4. ван̇гӣсаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

чатуттха̄пада̄не падумуттаро на̄ма джинотиа̄дикам̣ а̄йасмато ван̇гӣсаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре маха̄бхогакуле ниббатто вуддхиппатто дхаммам̣ сотум̣ гаччхантехи нагарава̄сӣхи саддхим̣ виха̄рам̣ гантва̄ дхаммам̣ сун̣анто саттха̄рам̣ екабхиккхум̣ пат̣ибха̄наванта̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ саттху адхика̄ракаммам̣ катва̄ – ‘‘ахампи ана̄гате пат̣ибха̄наванта̄нам̣ агго бхавеййа’’нти паттханам̣ катва̄ саттха̄ра̄ бйа̄като йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесу убхайасампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ ма̄ту парибба̄джика̄бха̄вена апарабха̄ге парибба̄джакоти па̄кат̣о ван̇гӣсоти ча ладдхана̄мо тайо веде угган̣хитва̄ тато а̄чарийам̣ а̄ра̄дхетва̄ чхавасӣсаджа̄нанамантам̣ на̄ма сиккхитва̄ чхавасӣсам̣ накхена а̄кот̣етва̄ – ‘‘айам̣ сатто асукайонийам̣ ниббатто’’ти джа̄на̄ти.

бра̄хман̣а̄ ‘‘айам̣ амха̄кам̣ дживика̄йа магго’’ти ван̇гӣсам̣ гахетва̄ га̄манигамара̄джадха̄нийо вичарим̣су. ван̇гӣсо тивассаматтхаке мата̄нампи сӣсам̣ а̄хара̄петва̄ накхена а̄кот̣етва̄ – ‘‘айам̣ сатто асукайонийам̣ ниббатто’’ти ватва̄ маха̄джанасса кан̇кха̄ччхеданаттхам̣ те те джане а̄ва̄хетва̄ аттано аттано гатим̣ катха̄пети. тена тасмим̣ маха̄джано абхиппасӣдати. со там̣ нисса̄йа маха̄джанасса хаттхато сатампи сахассампи лабхати. бра̄хман̣а̄ ван̇гӣсам̣ а̄да̄йа йатха̄ручи вичарим̣су. ван̇гӣсо саттху гун̣е сутва̄ саттха̄рам̣ упасан̇камитука̄мо ахоси. бра̄хман̣а̄ ‘‘саман̣о готамо ма̄йа̄йа там̣ а̄ват̣т̣ессатӣ’’ти пат̣иккхипим̣су.

ван̇гӣсо тесам̣ вачанам̣ ана̄дийитва̄, саттху сантикам̣ гантва̄, пат̣исантха̄рам̣ катва̄, екамантам̣ нисӣди. саттха̄ там̣ пуччхи – ‘‘ван̇гӣса, кин̃чи сиппам̣ джа̄на̄тӣ’’ти? ‘‘а̄ма, бхо готама, чхавасӣсамантам̣ на̄мекам̣ джа̄на̄ми, тена тивассаматтхаке мата̄нампи сӣсам̣ накхена а̄кот̣етва̄ ниббаттат̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄мӣ’’ти. атха саттха̄ тасса екам̣ нирайе ниббаттасса сӣсам̣, екам̣ мануссесу, екам̣ девесу, екам̣ париниббутасса сӣсам̣ а̄хара̄петва̄ дассеси. со пат̣хамасӣсам̣ а̄кот̣етва̄, ‘‘бхо готама, айам̣ сатто нирайе ниббатто’’ти а̄ха. са̄дху ван̇гӣса, сут̣т̣ху тайа̄ дит̣т̣хам̣, ‘‘айам̣ сатто кухим̣ ниббатто’’ти пуччхи. ‘‘мануссалоке’’ти. ‘‘айам̣ кухи’’нти? ‘‘девалоке’’ти. тин̣н̣аннампи ниббаттат̣т̣ха̄нам̣ катхеси. париниббутасса пана сӣсам̣ накхена а̄кот̣енто нева антам̣ на кот̣им̣ пасси. атха нам̣ саттха̄ ‘‘на саккоси, ван̇гӣса̄’’ти пуччхи. ‘‘пассатха, бхо готама, упапариккха̄ми та̄ва̄ти пунаппунам̣ париваттетва̄пи ба̄хиракамантена кхӣн̣а̄савасса сӣсам̣ джа̄нитум̣ на саккоти. атхасса маттхакато седо муччи. со ладжджитва̄ тун̣хӣ ахоси’’. атха нам̣ саттха̄ ‘‘киламаси, ван̇гӣса̄’’ти а̄ха. ‘‘а̄ма, бхо готама, имасса ниббаттат̣т̣ха̄нам̣ джа̄нитум̣ на саккоми. саче тумхе джа̄на̄тха, катхетха̄’’ти. ‘‘ван̇гӣса, ахам̣ етампи джа̄на̄ми, ито уттарипи джа̄на̄мӣ’’ти ватва̄ –

‘‘чутим̣ йо веди сатта̄нам̣, упапаттин̃ча саббасо;

асаттам̣ сугатам̣ буддхам̣, тамахам̣ брӯми бра̄хман̣ам̣.

‘‘йасса гатим̣ на джа̄нанти, дева̄ гандхаббама̄нуса̄;

кхӣн̣а̄савам̣ арахантам̣, тамахам̣ брӯми бра̄хман̣а’’нти. (дха. па. 419-420; су. ни. 648-649) –

има̄ две га̄тха̄йо абха̄си. со тена хи, бхо готама, там̣ виджджам̣ ме детха̄ти апачитим̣ дассетва̄ саттху сантике нисӣди. саттха̄ ‘‘амхехи сама̄налин̇гасса дема̄’’ти а̄ха. ван̇гӣсо ‘‘йам̣ кин̃чи катва̄ майа̄ имам̣ мантам̣ гахетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти бра̄хман̣е упагантва̄ а̄ха – ‘‘тумхе майи паббаджанте ма̄ чинтайиттха, ахам̣ мантам̣ угган̣хитва̄ сакаладжамбудӣпе джет̣т̣хако бхависса̄ми, тумха̄кампи тена бхаддамева бхависсатӣ’’ти со мантаттха̄йа саттху сантикам̣ упасан̇камитва̄ паббаджджам̣ йа̄чи. тада̄ ча тхеро нигродхакаппо бхагавато сантике т̣хито хоти, там̣ бхагава̄ а̄н̣а̄песи – ‘‘нигродхакаппа, имам̣ пабба̄джехӣ’’ти. тхеро саттху а̄н̣а̄йа там̣ пабба̄джетва̄ ‘‘мантапарива̄рам̣ та̄ва угган̣ха̄хӣ’’ти дваттим̣са̄ка̄ракаммат̣т̣ха̄нам̣ випассана̄каммат̣т̣ха̄нан̃ча а̄чиккхи. со дваттим̣са̄ка̄ракаммат̣т̣ха̄нам̣ саджджха̄йантова випассана̄йа каммат̣т̣ха̄нам̣ пат̣т̣хапеси. бра̄хман̣а̄ там̣ упасан̇камитва̄ – ‘‘ким̣, бхо ван̇гӣса, саман̣асса готамасса сантике сиппам̣ уггахита’’нти пуччхим̣су. ‘‘а̄ма сиккхитам̣’’. ‘‘тена хи ехи гамисса̄ма̄’’ти. ‘‘ким̣ сиппасиккханена, гаччхатха тумхе на майхам̣ тумхехи каттаббакичча’’нти. бра̄хман̣а̄ ‘‘твампи да̄ни саман̣асса готамасса васам̣ а̄панно, ма̄йа̄йа а̄ват̣т̣ито, ким̣ майам̣ тава сантике карисса̄ма̄’’ти а̄гатамаггенева паккамим̣су. ван̇гӣсо випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ саччха̄ка̄си.

96. евам̣ тхеро арахаттам̣ патва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто падумуттаро на̄ма джинотиа̄дима̄ха. анутта̄наттхамева ван̣н̣айисса̄ма.

99. пабха̄хи ануран̃джантоти со падумуттаро бхагава̄ нӣлапӣта̄дичхаббан̣н̣апабха̄хи рам̣сӣхи ануран̃джанто джаланто собхайама̄но виджджотама̄ноти аттхо. венеййападума̄ни соти падумуттарасӯрийо аттано вачанасан̇кха̄тена сӯрийарам̣сийа̄ венеййаджанасан̇кха̄тападума̄ни висесена бодхенто пабодхенто арахаттамагга̄дхигамена пхуллита̄ни каротӣти аттхо.

100. веса̄раджджехи сампанноти –

‘‘антара̄йе ча ниййа̄не, буддхатте а̄саваккхайе;

етесу чатут̣т̣ха̄несу, буддхо сут̣т̣ху виса̄радо’’ти. –

евам̣ вуттачатувеса̄раджджан̃а̄н̣ехи сампанно саман̇гӣбхӯто саманна̄гатоти аттхо.

105. ва̄гӣсо ва̄дисӯданоти ва̄дӣнам̣ пан̣д̣итаджана̄нам̣ ӣсо падха̄но ‘‘ва̄дӣсо’’ти ваттаббе да-ка̄расса га-ка̄рам̣ катва̄ евам̣ вуттанти дат̣т̣хаббам̣. сакаттхапараттхава̄дам̣ сӯдати паггхара̄пети па̄кат̣ам̣ каротӣти ва̄дисӯдано.

110. ма̄рамасана̄ти кхандхама̄ра̄дайо пан̃чама̄ре масати пара̄масати виддхам̣сетӣти ма̄рамасано. дит̣т̣хисӯдана̄ти воха̄рапараматтхасан̇кха̄там̣ дит̣т̣хидассанам̣ сӯдати паггхарам̣ дӣпетӣти дит̣т̣хисӯдано.

111. висса̄мабхӯми санта̄нанти сакаласам̣са̄раса̄гаре санта̄нам̣ киламанта̄нам̣ сота̄паттимагга̄диадхигама̄панена виссамабхӯми виссамат̣т̣ха̄нам̣ вӯпасаманат̣т̣ха̄нанти аттхо.

132. татохам̣ вихата̄рамбхоти тато паччекабуддхасса сарӣрадассанена ахам̣ вихата̄рамбхо винат̣т̣хаса̄рамбхо, винат̣т̣хама̄но ниммадо хутва̄ паббаджджам̣ сам̣ сут̣т̣ху йа̄чим̣ сам̣йа̄чим̣ а̄рочесинти аттхо. сесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.

ван̇гӣсаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.