7. сакачинтанийавагго
1. сакачинтанийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
паванам̣ ка̄нанам̣ дисва̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато сакачинтанийаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто випассисса бхагавато ка̄ле екасмим̣ кулагехе ниббатто вуддхиманва̄йа тасса бхагавато а̄йупарийоса̄не уппанно дхарама̄нам̣ бхагавантам̣ апа̄пун̣итва̄ париниббутака̄ле исипаббаджджам̣ паббаджитва̄ химаванте васанто вивекам̣ раман̣ӣйам̣ екам̣ ванам̣ патва̄ таттхевека̄йа кандара̄йа пулиначетийам̣ катва̄ бхагавати сан̃н̃ам̣ катва̄ садха̄тукасан̃н̃ан̃ча катва̄ ванапуппхехи пӯджетва̄ намассама̄но паричари. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто двӣсу аггам̣ аггасампаттим̣ агган̃ча чаккаваттисампаттим̣ анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббатто вибхавасампанно саддха̄сампанно саттхари пасӣдитва̄ паббаджитва̄ араха̄ чхал̣абхин̃н̃о ахоси.
1. со аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто паванам̣ ка̄нанам̣ дисва̄тиа̄дима̄ха. таттха павананти пака̄рена ванам̣ паттхат̣ам̣ виттхин̣н̣ам̣ гаханабхӯтанти паванам̣. ка̄нанам̣ авакуччхитам̣ а̄нанам̣ аваханам̣ сататам̣ сӣхабйаггхайаккхараккхасамаддахаттхиассасупан̣н̣аурагехи вихан̇гаган̣асаддакуккут̣акокилехи ва̄ бахаланти ка̄нанам̣, там̣ ка̄нанасан̇кха̄там̣ паванам̣ мануссасаддавирахитатта̄ аппасаддам̣ ниссадданти аттхо. ана̄виланти на а̄вилам̣ упаддаварахитанти аттхо. исӣнам̣ анучин̣н̣анти буддхапаччекабуддхаарахантакхӣн̣а̄савасан̇кха̄та̄нам̣ исӣнам̣ анучин̣н̣ам̣ нисевитанти аттхо. а̄хутӣнам̣ пат̣иггаханти а̄хунам̣ вуччати пӯджа̄сакка̄рам̣ пат̣иггахам̣ гехасадисанти аттхо.
2. тхӯпам̣ катва̄на вел̣уна̄ти вел̣упесика̄хи четийам̣ катва̄ти аттхо. на̄на̄пуппхам̣ самокиринти чампака̄дӣхи анекехи пуппхехи самокирим̣ пӯджесинти аттхо. саммукха̄ вийа самбуддханти саджӣвама̄насса самбуддхасса саммукха̄ ива ниммитам̣ уппа̄дитам̣ четийам̣ ахам̣ абхи висесена вандим̣ пан̣а̄мамака̄синти аттхо. сесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.
сакачинтанийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.
2. авопуппхийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
виха̄ра̄ абхиниккхамма̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато авопуппхийаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто сикхисса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто саддха̄сампанно дхаммам̣ сутва̄ соманассаппатто на̄на̄пуппха̄ни убхохи хаттхехи гахетва̄ буддхасса упари аббхуккири. со тена пун̃н̃ена девамануссесу сам̣саранто саггасампаттин̃ча чаккаваттисампаттин̃ча анубхавитва̄ саббаттха пӯджито имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббато вуддхиппатто са̄сане пасӣдитва̄ паббаджитва̄ начирассева араха̄ ахоси. а̄ самантато ка̄сати диппатӣти а̄ка̄со, тасмим̣ а̄ка̄се пуппха̄нам̣ авакиритатта̄ авопуппхийаттхероти па̄кат̣о.
7. евам̣ паттасантипадо аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто виха̄ра̄ абхиниккхамма̄тиа̄дима̄ха. таттха виха̄ра̄ти висесена харати чатӯхи ирийа̄патхехи апатантам̣ аттабха̄вам̣ а̄харати паваттети еттха̄ти виха̄ро, тасма̄ виха̄ра̄ абхи висесена никкхамма никкхамитва̄. аббхут̣т̣ха̄си ча чан̇камети чан̇каманаттха̄йа сат̣т̣хиратане чан̇каме абхивисесена ут̣т̣ха̄си, абхирухӣти аттхо. чатусаччам̣ пака̄сентоти тасмим̣ чан̇каме чан̇каманто дуккхасамудайаниродхамаггасаччасан̇кха̄там̣ чатусаччам̣ пака̄сенто па̄кат̣ам̣ каронто аматам̣ падам̣ нибба̄нам̣ десенто вибхаджанто утта̄нӣкаронто тасмим̣ чан̇камети самбандхо.
8. сикхисса гираман̃н̃а̄йа, буддхасет̣т̣хасса та̄диноти сет̣т̣хасса та̄дигун̣асаман̇гисса сикхисса буддхасса гирам̣ саддам̣ гхосам̣ ан̃н̃а̄йа джа̄нитва̄. на̄на̄пуппхам̣ гахетва̄на̄ти на̄гапунна̄га̄дианека̄ни пуппха̄ни гахетва̄ а̄харитва̄. а̄ка̄самхи самокиринти чан̇камантасса бхагавато муддхани а̄ка̄се окирим̣ пӯджесим̣.
9. тена каммена двипадинда̄ти двипада̄нам̣ девабрахмаманусса̄нам̣ инда падха̄набхӯта. нара̄сабха нара̄нам̣ а̄сабхабхӯта. паттомхи ачалам̣ т̣ха̄нанти тумха̄кам̣ сантике паббаджитва̄ ачалам̣ т̣ха̄нам̣ нибба̄нам̣ патто амхи бхава̄ми. хитва̄ джайапара̄джайанти диббамануссасампаттисан̇кха̄там̣ джайан̃ча чатура̄па̄йадуккхасан̇кха̄там̣ пара̄джайан̃ча хитва̄ чхад̣д̣етва̄ нибба̄нам̣ паттосмӣти аттхо. сесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.
авопуппхийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматто.
3. пачча̄гаманийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
синдхуйа̄ надийа̄ тӣретиа̄дикам̣ а̄йасмато пачча̄гаманийаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто випассисса бхагавато ка̄ле синдхуйа̄ ган̇га̄йа самӣпе чаккава̄кайонийам̣ ниббатто пуббасамбха̄райуттатта̄ па̄н̣ино акха̄данто сева̄ламева бхаккхайанто чарати. тасмим̣ самайе випассибхагава̄ сатта̄нуггахам̣ каронто таттха агама̄си. тасмим̣ кхан̣е со чаккава̄ко виджджотама̄нам̣ бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо тун̣д̣ена са̄ларуккхато са̄лапуппхам̣ чхиндитва̄ а̄гамма пӯджеси. со тенева читтаппаса̄дена тато чуто девалоке уппанно апара̄парам̣ чхака̄ма̄вачарасампаттим̣ анубхавитва̄ тато чуто мануссалоке уппаджджитва̄ чаккаваттисампаттиа̄дайо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто пуббачаритавасена саттхари пасанно паббаджитва̄ начирассева араха̄ ахоси, чаккава̄ко хутва̄ бхагавантам̣ дисва̄ каттхачи гантва̄ пуппхама̄харитва̄ пӯджитатта̄ пуббапун̃н̃ана̄мена пачча̄гаманийаттхероти па̄кат̣о.
13. аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто синдхуйа̄ надийа̄ тӣретиа̄дима̄ха. сӣти саддам̣ курума̄на̄ дхуна̄ти кампатӣти синдху, надати саддам̣ каронто гаччхатӣти нади. чаккава̄ко ахам̣ тада̄ти чаккам̣ сӣгхам̣ гаччхантам̣ ива удаке ва̄ тхале ва̄ а̄ка̄се ва̄ сӣгхам̣ ва̄ти гаччхатӣти чаккава̄ко. тада̄ випассим̣ бхагавантам̣ дассанака̄ле ахам̣ чаккава̄ко ахосинти аттхо. суддхасева̄лабхаккхоханти ан̃н̃агочараамиссатта̄ суддхасева̄ламева кха̄данто ахам̣ васа̄ми. па̄песу ча сусан̃н̃атоти пуббава̄сана̄васена па̄пакаран̣е сут̣т̣ху сан̃н̃ато тӣхи два̄рехи сан̃н̃ато сусиккхито.
14. аддасам̣ вираджам̣ буддханти ра̄гадосамохавирахитатта̄ вираджам̣ никкилесам̣ буддхам̣ аддасам̣ аддаккхим̣. гаччхантам̣ анилан̃джасети анилан̃джасе а̄ка̄сапатхе гаччхантам̣ буддхам̣. тун̣д̣ена майхам̣ мукхатун̣д̣ена та̄лам̣ са̄лапуппхам̣ паггайха паггахетва̄ випассисса̄бхиропайим̣ випассисса бхагавато пӯджесинти аттхо. сесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.
пачча̄гаманийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.
4. параппаса̄дакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
усабхам̣ паварам̣ вӣрантиа̄дикам̣ а̄йасмато параппаса̄дакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто сиддхаттхасса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббатто тин̣н̣ам̣ веда̄нам̣ па̄рагӯ итиха̄сапан̃чама̄нам̣ падако веййа̄каран̣о санигхан̣д̣укет̣убха̄нам̣ са̄ккхараппабхеда̄нам̣ лока̄йатамаха̄пурисалаккхан̣есу анавайо на̄мена селабра̄хман̣оти па̄кат̣о сиддхаттхам̣ бхагавантам̣ дисва̄ дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи асӣтианубйан̃джанехи ча̄ти сайам̣ собхама̄нам̣ дисва̄ пасаннама̄насо анекехи ка̄ран̣ехи анека̄хи упама̄хи тхоманам̣ пака̄сеси. со тена пун̃н̃акаммена девалоке саккама̄ра̄дайо чха ка̄ма̄вачарасампаттийо анубхавитва̄ мануссесу чаккаваттисампаттим̣ анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де вибхавасампанне екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто саттхари пасӣдисва̄ паббаджито начирассева чатупат̣исамбхида̄чхал̣абхин̃н̃аппатто маха̄кхӣн̣а̄саво ахоси, буддхасса тхутийа̄ сатта̄нам̣ саббесам̣ читтаппаса̄дакаран̣ато параппаса̄дакаттхероти па̄кат̣о.
20. екадивасам̣ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто усабхам̣ паварам̣ вӣрантиа̄дима̄ха. таттха усабханти васабхо нисабхо висабхо а̄сабхоти чатта̄ро джет̣т̣хапун̇гава̄. таттха гавасатаджет̣т̣хако васабхо, гавасахассаджет̣т̣хако нисабхо, гавасатасахассаджет̣т̣хако висабхо, гавакот̣исатасахассаджет̣т̣хако а̄сабхоти ча йасса кассачи тхутим̣ каронта̄ бра̄хман̣апан̣д̣ита̄ бахуссута̄ аттано аттано пан̃н̃а̄васена тхутим̣ каронти, буддха̄нам̣ пана сабба̄ка̄рена тхутим̣ ка̄тум̣ саматтхо екопи наттхи. аппамеййо хи буддхо. вуттан̃хетам̣ –
‘‘буддхопи буддхасса бхан̣еййа ван̣н̣ам̣, каппампи че ан̃н̃амабха̄сама̄но;
кхӣйетха каппо чирадӣгхамантаре, ван̣н̣о на кхӣйетха татха̄гатасса̄’’ти. (дӣ. ни. ат̣т̣ха. 1.304; 3.141; ма. ни. ат̣т̣ха. 2.425; уда̄. ат̣т̣ха. 53) –
а̄дикам̣. айампи бра̄хман̣о мукха̄рӯл̣хавасена екапасӣданавасена ‘‘а̄сабха’’нти ваттаббе ‘‘усабха’’нтиа̄дима̄ха. варитаббо паттхетабботи варо. анекесу каппасатасахассесу катавӣрийатта̄ вӣро. махантам̣ сӣлаккхандха̄дикам̣ есати гавесатӣти махесӣ, там̣ махесим̣ буддхам̣. висесена килесакхандхама̄ра̄дайо ма̄ре джитава̄ти виджита̄вӣ, там̣ виджита̄винам̣ самбуддхам̣. суван̣н̣асса ван̣н̣о ива ван̣н̣о йасса самбуддхасса со суван̣н̣аван̣н̣о, там̣ суван̣н̣аван̣н̣ам̣ самбуддхам̣ дисва̄ ко на̄ма сатто наппасӣдатӣти.
параппаса̄дакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.
5. бхисада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
вессабхӯ на̄ма на̄мена̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато бхисада̄йакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто вессабхусса бхагавато ка̄ле химавантасмим̣ хаттхийонийам̣ ниббатто тасмим̣ пат̣ивасати. тасмим̣ самайе вессабхӯ бхагава̄ вивекака̄мо химавантамагама̄си. там̣ дисва̄ со хаттхина̄го пасаннама̄насо бхисамул̣а̄лам̣ гахетва̄ бхагавантам̣ бходжеси. со тена пун̃н̃акаммена хаттхийонито чуто девалоке уппаджджитва̄ таттха чха ка̄ма̄вачарасампаттийо анубхавитва̄ мануссаттама̄гато мануссесу чаккаваттисампаттиа̄дайо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де маха̄бхоге ан̃н̃атарасмим̣ куле ниббатто пуббава̄сана̄балена саттхари пасанно паббаджитва̄ начирассева араха̄ ахоси, со пуббе катакусалана̄мена бхисада̄йакаттхероти па̄кат̣о.
29. со аттано пуббакаммам̣ саритва̄ пуббачарита̄пада̄нам̣ дассенто вессабхӯ на̄ма на̄мена̄тиа̄дима̄ха. таттха вессабхӯти вессам̣ бхуна̄ти атиккаматӣти вессабхӯ. атха ва̄ вессе ва̄н̣иджакамме ва̄ ка̄мара̄га̄дике ва̄ кусала̄дикамме ва̄ ваттхука̄макилесака̄ме ва̄ бхуна̄ти абхибхаватӣти вессабхӯ, со на̄мена вессабхӯ на̄ма бхагава̄. исӣнам̣ татийо ахӯти кусаладхамме есати гавесатӣти иси, ‘‘випассӣ, сикхӣ, вессабхӯ’’ти вуттатта̄ татийо иси татийо бхагава̄ аху ахосӣти аттхо. ка̄нанам̣ ванамоггайха̄ти ка̄нанасан̇кха̄там̣ ванам̣ огайха огахетва̄ па̄висӣти аттхо.
30. бхисамул̣а̄лам̣ ган̣хитва̄ти двипадачатуппада̄нам̣ чха̄такам̣ бхисати хим̣сати вина̄сетӣти бхисам̣, ко со? падумакандо, бхисан̃ча мул̣а̄лан̃ча бхисамул̣а̄лам̣, там̣ бхисамул̣а̄лам̣ гахетва̄ти аттхо.
31. карена ча пара̄мат̣т̣хоти там̣ майа̄ диннада̄нам̣, вессабхӯварабуддхина̄ уттамабуддхина̄ вессабхуна̄ карена хаттхаталена пара̄мат̣т̣хо катасампхассо ахоси. сукха̄хам̣ на̄бхиджа̄на̄ми, самам̣ тена кутоттаринти тена сукхена самам̣ сукхам̣ на̄бхиджа̄на̄ми, тато уттарим̣ тато парам̣ тато адхикам̣ сукхам̣ кутоти аттхо. сесам̣ найа̄нуса̄рена сувин̃н̃еййанти.
бхисада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.
6. сучинтитаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
гиридуггачаро а̄синтиа̄дикам̣ а̄йасмато сучинтитаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто аттхадассисса бхагавато ка̄ле химавантаппадесе неса̄дакуле уппанно мигасӯкара̄дайо вадхитва̄ кха̄данто вихарати. тада̄ локана̄тхо лока̄нуггахам̣ сатта̄нуддайатан̃ча пат̣ичча химавантамагама̄си. тада̄ со неса̄до бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо аттано кха̄данаттха̄йа а̄нӣтам̣ варамадхурамам̣сам̣ ада̄си. пат̣иггахеси бхагава̄ тасса̄нукампа̄йа, там̣ бхун̃джитва̄ анумоданам̣ ватва̄ пакка̄ми. со тенева пун̃н̃ена тенева соманассена тато чуто сугатӣсу сам̣саранто чха ка̄ма̄вачарасампаттийо анубхавитва̄ мануссесу чаккаваттисампаттиа̄дайо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де кулагехе ниббатто саттхари пасӣдитва̄ паббаджито начирассева араха̄ ахоси.
36. чатупат̣исамбхида̄пан̃ча̄бхин̃н̃а̄дибхедам̣ патва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто гиридуггачаро а̄синтиа̄дима̄ха. гирати саддам̣ каротӣти гири, ко со? сила̄пам̣сумайапаббато, дут̣т̣ху дуккхена гаманӣйам̣ дуггам̣, гирӣхи дуггам̣ гиридуггам̣, дуггамоти аттхо. тасмим̣ гиридугге паббатантаре чаро чаран̣асӣло а̄сим̣ ахосим̣. абхиджа̄това кесарӣти абхи висесена джа̄то ниббатто кесарӣва кесарасӣхо ива гиридуггасмим̣ чара̄мӣти аттхо.
40. гиридуггам̣ пависим̣ аханти ахам̣ тада̄ тена мам̣сада̄нена пӣтисоманассаджа̄то паббатантарам̣ па̄висим̣. сесам̣ утта̄наттхамева̄ти.
сучинтитаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.
7. ваттхада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
паккхиджа̄то тада̄ а̄синтиа̄дикам̣ а̄йасмато ваттхада̄йакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто аттхадассисса бхагавато ка̄ле супан̣н̣айонийам̣ ниббатто гандхама̄данапаббатам̣ гаччхантам̣ аттхадассим̣ бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо супан̣н̣аван̣н̣ам̣ виджахитва̄ ма̄н̣авакаван̣н̣ам̣ нимминитва̄ махаггхам̣ диббаваттхам̣ а̄да̄йа бхагавантам̣ пӯджеси. сопи бхагава̄ пат̣иггахетва̄ анумоданам̣ ватва̄ пакка̄ми. со тенева соманассена вӣтина̄метва̄ йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ тато чуто девалоке ниббатто таттха апара̄парам̣ сам̣саранто пун̃н̃а̄ни анубхавитва̄ тато мануссесу мануссасампаттинти саббаттха махаггхам̣ ваттха̄бхаран̣ам̣ ладдхам̣, тато уппаннуппаннабхаве ваттхаччха̄йа̄йа гатагатат̣т̣ха̄не васанто имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто саттхари пасӣдитва̄ паббаджито начирассева чхал̣абхин̃н̃аппаттакхӣн̣а̄саво ахоси, пуббе катапун̃н̃ана̄мена ваттхада̄йакаттхероти па̄кат̣о.
45. со аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто паккхиджа̄то тада̄ а̄синтиа̄дима̄ха. таттха паккхиджа̄тоти паккхандати упалавати сакун̣о етена̄ти паккхам̣, паккхамасса аттхӣти паккхӣ, паккхийонийам̣ джа̄то ниббаттоти аттхо. супан̣н̣оти сундарам̣ пан̣н̣ам̣ паттам̣ йасса со супан̣н̣о, ва̄тагга̄хасуван̣н̣аван̣н̣аджалама̄напаттамаха̄бха̄роти аттхо. гарул̣а̄дхипоти на̄ге ган̣ханаттха̄йа гарум̣ бха̄рам̣ па̄са̄н̣ам̣ гил̣антӣти гарул̣а̄, гарул̣а̄нам̣ адхипо ра̄джа̄ти гарул̣а̄дхипо, вираджам̣ буддхам̣ аддаса̄ханти самбандхо.
ваттхада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.
8. амбада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
аномадассӣ бхагава̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато амбада̄йакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто аномадассисса бхагавато ка̄ле ва̄нарайонийам̣ ниббатто химаванте капира̄джа̄ хутва̄ пат̣ивасати. тасмим̣ самайе аномадассӣ бхагава̄ тасса̄нукампа̄йа химавантамагама̄си. атха со капира̄джа̄ бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо сумадхурам̣ амбапхалам̣ кхуддамадхуна̄ ада̄си. атха бхагава̄ тасса пассантассева там̣ саббам̣ парибхун̃джитва̄ анумоданам̣ ватва̄ пакка̄ми. атха со соманассасампаннахадайо тенева пӣтисоманассена йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ тато чуто девалоке ниббатто апара̄парам̣ таттха диббасукхаманубхавитва̄ мануссесу ча мануссасампаттим̣ анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де вибхавасампанне екасмим̣ кулагехе ниббатто саттхари пасӣдитва̄ паббаджитва̄ начирассева чхал̣абхин̃н̃аппатто ахоси. пуббапун̃н̃ана̄мена амбада̄йакаттхероти па̄кат̣о.
53. со апарабха̄ге аттана̄ катакусалабӣджам̣ дисва̄ соманассаджа̄то аттано пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто аномадассӣ бхагава̄тиа̄дима̄ха. метта̄йа апхари локе, аппама̄н̣е нирӯпадхӣти со бхагава̄ саббалоке аппама̄н̣е сатте ‘‘сукхӣ хонтӯ’’тиа̄дина̄ нирупадхи упадхивирахитам̣ катва̄ метта̄йа меттачиттена апхари паттхари вад̣д̣хесӣти аттхо.
54. капи ахам̣ тада̄ а̄синти тада̄ тасса̄гаманака̄ле капира̄джа̄ ахосинти аттхо.
амбада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.
9. суманаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
сумано на̄ма на̄мена̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато суманаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто сикхисса бхагавато ка̄ле ма̄ла̄ка̄расса кулагехе ниббатто вуддхиманва̄йа саддха̄джа̄то бхагавати пасаннама̄насо суманама̄ла̄мут̣т̣хийо гахетва̄ убхохи хаттхехи пӯджеси. со тена пун̃н̃ена девамануссесу две сампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббатто вуддхиманва̄йа путтада̄рехи вад̣д̣хитва̄ суманана̄мена па̄кат̣о саттхари пасӣдитва̄ паббаджито начирассева араха̄ ахоси.
62. со араха̄ хутва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то аттано пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто сумано на̄ма на̄мена̄тиа̄дима̄ха. сундарам̣ манам̣ читтам̣ йасса со сумано. саддха̄паса̄дабахума̄нена йутто на̄мена сумано на̄ма ма̄ла̄ка̄ро тада̄ ахам̣ ахосим̣.
63. сикхино локабандхуноти сикха̄ муддха̄ ка̄сатӣти сикхӣ. атха ва̄ сампайуттасампайоге кха̄дати виддхам̣сетӣти сикхӣ, ка̄ са̄? аггисикха̄, аггисикха̄ вийа сикха̄йа диппанато сикхӣ. йатха̄ аггисикха̄ джотати па̄кат̣а̄ хоти, сикхӣ паттатин̣акат̣т̣хапала̄са̄дике дахати, евамайампи бхагава̄ нӣлапӣта̄дирам̣сӣхи джотати сакалалокасаннива̄се па̄кат̣о хоти. сакасанта̄нагатасаббакилесе сосети виддхам̣сети джха̄петӣти воха̄рана̄мам̣ на̄макаммам̣ на̄мадхеййам̣, тасса сикхино. сакалалокасса бандхун̃а̄такоти локабандху, тасса сикхино локабандхуно бхагавато суманапуппхам̣ абхиропайим̣ пӯджесинти аттхо.
суманаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.
10. пуппхачан̇кот̣ийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
абхӣтарӯпам̣ сӣхам̣ ва̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато пуппхачан̇кот̣ийаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто сикхисса бхагавато ка̄ле екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто маха̄вибхавасампанно саттхари пасӣдитва̄ пасанна̄ка̄рам̣ дассенто суван̣н̣аван̣н̣ам̣ аноджапуппхамочинитва̄ чан̇кот̣акам̣ пӯретва̄ бхагавантам̣ пӯджетва̄ ‘‘бхагава̄, имасса ниссандена ниббаттаниббаттат̣т̣ха̄не суван̣н̣аван̣н̣о пӯджанӣйо хутва̄ нибба̄нам̣ па̄пун̣еййа’’нти паттханамака̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу ниббатто саббаттха пӯджито суван̣н̣аван̣н̣о абхирӯпо ахоси. со апарабха̄ге имасмим̣ буддхуппа̄де вибхавасампанне екасмим̣ кулагехе ниббатто вуддхиппатто саттхари пасӣдитва̄ паббаджито випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ начирассева араха̄ ахоси.
68-9. со паттаарахаттапхало аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто абхӣтарӯпам̣ сӣхам̣ ва̄тиа̄дима̄ха. таттха сӣханти двипадачатуппада̄дайо сатте абхибхавати аджджхоттхаратӣти сӣхо, абхӣтарӯпо абхӣтасабха̄во, там̣ абхӣтарӯпам̣ сӣхам̣ ива нисиннам̣ пӯджесинти самбандхо. паккхӣнам̣ аггам̣ гарул̣ара̄джам̣ ива паварам̣ уттамам̣ бйаггхара̄джам̣ ива абхи висесена джа̄там̣ саббасӣха̄нам̣ висесам̣ кесарасӣхам̣ ива тилокасса саран̣ам̣ сикхим̣ самма̄самбуддхам̣. ким̣ бхӯтам̣? анеджам̣ никкилесам̣ кхандхама̄ра̄дӣхи апара̄джитам̣ нисиннам̣ сикхинти самбандхо. ма̄ран̣а̄нагганти саббакилеса̄нам̣ ма̄ран̣е сосане виддхам̣сане аггам̣ сет̣т̣хам̣ килесе ма̄рента̄нам̣ паччекабуддхабуддхаса̄вака̄нам̣ виджджама̄на̄нампи тесам̣ агганти аттхо. бхиккхусан̇гхапураккхатам̣ парива̄ритам̣ парива̄ретва̄ нисиннам̣ сикхинти самбандхо.
70. чан̇кот̣аке т̣хапетва̄на̄ти уттамам̣ аноджапуппхам̣ каран̣д̣аке пӯретва̄ сикхӣсамбуддхам̣ сет̣т̣хам̣ самокирим̣ пӯджесинти аттхо.
пуппхачан̇кот̣ийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.
саттамаваггаван̣н̣ана̄ саматта̄.