси – ‘‘ахо ран̃н̃о да̄нам̣ судиннам̣. на хи сакка̄ ра̄джабха̄ве ат̣т̣хитена еварӯпам̣ да̄нам̣ да̄тум̣, саббасатта̄нам̣ паттим̣ аденто на̄ма наттхи, ахам̣ панидам̣ да̄нам̣ анумода̄мӣ’’ти.

саттху бхаттакичча̄васа̄не ра̄джа̄ анумоданаттха̄йа паттам̣ ган̣хи. саттха̄ чинтеси – ‘‘ран̃н̃а̄ махогхам̣ паваттентена вийа маха̄да̄нам̣ диннам̣, асаккхи ну кхо маха̄джано читтам̣ паса̄детум̣, уда̄ху но’’ти. со тесам̣ амачча̄нам̣ читта̄ча̄рам̣ н̃атва̄ ‘‘саче ран̃н̃о да̄на̄нуччхавикам̣ анумоданам̣ карисса̄ми, ка̄л̣асса муддха̄ саттадха̄ пхалиссати, джун̣хо сота̄паттипхале патит̣т̣хахиссатӣ’’ти н̃атва̄ ка̄л̣е анукампам̣ пат̣ичча еварӯпам̣ да̄нам̣ датва̄ т̣хитасса ран̃н̃о чатуппадикам̣ га̄тхамева ватва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ гато. бхиккхӯ ан̇гулима̄лам̣ пуччхим̣су – ‘‘на ким̣ ну кхо, а̄вусо, дут̣т̣хахаттхим̣ чхаттам̣ дха̄ретва̄ т̣хитам̣ дисва̄ бха̄йӣ’’ти? ‘‘на бха̄йим̣, а̄вусо’’ти. те саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ а̄хам̣су – ‘‘ан̇гулима̄ло, бханте, ан̃н̃ам̣ бйа̄каросӣ’’ти. саттха̄ ‘‘на, бхиккхаве, ан̇гулима̄ло бха̄йати. кхӣн̣а̄саваусабха̄нан̃хи антаре джет̣т̣хакаусабха̄ мама путтасадиса̄ бхиккхӯ на бха̄йантӣ’’ти ватва̄ бра̄хман̣авагге имам̣ га̄тхама̄ха –

‘‘усабхам̣ паварам̣ вӣрам̣, махесим̣ виджита̄винам̣;

анеджам̣ нха̄такам̣ буддхам̣, тамахам̣ брӯми бра̄хман̣а’’нти. (дха. па. 422; су. ни. 651);

ра̄джа̄пи доманассаппатто ‘‘еварӯпа̄йа на̄ма париса̄йа да̄нам̣ датва̄ т̣хитасса майхам̣ ануччхавикам̣ анумоданам̣ акатва̄ га̄тхамева ватва̄ саттха̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ гато. майа̄ саттху ануччхавикам̣ да̄нам̣ акатва̄ анануччхавикам̣ катам̣ бхависсати, каппийабхан̣д̣ам̣ адатва̄ акаппийабхан̣д̣ам̣ ва̄ диннам̣ бхависсати, саттха̄ра̄ ме купитена бхавитаббам̣. еван̃хи асадисада̄нам̣ на̄ма, да̄на̄нурӯпам̣ анумоданам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти виха̄рам̣ гантва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ етадавоча – ‘‘ким̣ ну кхо ме, бханте, да̄таббайуттакам̣ да̄нам̣ на диннам̣, уда̄ху да̄на̄нурӯпам̣ каппийабхан̣д̣ам̣ адатва̄ акаппийабхан̣д̣амева динна’’нти. ‘‘киметам̣, маха̄ра̄джа̄’’ти? ‘‘на ме тумхехи да̄на̄нуччхавика̄ анумодана̄ ката̄’’ти? ‘‘маха̄ра̄джа, ануччхавикамева те да̄нам̣ диннам̣. етан̃хи асадисада̄нам̣ на̄ма, екасса буддхасса екава̄рамева сакка̄ да̄тум̣, пуна еварӯпам̣ на̄ма да̄нам̣ дуддада’’нти. ‘‘атха касма̄, бханте, ме да̄на̄нурӯпам̣ анумоданам̣ на кариттха̄’’ти? ‘‘париса̄йа асуддхатта̄, маха̄ра̄джа̄’’ти. ‘‘ко ну кхо, бханте, париса̄йа досо’’ти? атхасса саттха̄ двиннампи амачча̄нам̣ читта̄ча̄рам̣ а̄рочетва̄ ка̄л̣е анукампам̣ пат̣ичча анумодана̄йа акатабха̄вам̣ а̄чиккхи. ра̄джа̄ ‘‘саччам̣ кира те, ка̄л̣а, евам̣ чинтита’’нти пуччхитва̄ ‘‘сачча’’нти вутте ‘‘тава сантакам̣ аггахетва̄ мама путтада̄рехи саддхим̣ майи аттано сантакам̣ денте туйхам̣ ка̄ пӣл̣а̄. гаччха, бхо, йам̣ те майа̄ диннам̣, там̣ диннамева хоту, рат̣т̣хато пана ме никкхама̄’’ти там̣ рат̣т̣ха̄ нӣхаритва̄ джун̣хам̣ паккоса̄петва̄ ‘‘саччам̣ кира те евам̣ чинтита’’нти пуччхитва̄ ‘‘сачча’’нти вутте, ‘‘са̄дху, ма̄тула, пасанносми, твам̣ мама париджанам̣ гахетва̄ майа̄ диннанийа̄менева сатта диваса̄ни да̄нам̣ дехӣ’’ти сатта̄хам̣ раджджам̣ ниййа̄детва̄ саттха̄рам̣ а̄ха – ‘‘пассатха, бханте, ба̄ласса каран̣ам̣, майа̄ евам̣ диннада̄не паха̄рамада̄сӣ’’ти. саттха̄ ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, ба̄ла̄ на̄ма парасса да̄нам̣ анабхинандитва̄ дуггатипара̄йан̣а̄ хонти, дхӣра̄ пана паресампи да̄нам̣ анумодитва̄ саггапара̄йан̣а̄ ева хонтӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

177. ‘‘на ве кадарийа̄ девалокам̣ ваджанти, ба̄ла̄ хаве наппасам̣санти да̄нам̣;

дхӣро ча да̄нам̣ анумодама̄но, тенева со хоти сукхӣ параттха̄’’ти.

таттха кадарийа̄ти тхаддхамаччхарино. ба̄ла̄ти идхалокапаралокам̣ аджа̄нанака̄. дхӣроти пан̣д̣ито. сукхӣ параттха̄ти тенева со да̄на̄нумоданапун̃н̃ена паралоке диббасампаттим̣ анубхавама̄но сукхӣ хотӣти.

десана̄васа̄не джун̣хо сота̄паттипхале патит̣т̣хахи, сампаттапариса̄йапи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахоси, джун̣хопи сота̄панно хутва̄ сатта̄хам̣ ран̃н̃а̄ диннанийа̄менева да̄нам̣ ада̄сӣти.

асадисада̄наваттху дасамам̣.

11. ана̄тхапин̣д̣акапуттака̄лаваттху

патхабйа̄ екараджджена̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ка̄лам̣ на̄ма ана̄тхапин̣д̣икасса путтам̣ а̄раббха катхеси.

со кира татха̄видхасса саддха̄сампаннасса сет̣т̣хино путто хутва̄ нева саттху сантикам̣ гантум̣, на гехам̣ а̄гатака̄ле дат̣т̣хум̣, на дхаммам̣ сотум̣, на сан̇гхасса веййа̄ваччам̣ ка̄тум̣ иччхати. питара̄ ‘‘ма̄ евам̣, та̄та, карӣ’’ти вуттопи тасса вачанам̣ на сун̣а̄ти. атхасса пита̄ чинтеси – ‘‘айам̣ еварӯпам̣ дит̣т̣хим̣ гахетва̄ вичаранто авӣчипара̄йан̣о бхависсати, на кхо панетам̣ патирӯпам̣, йам̣ майи пассанте мама путто нирайам̣ гаччхеййа. имасмим̣ кхо пана локе дханада̄нена абхиджджанакасатто на̄ма наттхи, дханена нам̣ бхиндисса̄мӣ’’ти. атха нам̣ а̄ха – ‘‘та̄та, упосатхико хутва̄ виха̄рам̣ гантва̄ дхаммам̣ сутва̄ ехи, каха̄пан̣асатам̣ те дасса̄мӣ’’ти. дассатха, та̄та̄ти. дасса̄ми, путта̄ти. со йа̄вататийам̣ пат̣ин̃н̃ам̣ гахетва̄ упосатхико хутва̄ виха̄рам̣ агама̄си. дхаммассаванена панасса киччам̣ наттхи, йатха̄пха̄сукат̣т̣ха̄не сайитва̄ па̄това гехам̣ агама̄си. атхасса пита̄ ‘‘путто ме упосатхико ахоси, сӣгхамасса йа̄гуа̄дӣни а̄харатха̄’’ти ватва̄ да̄песи. со ‘‘каха̄пан̣е аггахетва̄ на бхун̃джисса̄мӣ’’ти а̄хат̣а̄хат̣ам̣ пат̣иккхипи. атхасса пита̄ пӣл̣ам̣ асаханто каха̄пан̣абхан̣д̣ам̣ да̄песи. со там̣ хаттхена гахетва̄ва а̄ха̄рам̣ парибхун̃джи.

атха нам̣ пунадивасе сет̣т̣хи, ‘‘та̄та, каха̄пан̣асахассам̣ те дасса̄ми, саттху пурато т̣хатва̄ екам̣ дхаммападам̣ угган̣хитва̄ а̄гаччхеййа̄сӣ’’ти песеси. сопи виха̄рам̣ гантва̄ саттху пурато т̣хатва̄ва екамева падам̣ угган̣хитва̄ пала̄йитука̄мо ахоси. атхасса саттха̄ асаллаккхан̣а̄ка̄рам̣ ака̄си. со там̣ падам̣ асаллаккхетва̄ упарипадам̣ угган̣хисса̄мӣти т̣хатва̄ ассосийева. угган̣хисса̄мӣти сун̣антова кира саккаччам̣ сун̣а̄ти на̄ма. еван̃ча кира сун̣анта̄нам̣ дхаммо сота̄паттимагга̄дайо дети. сопи угган̣хисса̄мӣти сун̣а̄ти, саттха̄писса асаллаккхан̣а̄ка̄рам̣ кароти. со ‘‘упарипадам̣ угган̣хисса̄мӣ’’ти т̣хатва̄ сун̣антова сота̄паттипхале патит̣т̣ха̄си.

со пунадивасе буддхаппамукхена бхиккхусан̇гхена саддхим̣йева са̄ваттхим̣ па̄виси. маха̄сет̣т̣хи там̣ дисва̄ ‘‘аджджа мама путтасса а̄ка̄ро руччатӣ’’ти чинтеси. тассапи етадахоси – ‘‘ахо вата ме пита̄ аджджа саттху сантике каха̄пан̣е на дадеййа, каха̄пан̣ака̄ран̣а̄ майхам̣ упосатхикабха̄вам̣ пат̣иччха̄деййа̄’’ти. саттха̄ панасса хиййова каха̄пан̣асса ка̄ран̣а̄ упосатхикабха̄вам̣ ан̃н̃а̄си. маха̄сет̣т̣хи, буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса йа̄гум̣ да̄петва̄ путтассапи да̄песи. со нисӣдитва̄ тун̣хӣбхӯтова йа̄гум̣ пиви, кха̄данӣйам̣ кха̄ди, бхаттам̣ бхун̃джи. маха̄сет̣т̣хи саттху бхаттакичча̄васа̄не путтасса пурато сахассабхан̣д̣икам̣ т̣хапа̄петва̄, ‘‘та̄та, майа̄ те ‘сахассам̣ дасса̄мӣ’ти ватва̄ упосатхам̣ сама̄да̄петва̄ виха̄рам̣ пахито. идам̣ те сахасса’’нти а̄ха. со саттху пурато каха̄пан̣е диййама̄не дисва̄ ладжджанто ‘‘алам̣ ме каха̄пан̣ехӣ’’ти ватва̄, ‘‘ган̣ха, та̄та̄’’ти вуччама̄нопи на ган̣хи. атхасса пита̄ саттха̄рам̣ вандитва̄, ‘‘бханте, аджджа ме путтасса а̄ка̄ро руччатӣ’’ти ватва̄ ‘‘ким̣, маха̄сет̣т̣хӣ’’ти вутте ‘‘майа̄ еса пуримадивасе ‘каха̄пан̣асатам̣ те дасса̄мӣ’ти ватва̄ виха̄рам̣ песито. пунадивасе каха̄пан̣е аггахетва̄ бхун̃джитум̣ на иччхи, аджджа пана диййама̄непи каха̄пан̣е на иччхатӣ’’ти а̄ха. саттха̄ ‘‘а̄ма, маха̄сет̣т̣хи, аджджа тава путтасса чаккаваттисампаттитопи девалокабрахмалокасампаттӣхипи сота̄паттипхаламева вара’’нти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

178. ‘‘патхабйа̄ екараджджена, саггасса гаманена ва̄;

саббалока̄дхипаччена, сота̄паттипхалам̣ вара’’нти.

таттха патхабйа̄ екараджджена̄ти чаккаваттираджджена. саггасса гаманена ва̄ти чхаббӣсативидхасса саггасса адхигаманена. саббалока̄дхипаччена̄ти на екасмим̣ еттаке локе на̄гасупан̣н̣авема̄никапетехи саддхим̣, саббасмим̣ локе а̄дхипаччена. сота̄паттипхалам̣ варанти йасма̄ еттаке т̣ха̄не раджджам̣ ка̄ретва̄пи нирайа̄дӣхи амуттова хоти, сота̄панно пана пихита̄па̄йадва̄ро хутва̄ саббадуббалопи ат̣т̣хаме бхаве на ниббаттати, тасма̄ сота̄паттипхаламева варам̣ уттаманти аттхо.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

ана̄тхапин̣д̣акапуттака̄лаваттху ека̄дасамам̣.

локаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

терасамо вагго.