2. соманассачарийа̄ван̣н̣ана̄
7. дутийе индапаттхе пуруттамети евам̣на̄маке нагараваре. ка̄митоти ма̄та̄питуа̄дӣхи ‘‘ахо вата еко путто уппаджджеййа̄’’ти евам̣ чирака̄ле паттхито. дайитоти пийа̄йито. соманассоти виссутоти ‘‘соманассо’’ти евам̣ пака̄сана̄мо.
8. сӣлава̄ти дасакусалакаммапатхасӣлена чева а̄ча̄расӣлена ча саманна̄гато. гун̣асампанноти саддха̄ба̄хусачча̄дигун̣ехи упето, парипун̣н̣о ва̄. калйа̄н̣апат̣ибха̄нава̄ти там̣там̣итикаттаббаса̄дханена упа̄йакосалласан̇кха̄тена ча сундарена пат̣ибха̄нена саманна̄гато. вуд̣д̣ха̄пача̄йӣти ма̄та̄питаро куле джет̣т̣ха̄ти евам̣ йе джа̄тивуд̣д̣ха̄, йе ча сӣла̄дигун̣ехи вуд̣д̣ха̄, тесам̣ апача̄йанасӣло. хирӣма̄ти па̄паджигуччханалаккхан̣а̄йа хирийа̄ саманна̄гато. сан̇гахесу ча ковидоти да̄напийавачанааттхачарийа̄сама̄наттата̄сан̇кха̄техи чатӯхи сан̇гахаваттхӯхи йатха̄рахам̣ сатта̄нам̣ сан̇ган̣ханесу кусало. еварӯпо рен̣усса на̄ма курура̄джасса путто соманассоти виссуто йада̄ хомӣти самбандхо.
9. тасса ран̃н̃о патикароти тена курура̄джена пати абхиккхан̣ам̣ упакаттаббабха̄вена патикаро валлабхо. кухаката̄пасоти асантагун̣асамбха̄ваналаккхан̣ена кохан̃н̃ена джӣвитакаппанако еко та̄пасо, тасса ран̃н̃о сакка̄таббо ахоси. а̄ра̄манти пхала̄ра̄мам̣, йаттха ел̣а̄лукала̄букумбхан̣д̣атипуса̄диваллипхала̄ни чева тан̣д̣улеййака̄диса̄кан̃ча ропӣйати. ма̄ла̄ваччханти джа̄тиатимуттака̄дипуппхагаччхам̣, тена пуппха̄ра̄мам̣ дассети. еттха ча а̄ра̄мам̣ катва̄ таттха ма̄ла̄ваччхан̃ча йатха̄вуттапхалаваччхан̃ча ропетва̄ тато ладдхадханам̣ сам̣харитва̄ т̣хапенто джӣватӣти аттхо ведитаббо.
татра̄йам̣ анупуббикатха̄ – тада̄ маха̄раккхито на̄ма та̄пасо пан̃часатата̄пасапарива̄ро химаванте васитва̄ лон̣амбиласеванаттха̄йа джанападача̄рикам̣ чаранто индапаттханагарам̣ патва̄ ра̄джуййа̄не васитва̄ сапарисо пин̣д̣а̄йа чаранто ра̄джадва̄рам̣ па̄пун̣и. ра̄джа̄ исиган̣ам̣ дисва̄ ирийа̄патхе пасанно алан̇катамаха̄тале нисӣда̄петва̄ пан̣ӣтена̄ха̄рена паривиситва̄ ‘‘бханте, имам̣ васса̄раттам̣ мама уййа̄нейева васатха̄’’ти ватва̄ техи саддхим̣ уййа̄нам̣ гантва̄ васанат̣т̣ха̄на̄ни ка̄ретва̄ паббаджитапариккха̄ре датва̄ никкхами. тато пат̣т̣ха̄йа саббепи те ра̄джанивесане бхун̃джанти.
ра̄джа̄ пана апуттако путте паттхети, путта̄ нуппаджджанти. васса̄раттаччайена маха̄раккхито ‘‘химавантам̣ гамисса̄ма̄’’ти ра̄джа̄нам̣ а̄пуччхитва̄ ран̃н̃а̄ катасакка̄расамма̄но никкхамитва̄ антара̄магге маджджханхикасамайе магга̄ оккамма екасса сандаччха̄йасса руккхасса хет̣т̣ха̄ сапарисо нисӣди. та̄паса̄ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ – ‘‘ра̄джа̄ апуттако, са̄дху ватасса саче ра̄джапуттам̣ лабхеййа̄’’ти. маха̄раккхито там̣ катхам̣ сутва̄ ‘‘бхависсати ну кхо ран̃н̃о путто, уда̄ху но’’ти упадха̄ренто ‘‘бхависсатӣ’’ти н̃атва̄ ‘‘ма̄ тумхе чинтайиттха, аджджа паччӯсака̄ле еко девапутто чавитва̄ ран̃н̃о аггамахесийа̄ куччхимхи ниббаттиссатӣ’’ти а̄ха.
там̣ сутва̄ еко кӯт̣аджат̣ило ‘‘ида̄ни ра̄джакулӯпако бхависса̄мӣ’’ти чинтетва̄ та̄паса̄нам̣ гаманака̄ле гила̄на̄лайам̣ катва̄ нипаджджитва̄ ‘‘ехи гаччха̄ма̄’’ти вутте ‘‘на саккомӣ’’ти а̄ха. маха̄раккхито тасса нипаннака̄ран̣ам̣ н̃атва̄ ‘‘йада̄ саккоси, тада̄ а̄гаччхеййа̄сӣ’’ти исиган̣ам̣ а̄да̄йа химавантамева гато. кухако ниваттитва̄ вегена гантва̄ ра̄джадва̄ре т̣хатва̄ ‘‘маха̄раккхитасса упат̣т̣ха̄ката̄пасо а̄гато’’ти ран̃н̃о а̄роча̄петва̄ ран̃н̃а̄ вегена паккоса̄пито па̄са̄дам̣ абхируйха пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. ра̄джа̄ там̣ вандитва̄ екамантам̣ нисинно исӣнам̣ а̄рогйам̣ пуччхитва̄ ‘‘бханте, атикхиппам̣ ниваттиттха, кенаттхена а̄гататтха̄’’ти а̄ха.
маха̄ра̄джа, исиган̣о сукханисинно ‘‘са̄дху ватасса саче ран̃н̃о вам̣са̄нураккхако путто уппаджджеййа̄’’ти катхам̣ самут̣т̣ха̄песи. ахам̣ там̣ катхам̣ сутва̄ ‘‘бхависсати ну кхо ран̃н̃о путто, уда̄ху но’’ти диббачаккхуна̄ олокенто ‘‘махиддхико девапутто чавитва̄ аггамахесийа̄ судхамма̄йа куччхимхи ниббаттиссатӣ’’ти дисва̄ ‘‘аджа̄нанта̄ габбхам̣ на̄сеййум̣, а̄чиккхисса̄ми та̄ва на’’нти тумха̄кам̣ катханаттха̄йа а̄гато, катхитам̣ во майа̄, гаччха̄маха’’нти. ра̄джа̄ ‘‘бханте, на сакка̄ ганту’’нти хат̣т̣хатут̣т̣хо пасанначитто кухаката̄пасам̣ уййа̄нам̣ нетва̄ васанат̣т̣ха̄нам̣ сам̣видахитва̄ ада̄си. со тато пат̣т̣ха̄йа ра̄джакуле бхун̃джанто васати, ‘‘диббачаккхуко’’твевасса на̄мам̣ ахоси.
тада̄ бодхисатто та̄ватим̣сабхаванато чавитва̄ таттха пат̣исандхим̣ ган̣хи, джа̄тасса ча на̄маггахан̣адивасе ‘‘соманассо’’ти на̄мам̣ карим̣су. со кума̄рапариха̄рена вад̣д̣хати. кухаката̄пасопи уййа̄насса екапассе на̄наппака̄рам̣ сӯпеййаса̄кан̃ча пхалаваллиа̄дайо ча ропетва̄ пан̣н̣ика̄нам̣ хаттхе виккин̣анто дханам̣ сам̣харати. атха бодхисаттасса саттавассикака̄ле ран̃н̃о паччанто купито. со ‘‘та̄та, диббачаккхута̄пасе ма̄ памаджджа̄’’ти кума̄рам̣ пат̣иччха̄петва̄ паччантам̣ вӯпасаметум̣ гато.
10-13. атхекадивасам̣ кума̄ро ‘‘джат̣илам̣ пассисса̄мӣ’’ти уййа̄нам̣ гантва̄ кӯт̣аджат̣илам̣ екам̣ гандхикака̄са̄вам̣ нива̄сетва̄ екам̣ па̄рупитва̄ убхохи хаттхехи две гхат̣е гахетва̄ са̄каваттхусмим̣ удакам̣ син̃чантам̣ дисва̄ ‘‘айам̣ кӯт̣аджат̣ило аттано саман̣адхаммам̣ акатва̄ пан̣н̣икакаммам̣ каротӣ’’ти н̃атва̄ ‘‘ким̣ кароси пан̣н̣икагахапатика̄’’ти там̣ ладжджа̄петва̄ авандитва̄ ева никкхами.
кӯт̣аджат̣ило ‘‘айам̣ ида̄нева еварӯпо, паччха̄ ‘ко джа̄на̄ти ким̣ кариссатӣ’ти ида̄нева нам̣ на̄сетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти чинтетва̄ ран̃н̃о а̄гаманака̄ле па̄са̄н̣апхалакам̣ екамантам̣ кхипитва̄ па̄нӣйагхат̣ам̣ бхиндитва̄ пан̣н̣аса̄ла̄йа тин̣а̄ни викиритва̄ сарӣрам̣ телена маккхетва̄ пан̣н̣аса̄лам̣ пависитва̄ сасӣсам̣ па̄рупитва̄ маха̄дуккхаппатто вийа ман̃че нипаджджи. ра̄джа̄ а̄гантва̄ нагарам̣ падаккхин̣ам̣ катва̄ нивесанам̣ апависитва̄ва ‘‘мама са̄микам̣ диббачаккхукам̣ пассисса̄мӣ’’ти пан̣н̣аса̄ладва̄рам̣ гантва̄ там̣ виппака̄рам̣ дисва̄ ‘‘ким̣ ну кхо ета’’нти анто пависитва̄ там̣ нипаннакам̣ дисва̄ па̄де паримаджджанто пуччхи – ‘‘кена, твам̣ бханте, евам̣ вихет̣хито, камаджджа йамалокам̣ неми, там̣ ме сӣгхам̣ а̄чиккха̄’’ти.
там̣ сутва̄ кӯт̣аджат̣ило ниттхунанто ут̣т̣ха̄йа дит̣т̣хо, маха̄ра̄джа, твам̣ ме, пасситва̄ тайи висса̄сена ахам̣ имам̣ виппака̄рам̣ патто, тава путтенамхи евам̣ вихет̣хитоти. там̣ сутва̄ ра̄джа̄ чорагха̄таке а̄н̣а̄песи – ‘‘гаччхатха кума̄расса сӣсам̣ чхиндитва̄ сарӣран̃часса кхан̣д̣а̄кхан̣д̣икам̣ чхиндитва̄ ратхийа̄ ратхийам̣ викиратха̄’’ти. те ма̄тара̄ алан̇каритва̄ аттано ан̇ке нисӣда̄питам̣ кума̄рам̣ а̄кад̣д̣хим̣су – ‘‘ран̃н̃а̄ те вадхо а̄н̣атто’’ти. кума̄ро маран̣абхайатаджджито ма̄ту ан̇като вут̣т̣ха̄йа – ‘‘ран̃н̃о мам̣ дассетха, санти ра̄джакичча̄нӣ’’ти а̄ха. те кума̄расса вачанам̣ сутва̄ ма̄ретум̣ ависаханта̄ гон̣ам̣ вийа раджджуйа̄ парикад̣д̣ханта̄ нетва̄ ран̃н̃о дассесум̣. тена вуттам̣ ‘‘тамахам̣ дисва̄на кухака’’нтиа̄ди.
таттха тхусара̄сим̣ва атан̣д̣уланти тан̣д̣улакан̣ехи вирахитам̣ тхусара̄сим̣ вийа, думам̣ва руккхам̣ вийа, анто маха̄сусирам̣. кадалим̣ва аса̄ракам̣ сӣла̄диса̄рарахитам̣ та̄пасам̣ ахам̣ дисва̄ наттхи имасса сатам̣ са̄дхӯнам̣ джха̄на̄дидхаммо. касма̄? са̄ман̃н̃а̄ саман̣абха̄ва̄ сӣламаттатопи апагато парихӣно айам̣, татха̄ хи айам̣ хирӣсуккадхаммаджахито паджахитахирисан̇кха̄тасуккадхаммо. джӣвитавуттика̄ран̣а̄ти ‘‘кевалам̣ джӣвитассева хету айам̣ та̄пасалин̇гена чаратӣ’’ти чинтесинти дассети. парантихӣти паранто паччанто нива̄сабхӯто етесам̣ аттхӣти парантино, сӣмантарикава̄сино. техи парантӣхи ат̣авикехи паччантадесо кхобхито ахоси. там̣ паччантакопам̣ ниседхетум̣ вӯпасаметум̣ гаччханто мама пита̄ курура̄джа̄ ‘‘та̄та соманассакума̄ра, майхам̣ са̄микам̣ уггата̄панам̣ гхоратапам̣ парамасантиндрийам̣ джат̣илам̣ ма̄ памаджджи. со хи амха̄кам̣ саббака̄мададо, тасма̄ йадиччхакам̣ читтаручийам̣ тасса читта̄нукӯлам̣ паваттехи ануваттехӣ’’ти тада̄ мам̣ ануса̄сӣти дассети.
14. тамахам̣ гантва̄нупат̣т̣ха̄нанти питу вачанам̣ анатикканто там̣ кӯт̣ата̄пасам̣ упат̣т̣ха̄наттхам̣ гантва̄ там̣ са̄каваттхусмим̣ удакам̣ а̄син̃чантам̣ дисва̄ ‘‘пан̣н̣ико айа’’нти ча н̃атва̄ каччи те, гахапати, кусаланти, гахапати, те сарӣрасса каччи кусалам̣ кусаламева, татха̄ хи са̄каваттхусмим̣ удакам̣ а̄син̃часи. ким̣ ва̄ тава хиран̃н̃ам̣ ва̄ суван̣н̣ам̣ ва̄ а̄харӣйату, татха̄ хи пан̣н̣икавуттим̣ анутит̣т̣хасӣти идам̣ вачанам̣ абха̄сим̣.
15. тена со купито а̄сӣти тена майа̄ вуттагахапатива̄дена со ма̄наниссито ма̄нам̣ аллӣно кухако майхам̣ купито куддхо ахоси. куддхо ча сама̄но ‘‘гха̄та̄пеми тувам̣ аджджа, рат̣т̣ха̄ пабба̄джайа̄ми ва̄’’ти а̄ха.
таттха тувам̣ аджджа̄ти, твам̣ аджджа, ида̄нийева ран̃н̃о а̄гатака̄лети аттхо.
16. ниседхайитва̄ паччантанти паччантам̣ вӯпасаметва̄ нагарам̣ апавит̣т̣хо тан̇кхан̣ан̃н̃ева уййа̄нам̣ гантва̄ кухакам̣ кухаката̄пасам̣ каччи те, бханте, кхаманӣйам̣, самма̄но те паваттитоти кума̄рена те самма̄но паваттито ахоси.
17. кума̄ро йатха̄ на̄сийоти йатха̄ кума̄ро на̄сийо на̄сетаббо гха̄та̄петаббо, татха̄ со па̄по тасса ран̃н̃о а̄чиккхи. а̄н̣а̄песӣти майхам̣ са̄мике имасмим̣ диббачаккхута̄пасе сати ким̣ мама на ниппхаджджати, тасма̄ путтена ме аттхо наттхи, татопи айамева сеййоти чинтетва̄ а̄н̣а̄песи.
18. кинти? сӣсам̣ таттхева чхиндитва̄ти йасмим̣ т̣ха̄не там̣ кума̄рам̣ пассатха, таттхева тасса сӣсам̣ чхиндитва̄ сарӣран̃часса катва̄на чатукхан̣д̣икам̣ чатуро кхан̣д̣е катва̄ ратхийа̄ ратхийам̣ нӣйанта̄ вӣтхито вӣтхим̣ виккхипанта̄ дассетха. касма̄? са̄ гати джат̣илахӣл̣ита̄ти йехи айам̣ джат̣ило хӣл̣ито, тесам̣ джат̣илахӣл̣ита̄нам̣ са̄ гати са̄ ниппхатти со випа̄коти. джат̣илахӣл̣ита̄ти ва̄ джат̣илахӣл̣анахету са̄ тасса ниппхаттӣти еван̃четтха аттхо дат̣т̣хаббо.
19. таттха̄ти тасса ран̃н̃о а̄н̣а̄йам̣, тасмим̣ ва̄ та̄пасасса парибхаве. ка̄ран̣ика̄ти гха̄така̄, чорагха̄така̄ти аттхо. чан̣д̣а̄ти курӯра̄. лудда̄ти суда̄рун̣а̄. ака̄рун̣а̄ти тассева вевачанам̣ катам̣. ‘‘акарун̣а̄’’типи па̄л̣и, никкарун̣а̄ти аттхо. ма̄ту ан̇ке нисиннасса̄ти мама ма̄ту судхамма̄йа девийа̄ уччхан̇ге нисиннасса. ‘‘нисиннасса̄’’ти ана̄даре са̄мивачанам̣. а̄кад̣д̣хитва̄ найанти манти ма̄тара̄ алан̇каритва̄ аттано ан̇ке нисӣда̄питам̣ мам̣ ра̄джа̄н̣а̄йа те чорагха̄така̄ гон̣ам̣ вийа раджджуйа̄ а̄кад̣д̣хитва̄ а̄гха̄танам̣ найанти. кума̄ре пана нӣйама̄не да̄сиган̣апаривута̄ саддхим̣ ородхехи судхамма̄ девӣ на̄гара̄пи ‘‘майам̣ нирапара̄дхам̣ кума̄рам̣ ма̄ретум̣ на дасса̄ма̄’’ти тена саддхим̣йева агамам̣су.
20. бандхатам̣ га̄л̣хабандхананти га̄л̣хабандханам̣ бандханта̄нам̣ тесам̣ ка̄ран̣икапуриса̄нам̣. ра̄джакирийа̄ни аттхи мети майа̄ ран̃н̃о ваттабба̄ни ра̄джакичча̄ни аттхи. тасма̄ ран̃н̃о дассетха мам̣ кхиппанти тесам̣ ахам̣ евам̣ вачанам̣ авачам̣.
21. ран̃н̃о дассайим̣су, па̄пасса па̄пасевиноти аттана̄ па̄пасӣласса ла̄мака̄ча̄расса кӯт̣ата̄пасасса севанато па̄пасевино ран̃н̃о мам̣ дассайим̣су. дисва̄на там̣ сан̃н̃а̄песинти там̣ мама питарам̣ курура̄джа̄нам̣ пасситва̄ ‘‘касма̄ мам̣, дева, ма̄ра̄песӣ’’ти ватва̄ тена ‘‘касма̄ ча пана твам̣ майхам̣ са̄микам̣ диббачаккхута̄пасам̣ гахапатива̄дена самуда̄чари. идан̃чидан̃ча виппака̄рам̣ карӣ’’ти вутте ‘‘дева, гахапатин̃н̃ева ‘гахапатӣ’ти вадантасса ко майхам̣ досо’’ти ватва̄ тасса на̄на̄видха̄ни ма̄ла̄ваччха̄ни ропетва̄ пуппхапан̣н̣апхала̄пхала̄дӣнам̣ виккин̣анам̣ хаттхато часса та̄ни девасикам̣ виккин̣антехи ма̄ла̄ка̄рапан̣н̣икехи саддаха̄петва̄ ‘‘ма̄ла̄ваттхупан̣н̣аваттхӯни упадха̄ретха̄’’ти ватва̄ пан̣н̣аса̄лан̃часса пависитва̄ пуппха̄дивиккийаладдхам̣ каха̄пан̣акабхан̣д̣икам̣ аттано пурисехи нӣхара̄петва̄ ра̄джа̄нам̣ сан̃н̃а̄песим̣ тасса кӯт̣ата̄пасабха̄вам̣ джа̄на̄песим̣. маман̃ча васама̄найинти тена сан̃н̃а̄панена ‘‘саччам̣ кхо пана кума̄ро вадати, айам̣ кӯт̣ата̄пасо пуббе аппиччхо вийа хутва̄ ида̄ни маха̄париггахо джа̄то’’ти йатха̄ тасмим̣ ниббинно мама васе ваттати, евам̣ ра̄джа̄нам̣ мама васама̄несим̣.
тато маха̄сатто ‘‘еварӯпасса ба̄ласса ран̃н̃о сантике васанато химавантам̣ пависитва̄ паббаджитум̣ йутта’’нти чинтетва̄ ра̄джа̄нам̣ а̄пуччхи – ‘‘на ме, маха̄ра̄джа, идха ва̄сена аттхо, ануджа̄на̄тха мам̣ паббаджисса̄мӣ’’ти. ра̄джа̄ ‘‘та̄та, майа̄ анупадха̄ретва̄ва те вадхо а̄н̣атто, кхама майхам̣ апара̄дха’’нти маха̄саттам̣ кхама̄петва̄ ‘‘аджджева имам̣ раджджам̣ пат̣ипаджджа̄хӣ’’ти а̄ха. кума̄ро ‘‘дева, киматтхи ма̄нусакесу бхогесу, ахам̣ пуббе дӣгхараттам̣ диббабхогасампаттийо анубхавим̣, на таттха̄пи ме сан̇го, паббаджисса̄мева̄хам̣, на та̄дисасса ба̄ласса паранеййабуддхино сантике васа̄мӣ’’ти ватва̄ там̣ оваданто –
‘‘анисамма катам̣ каммам̣, анаваттха̄йа чинтитам̣;
бхесаджджассева вебхан̇го, випа̄ко хоти па̄пако.
‘‘нисамма ча катам̣ каммам̣, самма̄ваттха̄йа чинтитам̣;
бхесаджджассева сампатти, випа̄ко хоти бхадрако.
‘‘аласо гихӣ ка̄мабхогӣ на са̄дху, асан̃н̃ато паббаджито на са̄дху;
ра̄джа̄ на са̄дху анисаммака̄рӣ, йо пан̣д̣ито кодхано там̣ на са̄дху.
‘‘нисамма кхаттийо кайира̄, на̄нисамма дисампати;
нисаммака̄рино ра̄джа, йасо китти ча вад̣д̣хати.
‘‘нисамма дан̣д̣ам̣ пан̣айеййа иссаро, вега̄ катам̣ таппати бхӯмипа̄ла;
самма̄пан̣ӣдхӣ ча нарасса аттха̄, ана̄нутаппа̄ те бхаванти паччха̄.
‘‘ана̄нутаппа̄ни хи йе каронти, вибхаджджа камма̄йатана̄ни локе;
вин̃н̃уппасаттха̄ни сукхудрайа̄ни, бхаванти буддха̄нумата̄ни та̄ни.
‘‘а̄гаччхум̣ дова̄рика̄ кхаггабандха̄, ка̄са̄вийа̄ ханту мамам̣ джанинда;
ма̄тун̃ча ан̇касмимахам̣ нисинно, а̄кад̣д̣хито сахаса̄ техи дева.
‘‘кат̣укан̃хи самба̄дхам̣ сукиччхам̣ патто, мадхурампийам̣ джӣвитам̣ ладдха ра̄джа;
киччхенахам̣ аджджа вадха̄ памутто, паббаджджамева̄бхиманохамасмӣ’’ти. (джа̄. 1.15.227-234) –
има̄хи га̄тха̄хи дхаммам̣ десеси.
таттха анисамма̄ти анупадха̄ретва̄. анаваттха̄йа̄ти ававаттхапетва̄. вебхан̇готи випатти. випа̄коти ниппхатти. асан̃н̃атоти асам̣вуто дуссӣло. пан̣айеййа̄ти пат̣т̣хапеййа. вега̄ти вегена сахаса̄. самма̄пан̣ӣдхӣ ча̄ти самма̄пан̣идхина̄, йонисо т̣хапитена читтена ката̄ нарасса аттха̄ паччха̄ ана̄нутаппа̄ бхавантӣти аттхо. вибхаджджа̄ти има̄ни ка̄тум̣ йутта̄ни, има̄ни айутта̄нӣти евам̣ пан̃н̃а̄йа вибхаджитва̄. камма̄йатана̄нӣти камма̄ни. буддха̄нумата̄нӣти пан̣д̣итехи анумата̄ни анаваджджа̄ни хонти. кат̣уканти дуккхам̣ аса̄там̣, самба̄дхам̣ сукиччхам̣ маран̣абхайам̣ паттомхи. ладдха̄ти аттано н̃а̄н̣абалена джӣвитам̣ лабхитва̄. паббаджджамева̄бхиманоти паббаджджа̄бхимукхачитто ева̄хамасми.
евам̣ маха̄саттена дхамме десите ра̄джа̄ девим̣ а̄мантеси – ‘‘деви, твам̣ путтам̣ ниваттехӣ’’ти. девӣпи кума̄расса паббаджджамева рочеси. маха̄сатто ма̄та̄питаро вандитва̄ ‘‘саче майхам̣ досо аттхи, там̣ кхаматха̄’’ти кхама̄петва̄ маха̄джанам̣ а̄пуччхитва̄ химаванта̄бхимукхо агама̄си. гате ча пана маха̄сатте маха̄джано кӯт̣аджат̣илам̣ потхетва̄ джӣвитаккхайам̣ па̄песи. бодхисаттопи сана̄гарехи амаччапа̄рисаджджа̄дӣхи ра̄джапурисехи ассумукхехи анубандхийама̄но те ниваттеси. мануссесу ниваттесу мануссаван̣н̣ена̄гантва̄ девата̄хи нӣто сатта паббатара̄джийо атиккамитва̄ химаванте виссакаммуна̄ ниммита̄йа пан̣н̣аса̄ла̄йа исипаббаджджам̣ паббаджи. тена вуттам̣ –
22. ‘‘со мам̣ таттха кхама̄песи, маха̄раджджам̣ ада̄си ме;
сохам̣ тамам̣ да̄лайитва̄, паббаджим̣ анага̄рийа’’нти.
таттха тамам̣ да̄лайитва̄ти ка̄ма̄дӣнавадассанасса пат̣ипаккхабхӯтам̣ саммохатамам̣ видхамитва̄. паббаджинти упа̄гаччхим̣. анага̄рийанти паббаджджам̣.
23. ида̄ни йадаттхам̣ тада̄ там̣ ра̄джиссарийам̣ париччаттам̣, там̣ дассетум̣ ‘‘на ме десса’’нти оса̄нага̄тхама̄ха. тассаттхо вуттанайова.
евам̣ пана маха̄сатте паббаджите йа̄ва сол̣асавассака̄ла̄ ра̄джакуле парича̄рикавесена девата̄йева нам̣ упат̣т̣хахим̣су. со таттха джха̄на̄бхин̃н̃а̄йо ниббаттетва̄ брахмалокӯпаго ахоси.
тада̄ кухако девадатто ахоси, ма̄та̄ маха̄ма̄йа̄, маха̄раккхитата̄пасо са̄рипуттаттхеро, соманассакума̄ро локана̄тхо.
тасса йудхан̃джайачарийа̄йам̣ (чарийа̄. 3.1 а̄дайо) вуттанайенева даса па̄рамийо ниддха̄ретабба̄. идха̄пи неккхаммапа̄рамӣ атисайаватӣти са̄ ева десанам̣ а̄рул̣ха̄. татха̄ саттавассикака̄ле ева ра̄джакиччесу саматтхата̄, тасса та̄пасасса кӯт̣аджат̣илабха̄вапаригган̣ханам̣, тена пайуттена ран̃н̃а̄ вадхе а̄н̣атте санта̄са̄бха̄во, ран̃н̃о сантикам̣ гантва̄ на̄на̄найехи тасса садосатам̣ аттано ча нирапара̄дхатам̣ маха̄джанасса маджджхе пака̄сетва̄ ран̃н̃о ча паранеййабуддхитам̣ ба̄лабха̄ван̃ча пат̣т̣хапетва̄ тена кхама̄питепи тасса сантике ва̄сато раджджиссарийато ча сам̣вегама̄паджджитва̄ на̄наппака̄рам̣ йа̄чийама̄ненапи хаттхагатам̣ раджджасирим̣ кхел̣апин̣д̣ам̣ вийа чхад̣д̣етва̄ каттхачи алаггачиттена хутва̄ паббаджанам̣, паббаджитва̄ павивека̄ра̄мена хутва̄ начирассева аппакасирена джха̄на̄бхин̃н̃а̄ниббаттананти евама̄дайо маха̄саттасса гун̣а̄нубха̄ва̄ вибха̄ветабба̄ти.
соманассачарийа̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.