7. маха̄моггалла̄наттхераваттху

йо дан̣д̣ена̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ вел̣уване вихаранто маха̄моггалла̄наттхерам̣ а̄раббха катхеси.

екасмин̃хи самайе титтхийа̄ саннипатитва̄ мантесум̣ – ‘‘джа̄на̄тха̄вусо, ‘кена ка̄ран̣ена саман̣асса готамасса ла̄бхасакка̄ро маха̄ хутва̄ ниббатто’ти. майам̣ на джа̄на̄ма, тумхе пана джа̄на̄тха̄ти. а̄ма, джа̄на̄ма, маха̄моггалла̄нам̣ на̄ма екам̣ нисса̄йа уппанно. со хи девалокам̣ гантва̄ девата̄хи катакаммам̣ пуччхитва̄ а̄гантва̄ манусса̄нам̣ катхети ‘идам̣ на̄ма катва̄ еварӯпам̣ сампаттим̣ лабхантӣ’ти. нирайе ниббатта̄нампи каммам̣ пуччхитва̄ а̄гантва̄ манусса̄нам̣ катхети ‘идам̣ на̄ма катва̄ еварӯпам̣ дуккхам̣ анубхавантӣ’ти. манусса̄ тасса катхам̣ сутва̄ махантам̣ ла̄бхасакка̄рам̣ абхихаранти, саче там̣ ма̄ретум̣ саккхисса̄ма, со ла̄бхасакка̄ро амха̄кам̣ ниббаттиссатӣ’’ти. те ‘‘аттхеко упа̄йо’’ти саббе екаччханда̄ хутва̄ ‘‘йам̣кин̃чи катва̄ там̣ ма̄ра̄песса̄ма̄’’ти аттано упат̣т̣ха̄ке сама̄дапетва̄ каха̄пан̣асахассам̣ лабхитва̄ пурисагха̄такаммам̣ катва̄ чаранте чоре паккоса̄петва̄ ‘‘маха̄моггалла̄наттхеро на̄ма ка̄л̣асила̄йам̣ васати, таттха гантва̄ там̣ ма̄ретха̄’’ти тесам̣ каха̄пан̣е адам̣су. чора̄ дханалобхена сампат̣иччхитва̄ ‘‘тхерам̣ ма̄ресса̄ма̄’’ти гантва̄ тасса васанат̣т̣ха̄нам̣ парива̄ресум̣. тхеро техи париккхиттабха̄вам̣ н̃атва̄ кун̃чикаччхиддена никкхамитва̄ пакка̄ми. те чора̄ там̣ дивасам̣ тхерам̣ адисва̄ пунекадивасам̣ гантва̄ париккхипим̣су. тхеро н̃атва̄ кан̣н̣ика̄ман̣д̣алам̣ бхиндитва̄ а̄ка̄сам̣ паккханди. евам̣ те пат̣хамама̄сепи маджджхимама̄сепи тхерам̣ гахетум̣ на̄саккхим̣су. паччхимама̄се пана сампатте тхеро аттана̄ катакаммасса а̄кад̣д̣ханабха̄вам̣ н̃атва̄ на апагаччхи. чора̄ гантва̄ тхерам̣ гахетва̄ тан̣д̣улакан̣аматта̄нисса ат̣т̣хӣни каронта̄ бхиндим̣су. атха нам̣ ‘‘мато’’ти сан̃н̃а̄йа екасмим̣ гумбапит̣т̣хе кхипитва̄ паккамим̣су.

тхеро ‘‘саттха̄рам̣ пасситва̄ва паринибба̄йисса̄мӣ’’ти аттабха̄вам̣ джха̄навет̣ханена вет̣хетва̄ тхирам̣ катва̄ а̄ка̄сена саттху сантикам̣ гантва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄, ‘‘бханте, паринибба̄йисса̄мӣ’’ти а̄ха. ‘‘паринибба̄йиссаси, моггалла̄на̄’’ти? ‘‘а̄ма, бханте’’ти. ‘‘каттха гантва̄’’ти? ‘‘ка̄л̣асила̄падесам̣, бханте’’ти. тена хи, моггалла̄на, майхам̣ дхаммам̣ катхетва̄ йа̄хи. та̄дисасса хи ме са̄вакасса ида̄ни дассанам̣ наттхӣти. со ‘‘евам̣ карисса̄ми, бханте’’ти саттха̄рам̣ вандитва̄ а̄ка̄сам̣ уппатитва̄ паринибба̄надивасе са̄рипуттаттхеро вийа на̄наппака̄ра̄ иддхийо катва̄ дхаммам̣ катхетва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ ка̄л̣асила̄т̣авим̣ гантва̄ паринибба̄йи. ‘‘тхерам̣ кира чора̄ ма̄ресу’’нти айампи катха̄ сакаладжамбудӣпе паттхари. ра̄джа̄ аджа̄тасатту чоре парийесанаттха̄йа чарапурисе пайоджеси. тесупи чоресу сура̄па̄не сурам̣ пивантесу еко екасса пит̣т̣хим̣ пахаритва̄ па̄теси. со там̣ сантеджджетва̄ ‘‘амбхо дуббинӣта, твам̣ касма̄ ме пит̣т̣хим̣ па̄тесӣ’’ти а̄ха. ким̣ пана харе дут̣т̣хачора, тайа̄ маха̄моггалла̄наттхеро пат̣хамам̣ пахат̣оти? ким̣ пана майа̄ пахат̣абха̄вам̣ твам̣ на джа̄на̄сӣти? ити несам̣ ‘‘майа̄ пахат̣о, майа̄ пахат̣о’’ти ваданта̄нам̣ вачанам̣ сутва̄ те чарапуриса̄ те саббе чоре гахетва̄ ран̃н̃о а̄рочесум̣. ра̄джа̄ чоре паккоса̄петва̄ пуччхи – ‘‘тумхехи тхеро ма̄рито’’ти? ‘‘а̄ма, дева̄’’ти. ‘‘кена тумхе уййоджита̄’’ти? ‘‘наггасаман̣акехи, дева̄’’ти. ра̄джа̄ пан̃часате наггасаман̣аке га̄ха̄петва̄ пан̃часатехи чорехи саддхим̣ ра̄джан̇ган̣е на̄бхиппама̄н̣есу а̄ва̄т̣есу никхан̣а̄петва̄ пала̄лехи пат̣иччха̄да̄петва̄ аггим̣ да̄песи. атха несам̣ джха̄мабха̄вам̣ н̃атва̄ айанан̇галехи каса̄петва̄ саббе кхан̣д̣а̄кхан̣д̣икам̣ ка̄ра̄песи.

бхиккхӯ дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ – ‘‘маха̄моггалла̄наттхеро аттано ананурӯпамева маран̣ам̣ патто’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте, ‘‘бхиккхаве, моггалла̄но имассева аттабха̄васса ананурӯпам̣ маран̣ам̣ патто, пуббе пана тена катасса каммасса анурӯпамева маран̣ам̣ патто’’ти ватва̄ ‘‘ким̣ панасса, бханте, пуббакамма’’нти пут̣т̣хо виттха̄ретва̄ катхеси –

атӣте кира ба̄ра̄н̣асива̄сӣ еко кулапутто сайамева кот̣т̣анапачана̄дӣни камма̄ни каронто ма̄та̄питаро пат̣иджагги. атхасса ма̄та̄питаро нам̣, ‘‘та̄та, твам̣ екакова гехе ча аран̃н̃е ча каммам̣ каронто киламаси, екам̣ те кума̄рикам̣ а̄несса̄ма̄’’ти ватва̄, ‘‘аммата̄та̄, на майхам̣ еварӯпа̄йаттхо, ахам̣ йа̄ва тумхе джӣватха, та̄ва во сахаттха̄ упат̣т̣хахисса̄мӣ’’ти тена пат̣иккхитта̄ пунаппунам̣ там̣ йа̄читва̄ кума̄рикам̣ а̄найим̣су. са̄ катипа̄хамева те упат̣т̣хахитва̄ паччха̄ тесам̣ дассанампи аниччхантӣ ‘‘на сакка̄ тава ма̄та̄питӯхи саддхим̣ екат̣т̣ха̄не васиту’’нти уджджха̄йитва̄ тасмим̣ аттано катхам̣ агган̣ханте тасса бахигатака̄ле макачива̄какхан̣д̣а̄ни ча йа̄гупхен̣ан̃ча гахетва̄ таттха таттха а̄киритва̄ тена̄гантва̄ ‘‘ким̣ ида’’нти пут̣т̣ха̄ а̄ха – ‘‘имесам̣ андхамахаллака̄нам̣ етам̣ каммам̣, саббам̣ гехам̣ килит̣т̣хам̣ каронта̄ вичаранти, на сакка̄ етехи саддхим̣ екат̣т̣ха̄не васиту’’нти. евам̣ та̄йа нам̣ пунаппунам̣ катхайама̄на̄йа еварӯпопи пӯритапа̄рамӣ сатто ма̄та̄питӯхи саддхим̣ бхиджджи. со ‘‘хоту, джа̄нисса̄ми несам̣ каттабба’’нти те бходжетва̄, ‘‘аммата̄та̄, асукат̣т̣ха̄не на̄ма тумха̄кам̣ н̃а̄така̄ а̄гаманам̣ пачча̄сӣсанти, таттха гамисса̄ма̄’’ти те йа̄накам̣ а̄ропетва̄ а̄да̄йа гаччханто ат̣авимаджджхам̣ паттака̄ле, ‘‘та̄та, расмийо ган̣ха̄тха, га̄во патодасан̃н̃а̄йа гамиссанти, имасмим̣ т̣ха̄не чора̄ васанти, ахам̣ отара̄мӣ’’ти питу хаттхе расмийо датва̄ отаритва̄ гаччханто саддам̣ париваттетва̄ чора̄нам̣ ут̣т̣хитасаддамака̄си. ма̄та̄питаро саддам̣ сутва̄ ‘‘чора̄ ут̣т̣хита̄’’ти сан̃н̃а̄йа, ‘‘та̄та, майам̣ махаллака̄, твам̣ атта̄намева раккха̄хӣ’’ти а̄хам̣су. со ма̄та̄питаро татха̄виравантепи чорасаддам̣ каронто кот̣т̣етва̄ ма̄ретва̄ ат̣авийам̣ кхипитва̄ пачча̄гами.

саттха̄ идам̣ тасса пуббакаммам̣ катхетва̄, ‘‘бхиккхаве, моггалла̄но еттакам̣ каммам̣ катва̄ анекавассасатасахасса̄ни нирайе паччитва̄ випа̄ка̄васесена аттабха̄васате евамева кот̣т̣етва̄ сам̣чун̣н̣ито маран̣ам̣ патто. евам̣ моггалла̄нена аттано камма̄нурӯпамева маран̣ам̣ ладдхам̣, пан̃чахи чорасатехи саддхим̣ лабхим̣су. аппадут̣т̣хесу хи падуссанто дасахи ка̄ран̣ехи анайабйасанам̣ па̄пун̣а̄тийева̄’’ти ватва̄ анусандхим̣ гхат̣етва̄ дхаммам̣ десенто има̄ га̄тха̄ абха̄си –

137. ‘‘йо дан̣д̣ена адан̣д̣есу, аппадут̣т̣хесу дуссати;

дасаннаман̃н̃атарам̣ т̣ха̄нам̣, кхиппамева нигаччхати.

138. ‘‘веданам̣ пхарусам̣ джа̄ним̣, сарӣрасса ва бхеданам̣;

гарукам̣ ва̄пи а̄ба̄дхам̣, читтаккхепам̣ ва па̄пун̣е.

139. ‘‘ра̄джато ва̄ упасаггам̣, аббхаккха̄нам̣ ва да̄рун̣ам̣;

париккхайам̣ ва н̃а̄тӣнам̣, бхога̄нам̣ ва пабхан̇гурам̣.

140. ‘‘атха ва̄сса ага̄ра̄ни, агги д̣ахати па̄вако;

ка̄йасса бхеда̄ дуппан̃н̃о, нирайам̣ сопападжджатӣ’’ти.

таттха адан̣д̣есӯти ка̄йадан̣д̣а̄дирахитесу кхӣн̣а̄савесу. аппадут̣т̣хесӯти паресу ва̄ аттани ва̄ нирапара̄дхесу. дасаннаман̃н̃атарам̣ т̣ха̄нанти дасасу дуккхака̄ран̣есу ан̃н̃атарам̣ ка̄ран̣ам̣. ведананти сӣсарога̄дибхедам̣ пхарусам̣ веданам̣. джа̄нинти киччха̄дхигатасса дханасса джа̄ним̣. бхедананти хаттхаччхеда̄дикам̣ сарӣрабхеданам̣. гаруканти паккхахатаекачаккхукапӣт̣хасаппикун̣ӣбха̄вакут̣т̣харога̄дибхедам̣ гарука̄ба̄дхам̣ ва̄. читтаккхепанти умма̄дам̣. упасагганти йасавилопасена̄патит̣т̣ха̄на̄диаччхиндана̄дикам̣ ра̄джато упасаггам̣ ва̄. аббхаккха̄нанти адит̣т̣хаасутаачинтитапуббам̣ ‘‘идам̣ сандхиччхеда̄дикаммам̣, идам̣ ва̄ ра̄джа̄пара̄дхитакаммам̣ тайа̄ ката’’нти еварӯпам̣ да̄рун̣ам̣ аббхаккха̄нам̣ ва̄. париккхайам̣ ва н̃а̄тӣнанти аттано авассайо бхавитум̣ саматтха̄нам̣ н̃а̄тӣнам̣ париккхайам̣ ва̄. пабхан̇гуранти пабхан̇губха̄вам̣ пӯтибха̄вам̣. йам̣ хисса гехе дхан̃н̃ам̣, там̣ пӯтибха̄вам̣ а̄паджджати, суван̣н̣ам̣ ан̇га̄рабха̄вам̣, мутта̄ каппа̄сат̣т̣хибха̄вам̣, каха̄пан̣ам̣ капа̄лакхан̣д̣а̄дибха̄вам̣, двипадачатуппада̄ ка̄н̣акун̣а̄дибха̄ванти аттхо. агги д̣ахатӣти екасам̣ваччхаре дваттиккхаттум̣ ан̃н̃асмим̣ д̣а̄хаке авиджджама̄непи асаниагги ва̄ патитва̄ д̣ахати, аттанова дхаммата̄йа ут̣т̣хито па̄вако ва̄ д̣ахатийева. нирайанти дит̣т̣хева дхамме имесам̣ дасаннам̣ т̣ха̄на̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ патва̄пи екам̣сена сампара̄йе паттаббам̣ дассетум̣ ‘‘нирайам̣ сопападжджатӣ’’ти вуттам̣.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

маха̄моггалла̄наттхераваттху саттамам̣.