56. йасавагго

1. йасаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

чхаппан̃н̃а̄саме вагге пат̣хама̄пада̄не маха̄самуддам̣ оггайха̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато йасаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто сумедхасса бхагавато ка̄ле маха̄нубха̄во на̄гара̄джа̄ хутва̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ аттано бхаванам̣ нетва̄ маха̄да̄нам̣ паваттеси, бхагавантам̣ махаггхена тичӣварена аччха̄деси, екекан̃ча бхиккхум̣ махаггхенева паччекадуссайугена саббена ча саман̣апариккха̄рена. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто сиддхаттхасса бхагавато ка̄ле сет̣т̣хипутто хутва̄ маха̄бодхиман̣д̣алам̣ саттахи ратанехи пӯджеси. кассапасса бхагавато ка̄ле са̄сане паббаджитва̄ саман̣адхаммам̣ ака̄си. евам̣ со сугатӣсуйева сам̣саранто амха̄кам̣ бхагавато ка̄ле ба̄ра̄н̣асийам̣ маха̄вибхавасса сет̣т̣хино путто хутва̄ суджа̄та̄йа бхагавато кхӣрапа̄йа̄сам̣ динна̄йа сет̣т̣хидхӣта̄йа куччхимхи ниббатти, йасо на̄ма на̄мена парамасукхума̄ло. тасса тайо па̄са̄да̄ хонти – еко хемантико, еко гимхико, еко вассикоти. со вассике па̄са̄де вассике чатта̄ро ма̄се ниппурисехи тӯрийехи парича̄райама̄но васати, хет̣т̣ха̄па̄са̄дам̣ на отарати. хемантике па̄са̄де чатта̄ро ма̄се супхуситава̄тапа̄накава̄т̣е таттхева пат̣ивасати. гимхике па̄са̄де бахукава̄т̣ава̄тапа̄наджа̄ла̄хи сампанне таттхева васати. хаттхапа̄да̄нам̣ сукхума̄лата̄йа бхӯмийам̣ нисаджджа̄дикиччам̣ наттхи. симбалитула̄дипун̣н̣асабха̄ве аттхаритва̄ таттха упадха̄на̄ни кичча̄ни кароти. евам̣ девалоке девакума̄ро вийа пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппитасса саман̇гӣбхӯтасса парича̄райама̄насса пат̣икаччева нидда̄ окками, париджанасса̄пи нидда̄ окками, саббараттийо ча телападӣпо джха̄йати. атха кхо йасо кулапутто пат̣икаччева пабуджджхитва̄ аддаса сакам̣ париджанам̣ супантам̣ ан̃н̃исса̄ каччхе вӣн̣ам̣, ан̃н̃исса̄ кан̣т̣хе мудин̇гам̣, ан̃н̃исса̄ каччхе а̄л̣амбарам̣, ан̃н̃ам̣ викесикам̣, виккхел̣икам̣, ан̃н̃а̄ виппалапантийо хаттхапаттам̣ суса̄нам̣ ман̃н̃е, дисва̄насса а̄дӣнаво па̄турахоси, ниббида̄йа читтам̣ сан̣т̣ха̄си. атха кхо йасо кулапутто уда̄нам̣ уда̄неси – ‘‘упаддутам̣ вата бхо, упассат̣т̣хам̣ вата бхо’’ти.

атха кхо йасо кулапутто суван̣н̣апа̄дука̄йо а̄рохитва̄ йена нивесанадва̄рам̣ тенупасан̇ками, аманусса̄ два̄рам̣ виварим̣су – ‘‘ма̄ йасасса кулапуттасса кочи антара̄йамака̄си ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа̄йа̄’’ти. атха кхо йасо кулапутто йена нагарадва̄рам̣ тенупасан̇ками, аманусса̄ два̄рам̣ виварим̣су – ‘‘ма̄ йасасса кулапуттасса кочи антара̄йамака̄си ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа̄йа̄’’ти. атха кхо йасо кулапутто йена исипатанам̣ мигада̄йо тенупасан̇ками.

тена кхо пана самайена бхагава̄ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣ха̄йа аджджхока̄се чан̇камати, аддаса̄ кхо бхагава̄ йасам̣ кулапуттам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣, дисва̄на чан̇кама̄ орохитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. атха кхо йасо кулапутто бхагавато авидӯре уда̄нам̣ уда̄неси – ‘‘упаддутам̣ вата бхо, упассат̣т̣хам̣ вата бхо’’ти. атха кхо бхагава̄ йасам̣ кулапуттам̣ етадавоча – ‘‘идам̣ кхо, йаса, анупаддутам̣, идам̣ анупассат̣т̣хам̣, ехи, йаса, нисӣда, дхаммам̣ те десесса̄мӣ’’ти. атха кхо йасо кулапутто, ‘‘идам̣ кира анупаддутам̣, идам̣ анупассат̣т̣ха’’нти хат̣т̣хо удагго суван̣н̣апа̄дука̄хи орохитва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди, екамантам̣ нисиннасса кхо йасасса кулапуттасса бхагава̄ анупуббим̣ катхам̣ катхеси, сеййатхидам̣, да̄накатхам̣ сӣлакатхам̣ саггакатхам̣ ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнавам̣ ока̄рам̣ сам̣килесам̣ неккхамме а̄нисам̣сам̣ пака̄сеси. йада̄ бхагава̄ ан̃н̃а̄си йасам̣ кулапуттам̣ каллачиттам̣ мудучиттам̣ винӣваран̣ачиттам̣ удаггачиттам̣ пасанначиттам̣, атха йа̄ буддха̄нам̣ са̄муккам̣сика̄ дхаммадесана̄, там̣ пака̄сеси дуккхам̣ самудайам̣ ниродхам̣ маггам̣. сеййатха̄пи на̄ма суддхам̣ ваттхам̣ апагатака̄л̣акам̣ саммадева раджанам̣ пат̣игган̣хеййа, евамева йасасса кулапуттасса тасмим̣йева а̄сане вираджам̣ вӣтамалам̣ дхаммачаккхум̣ удапа̄ди – ‘‘йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣, саббам̣ там̣ ниродхадхамма’’нти.

атха кхо йасасса кулапуттасса ма̄та̄ па̄са̄дам̣ абхирухитва̄ йасам̣ кулапуттам̣ апассантӣ йена сет̣т̣хи гахапати тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ сет̣т̣хим̣ гахапатим̣ етадавоча – ‘‘путто те гахапати йасо на диссатӣ’’ти. атха кхо, сет̣т̣хи гахапати, чатуддиса̄ ассадӯте уййоджетва̄ са̄мам̣йева йена исипатанам̣ мигада̄йо тенупасан̇ками. аддаса̄ кхо, сет̣т̣хи гахапати, суван̣н̣апа̄дука̄нам̣ никкхепам̣, дисва̄на там̣йева анугама̄си. аддаса̄ кхо бхагава̄ сет̣т̣хим̣ гахапатим̣ дӯратова а̄гаччхантам̣, дисва̄на бхагавато етадахоси – ‘‘йам̣нӯна̄хам̣ татха̄рӯпам̣ иддха̄бхисан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхареййам̣, йатха̄ сет̣т̣хи гахапати идха нисинно идха нисиннам̣ йасам̣ кулапуттам̣ на пассеййа̄’’ти. атха кхо бхагава̄ татха̄рӯпам̣ иддха̄бхисан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхареси. атха кхо сет̣т̣хи гахапати йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘апи, бханте, бхагава̄ йасам̣ кулапуттам̣ пассеййа̄’’ти. тена хи гахапати нисӣда, аппева на̄ма идха нисинно идха нисиннам̣ йасам̣ кулапуттам̣ пассеййа̄сӣти. атха кхо сет̣т̣хи гахапати ‘‘идхева кира̄хам̣ нисинно идха нисиннам̣ йасам̣ кулапуттам̣ пассисса̄мӣ’’ти хат̣т̣хо удагго бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди, екамантам̣ нисиннасса кхо сет̣т̣хисса гахапатисса бхагава̄ анупуббим̣ катхам̣ катхеси…пе… апараппаччайо аттху са̄сане бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣ бханте, абхиккантам̣ бханте, сеййатха̄пи, бханте, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа ‘чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣ’ти, евамевам̣ бхагавата̄ анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣, бханте, бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча, упа̄сакам̣ мам̣ бхагава̄ дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. сова локе пат̣хамам̣ упа̄сако ахоси тева̄чико.

атха кхо йасасса кулапуттасса питуно дхамме десийама̄не йатха̄дит̣т̣хам̣ йатха̄видитам̣ бхӯмим̣ паччавеккхантасса анупа̄да̄йа а̄йавехи читтам̣ вимуччи. атха кхо бхагавато етадахоси – ‘‘йасасса кхо кулапуттасса питуно дхамме десийама̄не йатха̄дит̣т̣хам̣ йатха̄видитам̣ бхӯмим̣ паччавеккхантасса анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуттам̣, абхаббо кхо йасо кулапутто хӣна̄йа̄ваттитва̄ ка̄ме парибхун̃джитум̣, сеййатха̄пи пуббе ага̄рикабхӯто, йам̣нӯна̄хам̣ там̣ иддха̄бхисан̇кха̄рам̣ пат̣иппассамбхеййа’’нти. атха кхо бхагава̄ там̣ иддха̄бхисан̇кха̄рам̣ пат̣иппассамбхеси. аддаса̄ кхо сет̣т̣хи гахапати йасам̣ кулапуттам̣ нисиннам̣, дисва̄на йасам̣ кулапуттам̣ етадавоча – ‘‘ма̄та̄ те та̄та, йаса, паридевасокасама̄панна̄, дехи ма̄туйа̄ джӣвита’’нти. атха кхо йасо кулапутто бхагавантам̣ уллокеси. атха кхо бхагава̄ сет̣т̣хим̣ гахапатим̣ етадавоча – ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, гахапати, йасса секкхена н̃а̄н̣ена секкхена дассанена дхаммо дит̣т̣хо видито сеййатха̄пи тайа̄, тасса йатха̄дит̣т̣хам̣ йатха̄видитам̣ бхӯмим̣ паччавеккхантасса анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуттам̣, бхаббо ну кхо со, гахапати, хӣна̄йа̄ваттитва̄ ка̄ме парибхун̃джитум̣ сеййатха̄пи пуббе ага̄рикабхӯто’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘йасасса кхо, гахапати, кулапуттасса секкхена н̃а̄н̣ена секкхена дассанена дхаммо дит̣т̣хо видито сеййатха̄пи тайа̄, тасса йатха̄дит̣т̣хам̣ йатха̄видитам̣ бхӯмим̣ паччавеккхантасса анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуттам̣, абхаббо кхо, гахапати, йасо кулапутто хӣна̄йа̄ваттитва̄ ка̄ме парибхун̃джитум̣ сеййатха̄пи пуббе ага̄рикабхӯто’’ти. ‘‘ла̄бха̄, бханте, йасасса кулапуттасса, суладдхам̣, бханте, йасасса кулапуттасса, йатха̄ йасасса кулапуттасса анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуттам̣, адхива̄сету ме, бханте бхагава̄, аджджатана̄йа бхаттам̣ йасена кулапуттена паччха̄саман̣ена̄’’ти. ‘‘адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена’’. атха кхо сет̣т̣хи гахапати, бхагавато адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. атха кхо йасо кулапутто ачирапакканте сет̣т̣химхи гахапатимхи бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘лабхеййа̄хам̣, бханте, бхагавато сантике паббаджджам̣, лабхеййам̣ упасампада’’нти. ‘‘ехи бхиккхӯ’’ти бхагава̄ авоча – ‘‘сва̄ккха̄то дхаммо, чара брахмачарийам̣ самма̄ дуккхасса антакирийа̄йа̄’’ти, са̄ва тасса а̄йасмато упасампада̄ ахоси.

1. араха̄ пана хутва̄ соманассаджа̄то аттано пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто маха̄самуддам̣ оггайха̄тиа̄дима̄ха. таттха самудданти ан̇гулимудда̄йа сам̣ сут̣т̣ху дассетаббато самуддо, атха ва̄ сам̣ сут̣т̣ху удийати кхобхийати пасодхийати гхосанам̣ каронто а̄лул̣ийатӣти самуддо, маханто ча со самуддо ча̄ти маха̄самуддо, там̣ маха̄самуддам̣. оггайха̄ти аджджхога̄хетва̄ аббхантарам̣ пависитва̄ тасса маха̄самуддасса анто пависитва̄, са̄мйаттхе четам̣ упайогавачананти дат̣т̣хаббам̣. бхаванам̣ ме сума̄питанти еттха бхаванти ниббаттанти нивасанти чатӯхи ирийа̄патхехи ва̄сам̣ каппенти еттха̄ти бхаванам̣, майхам̣ там̣ бхаванам̣ там̣ вима̄нам̣ там̣ па̄са̄дам̣ пан̃чапа̄ка̄ракӯт̣а̄га̄рехи сам̣ сут̣т̣ху ма̄питам̣ нагарам̣, аттано балена сут̣т̣ху ниммитанти аттхо. суниммита̄ поккхаран̣ӣти сумаханта̄ хутва̄ бхӯта̄ ита̄ гата̄ паватта̄ кхан̣ита̄ ката̄ти поккхаран̣ӣ, маччхакаччхапапуппхапулинатиттхамадхуродака̄дӣхи сут̣т̣ху ниббатта̄ ниммита̄ти аттхо. чаккава̄кӯпакӯджита̄ти чаккава̄какуккут̣ахам̣са̄дӣхи кӯджита̄ гхосита̄ на̄дита̄ са̄ поккхаран̣ӣти самбандхо. ито парам̣ надӣванадвипадачатуппадапа̄дапапаккхӣнам̣ ван̣н̣ан̃ча сумедхасса бхагавато дассанан̃ча нимантетва̄ сумедхасса бхагавато да̄наккаман̃ча сувин̃н̃еййамева.

лока̄хутипат̣иггаханти еттха локе а̄хути лока̄хути, ка̄марӯпа̄рӯпасан̇кха̄тасса локасса а̄хутим̣ пӯджа̄сакка̄рам̣ пат̣игган̣ха̄тӣти лока̄хутипат̣иггахам̣, сумедхам̣ бхагавантанти аттхо. сесам̣ бйа̄каран̣ада̄нан̃ча арахаттаппаттапхалан̃ча сувин̃н̃еййамева̄ти.

йасаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

2. надӣкассапаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

дутийа̄пада̄не падумуттарасса бхагаватотиа̄дикам̣ а̄йасмато надӣкассапаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ саттха̄рам̣ пин̣д̣а̄йа чарантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо аттана̄ ропитасса амбаруккхасса пат̣хамуппаннам̣ маносила̄ван̣н̣ам̣ екам̣ амбапхалам̣ ада̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де магадхарат̣т̣хе бра̄хман̣акуле урувелакассапасса бха̄та̄ хутва̄ ниббатто вайаппатто ниссаран̣аджджха̄сайата̄йа гхара̄ва̄сам̣ аниччханто та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ тӣхи та̄пасасатехи саддхим̣ неран̃джара̄йа надийа̄ тӣре ассамам̣ ма̄петва̄ вихарати. надӣтӣре васанато кассапаготтата̄йа ча надӣкассапоти саман̃н̃а̄ ахоси. тасса бхагава̄ сапарисасса ехибхиккхубха̄вена упасампадам̣ ада̄си. со бхагавато гайа̄сӣсе а̄диттапарийа̄йа десана̄йа (маха̄ва. 54; сам̣. ни. 4.28) арахатте патит̣т̣ха̄си.

татра̄йам̣ анупуббикатха̄ – саттха̄ йасам̣ кулапуттам̣ пабба̄джетва̄ урувела̄йам̣ тайо бха̄тикаджат̣иле даметум̣ йена урувела̄ тадавасари. тена кхо пана самайена урувела̄йам̣ тайо джат̣ила̄ пат̣ивасанти урувелакассапо надӣкассапо гайа̄кассапоти, тесу урувелакассапо джат̣ило пан̃чаннам̣ джат̣иласата̄нам̣ на̄йако хоти вина̄йако агго памукхо па̄моккхо, надӣкассапо джат̣ило тин̣н̣ам̣ джат̣иласата̄нам̣ на̄йако хоти вина̄йако агго памукхо па̄моккхо, гайа̄кассапо джат̣ило двиннам̣ джат̣иласата̄нам̣ на̄йако хоти вина̄йако агго памукхо па̄моккхо. атха кхо бхагава̄ йена урувелакассапасса джат̣иласса ассамо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ урувелакассапам̣ джат̣илам̣ етадавоча – ‘‘саче те, кассапа, агару, васеййа̄ма екараттам̣ агйа̄га̄ре’’ти. на кхо ме, маха̄саман̣а, гару, чан̣д̣еттха на̄гара̄джа̄ иддхима̄ а̄сивисо гхорависо, со там̣ ма̄ вихет̣хесӣти. дутийампи кхо бхагава̄ урувелакассапам̣ джат̣илам̣ етадавоча…пе… татийампи…пе… со там̣ ма̄ вихет̣хесӣти. аппева мам̣ на вихет̣хеййа, ин̇гха твам̣, кассапа, ануджа̄на̄хи агйа̄га̄ранти. вихара, маха̄саман̣а, йатха̄сукханти. атха кхо бхагава̄ агйа̄га̄рам̣ пависитва̄ тин̣асантха̄ракам̣ пан̃н̃апетва̄ нисӣди паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄.

аддаса̄ кхо со на̄го бхагавантам̣ павит̣т̣хам̣, дисва̄ думмано падхӯпа̄йи. атха кхо бхагавато етадахоси – ‘‘йам̣нӯна̄хам̣ имасса на̄гасса анупахачча чхавин̃ча чамман̃ча мам̣сан̃ча нха̄рун̃ча ат̣т̣хин̃ча ат̣т̣химин̃джан̃ча теджаса̄ теджам̣ парийа̄дийеййа’’нти. атха кхо бхагава̄ татха̄рӯпам̣ иддха̄бхисан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаритва̄ падхӯпа̄йи. атха кхо со на̄го маккхам̣ асахама̄но паджджали. бхагава̄пи теджодха̄тум̣ сама̄паджджитва̄ паджджали. убхиннам̣ саджотибхӯта̄нам̣ агйа̄га̄рам̣ а̄диттам̣ вийа хоти сампаджджалитам̣ саджотибхӯтам̣. атха кхо те джат̣ила̄ агйа̄га̄рам̣ парива̄ретва̄ евама̄хам̣су – ‘‘абхирӯпо вата, бхо, маха̄саман̣о на̄гена вихет̣хийатӣ’’ти. атха кхо бхагава̄ тасса̄ раттийа̄ аччайена тасса на̄гасса анупахачча чхавин̃ча чамман̃ча мам̣сан̃ча нха̄рун̃ча ат̣т̣хин̃ча ат̣т̣химин̃джан̃ча теджаса̄ теджам̣ парийа̄дийитва̄ патте паккхипитва̄ урувелакассапасса джат̣иласса дассеси – ‘‘айам̣ те, кассапа, на̄го парийа̄динно асса теджаса̄ теджо’’ти. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма чан̣д̣асса на̄гара̄джасса иддхимато а̄сивисасса гхорависасса теджаса̄ теджам̣ парийа̄дийиссати, на твева кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти.

‘‘неран̃джара̄йам̣ бхагава̄, урувелакассапам̣ джат̣илам̣ авоча;

саче те кассапа агару, вихарему аджджан̣хо аггиса̄ламхӣ’’ти.

‘‘на кхо ме маха̄саман̣а гару, пха̄сука̄мова там̣ нива̄реми;

чан̣д̣еттха на̄гара̄джа̄, иддхима̄ а̄сивисо гхорависо;

со там̣ ма̄ вихет̣хесӣ’’ти.

‘‘аппева мам̣ на вихет̣хеййа, ин̇гха твам̣ кассапа ануджа̄на̄хи агйа̄га̄ранти;

диннанти нам̣ видитва̄, абхӣто па̄виси бхайаматӣто.

‘‘дисва̄ исим̣ павит̣т̣хам̣, ахина̄го думмано падхӯпа̄йи;

суманаманасо адхимано, мануссана̄гопи таттха падхӯпа̄йи.

‘‘маккхан̃ча асахама̄но, ахина̄го па̄вакова паджджали;

теджодха̄тусукусало, мануссана̄гопи таттха паджджали.

‘‘убхиннам̣ саджотибхӯта̄нам̣,

агйа̄га̄рам̣ а̄диттам̣ хоти сампаджджалитам̣ саджотибхӯтам̣;

удиччхаре джат̣ила̄, абхирӯпо вата бхо маха̄саман̣о;

на̄гена вихет̣хийатӣти бхан̣анти.

‘‘атха тасса̄ раттийа̄ аччайена, хата̄ на̄гасса аччийо хонти;

иддхимато пана т̣хита̄, анекаван̣н̣а̄ аччийо хонти.

‘‘нӣла̄ атха лохитика̄, ман̃джит̣т̣ха̄ пӣтака̄ пхаликаван̣н̣а̄йо;

ан̇гӣрасасса ка̄йе, анекаван̣н̣а̄ аччийо хонти.

‘‘паттамхи одахитва̄, ахина̄гам̣ бра̄хман̣асса дассеси;

айам̣ те кассапа на̄го, парийа̄динно асса теджаса̄ теджо’’ти.

атха кхо урувелакассапо джат̣ило бхагавато имина̄ иддхипа̄т̣иха̄рийена абхиппасанно бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идхева, маха̄саман̣а, вихара, ахам̣ те дхувабхаттена̄’’ти.

пат̣хамам̣ па̄т̣иха̄рийам̣.

атха кхо бхагава̄ урувелакассапасса джат̣иласса ассамасса авидӯре ан̃н̃атарасмим̣ ванасан̣д̣е виха̄си. атха кхо чатта̄ро маха̄ра̄джа̄но абхикканта̄йа раттийа̄ абхиккантаван̣н̣а̄ кевалакаппам̣ ванасан̣д̣ам̣ обха̄сетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ чатуддиса̄ ат̣т̣хам̣су сеййатха̄пи маханта̄ аггиккхандха̄. атха кхо урувелакассапо джат̣ило тасса̄ раттийа̄ аччайена йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ка̄ло, маха̄саман̣а, нит̣т̣хитам̣ бхаттам̣, те ну кхо те, маха̄саман̣а, абхикканта̄йа раттийа̄ абхиккантаван̣н̣а̄ кевалакаппам̣ ванасан̣д̣ам̣ обха̄сетва̄ йена твам̣ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ там̣ абхива̄детва̄ чатуддиса̄ ат̣т̣хам̣су сеййатха̄пи маханта̄ аггиккхандха̄’’ти. ете кхо, кассапа, чатта̄ро маха̄ра̄джа̄но йена̄хам̣ тенупасан̇камим̣су дхаммассавана̄йа̄ти. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма чатта̄ропи маха̄ра̄джа̄но упасан̇камиссанти дхаммассавана̄йа, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапасса джат̣иласса бхаттам̣ бхун̃джитва̄ тасмим̣йева ванасан̣д̣е виха̄си.

дутийам̣ па̄т̣иха̄рийам̣.

атха кхо сакко дева̄наминдо абхикканта̄йа раттийа̄ абхиккантаван̣н̣о кевалакаппам̣ ванасан̣д̣ам̣ обха̄сетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си сеййатха̄пи маха̄аггиккхандхо пурима̄хи ван̣н̣анибха̄хи абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча. атха кхо урувелакассапо джат̣ило тасса̄ раттийа̄ аччайена йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ка̄ло, маха̄саман̣а, нит̣т̣хитам̣ бхаттам̣, ко ну кхо со, маха̄саман̣а, абхикканта̄йа раттийа̄ абхиккантаван̣н̣о кевалакаппам̣ ванасан̣д̣ам̣ обха̄сетва̄ йена твам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си сеййатха̄пи маха̄аггиккхандхо пурима̄хи ван̣н̣анибха̄хи абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти. есо кхо, кассапа, сакко дева̄наминдо йена̄хам̣ тенупасан̇ками дхаммассавана̄йа̄ти. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма саккопи дева̄наминдо упасан̇камиссати дхаммассавана̄йа, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапасса джат̣иласса бхаттам̣ бхун̃джитва̄ тасмим̣йева ванасан̣д̣е виха̄си.

татийам̣ па̄т̣иха̄рийам̣.

атха кхо брахма̄ сахампати абхикканта̄йа раттийа̄ абхиккантаван̣н̣о кевалакаппам̣ ванасан̣д̣ам̣ обха̄сетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си сеййатха̄пи маха̄аггиккхандхо пурима̄хи ван̣н̣анибха̄хи абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча. атха кхо урувелакассапо джат̣ило тасса̄ раттийа̄ аччайена йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ка̄ло, маха̄саман̣а, нит̣т̣хитам̣ бхаттам̣, ко ну кхо со, маха̄саман̣а, абхикканта̄йа раттийа̄ абхиккантаван̣н̣о кевалакаппам̣ ванасан̣д̣ам̣ обха̄сетва̄ йена твам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си сеййатха̄пи маха̄аггиккхандхо пурима̄хи ван̣н̣анибха̄хи абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти. есо кхо, кассапа, брахма̄ сахампати йена̄хам̣ тенупасан̇ками дхаммассавана̄йа̄ти. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма брахма̄пи сахампати упасан̇камиссати дхаммассавана̄йа, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапасса джат̣иласса бхаттам̣ бхун̃джитва̄ тасмим̣йева ванасан̣д̣е виха̄си.

чатуттхам̣ па̄т̣иха̄рийам̣.

тена кхо пана самайена урувелакассапасса джат̣иласса маха̄йан̃н̃о паччупат̣т̣хито хоти, кевалакаппа̄ ча ан̇гамагадха̄ пахӯтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ а̄да̄йа абхиккамитука̄ма̄ хонти. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘етарахи кхо ме маха̄йан̃н̃о паччупат̣т̣хито, кевалакаппа̄ ча ан̇гамагадха̄ пахӯтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ а̄да̄йа абхиккамиссанти, саче маха̄саман̣о маха̄джанака̄йе иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кариссати, маха̄саман̣асса ла̄бхасакка̄ро абхивад̣д̣хиссати, мама ла̄бхасакка̄ро париха̄йиссати, ахо нӯна маха̄саман̣о сва̄тана̄йа на̄гаччхеййа̄’’ти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапасса джат̣иласса четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа уттаракурум̣ гантва̄ тато пин̣д̣апа̄там̣ а̄харитва̄ анотаттадахе парибхун̃джитва̄ таттхева дива̄виха̄рам̣ ака̄си. атха кхо урувелакассапо джат̣ило тасса̄ раттийа̄ аччайена йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ка̄ло, маха̄саман̣а, нит̣т̣хитам̣ бхаттам̣, ким̣ ну кхо, маха̄саман̣а, хиййо на̄гама̄си, апича майам̣ там̣ сара̄ма, ‘ким̣ ну кхо маха̄саман̣о на̄гаччхатӣ’ти, кха̄данӣйасса ча бходжанӣйасса ча те пат̣ивӣсо т̣хапито’’ти. нану те, кассапа, етадахоси – ‘‘етарахи кхо ме маха̄йан̃н̃о паччупат̣т̣хито кевалакаппа̄ ча ан̇гамагадха̄ пахӯтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ а̄да̄йа абхиккамиссанти, саче маха̄саман̣о маха̄джанака̄йе иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ кариссати, маха̄саман̣асса ла̄бхасакка̄ро абхивад̣д̣хиссати, мама ла̄бхасакка̄ро париха̄йиссати, ахо нӯна маха̄саман̣о сва̄тана̄йа на̄гаччхеййа̄’’ти, со кхо ахам̣, кассапа, тава четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа уттаракурум̣ гантва̄ тато пин̣д̣апа̄там̣ а̄харитва̄ анотаттадахе парибхун̃джитва̄ таттхева дива̄виха̄рам̣ ака̄синти. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма четаса̄пи читтам̣ паджа̄ниссати, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапасса джат̣иласса бхаттам̣ бхун̃джитва̄ тасмим̣йева ванасан̣д̣е виха̄си.

пан̃чамам̣ па̄т̣иха̄рийам̣.

тена кхо пана самайена бхагавато пам̣сукӯлам̣ уппаннам̣ хоти. атха кхо бхагавато етадахоси – ‘‘каттха ну кхо ахам̣ пам̣сукӯлам̣ дховеййа’’нти? атха кхо сакко дева̄наминдо бхагавато четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа па̄н̣ина̄ поккхаран̣им̣ кхан̣итва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха, бханте бхагава̄, пам̣сукӯлам̣ дховатӯ’’ти. атха кхо бхагавато етадахоси – ‘‘кимхи ну кхо ахам̣ пам̣сукӯлам̣ паримаддеййа’’нти? атха кхо сакко дева̄наминдо бхагавато четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа махатим̣ силам̣ упаниккхипи – ‘‘идха, бханте бхагава̄, пам̣сукӯлам̣ паримаддатӯ’’ти. атха кхо бхагавато етадахоси – ‘‘кимхи ну кхо ахам̣ а̄ламбитва̄ уттареййа’’нти? атха кхо какудхе адхиваттха̄ девата̄ бхагавато четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа са̄кхам̣ она̄меси – ‘‘идха, бханте бхагава̄, а̄ламбитва̄ уттаратӯ’’ти. атха кхо бхагавато етадахоси – ‘‘кимхи ну кхо ахам̣ пам̣сукӯлам̣ виссаджджеййа’’нти? атха кхо сакко дева̄наминдо бхагавато четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа махатим̣ силам̣ упаниккхипи – ‘‘идха, бханте бхагава̄, пам̣сукӯлам̣ виссаджджетӯ’’ти. атха кхо урувелакассапо джат̣ило тасса̄ раттийа̄ аччайена йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ка̄ло, маха̄саман̣а, нит̣т̣хитам̣ бхаттам̣, ким̣ ну кхо, маха̄саман̣а, на̄йам̣ пуббе идха поккхаран̣ӣ са̄йам̣ идха поккхаран̣ӣ, найима̄ сила̄ пуббе упаниккхитта̄, кенима̄ сила̄ упаниккхитта̄, найимасса какудхасса пуббе са̄кха̄ оната̄, са̄йам̣ са̄кха̄ оната̄’’ти? идха ме, кассапа, пам̣сукӯлам̣ уппаннам̣ ахоси, тасса майхам̣, кассапа, етадахоси – ‘‘каттха ну кхо ахам̣ пам̣сукӯлам̣ дховеййа’’нти? атха кхо, кассапа, сакко дева̄наминдо мама четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа па̄н̣ина̄ поккхаран̣им̣ кхан̣итва̄ мам̣ етадавоча – ‘‘идха, бханте бхагава̄, пам̣сукӯлам̣ дховатӯ’’ти. са̄йам̣, кассапа, амануссена па̄н̣ина̄ кхан̣ита̄ поккхаран̣ӣ. тасса майхам̣, кассапа, етадахоси – ‘‘кимхи ну кхо ахам̣ пам̣сукӯлам̣ паримаддеййа’’нти? атха кхо, кассапа, сакко дева̄наминдо мама четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа махатим̣ силам̣ упаниккхипи – ‘‘идха, бханте бхагава̄, пам̣сукӯлам̣ паримаддатӯ’’ти? са̄йам̣, кассапа, амануссена упаниккхитта̄ сила̄. тасса майхам̣, кассапа, етадахоси – ‘‘кимхи ну кхо ахам̣ а̄ламбитва̄ уттареййа’’нти? атха кхо, кассапа, какудхе адхиваттха̄ девата̄ мама четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа са̄кхам̣ она̄меси – ‘‘идха, бханте бхагава̄, а̄ламбитва̄ уттаратӯ’’ти? сва̄йам̣ а̄харахаттхо какудхо. тасса майхам̣, кассапа, етадахоси – ‘‘кимхи ну кхо ахам̣ пам̣сукӯлам̣ виссаджджеййа’’нти? атха кхо, кассапа, сакко дева̄наминдо мама четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа махатим̣ силам̣ упаниккхипи – ‘‘идха, бханте бхагава̄, пам̣сукӯлам̣ виссаджджетӯ’’ти? са̄йам̣, кассапа, амануссена упаниккхитта̄ сила̄ти. атха кхо урувелакассапасса етадахоси – ‘‘махиддхико маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма саккопи дева̄наминдо веййа̄ваччам̣ кариссати, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапасса джат̣иласса бхаттам̣ бхун̃джитва̄ тасмим̣йева ванасан̣д̣е виха̄си.

атха кхо урувелакассапо джат̣ило тасса̄ раттийа̄ аччайена йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавато ка̄лам̣ а̄рочеси – ‘‘ка̄ло, маха̄саман̣а, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. ‘‘гаччха твам̣, кассапа, а̄йа̄маха’’нти урувелакассапам̣ джат̣илам̣ уййоджетва̄ йа̄йа джамбуйа̄ джамбудӣпо пан̃н̃а̄йати, тато пхалам̣ гахетва̄ пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ агйа̄га̄ре нисӣди. аддаса̄ кхо урувелакассапо джат̣ило бхагавантам̣ агйа̄га̄ре нисиннам̣, дисва̄на бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катамена твам̣, маха̄саман̣а, маггена а̄гато, ахам̣ тайа̄ пат̣хаматарам̣ пакканто, со твам̣ пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ агйа̄га̄ре нисинно’’ти? ‘‘идха̄хам̣, кассапа, там̣ уййоджетва̄ йа̄йа джамбуйа̄ джамбудӣпо пан̃н̃а̄йати, тато пхалам̣ гахетва̄ пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ агйа̄га̄ре нисинно. идам̣ кхо, кассапа, джамбупхалам̣ ван̣н̣асампаннам̣ гандхасампаннам̣ расасампаннам̣, саче а̄кан̇кхаси парибхун̃джа̄’’ти. ‘‘алам̣, маха̄саман̣а, твам̣йева там̣ арахаси, твам̣йева там̣ парибхун̃джа̄’’ти. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма мам̣ пат̣хаматарам̣ уййоджетва̄ йа̄йа джамбуйа̄ джамбудӣпо пан̃н̃а̄йати, тато пхалам̣ гахетва̄ пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ агйа̄га̄ре нисӣдиссати, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапасса джат̣иласса бхаттам̣ бхун̃джитва̄ тасмим̣йева ванасан̣д̣е виха̄си.

атха кхо урувелакассапо джат̣ило тасса̄ раттийа̄ аччайена йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавато ка̄лам̣ а̄рочеси – ‘‘ка̄ло, маха̄саман̣а, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. ‘‘гаччха твам̣, кассапа, а̄йа̄маха’’нти урувелакассапам̣ джат̣илам̣ уййоджетва̄ йа̄йа джамбуйа̄ джамбудӣпо пан̃н̃а̄йати, тасса̄ авидӯре амбо…пе… тасса̄ авидӯре а̄малакӣ…пе… тасса̄ авидӯре харӣтакӣ…пе… та̄ватим̣сам̣ гантва̄ па̄риччхаттакапуппхам̣ гахетва̄ пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ агйа̄га̄ре нисӣди. аддаса̄ кхо урувелакассапо джат̣ило бхагавантам̣ агйа̄га̄ре нисиннам̣, дисва̄на бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катамена твам̣, маха̄саман̣а, маггена а̄гато, ахам̣ тайа̄ пат̣хаматарам̣ пакканто, со твам̣ пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ агйа̄га̄ре нисинно’’ти? ‘‘идха̄хам̣, кассапа, там̣ уййоджетва̄ та̄ватим̣сам̣ гантва̄ па̄риччхаттакапуппхам̣ гахетва̄ пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ агйа̄га̄ре нисинно. идам̣ кхо, кассапа, па̄риччхаттакапуппхам̣ ван̣н̣асампаннам̣ гандхасампаннам̣, саче а̄кан̇кхаси ган̣ха̄’’ти. ‘‘алам̣, маха̄саман̣а, твам̣йева там̣ арахаси, твам̣йева там̣ ган̣ха̄’’ти. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма мам̣ пат̣хаматарам̣ уййоджетва̄ та̄ватим̣сам̣ гантва̄ па̄риччхаттакапуппхам̣ гахетва̄ пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ агйа̄га̄ре нисӣдиссати, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти.

тена кхо пана самайена те джат̣ила̄ аггим̣ паричаритука̄ма̄ на сакконти кат̣т̣ха̄ни пха̄летум̣. атха кхо тесам̣ джат̣ила̄нам̣ етадахоси – ‘‘ниссам̣сайам̣ кхо маха̄саман̣асса иддха̄нубха̄во йатха̄ майам̣ на саккома кат̣т̣ха̄ни пха̄лету’’нти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапам̣ джат̣илам̣ етадавоча – ‘‘пха̄лийанту, кассапа, кат̣т̣ха̄нӣ’’ти. ‘‘пха̄лийанту, маха̄саман̣а̄’’ти. сакидева пан̃ча кат̣т̣хасата̄ни пха̄лийим̣су. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма кат̣т̣ха̄нипи пха̄лийиссанти, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти.

тена кхо пана самайена те джат̣ила̄ аггим̣ паричаритука̄ма̄ на сакконти аггим̣ уджджалетум̣. атха кхо тесам̣ джат̣ила̄нам̣ етадахоси – ‘‘ниссам̣сайам̣ кхо маха̄саман̣асса иддха̄нубха̄во йатха̄ майам̣ на саккома аггим̣ уджджалету’’нти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапам̣ джат̣илам̣ етадавоча – ‘‘уджджалийанту, кассапа, аггӣ’’ти. ‘‘уджджалийанту, маха̄саман̣а̄’’ти. сакидева пан̃ча аггисата̄ни уджджалийим̣су. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма аггӣпи уджджалийиссанти, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти.

тена кхо пана самайена те джат̣ила̄ аггим̣ паричаритва̄ на сакконти аггим̣ виджджха̄петум̣. атха кхо тесам̣ джат̣ила̄нам̣ етадахоси – ‘‘ниссам̣сайам̣ кхо маха̄саман̣асса иддха̄нубха̄во йатха̄ майам̣ на саккома аггим̣ виджджха̄пету’’нти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапам̣ джат̣илам̣ етадавоча – ‘‘виджджха̄йанту, кассапа, аггӣ’’ти. ‘‘виджджха̄йанту, маха̄саман̣а̄’’ти. сакидева пан̃ча аггисата̄ни виджджха̄йим̣су. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма аггӣпи виджджха̄йиссанти, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти.

тена кхо пана самайена те джат̣ила̄ сӣта̄су хемантика̄су раттӣсу антарат̣т̣хака̄су химапа̄тасамайе наджджа̄ неран̃джара̄йа уммуджджантипи нимуджджантипи уммуджджананимуджджанампи каронти. атха кхо бхагава̄ пан̃чаматта̄ни манда̄мукхисата̄ни абхиниммини йаттха те джат̣ила̄ уттаритва̄ висиббесум̣. атха кхо тесам̣ джат̣ила̄нам̣ етадахоси – ‘‘ниссам̣сайам̣ кхо маха̄саман̣асса иддха̄нубха̄во йатхайима̄ манда̄мукхийо ниммита̄’’ти. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма та̄ва бахӯ манда̄мукхийопи абхинимминиссати, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти.

тена кхо пана самайена маха̄ ака̄ламегхо па̄васси, маха̄ удакава̄хако сан̃джа̄йи, йасмим̣ падесе бхагава̄ вихарати со падесо удакена на оттхат̣о хоти. атха кхо бхагавато етадахоси – ‘‘йам̣нӯна̄хам̣ саманта̄ удакам̣ усса̄ретва̄ маджджхе рен̣ухата̄йа бхӯмийа̄ чан̇камеййа’’нти. атха кхо бхагава̄ саманта̄ удакам̣ усса̄ретва̄ маджджхе рен̣ухата̄йа бхӯмийа̄ чан̇ками. атха кхо урувелакассапо джат̣ило ‘‘ма̄хева кхо маха̄саман̣о удакена вӯл̣хо ахосӣ’’ти на̄ва̄йа самбахулехи джат̣илехи саддхим̣ йасмим̣ падесе бхагава̄ вихарати, там̣ падесам̣ агама̄си. аддаса̄ кхо урувелакассапо джат̣ило бхагавантам̣ саманта̄ удакам̣ усса̄ретва̄ маджджхе рен̣ухата̄йа бхӯмийа̄ чан̇камантам̣, дисва̄на бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идам̣ ну твам̣, маха̄саман̣а̄’’ти. ‘‘айамахамасми, кассапа̄’’ти бхагава̄ веха̄сам̣ аббхуггантва̄ на̄ва̄йа паччут̣т̣ха̄си. атха кхо урувелакассапасса джат̣иласса етадахоси – ‘‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, йатра хи на̄ма удакампи на пава̄хиссати, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’’нти.

атха кхо бхагавато етадахоси – ‘‘чирампи кхо имасса могхапурисасса евам̣ бхависсати ‘махиддхико кхо маха̄саман̣о маха̄нубха̄во, на твева ча кхо араха̄ йатха̄ аха’нти, йам̣нӯна̄хам̣ имам̣ джат̣илам̣ сам̣веджеййа’’нти. атха кхо бхагава̄ урувелакассапам̣ джат̣илам̣ етадавоча – ‘‘нева ча кхо твам̣, кассапа, араха̄, на̄пи арахаттамаггасама̄панно, са̄пи те пат̣ипада̄ наттхи, йа̄йа твам̣ араха̄ ва̄ ассаси арахаттамаггам̣ ва̄ сама̄панно’’ти. атха кхо урувелакассапо джат̣ило бхагавато па̄десу сираса̄ нипатитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘лабхеййа̄хам̣, бханте, бхагавато сантике паббаджджам̣, лабхеййам̣ упасампада’’нти. ‘‘твам̣ кхоси, кассапа, пан̃чаннам̣ джат̣иласата̄нам̣ на̄йако вина̄йако агго памукхо па̄моккхо, тепи та̄ва апалокехи, йатха̄ те ман̃н̃иссанти, татха̄ те кариссантӣ’’ти. атха кхо урувелакассапо джат̣ило йена те джат̣ила̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те джат̣иле етадавоча – ‘‘иччха̄махам̣, бхо, маха̄саман̣е брахмачарийам̣ чаритум̣, йатха̄ бхаванто ман̃н̃анти татха̄ каронтӯ’’ти. ‘‘чирапат̣ика̄ майам̣, бхо, маха̄саман̣е абхиппасанна̄, саче бхавам̣ маха̄саман̣е брахмачарийам̣ чариссати, саббева майам̣ маха̄саман̣е брахмачарийам̣ чарисса̄ма̄’’ти. атха кхо те джат̣ила̄ кесамиссам̣ джат̣а̄миссам̣ кха̄рика̄джамиссам̣ аггихутамиссам̣ удаке пава̄хетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавато па̄десу сираса̄ нипатитва̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘лабхеййа̄ма майам̣, бханте, бхагавато сантике паббаджджам̣, лабхеййа̄ма упасампада’’нти. ‘‘етха, бхиккхаво’’ти бхагава̄ авоча – ‘‘сва̄ккха̄то дхаммо, чаратха брахмачарийам̣ самма̄ дуккхасса антакирийа̄йа̄’’ти. са̄ва тесам̣ а̄йасманта̄нам̣ упасампада̄ ахоси.

аддаса̄ кхо надӣкассапо джат̣ило кесамиссам̣ джат̣а̄миссам̣ кха̄рика̄джамиссам̣ аггихутамиссам̣ удаке вуйхама̄не, дисва̄насса етадахоси – ‘‘ма̄хева ме бха̄туно упасагго ахосӣ’’ти, джат̣иле па̄хеси – ‘‘гаччхатха ме бха̄тарам̣ джа̄на̄тха̄’’ти, са̄ман̃ча тӣхи джат̣иласатехи саддхим̣ йена̄йасма̄ урувелакассапо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ урувелакассапам̣ етадавоча – ‘‘идам̣ ну кхо, кассапа, сеййо’’ти? ‘‘а̄ма̄вусо, идам̣ сеййо’’ти. атха кхо те джат̣ила̄ кесамиссам̣ джат̣а̄миссам̣ кха̄рика̄джамиссам̣ аггихутамиссам̣ удаке пава̄хетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавато па̄десу сираса̄ нипатитва̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘лабхеййа̄ма майам̣, бханте, бхагавато сантике паббаджджам̣, лабхеййа̄ма упасампада’’нти. ‘‘етха, бхиккхаво’’ти бхагава̄ авоча – ‘‘сва̄ккха̄то дхаммо, чаратха брахмачарийам̣ самма̄ дуккхасса антакирийа̄йа̄’’ти. са̄ва тесам̣ а̄йасманта̄нам̣ упасампада̄ ахоси.

аддаса̄ кхо гайа̄кассапо джат̣ило кесамиссам̣ джат̣а̄миссам̣ кха̄рика̄джамиссам̣ аггихутамиссам̣ удаке вуйхама̄не, дисва̄насса етадахоси – ‘‘ма̄хева ме бха̄тӯнам̣ упасагго ахосӣ’’ти, джат̣иле па̄хеси – ‘‘гаччхатха ме бха̄таро джа̄на̄тха̄’’ти, са̄ман̃ча двӣхи джат̣иласатехи саддхим̣ йена̄йасма̄ урувелакассапо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ урувелакассапам̣ етадавоча – ‘‘идам̣ ну кхо, кассапа, сеййо’’ти? ‘‘а̄ма̄вусо, идам̣ сеййо’’ти. атха кхо те джат̣ила̄ кесамиссам̣ джат̣а̄миссам̣ кха̄рика̄джамиссам̣ аггихутамиссам̣ удаке пава̄хетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавато па̄десу сираса̄ нипатитва̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘лабхеййа̄ма майам̣, бханте, бхагавато сантике паббаджджам̣, лабхеййа̄ма упасампада’’нти. ‘‘етха, бхиккхаво’’ти, бхагава̄ авоча – ‘‘сва̄ккха̄то дхаммо, чаратха брахмачарийам̣ самма̄ дуккхасса антакирийа̄йа̄’’ти. са̄ва тесам̣ а̄йасманта̄нам̣ упасампада̄ ахоси.

‘‘бхагавато адхит̣т̣ха̄нена пан̃ча кат̣т̣хасата̄ни на пха̄лийим̣су, пха̄лийим̣су, аггӣ на уджджалийим̣су, уджджалийим̣су, на виджджха̄йим̣су, виджджха̄йим̣су, пан̃ча манда̄мукхисата̄ни абхиниммини, етена найена ад̣д̣худ̣д̣хапа̄т̣иха̄рийасахасса̄ни хонти.

‘‘атха кхо бхагава̄ урувела̄йам̣ йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена гайа̄сӣсам̣ тена ча̄рикам̣ пакка̄ми махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ сахассена саббехева пура̄н̣аджат̣илехи. татра судам̣ бхагава̄ гайа̄йам̣ вихарати гайа̄сӣсе саддхим̣ бхиккхусахассена. татра кхо бхагава̄ бхиккху а̄мантеси (сам̣. ни. 4.28) – ‘саббам̣, бхиккхаве, а̄диттам̣, кин̃ча, бхиккхаве, саббам̣ а̄диттам̣, чаккху, бхиккхаве, а̄диттам̣, рӯпа̄ а̄дитта̄, чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ а̄диттам̣, чаккхусампхассо а̄дитто, йамидам̣ чаккхусампхассапаччайа̄ уппаджджати ведайитам̣ сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ тампи а̄диттам̣. кена а̄диттам̣, ра̄гаггина̄ досаггина̄ мохаггина̄ а̄диттам̣, джа̄тийа̄ джара̄йа маран̣ена сокехи паридевехи дуккхехи доманассехи упа̄йа̄сехи а̄диттанти вада̄ми? сотам̣ а̄диттам̣, садда̄ а̄дитта̄…пе… гха̄нам̣ а̄диттам̣, гандха̄ а̄дитта̄…пе… дживха̄ а̄дитта̄, раса̄ а̄дитта̄…пе… ка̄йо а̄дитто, пхот̣т̣хабба̄ а̄дитта̄…пе… мано а̄дитто, дхамма̄ а̄дитта̄, мановин̃н̃а̄н̣ам̣ а̄диттам̣, маносампхассо а̄дитто, йамидам̣ маносампхассапаччайа̄ уппаджджати ведайитам̣ сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ тампи а̄диттам̣. кена а̄диттам̣, ра̄гаггина̄ досаггина̄ мохаггина̄ а̄диттам̣, джа̄тийа̄ джара̄йа маран̣ена сокехи паридевехи дуккхехи доманассехи упа̄йа̄сехи а̄дитта’’’нти вада̄ми.

‘‘евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако чаккхусмимпи ниббиндати, рӯпесупи ниббиндати, чаккхувин̃н̃а̄н̣епи ниббиндати, чаккхусампхассепи ниббиндати, йамидам̣ чаккхусампхассапаччайа̄ уппаджджати ведайитам̣ сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ тасмимпи ниббиндати. сотасмимпи ниббиндати, саддесупи ниббиндати…пе… гха̄насмимпи ниббиндати, гандхесупи ниббиндати…пе… дживха̄йапи ниббиндати, расесупи ниббиндати…пе… ка̄йасмимпи ниббиндати, пхот̣т̣хаббесупи ниббиндати…пе… манасмимпи ниббиндати, дхаммесупи ниббиндати, мановин̃н̃а̄н̣епи ниббиндати, маносампхассепи ниббиндати, йамидам̣ маносампхассапаччайа̄ уппаджджати ведайитам̣ сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ тасмимпи ниббиндати. ниббиндам̣ вираджджати, вира̄га̄ вимуччати, вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти, ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄тӣ’’ти.

имасмин̃ча пана веййа̄каран̣асмим̣ бхан̃н̃ама̄не тасса бхиккхусахассасса анупа̄да̄йа а̄савехи читта̄ни вимуччим̣су.

29. евам̣ а̄диттапарийа̄йадесанам̣ сутва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ сампатто надӣкассапо тхеро соманассаджа̄то аттано пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто падумуттарасса бхагаватотиа̄дима̄ха. таттха аггапхаланти уттамапхалам̣, аттана̄ ропитаамбаруккхасса а̄димхи гахитапхалам̣ ва̄. сесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.

надӣкассапаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

3. гайа̄кассапаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

татийа̄пада̄не аджиначаммаваттхохантиа̄дикам̣ а̄йасмато гайа̄кассапаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалам̣ упачинанто ито екатим̣сакаппе сикхисса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто ниссаран̣аджджха̄сайата̄йа гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ аран̃н̃а̄йатане ассамам̣ ма̄петва̄ ванамӯлапхала̄ха̄ро васати. тена ча самайена бхагава̄ еко адутийо тасса ассамасамӣпена̄гаччхи, со бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо упасан̇камитва̄ вандитва̄ екамантам̣ т̣хито велам̣ олокенто манохара̄ни колапхала̄ни саттху упанеси. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ вайаппатто ниссаран̣аджджха̄сайата̄йа гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ двӣхи та̄пасасатехи саддхим̣ гайа̄йа вихарати. гайа̄йа васанато хисса кассапаготтата̄йа ча гайа̄кассапоти саман̃н̃а̄ ахоси. со бхагавато саддхим̣ париса̄йа ехибхиккхӯпасампадам̣ датва̄ надӣкассапасса вуттанайена а̄диттапарийа̄йа десана̄йа овадийама̄но арахатте патит̣т̣ха̄си.

35. со арахаттам̣ патва̄ соманассаджа̄то аттано пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто аджиначаммаваттхохантиа̄дима̄ха. таттха аджиначаммаваттхоти та̄пасапаббаджитатта̄ аджиначамманива̄санапа̄вуран̣оти аттхо. кха̄рибха̄радхароти та̄пасака̄ле та̄пасапариккха̄рапарипун̣н̣ака̄джадхароти аттхо. кха̄риката̄пасапариккха̄ре пӯретва̄. колам̣ аха̄си ассаманти колапхалам̣ ассаме пӯретва̄ ассаме нисинноти аттхо. агопайинти па̄т̣хе колапхалам̣ парийеситва̄ ассамам̣ гопесим̣ раккхинти аттхо. сесам̣ саббам̣ утта̄наттхамева̄ти.

гайа̄кассапаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

4. кимилаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

чатуттха̄пада̄не ниббуте какусандхамхӣтиа̄дикам̣ а̄йасмато кимилаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто какусандхасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто париниббуте саттхари тасса дха̄туйо уддисса салалама̄ла̄хи ман̣д̣апам̣ ка̄ретва̄ пӯджам̣ ака̄си. со тена пун̃н̃акаммена та̄ватим̣сесу уппаджджитва̄ апара̄парам̣ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де капилаваттхунагаре сакйара̄джакуле ниббаттитва̄ кимилоти тасса на̄мам̣ ака̄си. со вайаппатто бхогасампаттийа̄ паматто вихарати. тасса н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ н̃атва̄ сам̣вегаджананаттхам̣ анупийа̄йам̣ вихаранто саттха̄ пат̣хамайоббане т̣хитам̣ раман̣ӣйам̣ иттхирӯпам̣ абхинимминитва̄ пурато дассетва̄ пуна ануккамена йатха̄ джара̄рогавипаттӣхи абхибхӯта̄ диссати, татха̄ ака̄си. там̣ дисва̄ кимилакума̄ро ативийа сам̣вегаджа̄то аттано сам̣вегам̣ пака̄сенто бхагавато па̄кат̣ам̣ катва̄ ладдха̄нуса̄сано арахаттам̣ па̄пун̣и.

42. со арахаттам̣ патва̄ соманассаджа̄то аттано пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто ниббуте какусандхамхӣтиа̄дима̄ха. бра̄хман̣амхи вусӣматӣти пан̃чахи васита̄хи васиппаттамхи бхагавати. бра̄хман̣асса саббагун̣аган̣ехи ман̣д̣итатта̄ абхивӯл̣хӣтатта̄ бра̄хман̣амхи какусандхе бхагавати париниббутети аттхо. сесам̣ саббам̣ утта̄намева̄ти.

кимилаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

5. ваджджипуттаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

сахассарам̣сӣ бхагава̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато ваджджипуттаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ пун̃н̃ам̣ упачинанто ито чатунавутикаппе екам̣ паччекабуддхам̣ бхиккха̄йа гаччхантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо кадалипхала̄ни ада̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де веса̄лийам̣ личчхавира̄джакума̄ро хутва̄ ниббатти, ваджджира̄джапуттатта̄ ваджджипуттотвевасса саман̃н̃а̄. со дахаро хутва̄ хаттхисиппа̄дисиккханака̄лепи хетусампанната̄йа ниссаран̣аджджха̄сайова хутва̄ вичаранто саттху дхаммадесанам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо саттху сантике паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ катва̄ начирассева чхал̣абхин̃н̃о ахоси. чхал̣абхин̃н̃о пана хутва̄ апарабха̄ге ачирапариниббуте саттхари дхаммам̣ сан̇га̄йитум̣ сан̇кетам̣ катва̄ маха̄тхересу таттха таттха вихарантесу екадивасам̣ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ секхам̣йева сама̄нам̣ махатийа̄ париса̄йа паривутам̣ дхаммам̣ десентам̣ дисва̄ тасса упаримагга̄дхигама̄йа усса̄хам̣ джаненто –

‘‘руккхамӯлагаханам̣ пасаккийа, нибба̄нам̣ хадайасмим̣ опийа;

джха̄йа готама ма̄ ча пама̄до, ким̣ те бил̣ибил̣ика̄ кариссатӣ’’ти. (тхерага̄. 119) – га̄тхам̣ абха̄си;

таттха руккхамӯлагахананти руккхамӯлабхӯтам̣ гаханам̣, гаханан̃хи аттхи, на руккхамӯлам̣, руккхамӯлан̃ча аттхи, на гаханам̣, тесу руккхамӯлаггахан̣ена т̣ха̄насса чха̄йа̄йа сампанната̄йа ва̄та̄тапапариссайа̄бха̄вам̣ дӣпети, гаханаггахан̣ена нива̄табха̄вена ва̄тапариссайа̄бха̄вам̣ джанасамба̄дха̄бха̄ван̃ча дассети, тадубхайена ча бха̄вана̄йогйатам̣. пасаккийа̄ти упагантва̄. нибба̄нам̣ хадайасмим̣ опийа̄ти ‘‘евам̣ майа̄ пат̣ипаджджитва̄ нибба̄нам̣ адхигантабба’’нти ниббутим̣ хадайе т̣хапетва̄ читте катва̄. джха̄йа̄ти тилаккхан̣ӯпаниджджха̄нена джха̄йа, випассана̄бха̄вана̄сахитам̣ маггабха̄ванам̣ бха̄вехи. готама̄ти дхаммабхан̣д̣а̄га̄рикам̣ готтена̄лапати. ма̄ ча пама̄доти адхикусалесу дхаммесу ма̄ пама̄дам̣ а̄паджджи. ида̄ни йа̄дисо тхерасса пама̄до, там̣ пат̣иккхепавасена дассенто ‘‘ким̣ те бил̣ибил̣ика̄ кариссатӣ’’ти а̄ха. таттха бил̣ибил̣ика̄ти бил̣ибил̣икирийа̄, бил̣ибил̣итисаддапаватти йатха̄ нираттхака̄, евам̣ бил̣ибил̣ика̄садиса̄ джанапан̃н̃атти. ким̣ те кариссатӣти кӣдисам̣ аттхам̣ туйхам̣ са̄дхессати, тасма̄ джанапан̃н̃аттим̣ паха̄йа садаттхапасуто хохӣти ова̄дам̣ ада̄си.

там̣ сутва̄ ан̃н̃ехи вуттена виссагандхава̄йанавачанена сам̣вегаджа̄то бахудева раттим̣ чан̇камена вӣтина̄менто випассанам̣ уссукка̄петва̄ сена̄санам̣ пависитва̄ ман̃чаке нисиннаматтова ‘‘кин̃чи сайа̄мӣ’’ти сӣсам̣ бимбоханамасампаттам̣ па̄дам̣ бхӯмито уггатам̣ сарӣрасса а̄ка̄сагатаккхан̣ейева арахаттам̣ па̄пун̣и.

49. ваджджипуттаттхеро апарабха̄ге соманассаджа̄то аттано пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто сахассарам̣сӣ бхагава̄тиа̄дима̄ха. таттха сахассарам̣сӣти еттха ‘‘анекасатасахассарам̣сӣ’’ти ваттаббе га̄тха̄бандхасукхаттхам̣ ‘‘сахассарам̣сӣ’’ти вуттанти ведитаббам̣. сесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.

ваджджипуттаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

6. уттараттхераапада̄наван̣н̣ана̄

чхат̣т̣ха̄пада̄не сумедхо на̄ма самбуддхотиа̄дикам̣ а̄йасмато уттараса̄ман̣ерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто сумедхасса бхагавато ка̄ле виджджа̄дхаро хутва̄ а̄ка̄сена вичарати. тена ча самайена саттха̄ тассева анугган̣ханаттхам̣ ванантаре ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисӣди чхаббан̣н̣абуддхарам̣сийо виссадждженто. со анталиккхена гаччханто бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо а̄ка̄сато оруйха сувисуддхехи випулехи кан̣ика̄рапуппхехи бхагавантам̣ пӯджеси, пуппха̄ни буддха̄нубха̄вена саттху упари чхатта̄ка̄рена ат̣т̣хам̣су, со тена бхиййосоматта̄йа пасанначитто хутва̄ апарабха̄ге ка̄лам̣ катва̄ та̄ватим̣сесу ниббаттитва̄ диббасампаттим̣ анубхаванто йа̄вата̄йукам̣ таттха т̣хатва̄ тато чуто девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагахе бра̄хман̣амаха̄са̄ласса путто хутва̄ ниббатти, уттаротисса на̄мам̣ ахоси. со вин̃н̃утам̣ патто бра̄хман̣авиджджа̄су ниппхаттим̣ гантва̄ джа̄тийа̄ рӯпена виджджа̄йа вайена сӣла̄ча̄рена ча локасса самбха̄ванӣйо джа̄то.

тасса там̣ сампаттим̣ дисва̄ вассака̄ро магадхамаха̄матто аттано дхӣтарам̣ да̄тука̄мо хутва̄ аттано адхиппа̄йам̣ паведеси. со ниссаран̣аджджха̄сайата̄йа там̣ пат̣иккхипитва̄ ка̄лена ка̄лам̣ дхаммасена̄патим̣ пайирупа̄санто тасса сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ ваттасампанно хутва̄ тхерам̣ упат̣т̣хахати.

тена ча самайена тхерасса ан̃н̃атаро а̄ба̄дхо уппанно, тасса бхесаджджаттха̄йа уттаро са̄ман̣еро па̄това паттачӣварама̄да̄йа виха̄рато никкханто антара̄магге тал̣а̄касса самӣпе паттам̣ т̣хапетва̄ удакасамӣпам̣ гантва̄ мукхам̣ дховати. атха ан̃н̃атаро уман̇гачоро катакаммо а̄раккхапурисехи анубаддхо аггамаггена нагарато никкхамитва̄ пала̄йанто аттана̄ гахитам̣ ратанабхан̣д̣итам̣ са̄ман̣ерасса патте паккхипитва̄ пала̄йи. са̄ман̣еропи паттасамӣпам̣ упагато. чорам̣ анубандханта̄ ра̄джапуриса̄ са̄ман̣ерасса патте бхан̣д̣икам̣ дисва̄ ‘‘айам̣ чоро, имина̄ чорийам̣ ката’’нти са̄ман̣ерам̣ паччха̄ба̄хам̣ бандхитва̄ вассака̄расса бра̄хман̣асса дассесум̣. вассака̄ро ча тада̄ ран̃н̃о виниччхайе нийутто хутва̄ чхеджджабхеджджам̣ ануса̄сати, со ‘‘пуббе мама вачанам̣ на̄дийи, суддхапа̄сан̣д̣ийесу паббаджӣ’’ти (тхерага̄. ат̣т̣ха. 1.уттараттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄) каммам̣ асодхетва̄ гха̄тука̄матта̄ва джӣвантамева там̣ сӯле утта̄сеси.

атхасса бхагава̄ н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ олокетва̄ там̣ т̣ха̄нам̣ гантва̄ виппхурантахаттханакхаман̣имайӯкхасамбхиннасита̄бхата̄йа паггхарантаджа̄тихин̇гулакасуван̣н̣арасадха̄рам̣ вийа джа̄ла̄гун̣т̣хитамудуталунадӣгхан̇гулихаттхам̣ уттарасса сӣсе т̣хапетва̄ ‘‘уттара, идам̣ те пуримакаммасса пхалам̣ уппаннам̣, таттха тайа̄ паччавеккхан̣абалена адхива̄сана̄ ка̄табба̄’’ти ватва̄ аджджха̄сайа̄нурӯпам̣ дхаммам̣ десеси. уттаро амата̄бхисекасадисена саттху хаттхасампхассена сан̃джа̄таппаса̄дасоманассата̄йа ул̣а̄рапӣтипа̄моджджам̣ пат̣илабхитва̄ йатха̄паричитам̣ випассана̄маггам̣ сама̄рӯл̣хо н̃а̄н̣асса парипа̄кам̣ гататта̄ саттху ча десана̄вила̄сена та̄вадева маггапат̣ипа̄т̣ийа̄ саббе килесе кхепетва̄ чхал̣абхин̃н̃о ахоси. чхал̣абхин̃н̃о пана хутва̄ сӯлато ут̣т̣хахитва̄ пара̄нуддайа̄йа а̄ка̄се т̣хатва̄ па̄т̣иха̄рийам̣ дассеси. маха̄джано аччхарийаббхутачиттаджа̄то ахоси. та̄вадевасса ван̣о сам̣рӯл̣хи, со бхиккхӯхи, ‘‘а̄вусо, та̄дисадуккхам̣ анубхаванто катхам̣ твам̣ випассанам̣ ануйун̃джитум̣ асаккхӣ’’ти пут̣т̣хо, ‘‘пагева ме, а̄вусо, сам̣са̄ре а̄дӣнаво, сан̇кха̄ра̄нан̃ча сабха̄во судит̣т̣хо, ева̄хам̣ та̄дисам̣ дуккхам̣ анубхавантопи асаккхим̣ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ висесам̣ адхиганту’’нти а̄ха. ‘‘пуббаджа̄тийа̄ дахарака̄ле маккхикам̣ гахетва̄ нимбасӯлакам̣ гахетва̄ сӯла̄ропанакӣл̣ам̣ пат̣ичча евам̣ анекаджа̄тисатесу сӯла̄ропанадуккхаманубхавитва̄ има̄йа парийоса̄наджа̄тийа̄ еварӯпам̣ дуккхаманубхӯта’’нти а̄ха.

55. атха апарабха̄ге пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто сумедхо на̄ма самбуддхотиа̄дима̄ха. таттха анутта̄нападаван̣н̣анамева карисса̄ма.

57. виджджа̄дхаро тада̄ а̄синти ба̄хиракаманта̄дивиджджа̄сиддхийа̄ а̄ка̄сага̄мисаматтхо хутва̄ чаран̣авасена там̣ виджджам̣ раккхитва̄ авина̄сетва̄ парихаран̣авасена виджджа̄дхарайони а̄сим̣ ахосинти аттхо. анталиккхачаро аханти антам̣ парийоса̄нам̣ кот̣им̣ ликхате сам̣кариссатӣти анталиккхам̣. атха ва̄ антам̣ парийоса̄нам̣ ликхйате олокийате етена̄ти анталиккхам̣, тасмим̣ анталиккхе, а̄ка̄се чаран̣асӣло аханти аттхо. тисӯлам̣ сукатам̣ гайха̄ти тикхин̣ам̣ сӯлам̣, аггам̣ а̄вудхам̣. тисӯлам̣ сундарам̣ катам̣, кот̣т̣анагхам̣санамадданапахаран̣авасена сут̣т̣ху катам̣ сӯла̄вудхам̣ гайха гахетва̄ амбарато гаччха̄мӣти аттхо. сесам̣ саббам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ва найа̄нуйогена сувин̃н̃еййамева̄ти.

уттараттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

7. апарауттараттхераапада̄наван̣н̣ана̄

саттама̄пада̄не ниббуте локана̄тхамхӣтиа̄дикам̣ а̄йасмато апарасса уттараттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто ито чатуннавутикаппе сиддхаттхасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вайаппатто вин̃н̃утам̣ патва̄ са̄сане ладдхаппаса̄до хутва̄ упа̄сакаттам̣ ниведеси. со саттхари париниббуте аттано н̃а̄таке саннипа̄тетва̄ бахупӯджа̄сакка̄рам̣ сам̣харитва̄ дха̄тупӯджам̣ ака̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄кете бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ уттароти ладдхана̄мо вайаппатто кеначидева каран̣ӣйена са̄ваттхим̣ гато кан̣д̣амбамӯле катам̣ йамакапа̄т̣иха̄рийам̣ дисва̄ пасӣдитва̄ пуна ка̄л̣ака̄ра̄масуттадесана̄йа абхивад̣д̣хама̄насаддхо паббаджитва̄ саттха̄ра̄ саддхим̣ ра̄джагахам̣ гантва̄ упасампадам̣ лабхитва̄ татхева чаранто випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ начирассева чхал̣абхин̃н̃о ахоси. чхал̣абхин̃н̃о пана хутва̄ саттхари са̄ваттхийам̣ вихаранте буддхупат̣т̣ха̄наттхам̣ ра̄джагахато са̄ваттхим̣ упагато бхиккхӯхи – ‘‘ким̣, а̄вусо, паббаджджа̄киччам̣ тайа̄ маттхакам̣ па̄пита’’нти пут̣т̣хо ан̃н̃ам̣ бйа̄ка̄си.

93. арахаттам̣ пана патва̄ соманассаджа̄то аттано пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто ниббуте локана̄тхамхӣтиа̄дима̄ха. там̣ саббам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ утта̄наттхамева̄ти.

апарауттараттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

8. бхаддаджиттхераапада̄наван̣н̣ана̄

ат̣т̣хама̄пада̄не огайха̄хам̣ поккхаран̣интиа̄дикам̣ а̄йасмато бхаддаджиттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто бра̄хман̣а̄нам̣ виджджа̄сиппесу па̄рам̣ гантва̄ ка̄ме паха̄йа та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ аран̃н̃а̄йатане ассамам̣ ка̄ретва̄ васанто екадивасам̣ саттха̄рам̣ а̄ка̄сена гаччхантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо ан̃джалим̣ паггайха ат̣т̣ха̄си. саттха̄ тасса аджджха̄сайам̣ дисва̄ а̄ка̄сато отари. отин̣н̣асса пана бхагавато мадхун̃ча бхисамул̣а̄лан̃ча саппикхӣран̃ча упана̄меси, тасса там̣ бхагава̄ анукаммам̣ упа̄да̄йа пат̣иггахетва̄ анумоданам̣ катва̄ пакка̄ми. со тена пун̃н̃акаммена туситесу ниббатто таттха йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ тато чуто апара̄парам̣ сугатӣсуйева сам̣саранто випассисса бхагавато ка̄ле махаддхано сет̣т̣хи хутва̄ ат̣т̣хасат̣т̣хибхиккхусатасахассам̣ бходжетва̄ тичӣварена аччха̄деси.

евам̣ бахум̣ кусалам̣ катва̄ девалоке ниббатти. таттха йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ тато чавитва̄ мануссалокесу уппанно буддхасун̃н̃е локе пан̃ча паччекабуддхасата̄ни чатӯхи паччайехи упат̣т̣хахитва̄ тато чуто ра̄джакуле ниббаттитва̄ раджджам̣ ануса̄санто аттано путтам̣ паччекабодхим̣ адхигантва̄ т̣хитам̣ упат̣т̣хахитва̄ тасса париниббутасса дха̄туйо гахетва̄ четийам̣ катва̄ пӯджеси. евам̣ таттха таттха та̄ни та̄ни пун̃н̃а̄ни катва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де бхаддийанагаре асӣтикот̣ивибхавасса бхаддийасет̣т̣хисса екапуттако хутва̄ ниббатти, бхаддаджӣтисса на̄мам̣ ахоси. тасса кира иссарийабхогапарива̄расампатти чаримабхаве бодхисаттасса вийа ахоси.

тада̄ саттха̄ са̄ваттхийам̣ васитва̄ бхаддаджикума̄рам̣ сан̇ган̣ханаттха̄йа махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ бхаддийанагарам̣ гантва̄ джа̄тийа̄ване васи тасса н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ а̄гамайама̄но. сопи упарипа̄са̄де нисинно сӣхапан̃джарам̣ виваритва̄ олокенто бхагавато сантике дхаммам̣ сотум̣ гаччхантам̣ маха̄джанам̣ дисва̄, ‘‘каттха̄йам̣ маха̄джано гаччхатӣ’’ти пуччхитва̄ там̣ ка̄ран̣ам̣ сутва̄ сайампи махата̄ парива̄рена саттху сантикам̣ гантва̄ дхаммам̣ сун̣анто сабба̄бхаран̣апат̣иман̣д̣итова саббакилесе кхепетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. арахатте пана тена адхигате саттха̄ бхаддийасет̣т̣хим̣ а̄мантеси – ‘‘тава путто алан̇катапат̣ийатто дхаммам̣ сун̣анто арахатте патит̣т̣ха̄си, тенасса ида̄нева паббаджитум̣ йуттам̣, но че паббаджиссати, паринибба̄йиссатӣ’’ти. сет̣т̣хи ‘‘на майхам̣ путтасса дахарассева сато паринибба̄нена киччам̣ аттхи, пабба̄джетха на’’нти а̄ха. там̣ саттха̄ пабба̄джетва̄ упасампа̄детва̄ таттха сатта̄хам̣ васитва̄ кот̣ига̄мам̣ па̄пун̣и, со ча га̄мо ган̇га̄тӣре ахоси. кот̣ига̄мава̄сино ча буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ паваттесум̣. бхаддаджиттхеро саттха̄ра̄ анумодана̄йа а̄раддхаматта̄йа бахига̄мам̣ гантва̄ ‘‘ган̇га̄тӣре маггасамӣпе саттху а̄гатака̄ле вут̣т̣хахисса̄мӣ’’ти ка̄лапариччхедам̣ катва̄ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле сама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ нисӣди. маха̄тхересу а̄гаччхантесупи авут̣т̣хахитва̄ саттху а̄гатака̄лейева вут̣т̣ха̄си. путхуджджана̄ бхиккхӯ – ‘‘айам̣ адхуна̄ паббаджито, маха̄тхересу а̄гаччхантесу ма̄натхаддхо хутва̄ на вут̣т̣ха̄сӣ’’ти уджджха̄йим̣су.

кот̣ига̄мава̄сино саттху бхиккхусан̇гхасса ча бахӯ на̄ва̄сан̇гха̄т̣е бандхим̣су. саттха̄ ‘‘бхаддаджисса̄нубха̄вам̣ пака̄семӣ’’ти на̄ва̄йа т̣хатва̄ ‘‘кахам̣ бхаддаджӣ’’ти пуччхи. бхаддаджиттхеро – ‘‘сохам̣, бханте’’ти саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ ан̃джалим̣ катва̄ ат̣т̣ха̄си. саттха̄ ‘‘ехи, бхаддаджи, амхехи саддхим̣ екана̄вам̣ абхируха̄’’ти. со уппатитва̄ саттху т̣хитана̄ва̄йам̣ ат̣т̣ха̄си. саттха̄ ган̇га̄йа маджджхе гатака̄ле, ‘‘бхаддаджи, тайа̄ маха̄пана̄дака̄ле аджджха̄вут̣т̣харатанапа̄са̄до каха’’нти а̄ха. ‘‘имасмим̣ т̣ха̄не нимугго, бханте’’ти. ‘‘тена хи, бхаддаджи, сабрахмача̄рӣнам̣ кан̇кхам̣ чхинда̄’’ти. тасмим̣ кхан̣е тхеро саттха̄рам̣ вандитва̄ иддхибалена гантва̄ па̄са̄датхӯпикам̣ па̄дан̇гулантарена саннируджджхитва̄ пан̃чавӣсатийоджанам̣ па̄са̄дам̣ гахетва̄ а̄ка̄се уппати, уппатанто ча пан̃н̃а̄сайоджана̄ни уккхипи. атхасса пуримабхаве н̃а̄така̄ па̄са̄дагатена лобхена маччхакаччхапаман̣д̣ӯка̄ хутва̄ ниббатта̄ тасмим̣ па̄са̄де ут̣т̣хаханте париваттитва̄ патим̣су. саттха̄ те сампатанте дисва̄ ‘‘н̃а̄така̄ те, бхаддаджи, киламантӣ’’ти а̄ха. тхеро саттху вачанена па̄са̄дам̣ виссаджджеси. па̄са̄до йатха̄т̣ха̄нейева патит̣т̣хахи. саттха̄ па̄ран̇гато бхиккхӯхи – ‘‘када̄, бханте, бхаддаджиттхерена айам̣ па̄са̄до аджджха̄вут̣т̣хо’’ти пут̣т̣хо маха̄пана̄даджа̄такам̣ (джа̄. 1.3.40 а̄дайо) катхетва̄ бахуджанам̣ дхамма̄матам̣ па̄йеси.

98. тхеро пана арахаттам̣ патто пуббасамбха̄рам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сетум̣ огайха̄хам̣ поккхаран̣интиа̄дима̄ха. таттха огайха̄хам̣ поккхаран̣инти путхуна̄на̄анекамахогхехи кхан̣итатта̄ ‘‘поккхаран̣ӣ’’ти ладдхана̄мам̣ джала̄сайам̣ огайха огахетва̄ пависитва̄ аджджхога̄хетва̄ гха̄сахетукха̄данаттха̄йа таттха поккхаран̣ийам̣ пависитва̄ бхисам̣ падумапун̣д̣арӣкамӯлам̣ уддхара̄мӣти аттхо. сесам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ утта̄нападаттхатта̄ ча найа̄нуса̄рена сувин̃н̃еййамева̄ти.

бхаддаджиттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

9. сивакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

навама̄пада̄не есана̄йа чарантасса̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато сивакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто випассисса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ бхагавантам̣ пин̣д̣а̄йа чарантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо паттам̣ а̄да̄йа кумма̄сасса пӯретва̄ ада̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагахе бра̄хман̣акулагехе ниббаттитва̄ сивакотисса на̄мам̣ ахоси. со вайаппатто виджджа̄сиппесу ниппхаттим̣ гато неккхаммаджджха̄сайата̄йа ка̄ме паха̄йа та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ вичаранто саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и.

117. арахаттам̣ патва̄ соманассаджа̄то аттано пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто есана̄йа чарантасса̄тиа̄дима̄ха. там̣ саббам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.

сивакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

10. упава̄наттхераапада̄наван̣н̣ана̄

дасама̄пада̄не падумуттаро на̄ма джинотиа̄дикам̣ а̄йасмато упава̄наттхерасса апада̄нам̣. айам̣ кира пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто кеначи каммаччхиддена падумуттарасса бхагавато ка̄ле даллиддакуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто бхагавати париниббуте тасса дха̄тум̣ гахетва̄ мануссадевана̄гагарул̣айаккхакумбхан̣д̣агандхаббехи саттаратанамайе саттайоджанике тхӯпе кате таттха судхотам̣ аттано уттара̄сан̇гам̣ вел̣агге а̄бандхитва̄ дхаджам̣ катва̄ пӯджам̣ ака̄си. там̣ гахетва̄ абхисамматако на̄ма йаккхасена̄пати девехи четийапӯджа̄раккхан̣аттхам̣ т̣хапито адиссама̄нака̄йо а̄ка̄се дха̄ренто четийам̣ тиккхаттум̣ падаккхин̣ам̣ ака̄си. там̣ дисва̄ бхиййосоматта̄йа пасаннама̄насо ахоси. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ упава̄ноти ладдхана̄мо вайаппатто джетаванапат̣иггахан̣е буддха̄нубха̄вам̣ дисва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто чхал̣абхин̃н̃о ахоси. атха̄йасма̄ упава̄но бхагавато упат̣т̣ха̄ко ахоси. тена ча самайена бхагавато ва̄та̄ба̄дхо уппаджджи. тхерасса гихисаха̄йо девахито на̄ма бра̄хман̣о са̄ваттхийам̣ пат̣ивасати. со тхерам̣ чатӯхи паччайехи пава̄реси. атха̄йасма̄ упава̄но нива̄сетва̄ паттачӣварам̣ гахетва̄ тасса бра̄хман̣асса нивесанам̣ упаган̃чхи. бра̄хман̣о ‘‘кеначи ман̃н̃е пайоджанена тхеро а̄гато бхависсатӣ’’ти н̃атва̄ ‘‘вадеййа̄тха, бханте, кенаттхо’’ти а̄ха. тхеро тасса бра̄хман̣асса пайоджанам̣ а̄чиккханто –

‘‘арахам̣ сугато локе, ва̄теха̄ба̄дхико муни;

саче ун̣ходакам̣ аттхи, мунино дехи бра̄хман̣а.

‘‘пӯджито пӯджанеййа̄нам̣, саккареййа̄на саккато;

апачитопачеййа̄нам̣, тасса иччха̄ми ха̄таве’’ти. (тхерага̄. 185-186) –

га̄тха̄двайам̣ абха̄си.

тассаттхо – йо имасмим̣ локе пӯджанеййа̄нам̣ пӯджетаббехи сакка̄дӣхи девехи маха̄брахма̄дӣхи ча брахмехи пӯджито, саккареййа̄нам̣ сакка̄таббехи бимбиса̄ракосалара̄джа̄дӣхи саккато, апачеййа̄нам̣ апача̄йитаббехи махесӣхи кхӣн̣а̄савехи апачито, килесехи а̄ракатта̄дина̄ арахам̣, собханагамана̄дина̄ сугато саббан̃н̃ӯ муни майхам̣ саттха̄ девадево сакка̄нам̣ атисакко брахма̄нам̣ атибрахма̄, со да̄ни ва̄техи ва̄тахету ва̄таккхобханимиттам̣ а̄ба̄дхико джа̄то. саче, бра̄хман̣а, ун̣ходакам̣ аттхи, тасса ва̄та̄ба̄дхавӯпасаманаттхам̣ там̣ ха̄таве упанетум̣ иччха̄мӣти.

там̣ сутва̄ бра̄хман̣о ун̣ходакам̣ таданурӯпам̣ ва̄тахаран̃ча бхесаджджам̣ бхагавато упана̄меси. тена ча саттху рого вӯпасами. тасса бхагава̄ анумоданам̣ ака̄си.

122. атха̄йасма̄ упава̄но апарабха̄ге аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто падумуттаро на̄ма джинотиа̄дима̄ха. таттха падумуттаротиа̄дӣни пуббе вуттаттха̄нева.

123. маха̄джана̄ сама̄гамма̄ти сакаладжамбудӣпава̄сино ра̄сибхӯта̄ти аттхо. читакам̣ катва̄ти йоджануббедхам̣ чанданара̄сичитакам̣ катва̄ бхагавато сарӣрам̣ таттха абхиропайим̣сӯти самбандхо.

124. сарӣракиччам̣ катва̄на̄ти а̄дахана̄ти аггина̄ даханакиччам̣ катва̄ти аттхо.

127-28. джан̇гха̄ ман̣имайа̄ а̄сӣти мануссехи кататхӯпе джан̇гха̄ пуппхава̄хаттхам̣ чаритат̣т̣ха̄нам̣ ман̣имайа̄ инданӣламан̣ина̄ ката̄ти аттхо. майампӣти саббе дева̄ тхӯпам̣ карисса̄ма̄ти аттхо.

129. дха̄ту а̄вен̣ика̄ наттхӣти девамануссехи висум̣ висум̣ четийам̣ ка̄тум̣ а̄вен̣ика̄ висум̣ дха̄ту наттхи, там̣ дассенто сарӣрам̣ екапин̣д̣итанти а̄ха. адхит̣т̣ха̄набалена сакаласарӣрадха̄ту екагханасила̄майапат̣има̄ вийа екамева ахосӣти аттхо. имамхи буддхатхӯпамхӣти сакаладжамбудӣпава̄сӣхи катамхи имамхи суван̣н̣атхӯпамхи майам̣ саббе сама̄гантва̄ кан̃чукатхӯпам̣ карисса̄ма̄ти аттхо.

133. инданӣлам̣ маха̄нӣланти индӣварапуппхаван̣н̣а̄бхам̣ ман̣и инданӣламан̣и. тато адхикаван̣н̣ата̄ маха̄ман̣и инданӣламан̣айо ча маха̄нӣламан̣айо ча джотирасаман̣иджа̄тиран̇гаман̣айо ча екато саннипа̄тетва̄ ра̄сӣ катва̄ суван̣н̣атхӯпе кан̃чукатхӯпам̣ катва̄ ачха̄дайунти самбандхо.

144. паччекам̣ буддхасет̣т̣хасса̄ти буддхуттамасса пати екам̣ висум̣ упаричхаданена тхӯпам̣ акам̣сӯти аттхо.

147. кумбхан̣д̣а̄ гуйхака̄ татха̄ти кумбхаматта̄ни ан̣д̣а̄ни йесам̣ дева̄нам̣ те кумбхан̣д̣а̄, пат̣иччха̄детва̄ нигухитва̄ пат̣иччха̄данато гарул̣а̄ гуйхака̄ на̄ма джа̄та̄, те кумбхан̣д̣а̄ гуйхака̄пи тхӯпам̣ акам̣сӯти аттхо.

151. атибхонти на тасса̄бха̄ти тасса четийасса пабхам̣ чандасӯрийата̄рака̄нам̣ пабха̄ на атибхонти, на аджджхоттхарантӣти аттхо.

158. ахампи ка̄рам̣ касса̄мӣти та̄дино локана̄тхасса тхӯпасмим̣ ахампи ка̄рам̣ пун̃н̃акирийам̣ кусалакаммам̣ дхаджапат̣а̄капӯджам̣ карисса̄мӣти аттхо.

упава̄наттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

11. рат̣т̣хапа̄латтхераапада̄наван̣н̣ана̄

ека̄дасама̄пада̄не падумуттарасса бхагаватотиа̄дикам̣ а̄йасмато рат̣т̣хапа̄латтхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле тасса уппаттито пуретарамева хам̣саватӣнагаре гахапатимаха̄са̄лакуле ниббаттитва̄ вайаппатто питу аччайена гхара̄ва̄се патит̣т̣хито ратанакот̣т̣ха̄га̄ракаммикена дасситам̣ апарима̄н̣ам̣ кулавам̣са̄нугатам̣ дханам̣ дисва̄ ‘‘имам̣ еттакам̣ дханара̄сим̣ майхам̣ аййакапаййака̄дайо аттана̄ саддхим̣ гахетва̄ гантум̣ на̄саккхим̣су, майа̄ пана гахетва̄ гантум̣ ват̣т̣атӣ’’ти чинтетва̄ капан̣аддхика̄дӣнам̣ маха̄да̄нам̣ дети. со абхин̃н̃а̄ла̄бхим̣ екам̣ та̄пасам̣ упат̣т̣хаханто тена девалока̄дхипачче уййоджито йа̄ваджӣвам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ тато чуто дево хутва̄ ниббатти. со таттха девалоке девараджджам̣ каронто йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ тато чуто мануссалоке бхиннам̣ рат̣т̣хам̣ сандха̄ретум̣ саматтхасса куласса екапутто хутва̄ ниббатти. тена ча самайена падумуттаро на̄ма бхагава̄ локе уппаджджитва̄ паваттитаварадхаммачакко венеййасаттам̣ нибба̄намаха̄нагарасан̇кха̄такхемантабхӯмим̣ сампа̄песи. атха со кулапутто ануккамена вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ упа̄сакехи саддхим̣ виха̄рам̣ гато саттха̄рам̣ дхаммам̣ десентам̣ дисва̄ пасанначитто парисапарийанте нисӣди.

тена ча самайена саттха̄ екам̣ бхиккхум̣ саддха̄паббаджита̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапеси, там̣ дисва̄ пасаннама̄насо тадаттха̄йа читтам̣ т̣хапетва̄ сатасахассабхиккхупарива̄расса бхагавато махата̄ сакка̄рена сатта̄хам̣ маха̄да̄нам̣ паваттетва̄ пан̣идха̄нам̣ ака̄си. саттха̄ тасса анантара̄йена иджджханабха̄вам̣ дисва̄ ‘‘ана̄гате готамасса на̄ма самма̄самбуддхасса са̄сане саддха̄паббаджита̄нам̣ агго бхависсатӣ’’ти бйа̄ка̄си. со саттха̄рам̣ бхиккхусан̇гхан̃ча вандитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. со таттха йа̄вата̄йукам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ тато чавитва̄ девамануссесу сам̣саранто ито два̄навутикаппе пхуссасса бхагавато ка̄ле саттху вема̄тикабха̄тикесу тӣсу ра̄джапуттесу саттха̄рам̣ упат̣т̣хахантесу тесам̣ пун̃н̃акирийа̄йа саха̄йакиччам̣ ака̄си. евам̣ таттха таттха бхаве там̣ там̣ бахум̣ кусалам̣ упачинитва̄ сугатӣсуйева сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де курурат̣т̣хе тхуллакот̣т̣хиканигаме рат̣т̣хапа̄ласет̣т̣хигехе ниббатти, тасса бхиннам̣ рат̣т̣хам̣ сандха̄ретум̣ саматтхе куле ниббаттатта̄ рат̣т̣хапа̄лоти вам̣са̄нугатамева на̄мам̣ ахоси. со махата̄ парива̄рена вад̣д̣ханто ануккамена йоббанам̣ патто ма̄та̄питӯхи патирӯпена да̄рена сам̣йоджетва̄ маханте ча йасе патит̣т̣ха̄пито диббасампаттисадисам̣ сампаттим̣ паччанубхоти. атха бхагава̄ курурат̣т̣хе джанападача̄рикам̣ чаранто тхуллакот̣т̣хикам̣ анупа̄пун̣и. там̣ сутва̄ рат̣т̣хапа̄ло кулапутто саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо саттава̄ре бхаттаччхеде катва̄ киччхена касирена ма̄та̄питаро ануджа̄на̄петва̄ саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ паббаджджам̣ йа̄читва̄ саттху а̄н̣аттийа̄ ан̃н̃атарасса тхерасса сантике паббаджитва̄ йонисоманасика̄рена каммам̣ каронто випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и.

179-180. атха̄йасма̄ апарабха̄ге аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто падумуттарасса бхагаватотиа̄дима̄ха. суна̄го со майа̄ динноти тада̄ маха̄дханасет̣т̣хи хутва̄ саббам̣ са̄патеййам̣ да̄намукхе виссаджджанасамайе саттаппатит̣т̣хо сундаро на̄го хаттхира̄джа̄ майа̄ динно ахоси. там̣ дассенто ӣса̄дантотиа̄дима̄ха. ӣса̄данто ратхаӣсаппама̄н̣аданто, со майа̄ динно хаттхина̄го. урӯл̣хава̄ти ра̄джа̄ваханайоггасаматтхо, ра̄джа̄рахо ва̄. сетаччхаттоти алан̇ка̄раттха̄йа упат̣т̣хаханасетаччхаттасахитоти аттхо. пасобхитоти а̄рохапарин̣а̄хава̄ рӯпасобха̄хи сампанноти аттхо. сакаппано сахаттхипоти хаттхиалан̇ка̄расахито хаттхигопакасахитоти аттхо. иттхамбхӯто хаттхина̄го падумуттарасса бхагавато майа̄ динноти аттхо.

181. майа̄ бхаттам̣ ка̄ретва̄на̄ти майа̄ ка̄ра̄питавиха̄ре васанта̄нам̣ кот̣исан̇кха̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ниччабхаттам̣ пат̣т̣хапетва̄ махесино ниййа̄десинти самбандхо.

183. джаладжуттамана̄макоти джалато джа̄то джаладжо, ким̣ там̣? падумам̣, падумена сама̄нана̄матта̄ уттаматта̄ ча падумуттаро на̄ма бхагава̄ти аттхо. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.

рат̣т̣хапа̄латтхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

чхаппан̃н̃а̄самамаха̄ваггаван̣н̣ана̄ саматта̄.

ити висуддхаджанавила̄синийа̄ апада̄на-ат̣т̣хакатха̄йа

етта̄вата̄ буддхапаччекабуддхаса̄вакаттхера̄пада̄на-ат̣т̣хакатха̄ саматта̄.

нигаманакатха̄

сӣхал̣адӣпаке аппиччхата̄дигун̣аванта̄нам̣ тхеравам̣саппадӣпа̄нам̣ а̄нандаттхера̄дӣнам̣ саббасатта̄нам̣ тан̣ха̄ма̄надит̣т̣ха̄дайо чхедананиггахавивечана̄дйаттхам̣ саттахи ма̄сехи ативийа а̄ра̄дханена ладдхакосаллена бодхисамбха̄рам̣ гавесантена сатидхитигативӣрийапараккамантена маха̄самантагун̣асобханена типит̣акадхарена пан̣д̣итена а̄бхатам̣ имам̣ апада̄на-ат̣т̣хакатхам̣ саббо садевалоко джа̄на̄тӯти.

анена лобха̄димала̄ паджа̄нам̣, чаккха̄дирога̄ вивидха̄ ча дуккха̄;

калаха̄дибхайа̄ дуккхита̄ джа̄та̄, чора̄дайонаттхакара̄ ча локе.

нассанту ме пан̃ча вера̄ ча па̄па̄, нассанту гимхе йатха̄ вут̣т̣хива̄та̄;

ат̣т̣хан̇гикамаггаварена патва̄, нибба̄напурам̣ пат̣ипа̄дайа̄ми.

саббадит̣т̣хин̃ча мадданто, ра̄гадоса̄дипа̄паке;

сам̣са̄рават̣т̣ам̣ чхиндитва̄, упеми саггамоккхаке.

а̄н̣а̄кхеттамхи саббаттха, авӣчимхи бхаваггато;

саббе дхамма̄нуйа̄йанту, тайо лока̄ утупи ча̄ти.

апада̄на-ат̣т̣хакатха̄ саматта̄.