9. ват̣т̣апотакачарийа̄ван̣н̣ана̄

72. наваме магадхе ват̣т̣апотакотиа̄дӣсу айам̣ сан̇кхепаттхо – магадхарат̣т̣хе ан̃н̃атарасмим̣ аран̃н̃аппадесе ват̣т̣акайонийам̣ ниббаттитва̄ ан̣д̣акосам̣ пада̄летва̄ ачираниккхантата̄йа тарун̣о мам̣сапесибхӯто, тато ева аджа̄тапаккхо ват̣т̣акаччха̄пако йада̄ ахам̣ кула̄вакейева хоми.

73. мукхатун̣д̣акена̄харитва̄ти майхам̣ ма̄та̄ аттано мукхатун̣д̣акена ка̄лена ка̄лам̣ гочарам̣ а̄харитва̄ мам̣ посети. тасса̄ пхассена джӣва̄мӣти париседанаттхан̃чева парибха̄ванаттхан̃ча саммадева ка̄лена ка̄лам̣ мамам̣ адхисайанавасена пхусантийа̄ тасса̄ мама ма̄туйа̄ сарӣрасампхассена джӣва̄ми вихара̄ми аттабха̄вам̣ паваттеми. наттхи ме ка̄йикам̣ баланти майхам̣ пана атитарун̣ата̄йа ка̄йасаннисситам̣ балам̣ наттхи.

74. сам̣ваччхарети сам̣ваччхаре сам̣ваччхаре. гимхасамайети гимхака̄ле. суккхаруккхаса̄кха̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̇гхат̣т̣анасамуппаннена аггина̄ тасмим̣ падесе давад̣а̄хо падиппати паджджалати, со татха̄ падӣпито. упагаччхати амха̄канти майхам̣ ма̄та̄питӯнан̃ча̄ти амха̄кам̣ васанат̣т̣ха̄наппадесам̣ аттано патит̣т̣ха̄насса асуддхасса̄пи суддхабха̄вакаран̣ена па̄ванато па̄вакоти ча гатамагге индханасса бхасмабха̄ва̄ваханато кан̣хаваттанӣти ча ладдхана̄мо агги ванаруккхагаччхе даханто ка̄лена ка̄лам̣ упагаччхати.

75. евам̣ упагаманато тада̄пи садда̄йантоти ‘‘дхамадхама’’ити евам̣ саддам̣ каронто, ануравадассанан̃хетам̣ да̄ваггино. маха̄сикхӣти паббатакӯт̣асадиса̄нам̣ индхана̄нам̣ васена махатийо сикха̄ етасса̄ти маха̄сикхӣ. анупуббена ануккамена там̣ аран̃н̃аппадесам̣ джха̄пенто даханто агги мама самӣпат̣т̣ха̄нам̣ упа̄гами.

76. аггивегабхайа̄ти вегена а̄гаччхато аггино бхайена бхӣта̄. тасита̄ти читтутра̄сасамут̣т̣хитена ка̄йасса чхамбхитаттена ча утра̄са̄. ма̄та̄пита̄ти ма̄та̄питаро. атта̄нам̣ паримочайунти аггина̄ анупаддутат̣т̣ха̄нагаманена аттано соттхибха̄вамакам̣су. маха̄сатто хи тада̄ маха̄ген̣д̣укаппама̄н̣о маха̄сарӣро ахоси. там̣ ма̄та̄питаро кеначи упа̄йена гахетва̄ гантум̣ асаккун̣анта̄ аттасинехена ча абхибхуййама̄на̄ путтасинехам̣ чхад̣д̣етва̄ пала̄йим̣су.

77. па̄де паккхе паджаха̄мӣти аттано убхо па̄де убхо паккхе ча бхӯмийам̣ а̄ка̄се ча гаманасадждже каронто паса̄реми ирийа̄ми ва̄йама̄ми. ‘‘пат̣ӣха̄мӣ’’типи па̄т̣хо, веха̄сагаманайогге ка̄тум̣ ӣха̄мӣти аттхо. ‘‘патӣха̄мӣ’’типи пат̣ханти. тассаттхо – па̄де паккхе ча пати висум̣ ӣха̄ми, гаманаттхам̣ ва̄йама̄ми, там̣ пана ва̄йа̄макаран̣аттхамева. касма̄? йасма̄ наттхи ме ка̄йикам̣ балам̣. сохам̣ агатико таттха̄ти со ахам̣ евам̣бхӯто па̄дапаккхавекаллена гаманавирахито ма̄та̄питӯнам̣ апагаманена ва̄ аппат̣исаран̣о, таттха да̄ваггиупаддуте ване, тасмим̣ ва̄ кула̄ваке т̣хитова евам̣ ида̄ни ваттабба̄ка̄рена тада̄ чинтесим̣. дутийан̃четтха аханти нипа̄таматтам̣ дат̣т̣хаббам̣.

78. ида̄ни тада̄ аттано чинтита̄ка̄рам̣ дассетум̣ ‘‘йеса̄ха’’нтиа̄дима̄ха;

таттха йеса̄хам̣ упадха̄веййам̣, бхӣто таситаведхитоти маран̣абхайена бхӣто тато ева читтутра̄сена тасито сарӣракампанена ведхито йесамахам̣ паккхантарам̣ етарахи да̄ваггиупаддуто джаладуггам̣ вийа ман̃н̃ама̄но пависитум̣ упадха̄веййам̣ те мама ма̄та̄питаро мам̣ екакам̣ ева оха̄йа джахитва̄ пакканта̄. катхам̣ ме аджджа ка̄тавети катхам̣ ну кхо майа̄ аджджа ка̄таббам̣, пат̣ипаджджитаббанти аттхо.

евам̣ маха̄сатто итикаттаббата̄саммӯл̣хо хутва̄ т̣хито пуна чинтеси – ‘‘имасмим̣ локе сӣлагун̣о на̄ма аттхи, саччагун̣о на̄ма аттхи, атӣте па̄рамийо пӯретва̄ бодхитале нисӣдитва̄ абхисамбуддха̄ сӣласама̄дхипан̃н̃а̄вимуттивимуттин̃а̄н̣адассанасампанна̄ сачча̄нудайака̄рун̃н̃акхантисаманна̄гата̄ саббасаттесу самаппаваттаметта̄бха̄вана̄ саббан̃н̃убуддха̄ на̄ма аттхи, техи ча пат̣ивиддхо екантаниййа̄нагун̣о дхаммо аттхи, майи ча̄пи екам̣ саччам̣ аттхи. сам̣виджджама̄но еко сабха̄вадхаммо пан̃н̃а̄йати, тасма̄ атӣтабуддхе чева техи пат̣ивиддхагун̣е ча а̄ваджджетва̄ майи виджджама̄нам̣ саччам̣ сабха̄вадхаммам̣ гахетва̄ саччакирийам̣ катва̄ аггим̣ пат̣иккама̄петва̄ аджджа майа̄ аттано чева идха ва̄сӣнам̣ сесапа̄н̣ӣнан̃ча соттхибха̄вам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. евам̣ пана чинтетва̄ маха̄сатто аттано а̄нубха̄ве т̣хатва̄ йатха̄чинтитам̣ пат̣ипаджджи. тена вуттам̣ –

79. ‘‘аттхи локе сӣлагун̣о, саччам̣ сочеййануддайа̄;

тена саччена ка̄ха̄ми, саччакирийамуттамам̣.

80. ‘‘а̄ваджджетва̄ дхаммабалам̣, саритва̄ пуббаке джине;

саччабаламавасса̄йа, саччакирийамака̄саха’’нти.

81. таттха маха̄сатто атӣте париниббута̄нам̣ буддха̄нам̣ гун̣е а̄ваджджетва̄ аттани виджджама̄нам̣ саччасабха̄вам̣ а̄раббха йам̣ га̄тхам̣ ватва̄ тада̄ саччакирийамака̄си, там̣ дассетум̣ ‘‘санти паккха̄’’тиа̄ди вуттам̣.

таттха санти паккха̄ апатана̄ти майхам̣ паккха̄ на̄ма аттхи упалаббханти, но ча кхо сакка̄ етехи уппатитум̣ а̄ка̄сена гантунти апатана̄. санти па̄да̄ аван̃чана̄ти па̄да̄пи ме аттхи, техи пана ван̃читум̣ падава̄рагаманена гантум̣ на сакка̄ти аван̃чана̄. ма̄та̄пита̄ ча никкханта̄ти йе мам̣ ан̃н̃аттха неййум̣, тепи маран̣абхайена мама ма̄та̄питаро никкханта̄. джа̄таведа̄ти аггим̣ а̄лапати. со хи джа̄това ведийати, дхӯмаджа̄лут̣т̣ха̄нена пан̃н̃а̄йати, тасма̄ ‘‘джа̄таведо’’ти вуччати. пат̣иккама̄ти пат̣игаччха ниватта̄ти джа̄таведам̣ а̄н̣а̄пети.

ити маха̄сатто ‘‘саче майхам̣ паккха̄нам̣ аттхибха̄во, те ча паса̄ретва̄ а̄ка̄се апатанабха̄во, па̄да̄нам̣ аттхибха̄во, те ча уккхипитва̄ аван̃чанабха̄во, ма̄та̄питӯнам̣ мам̣ кула̄вакейева чхад̣д̣етва̄ пала̄табха̄во ча саччасабха̄вабхӯто ева, джа̄таведа, етена саччена твам̣ ито пат̣иккама̄’’ти кула̄ваке нипаннова саччакирийам̣ ака̄си. тасса саха саччакирийа̄йа сол̣асакарӣсаматте т̣ха̄не джа̄таведо пат̣икками. пат̣иккаманто ча на джха̄йама̄нова аран̃н̃ам̣ гато, удаке пана опила̄питаукка̄ вийа таттхева нибба̄йи. тена вуттам̣ –

82. ‘‘саха сачче кате майхам̣, маха̄паджджалито сикхӣ;

ваджджеси сол̣асакарӣса̄ни, удакам̣ патва̄ йатха̄ сикхӣ’’ти.

са̄ панеса̄ бодхисаттасса ват̣т̣акайонийам̣ тасмим̣ самайе буддхагун̣а̄нам̣ а̄ваджджанапуббика̄ саччакирийа̄ анан̃н̃аса̄дха̄ран̣а̄ти а̄ха ‘‘саччена ме само наттхи, еса̄ ме саччапа̄рамӣ’’ти. тенева хи тасса т̣ха̄насса сакалепи имасмим̣ каппе аггина̄ анабхибхаванӣйатта̄ там̣ каппат̣т̣хийапа̄т̣иха̄рийам̣ на̄ма джа̄там̣.

евам̣ маха̄сатто саччакирийавасена аттано таттха ва̄сӣнам̣ сатта̄нан̃ча соттхим̣ катва̄ джӣвитапарийоса̄не йатха̄каммам̣ гато.

тада̄ ма̄та̄питаро етарахи ма̄та̄питаро ахесум̣, ват̣т̣акара̄джа̄ пана локана̄тхо.

тасса хет̣т̣ха̄ вуттанайенева сесапа̄рамийопи йатха̄рахам̣ ниддха̄ретабба̄. татха̄ да̄ваггимхи татха̄ бхерава̄ка̄рена аваттхаритва̄ а̄гаччханте тасмим̣ вайе екако хутва̄пи са̄радам̣ ана̄паджджитва̄ сачча̄дидхаммагун̣е буддхагун̣е ча ануссаритва̄ аттано ева а̄нубха̄вам̣ нисса̄йа саччакирийа̄йа таттха ва̄сӣнампи сатта̄нам̣ соттхибха̄ва̄па̄дана̄дайо а̄нубха̄ва̄ вибха̄ветабба̄.

ват̣т̣апотакачарийа̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.