3. айогхарачарийа̄ван̣н̣ана̄

24. татийе айогхарамхи сам̣вад̣д̣хоти амануссаупаддавапариваджджанаттхам̣ чатурассаса̄лавасена кате махати саббаайомайе гехе сам̣вад̣д̣хо. на̄мена̄си айогхароти айогхаре джа̄тасам̣вад̣д̣хабха̄венева ‘‘айогхаракума̄ро’’ти на̄мена па̄кат̣о ахоси.

25-6. тада̄ хи ка̄сиран̃н̃о аггамахесийа̄ пуриматтабха̄ве сапатти ‘‘тава джа̄там̣ джа̄там̣ паджам̣ кха̄деййа’’нти паттханам̣ пат̣т̣хапетва̄ йаккхинийонийам̣ ниббатта̄ ока̄сам̣ лабхитва̄ тасса̄ виджа̄така̄ле две ва̄ре путте кха̄ди. татийава̄ре пана бодхисатто тасса̄ куччхийам̣ пат̣исандхим̣ ган̣хи. ра̄джа̄ ‘‘девийа̄ джа̄там̣ джа̄там̣ паджам̣ ека̄ йаккхинӣ кха̄дати, ким̣ ну кхо ка̄табба’’нти мануссехи саммантетва̄ ‘‘аманусса̄ на̄ма айогхарасса бха̄йанти, айогхарам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вутте камма̄ре а̄н̣а̄петва̄ тхамбхе а̄дим̣ катва̄ айомайехева саббагехасамбха̄рехи чатурассаса̄лам̣ махантам̣ айогхарам̣ нит̣т̣ха̄петва̄ парипаккагаббхам̣ девим̣ таттха ва̄сеси. са̄ таттха дхан̃н̃апун̃н̃алаккхан̣ам̣ путтам̣ виджа̄йи. ‘‘айогхаракума̄ро’’твевасса на̄мам̣ карим̣су. там̣ дха̄тӣнам̣ датва̄ махантам̣ а̄раккхам̣ сам̣видахитва̄ ра̄джа̄ девим̣ антепурам̣ а̄неси. йаккхинӣпи удакава̄рам̣ гантва̄ вессаван̣асса удакам̣ вахантӣ джӣвитаккхайам̣ патта̄.

маха̄сатто айогхарейева вад̣д̣хитва̄ вин̃н̃утам̣ патто, таттхева саббасиппа̄ни угган̣хи. ра̄джа̄ путтам̣ сол̣асавассуддесикам̣ видитва̄ ‘‘раджджамасса дасса̄мӣ’’ти амачче а̄н̣а̄песи – ‘‘путтам̣ ме а̄нетха̄’’ти. те ‘‘са̄дху, дева̄’’ти нагарам̣ алан̇ка̄ра̄петва̄ сабба̄лан̇ка̄равибхӯситам̣ ман̇галава̄ран̣ам̣ а̄да̄йа таттха гантва̄ кума̄рам̣ алан̇каритва̄ хаттхиккхандхе нисӣда̄петва̄ нагарам̣ падаккхин̣ам̣ ка̄ретва̄ ран̃н̃о дассесум̣. маха̄сатто ра̄джа̄нам̣ вандитва̄ ат̣т̣ха̄си. ра̄джа̄ тасса сарӣрасобхам̣ олокетва̄ балавасинехена там̣ а̄лин̇гитва̄ ‘‘аджджева ме путтам̣ абхисин̃чатха̄’’ти амачче а̄н̣а̄песи. маха̄сатто питарам̣ вандитва̄ ‘‘на майхам̣ раджджена аттхо, ахам̣ паббаджисса̄ми, паббаджджам̣ ме ануджа̄на̄тха̄’’ти а̄ха. тена вуттам̣ ‘‘дуккхена джӣвито ладдхо’’тиа̄ди.

таттха дуккхена̄ти, та̄та, тава бха̄тика̄ две ека̄йа йаккхинийа̄ кха̄дита̄, туйхам̣ пана тато амануссабхайато нива̄ран̣аттхам̣ катена дуккхена махата̄ а̄йа̄сена джӣвито ладдхо. сам̣пӣл̣е патипоситоти на̄на̄видха̄йа амануссараккха̄йа самба̄дхе айогхаре виджа̄йанака̄лато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва сол̣асавассуппаттийа̄ самба̄дхе сам̣вад̣д̣хитоти аттхо. аджджева, путта, пат̣ипаджджа, кевалам̣ васудхам̣ иманти кан̃чанама̄ла̄лан̇катасса сетаччхаттасса хет̣т̣ха̄ ратанара̄симхи т̣хапетва̄ тӣхи сан̇кхехи абхисин̃чийама̄но имам̣ куласантакам̣ кевалам̣ сакалам̣ самуддапарийантам̣ татойева саха рат̣т̣хехӣти сарат̣т̣хакам̣ саха нигамехи маха̄га̄мехӣти санигамам̣ апаримитена парива̄раджанена саддхим̣ саджанам̣ имам̣ васудхам̣ маха̄патхавим̣ аджджева, путта, пат̣ипаджджа, раджджам̣ ка̄рехӣти аттхо. вандитва̄ кхаттийам̣. ан̃джалим̣ паггахетва̄на, идам̣ вачанамабравинти кхаттийам̣ ка̄сира̄джа̄нам̣ мама питарам̣ вандитва̄ тасса ан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ идам̣ вачанам̣ абха̄сим̣.

27. йе кечи махийа̄ сатта̄ти имисса̄ маха̄патхавийа̄ йе кечи сатта̄ на̄ма. хӣнамуккат̣т̣хамаджджхима̄ти ла̄мака̄ чева уттама̄ ча, убхиннам̣ вемаджджхе бхаватта̄ маджджхима̄ ча. саке гехети саббе те саке гехе. сакан̃а̄тибхӣти сакехи н̃а̄тӣхи саммодама̄на̄ виссат̣т̣ха̄ ануккан̣т̣хита̄ йатха̄вибхавам̣ вад̣д̣ханти.

28. идам̣ локе уттарийанти идам̣ пана имасмим̣ локе асадисам̣, майхам̣ ева а̄вен̣икам̣. ким̣ пана там̣ сам̣пӣл̣е мама посананти самба̄дхе мама сам̣вад̣д̣ханам̣. татха̄ хи айогхарамхи сам̣вад̣д̣хо, аппабхе чандасӯрийети чандасӯрийа̄нам̣ пабха̄рахите айогхаре сам̣вад̣д̣хомхӣти сам̣вад̣д̣хо амхи.

29. пӯтикун̣апасампун̣н̣а̄ти пӯтигандхана̄наппака̄ракун̣апасампун̣н̣а̄ гӯтханирайасадиса̄. ма̄ту куччхито джӣвитасам̣сайе ваттама̄не катхам̣ муччитва̄ никкхамитва̄. тато гхоратарети татопи габбхава̄сато да̄рун̣атаре, ависсат̣т̣хава̄сена дуккхе. паккхиттайогхарети паккхитто айогхаре, бандхана̄га̄ре т̣хапито вийа ахосинти дассети.

30. йадиханти еттха йадӣти нипа̄таматтам̣. та̄дисанти йа̄дисам̣ пуббе вуттам̣, та̄дисам̣ парамада̄рун̣ам̣ дуккхам̣ патва̄ ахам̣ раджджесу йади раджджа̄ми йади рамисса̄ми, евам̣ санте па̄па̄нам̣ ла̄мака̄нам̣ нихӣнапуриса̄нам̣ уттамо нихӣнатамо сийам̣.

31. уккан̣т̣хитомхи ка̄йена̄ти апаримуттагаббхава̄са̄дина̄ пӯтика̄йена уккан̣т̣хито ниббинно амхи. радждженамхи анаттхикоти радждженапи анаттхико амхи. йаккхинийа̄ хаттхато муттопи хи на̄хам̣ аджара̄маро, ким̣ ме раджджена, раджджан̃хи на̄ма саббесам̣ анаттха̄нам̣ саннипа̄тат̣т̣ха̄нам̣, таттха т̣хитака̄лато пат̣т̣ха̄йа дунниккхамам̣ хоти, тасма̄ там̣ анупагантва̄ ниббутим̣ парийесиссам̣, йаттха мам̣ маччу на маддийети йаттха т̣хитам̣ мам̣ маха̄сено маччура̄джа̄ на маддийе на оттхареййа на абхибхавеййа, там̣ ниббутим̣ аматамаха̄нибба̄нам̣ парийесисса̄мӣти.

32. ева̄хам̣ чинтайитва̄на̄ти евам̣ имина̄ вуттаппака̄рена на̄наппака̄рам̣ сам̣са̄ре а̄дӣнавам̣ паччавеккхан̣ена нибба̄не а̄нисам̣садассанена ча йонисо чинтетва̄. вираванте маха̄джанети майа̄ виппайогадуккха̄саханена вираванте паридеванте ма̄та̄питуппамукхе маханте джане. на̄гова бандханам̣ чхетва̄ти йатха̄ на̄ма маха̄бало хаттхина̄го дуббалатарам̣ раджджубандханам̣ сукхенева чхиндати, евамева н̃а̄тисан̇га̄дибхедасса тасмим̣ джане тан̣ха̄бандханасса чхинданена бандханам̣ чхетва̄ ка̄нанасан̇кха̄там̣ маха̄ванам̣ паббаджджӯпагаманавасена па̄висим̣. оса̄нага̄тха̄ вуттаттха̄ ева.

таттха ча маха̄сатто аттано паббаджджа̄дхиппа̄йам̣ джа̄нитва̄ ‘‘та̄та, ким̣ка̄ран̣а̄ паббаджасӣ’’ти ран̃н̃а̄ вутто ‘‘дева, ахам̣ ма̄тукуччхимхи даса ма̄се гӯтханирайе вийа васитва̄ ма̄ту куччхито никкханто йаккхинийа̄ бхайена сол̣асавасса̄ни бандхана̄га̄ре васанто бахи олокетумпи на лабхим̣, уссаданирайе паккхитто вийа ахосим̣, йаккхинито муттопи аджара̄маро на хоми, маччу на̄меса на сакка̄ кеначи джинитум̣, бхаве уккан̣т̣хитомхи, йа̄ва ме бйа̄дхиджара̄маран̣а̄ни на̄гаччханти, та̄вадева паббаджитва̄ дхаммам̣ чарисса̄ми, алам̣ ме раджджена, ануджа̄на̄хи мам̣, дева, паббаджиту’’нти ватва̄ –

‘‘йамекараттим̣ пат̣хамам̣, габбхе васати ма̄н̣аво;

аббхут̣т̣хитова со йа̄ти, са гаччхам̣ на ниваттатӣ’’ти. (джа̄. 1.15.363) –

а̄дина̄ чатувӣсатийа̄ га̄тха̄хи питу дхаммам̣ десетва̄ ‘‘маха̄ра̄джа, тумха̄кам̣ раджджам̣ тумха̄камева хоту, на майхам̣ имина̄ аттхо, тумхехи саддхим̣ катхентейева бйа̄дхиджара̄маран̣а̄ни а̄гаччхеййум̣, тит̣т̣хатха тумхе’’ти ватва̄ айада̄мам̣ чхиндитва̄ маттахаттхӣ вийа, кан̃чанапан̃джарам̣ бхиндитва̄ сӣхапотако вийа, ка̄ме паха̄йа ма̄та̄питаро вандитва̄ никкхами. атхасса пита̄ ‘‘айам̣ на̄ма кума̄ро паббаджитука̄мо, киман̇гам̣ пана̄хам̣, мама̄пи раджджена аттхо наттхӣ’’ти раджджам̣ паха̄йа тена саддхим̣ ева никкхами. тасмим̣ никкхаманте девӣпи амачча̄пи бра̄хман̣агахапатика̄дайопӣти сакаланагарава̄сино бхоге чхад̣д̣етва̄ никкхамим̣су. сама̄гамо маха̄ ахоси, париса̄ два̄дасайоджаника̄ джа̄та̄, те а̄да̄йа маха̄сатто химавантам̣ па̄виси.

сакко девара̄джа̄ тасса никкхантабха̄вам̣ н̃атва̄ виссакаммам̣ песетва̄ два̄дасайоджана̄йа̄мам̣ саттайоджанавиттха̄рам̣ ассамападам̣ ка̄реси, саббе ча паббаджитапариккха̄ре пат̣ийа̄да̄песи. идха маха̄саттасса паббаджджа̄ ча ова̄дада̄нан̃ча брахмалокапара̄йаната̄ ча париса̄йа самма̄ пат̣ипатти ча сабба̄ маха̄говиндачарийа̄йам̣ (чарийа̄. 1.37 а̄дайо) вуттанайенева ведитабба̄.

тада̄ ма̄та̄питаро маха̄ра̄джакула̄ни ахесум̣, париса̄ буддхапариса̄, айогхарапан̣д̣ито локана̄тхо.

тасса сесапа̄раминиддха̄ран̣а̄ а̄нубха̄вавибха̄вана̄ ча хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитабба̄ти.

айогхарачарийа̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.