5. упа̄ливагго

1. бха̄гинеййупа̄литтхераапада̄наван̣н̣ана̄

кхӣн̣а̄савасахассехӣтиа̄дикам̣ а̄йасмато упа̄литтхерасса бха̄гинеййупа̄литтхерасса апада̄нам̣. есо хи тхеро пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро тасмим̣ тасмим̣ бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле екасмим̣ куле ниббатто вуддхиманва̄йа гхара̄ва̄се а̄дӣнавам̣ дисва̄ гехам̣ паха̄йа исипаббаджджам̣ паббаджитва̄ пан̃ча̄бхин̃н̃а̄ат̣т̣хасама̄паттила̄бхӣ хутва̄ химаванте ва̄сам̣ каппеси. тасмим̣ самайе падумуттаро бхагава̄ вивекака̄мо химавантам̣ па̄виси. та̄пасо бхагавантам̣ пун̣н̣ачандамива вирочама̄нам̣ дӯратова дисва̄ пасаннама̄насо аджиначаммам̣ ам̣се катва̄ ан̃джалим̣ паггайха вандитва̄ т̣хитакова дасанакхасамодха̄нан̃джалим̣ сираси патит̣т̣хапетва̄ анека̄хи упама̄хи анекехи тхутивачанехи бхагавантам̣ тхомеси. там̣ сутва̄ бхагава̄ – ‘‘айам̣ та̄пасо ана̄гате готамасса на̄ма бхагавато са̄сане паббаджитва̄ винайе тикхин̣апан̃н̃а̄нам̣ агго бхависсатӣ’’ти бйа̄каран̣амада̄си. со йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ апарихӣнаджджха̄но брахмалоке ниббатти. тато чуто девамануссесу сам̣саранто сампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де капилаваттхунагаре упа̄литтхерасса бха̄гинеййо хутва̄ ниббатти. со камена вуддхиппатто ма̄туласса упа̄литтхераса сантике паббаджитва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ начирассева араха̄ ахоси. со аттано а̄чарийасса самӣпе васитатта̄ винайапан̃хе тикхин̣ан̃а̄н̣о ахоси. атха бхагава̄ ‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, мама са̄вака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ винайапан̃хе тикхин̣апан̃н̃а̄нам̣ бхиккхӯнам̣ йадидам̣ бха̄гинеййупа̄лӣ’’ти там̣ етадаггат̣т̣ха̄не т̣хапеси.

1. со евам̣ етадаггат̣т̣ха̄нам̣ патва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто кхӣн̣а̄савасахассехӣтиа̄дима̄ха. таттха а̄ самантато йа̄вабхавагга̄ саванти паваттантӣти а̄сава̄. ка̄ма̄сава̄дайо чатта̄ро а̄сава̄, те кхӣн̣а̄ сосита̄ висосита̄ виддхам̣сита̄ йехи тети кхӣн̣а̄сава̄, тейева сахасса̄ кхӣн̣а̄савасахасса̄, техи кхӣн̣а̄савасахассехи. парето паривуто локана̄йако локасса нибба̄напа̄панако вивекам̣ ануйутто пат̣исаллитум̣ екӣбхавитум̣ гаччхатети самбандхо.

2. аджинена ниваттхоханти ахам̣ аджинамигачаммена пат̣иччханно, аджиначаммавасаноти аттхо. тидан̣д̣апаридха̄ракоти кун̣д̣икат̣т̣хапанаттха̄йа тидан̣д̣ам̣ гахетва̄ дха̄рентоти аттхо. бхиккхусан̇гхена парибйӯл̣хам̣ парива̄ритам̣ локана̄йакам̣ аддасанти самбандхо. сесам̣ па̄кат̣амева̄ти.

бха̄гинеййупа̄литтхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

2. сон̣акол̣ивисаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

аномадассисса мунинотиа̄дикам̣ а̄йасмато кол̣ивисаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто аномадассисса бхагавато ка̄ле екасмим̣ кулагехе ниббатто вайаппатто путтада̄рехи вад̣д̣хито вибхавасампанно бхагавато чан̇каманаттха̄йа собханам̣ чан̇камам̣ ка̄ретва̄ судха̄парикаммам̣ ка̄ретва̄ а̄да̄саталамива самам̣ виджджотама̄нам̣ катва̄ дӣпадхӯпапуппха̄дӣхи саджджетва̄ бхагавато ниййа̄детва̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена̄ха̄рена пӯджеси. со евам̣ йа̄ваджӣвам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ тато чавитва̄ девалоке ниббатто. таттха па̄л̣ийа̄ вуттанайена диббасампаттим̣ анубхавитва̄ антара̄ окка̄какулаппасутоти там̣ саббам̣ па̄л̣ийа̄ вутта̄нуса̄рена ведитаббам̣. паччхимабхаве пана колийара̄джавам̣се джа̄то вайаппатто кот̣иаггханакасса кан̣н̣апил̣андханасса дха̄ритатта̄ кот̣икан̣н̣оти, кут̣икан̣н̣оти ча па̄кат̣о ахоси. со бхагавати пасанно дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и.

25. со араха̄ хутва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто аномадассисса мунинотиа̄дима̄ха. таттха аномадассисса̄ти аномам̣ ала̄макам̣ сундарам̣ дассанам̣ дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣апат̣иман̣д̣итатта̄ бйа̄маппабха̄ман̣д̣алопасобхитатта̄ а̄рохапарин̣а̄хена саманна̄гататта̄ ча дассанӣйам̣ сарӣрам̣ йасса бхагавато со аномадассӣ, тасса аномадассисса муниноти аттхо. та̄диноти ит̣т̣ха̄нит̣т̣хесу акампийасабха̄васса. судха̄йа лепанам̣ катва̄ти судха̄йа авалиттам̣ катва̄ дӣпадхӯпапуппхадхаджапат̣а̄ка̄дӣхи ча алан̇катам̣ чан̇камам̣ ка̄райим̣ ака̄синти аттхо. сесага̄тха̄нам̣ аттхо па̄л̣ийа̄ ануса̄рена сувин̃н̃еййова.

35. парива̄расампаттидханасампаттисан̇кха̄там̣ йасам̣ дха̄ретӣти йасодхаро, саббе ете саттасаттатичаккаваттира̄джа̄но йасодхарана̄мена екана̄мака̄ти самбандхо.

52. ан̇гӣрасоти ан̇гато сарӣрато ниггата̄ расми йасса со ан̇гӣрасо, чхандадосамохабхайа̄гатӣхи ва̄ па̄па̄ча̄равасена ва̄ чатура̄па̄йам̣ на гаччхатӣти на̄го, маханто пӯджито ча со на̄го чети маха̄на̄го. сесам̣ утта̄наттхамева̄ти.

кол̣ивисаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

3. ка̄л̣игодха̄путтабхаддийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

падумуттарасамбуддхантиа̄дикам̣ а̄йасмато бхаддийасса ка̄л̣игодха̄путтаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле вибхавасампанне екасмим̣ куле ниббатто вуддхиппатто путтада̄рехи вад̣д̣хито нагарава̄сино пун̃н̃а̄ни каронте дисва̄ сайампи пун̃н̃а̄ни ка̄тука̄мо буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ нимантетва̄ тхӯлапат̣алика̄дианека̄ни маха̄раха̄ни сайана̄ни пан̃н̃а̄петва̄ таттха нисинне бхагавати сасан̇гхе пан̣ӣтена̄ха̄рена бходжетва̄ маха̄да̄нам̣ ада̄си. со евам̣ йа̄вата̄йукам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ девамануссесу убхайасампаттийо анубхавитва̄ апарабха̄ге имасмим̣ буддхуппа̄де ка̄л̣игодха̄йа на̄ма девийа̄ путто хутва̄ ниббатти. со вин̃н̃утам̣ патто а̄рохапарин̣а̄хахаттхапа̄дарӯпасампаттийа̄ бхаддатта̄ ча ка̄л̣игодха̄йа девийа̄ путтатта̄ ча бхаддийо ка̄л̣игодха̄путтоти па̄кат̣о. саттхари пасӣдитва̄ ма̄та̄питаро а̄ра̄дхетва̄ паббаджитва̄ начирассева араха̄ ахоси.

54. со араха̄ хутва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто падумуттарасамбуддхантиа̄дима̄ха. там̣ хет̣т̣ха̄ вуттаттхамева. меттачиттанти миджджати синехати нандати саббасаттети метта̄, метта̄йа сахагатам̣ читтам̣ меттачиттам̣, там̣ йасса бхагавато аттхӣти меттачитто, там̣ меттачиттам̣. маха̄мунинти сакалабхиккхӯнам̣ махантатта̄ маха̄муни, там̣ падумуттарам̣ самбуддханти самбандхо. джаната̄ сабба̄ти саббо джанака̄йо, саббанагарава̄синоти аттхо. саббалокаггана̄йаканти сакалалокасса аггам̣ сет̣т̣хам̣ нибба̄насса найанато па̄панато на̄йакам̣ падумуттарасамбуддхам̣ джаната̄ упети самӣпам̣ гаччхатӣти самбандхо.

55. саттукан̃ча баддхакан̃ча̄ти баддхасаттуабаддхасаттусан̇кха̄там̣ а̄мисам̣. атха ва̄ бхаттапӯпакхаджджабходжджайа̄гуа̄дайо йа̄вака̄ликатта̄ а̄мисам̣ па̄набходжанан̃ча гахетва̄ пун̃н̃аккхетте ануттаре саттхуно дадантӣти самбандхо.

58. а̄санам̣ буддхайуттаканти буддхайоггам̣ буддха̄рахам̣ буддха̄нуччхавикам̣ саттаратанамайам̣ а̄сананти аттхо. сесам̣ найа̄нуйогена сувин̃н̃еййамева̄ти.

ка̄л̣игодха̄путтабхаддийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

4. саннит̣т̣ха̄пакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

аран̃н̃е кут̣икам̣ катва̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато саннит̣т̣ха̄пакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто гхарабандханена баддхо гхара̄ва̄се а̄дӣнавам̣ дисва̄ ваттхука̄макилесака̄ме паха̄йа химавантасса авидӯре паббатантаре аран̃н̃ава̄сам̣ каппеси. тасмим̣ ка̄ле падумуттаро бхагава̄ вивекака̄мата̄йа там̣ т̣ха̄нам̣ па̄пун̣и. атха со та̄пасо бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо вандитва̄ нисӣданаттха̄йа тин̣асантхарам̣ пан̃н̃а̄петва̄ ада̄си. таттха нисиннам̣ бхагавантам̣ анекехи мадхурехи тин̣д̣ука̄дӣхи пхала̄пхалехи сантаппеси. со тена пун̃н̃акаммена тато чуто девесу ча мануссесу ча апара̄парам̣ сам̣саранто две сампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббатто саддха̄сампанно паббаджито випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ начирассева араха̄ ахоси. кхурагге арахаттапхалаппаттийам̣ вийа нирусса̄хенева сантипадасан̇кха̄те нибба̄не сут̣т̣ху т̣хитатта̄ саннит̣т̣ха̄пакаттхероти па̄кат̣о.

70. араха̄ пана хутва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто аран̃н̃е кут̣икам̣ катва̄тиа̄дима̄ха. таттха аран̃н̃ети сӣхабйаггха̄дӣнам̣ бхайена манусса̄ еттха на раджджанти на раманти на аллӣйантӣти аран̃н̃ам̣, тасмим̣ аран̃н̃е. кут̣иканти тин̣аччхаданакут̣икам̣ катва̄ паббатантаре васа̄ми ва̄сам̣ каппесинти аттхо. ла̄бхена ча ала̄бхена ча йасена ча айасена ча сантут̣т̣хо виха̄синти самбандхо.

72. джаладжуттамана̄маканти джале джа̄там̣ джаладжам̣, падумам̣, джаладжам̣ уттамам̣ джаладжуттамам̣, джаладжуттамена сама̄нам̣ на̄мам̣ йасса со джаладжуттамана̄мако, там̣ джаладжуттамана̄макам̣ буддханти аттхо. сесам̣ па̄л̣инайа̄нуйогена сувин̃н̃еййамева̄ти.

саннит̣т̣ха̄пакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

5. пан̃чахаттхийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

сумедхо на̄ма самбуддхотиа̄дикам̣ а̄йасмато пан̃чахаттхийаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто сумедхасса бхагавато ка̄ле екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патва̄ ратанаттайе пасанно виха̄си. тасмим̣ самайе пан̃чауппалахаттха̄ни а̄несум̣. со техи пан̃чауппалахаттхехи вӣтхийам̣ чарама̄нам̣ сумедхам̣ бхагавантам̣ пӯджеси. та̄ни гантва̄ а̄ка̄се вита̄нам̣ хутва̄ чха̄йам̣ курума̄на̄ни татха̄гатенева саддхим̣ гаччхим̣су. со там̣ дисва̄ соманассаджа̄то пӣтийа̄ пхут̣т̣хасарӣро йа̄ваджӣвам̣ тадева пун̃н̃ам̣ ануссаритва̄ тато чуто девалоке ниббатто апара̄парам̣ сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто саддха̄джа̄то паббаджитва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ начирассева араха̄ ахоси. катакусалана̄мена пан̃чахаттхийаттхероти па̄кат̣о.

77. со аттано пуббакаммам̣ саритва̄ паччаккхато пан̃н̃а̄йа дит̣т̣хапуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто сумедхо на̄ма самбуддхотиа̄дима̄ха. таттха сумедхоти сундара̄ медха̄ чатусаччапат̣иведхапат̣исамбхида̄дайо пан̃н̃а̄ йасса со бхагава̄ сумедхо самбуддхо антара̄пан̣е антаравӣтхийам̣ гаччхатӣти самбандхо. оккхиттачаккхӯти адхокхиттачаккху. митабха̄н̣ӣти пама̄н̣ам̣ н̃атва̄ бхан̣анасӣло, пама̄н̣ам̣ джа̄нитва̄ дхаммам̣ десесӣти аттхо. сесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.

пан̃чахаттхийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

6. падумаччхаданийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

ниббуте локана̄тхамхӣтиа̄дикам̣ а̄йасмато падумаччхаданийаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу катапун̃н̃асамбха̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто випассисса бхагавато ка̄ле екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто ратанаттайе пасанно париниббутасса випассисса бхагавато читакам̣ падумапуппхехи пӯджеси. со тенева читтаппаса̄дена йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ тато сугатӣсуйева сам̣саранто диббасампаттим̣ мануссасампаттин̃ча̄ти две сампаттийо анекаккхаттум̣ анубхавитва̄ имасмим̣ амха̄кам̣ самма̄самбуддхака̄ле екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто саттхари пасӣдитва̄ са̄сане паббаджито гхат̣енто ва̄йаманто начирассева араха̄ ахоси. тасса раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄на̄дӣсу таттха таттха вихарантасса виха̄ро падумапуппхехи чха̄дӣйати, тена со падумаччхаданийаттхероти па̄кат̣о.

83. аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассавасена пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто ниббуте локана̄тхамхӣтиа̄дима̄ха. таттха ниббутети кхандхапаринибба̄нена париниббуте саттхари, випассисса самма̄самбуддхасса сарӣре читама̄нийама̄не читаке а̄ропите супхуллам̣ падумакала̄пам̣ ахам̣ гахетва̄ читакам̣ а̄ропайим̣ пӯджесинти аттхо. сесага̄тха̄су хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ утта̄наттхамева̄ти.

падумаччхаданийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

7. сайанада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

сиддхаттхасса бхагаватотиа̄дикам̣ а̄йасмато сайанада̄йакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто сиддхаттхасса бхагавато ка̄ле ан̃н̃атарасмим̣ куле ниббатто вин̃н̃утам̣ патто саттхари пасӣдитва̄ хаттхидан̣д̣асуван̣н̣а̄дӣхи сайанаттха̄йа ман̃чам̣ ка̄ретва̄ анаггхехи вичиттаттхаран̣ехи аттхаритва̄ бхагавантам̣ пӯджеси. со бхагава̄ тасса̄нукампа̄йа пат̣иггахетва̄ анубхави. со тена пун̃н̃акаммена диббамануссасампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патва̄ саттху са̄сане пасанно паббаджитва̄ випассанам̣ а̄рабхитва̄ начирассева араха̄ ахоси. пуббе катапун̃н̃ана̄мена сайанада̄йакаттхероти па̄кат̣о.

88. со екадивасам̣ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто сиддхаттхасса бхагаватотиа̄дима̄ха. там̣ саббам̣ па̄л̣инайа̄нуса̄рена сувин̃н̃еййамева̄ти.

сайанада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

8. чан̇каманада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

аттхадассисса мунинотиа̄дикам̣ а̄йасмато чан̇каманада̄йакаттхерасса апада̄нам̣. айампа̄йасма̄ пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро тесу тесу бхавесу виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто аттхадассисса бхагавато ка̄ле екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто саттхари пасӣдитва̄ уччаваттхукам̣ судха̄парикаммакатам̣ раджатара̄сисадисам̣ собхама̄нам̣ чан̇камам̣ ка̄ретва̄ муттадаласадисам̣ сетапулинам̣ аттхаритва̄ бхагавато ада̄си. пат̣иггахеси бхагава̄, чан̇камам̣ пат̣иггахетва̄ ча пана сукхам̣ ка̄йачиттасама̄дхим̣ аппетва̄ ‘‘айам̣ ана̄гате готамасса бхагавато са̄сане са̄вако бхависсатӣ’’ти бйа̄ка̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу апара̄парам̣ сам̣саранто две сампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббатто вуддхиппатто саддха̄сампанно са̄сане паббаджитва̄ начирассева арахаттам̣ патва̄ катапун̃н̃ана̄мена чан̇каманада̄йакаттхероти па̄кат̣о ахоси.

93. со екадивасам̣ аттана̄ пуббе катапун̃н̃акаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто аттхадассисса мунинотиа̄дима̄ха. таттха аттхадассисса̄ти аттхам̣ пайоджанам̣ вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ нибба̄нам̣ даккхати пассатӣти аттхадассӣ, атха ва̄ аттхам̣ нибба̄нам̣ дассанасӣло джа̄нанасӣлоти аттхадассӣ, тасса аттхадассисса мунино монена н̃а̄н̣ена саманна̄гатасса бхагавато манорамам̣ маналлӣнам̣ бха̄ванӣйам̣ манаси ка̄таббам̣ чан̇камам̣ ка̄ресинти самбандхо. сесам̣ вуттанайа̄нуса̄ренева сувин̃н̃еййамева̄ти.

чан̇каманада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

9. субхаддаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

падумуттаро локавидӯтиа̄дикам̣ а̄йасмато субхаддаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве нибба̄на̄дхигаманаттха̄йа пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле вибхавасампанне саддха̄сампанне екасмим̣ кулагехе ниббато вин̃н̃утам̣ патва̄ гхарабандханена баддхо ратанаттайе пасанно паринибба̄наман̃че нипаннам̣ падумуттарам̣ бхагавантам̣ дисва̄ саннипатита̄ дасасахассачаккава̄л̣адевата̄йо ча дисва̄ пасаннама̄насо ниггун̣д̣икет̣аканӣлака̄сока̄сита̄дианекехи сугандхапуппхехи пӯджеси. со тена пун̃н̃акаммена йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ тато чавитва̄ тусита̄дӣсу диббасампаттийо анубхавитва̄ тато мануссесу мануссасампаттийо анубхавитва̄ ниббаттаниббаттат̣т̣ха̄несу ча сугандхехи пуппхехи пӯджито ахоси. имасмим̣ пана буддхуппа̄де екасмим̣ вибхавасампанне куле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто ка̄месу а̄дӣнавам̣ дисва̄пи йа̄ва буддхасса бхагавато паринибба̄нака̄ло та̄ва аладдхабуддхадассано бхагавато паринибба̄наман̃че нипаннака̄лейева паббаджитва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. пуббе катапун̃н̃ана̄мена субхаддоти па̄кат̣о ахоси.

101. со аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассавасена пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто падумуттаро локавидӯтиа̄дима̄ха. там̣ утта̄наттхамева. сун̣а̄тха мама бха̄сато…пе… нибба̄йиссатина̄савоти идам̣ паринибба̄наман̃че нипаннова падумуттаро бхагава̄ бйа̄ка̄си.

пан̃чамабха̄н̣ава̄раван̣н̣ана̄ саматта̄.

115. со аттано пат̣ипаттим̣ дассенто пуббакаммена сам̣йуттотиа̄дима̄ха. екагготи екаггачитто. сусама̄хитоти сут̣т̣ху сама̄хито, сантака̄йачиттоти аттхо. буддхасса орасо путтоти буддхасса ураса̄ хадайена ниггатаова̄да̄нуса̄саним̣ сутва̄ паттаарахаттапхалоти аттхо. дхаммаджомхи суниммитоти дхаммато каммат̣т̣ха̄надхаммато джа̄то арийа̄йа джа̄тийа̄ суниммито сут̣т̣ху ниппха̄дитасаббакиччо амхи бхава̄мӣти аттхо.

116. дхаммара̄джам̣ упагамма̄ти дхаммена саббасатта̄нам̣ ра̄джа̄нам̣ иссарабхӯтам̣ бхагавантам̣ упагантва̄ самӣпам̣ гантва̄ти аттхо. апуччхим̣ пан̃хамуттаманти уттамам̣ кхандха̄йатанадха̄тусаччасамуппа̄да̄дипат̣исам̣йуттам̣ пан̃хам̣ апуччхинти аттхо. катхайанто ча ме пан̃ханти есо амха̄кам̣ бхагава̄ ме майхам̣ пан̃хам̣ катхайанто бйа̄каронто. дхаммасотам̣ упа̄найӣти анупа̄дисесанибба̄надха̄тусан̇кха̄там̣ дхаммасотам̣ дхаммапава̄хам̣ упа̄найи па̄висӣти аттхо.

118. джаладжуттамана̄йакоти падумуттарана̄мако ма-ка̄расса йа-ка̄рам̣ катва̄ катавоха̄ро. нибба̄йи анупа̄да̄ноти упа̄да̄не пан̃чаккхандхе аггахетва̄ нибба̄йи на пан̃н̃а̄йи адассанам̣ агама̄си, мануссалока̄дӣсу каттхачипи апатит̣т̣хитоти аттхо. дӣпова теласан̇кхайа̄ти ват̣т̣итела̄нам̣ сан̇кхайа̄ абха̄ва̄ падӣпо ива нибба̄йӣти самбандхо.

119. саттайоджаникам̣ а̄сӣти тасса париниббутасса падумуттарасса бхагавато ратанамайам̣ тхӯпам̣ саттайоджануббедхам̣ а̄си ахосӣти аттхо. дхаджам̣ таттха апӯджесинти таттха тасмим̣ четийе саббабхаддам̣ саббато бхаддам̣ саббасо манорамам̣ дхаджам̣ пӯджесинти аттхо.

120. кассапасса ча буддхасса̄ти падумуттарасса бхагавато ка̄лато пат̣т̣ха̄йа а̄гатасса девамануссесу сам̣сарато ме майхам̣ орасо путто тиссо на̄ма кассапасса самма̄самбуддхасса аггаса̄вако джинаса̄сане буддхаса̄сане да̄йа̄до а̄си ахосӣти самбандхо.

121. тасса хӣнена манаса̄ти тасса мама путтасса тиссасса аггаса̄вакасса хӣнена ла̄макена манаса̄ читтена абхаддакам̣ асундарам̣ айуттакам̣ ‘‘антако паччхимо’’ти ва̄чам̣ вачанам̣ абха̄сим̣ катхесинти аттхо. тена каммавипа̄кена̄ти тена арахантабхаккха̄насан̇кха̄тасса акусалакаммасса випа̄кена. паччхиме аддасам̣ джинанти паччхиме парийоса̄не паринибба̄нака̄ле малла̄нам̣ упаваттане са̄лаване паринибба̄наман̃че нипаннам̣ джинам̣ джитасаббама̄рам̣ амха̄кам̣ готамасамма̄самбуддхам̣ аддасам̣ аханти аттхо. ‘‘паччха̄ ме а̄си бхаддака’’нтипи па̄т̣хо. тасса паччха̄ тасса бхагавато аваса̄нака̄ле нибба̄на̄саннака̄ле ме майхам̣ бхаддакам̣ сундарам̣ чатусаччапат̣ивиджджханам̣ а̄си ахосӣти аттхо.

122. пабба̄джеси маха̄вӣроти маха̄вӣрийо саббасаттахито карун̣а̄йутто джитама̄ро муни малла̄нам̣ упаваттане са̄лаване паччхиме сайане паринибба̄наман̃че сайитова мам̣ пабба̄джесӣти самбандхо.

123. аджджева да̄ни паббаджджа̄ти аджджа ева бхагавато паринибба̄надивасейева мама паббаджджа̄, татха̄ аджджа ева упасампада̄, аджджа ева двипадуттамасса саммукха̄ паринибба̄нам̣ ахосӣти самбандхо. сесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.

субхаддаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

10. чундаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

сиддхаттхасса бхагаватотиа̄дикам̣ а̄йасмато чундаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу катапун̃н̃асамбха̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто сиддхаттхасса бхагавато ка̄ле вибхавасампанне куле ниббатто вин̃н̃утам̣ патва̄ саттхари пасӣдитва̄ саттаратанамайам̣ суван̣н̣аггхийам̣ ка̄ретва̄ суманапуппхехи чха̄детва̄ бхагавантам̣ пӯджеси. та̄ни пуппха̄ни а̄ка̄сам̣ самуггантва̄ вита̄на̄ка̄рена ат̣т̣хам̣су. атха нам̣ бхагава̄ ‘‘ана̄гате готамасса на̄ма бхагавато са̄сане чундо на̄ма са̄вако бхависсатӣ’’ти бйа̄ка̄си. со тена пун̃н̃акаммена тато чуто девалоке упапанно камена чхасу ка̄ма̄вачарадевесу сукхам̣ анубхавитва̄ мануссесу чаккаваттиа̄дисампаттийо ча анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де бра̄хман̣акуле рӯпаса̄рийа̄ путто са̄рипуттаттхерасса канит̣т̣хо хутва̄ ниббатти. тасса вин̃н̃утам̣ паттасса а̄рохапарин̣а̄харӯпавайа̄нам̣ сундарата̄йа сака̄расса чака̄рам̣ катва̄ чундоти на̄мам̣ карим̣су. со вайаппатто гхара̄ва̄се а̄дӣнавам̣ паббаджджа̄йа ча а̄нисам̣сам̣ дисва̄ бха̄туттхерасса сантике паббаджитва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и.

125. со паттаарахаттапхало екадивасам̣ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто сиддхаттхасса бхагаватотиа̄дима̄ха. там̣ хет̣т̣ха̄ вуттаттхамева. аггхийантиа̄дайопи утта̄наттха̄йева.

128. витин̣н̣акан̇кхо самбуддхоти висесена магга̄дхигамена вичикиччха̄йа кхепитатта̄ витин̣н̣акан̇кхо асам̣сайо самбуддхо. тин̣н̣огхехи пураккхатоти ка̄могха̄дӣнам̣ чатуннам̣ огха̄нам̣ тин̣н̣атта̄ атиккантатта̄ огхатин̣н̣ехи кхӣн̣а̄савехи пураккхато парива̄ритоти аттхо. бйа̄каран̣ага̄тха̄ утта̄наттха̄йева.

139. упат̣т̣хахим̣ маха̄вӣранти уттаматтхасса нибба̄насса паттийа̄ па̄пун̣анаттха̄йа каппасатасахасса̄дхикесу чатура̄сан̇кхйеййесу каппесу па̄рамийо пӯрентена катавӣрийатта̄ маха̄вӣрам̣ буддхам̣ упат̣т̣хахим̣ упат̣т̣ха̄нам̣ ака̄синти аттхо. ан̃н̃е ча песале бахӯти на кеваламева буддхам̣ упат̣т̣хахим̣, песале пийасӣле сӣлаванте ан̃н̃е ча бахуаггаппатте са̄ваке, ме майхам̣ бха̄тарам̣ са̄рипуттаттхеран̃ча упат̣т̣хахинти самбандхо.

140. бха̄тарам̣ ме упат̣т̣хахитва̄ти майхам̣ бха̄тарам̣ упат̣т̣хахитва̄ ваттапат̣иваттам̣ катва̄ тасса париниббутака̄ле бхагавато пат̣хамам̣ париниббутатта̄ тасса дха̄туйо гахетва̄ паттамхи окиритва̄ локаджет̣т̣хасса нара̄нам̣ а̄сабхасса буддхасса упана̄месим̣ ада̄синти аттхо.

141. убхо хаттхехи паггайха̄ти там̣ маха̄ диннам̣ дха̄тум̣ со бхагава̄ аттано убхохи хаттхехи пака̄рена гахетва̄ там̣ дха̄тум̣ сам̣сут̣т̣ху дассайанто аггаса̄вакам̣ са̄рипуттаттхерам̣ киттайи пака̄сесӣти аттхо. сесам̣ утта̄наттхамева̄ти.

чундаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

пан̃чамаваггаван̣н̣ана̄ саматта̄.