4. чӯл̣апантхакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

падумуттаро на̄ма джинотиа̄дикам̣ а̄йасмато чӯл̣апантхакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле йадеттха ат̣т̣хуппаттивасена ваттаббам̣, там̣ ат̣т̣хаканипа̄те маха̄пантхакаваттхусмим̣ (тхерага̄. 510 а̄дайо) вуттамева. айам̣ пана висесо – маха̄пантхакаттхеро арахаттам̣ патва̄ пхаласама̄паттисукхена вӣтина̄менто чинтеси – ‘‘катхам̣ ну кхо сакка̄ чӯл̣апантхакампи имасмим̣ сукхе патит̣т̣ха̄пету’’нти. со аттано аййакам̣ дханасет̣т̣хим̣ упасан̇камитва̄ а̄ха – ‘‘саче, маха̄сет̣т̣хи, ануджа̄на̄тха, ахам̣ чӯл̣апантхакам̣ пабба̄джеййа’’нти. ‘‘пабба̄джетха, бханте’’ти. тхеро там̣ пабба̄джеси. со дасасу сӣлесу патит̣т̣хито бха̄ту сантике –

‘‘падумам̣ йатха̄ коканадам̣ сугандхам̣, па̄то сийа̄ пхулламавӣтагандхам̣;

ан̇гӣрасам̣ пасса вирочама̄нам̣, тапантама̄диччамиванталиккхе’’ти. (сам̣. ни. 1.123; а. ни. 5.195) –

га̄тхам̣ угган̣ханто чатӯхи ма̄сехи уггахетум̣ на̄саккхи, гахитампи хадайе на тит̣т̣хати. атха нам̣ маха̄пантхако, ‘‘чӯл̣апантхака, твам̣ имасмим̣ са̄сане абхаббо, чатӯхи ма̄сехи екам̣ га̄тхампи гахетум̣ на саккоси, паббаджитакиччам̣ пана твам̣ катхам̣ маттхакам̣ па̄пессаси, никкхама ито’’ти со тхерена пан̣а̄мико два̄ракот̣т̣хакасамӣпе родама̄но ат̣т̣ха̄си.

тена ча самайена саттха̄ джӣвакамбаване вихарати. атха джӣвако пурисам̣ песеси – ‘‘гаччха, пан̃чахи бхиккхусатехи саддхим̣ саттха̄рам̣ нимантехӣ’’ти. тена ча самайена а̄йасма̄ маха̄пантхако бхаттуддесако хоти. со ‘‘пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ бхиккхам̣ пат̣иччхатха̄’’ти вутто ‘‘чӯл̣апантхакам̣ т̣хапетва̄ сеса̄нам̣ пат̣иччха̄мӣ’’ти а̄ха. там̣ сутва̄ чӯл̣апантхако бхиййосоматта̄йа доманассаппатто ахоси. саттха̄ тасса читтаккхедам̣ н̃атва̄ ‘‘чӯл̣апантхако майа̄ катена упа̄йена буджджхиссатӣ’’ти тасса авидӯрат̣т̣ха̄не атта̄нам̣ дассетва̄ ‘‘ким̣, пантхака, родасӣ’’ти пуччхи. ‘‘бха̄та̄ мам̣, бханте, пан̣а̄метӣ’’ти а̄ха. ‘‘пантхака, ма̄ чинтайи, мама са̄сане туйхам̣ паббаджджа̄, ехи имам̣ гахетва̄ ‘раджохаран̣ам̣, раджохаран̣а’нти манаси карохӣ’’ти иддхийа̄ суддхам̣ чол̣аккхан̣д̣ам̣ абхисан̇кхаритва̄ ада̄си. со саттха̄ра̄ диннам̣ чол̣аккхан̣д̣ам̣ ‘‘раджохаран̣ам̣, раджохаран̣а’’нти хаттхена паримаджджанто нисӣди. тасса там̣ паримаджджантасса килит̣т̣хадха̄тукам̣ джа̄там̣, пуна паримаджджантасса уккхалипарипун̃чханасадисам̣ джа̄там̣. со н̃а̄н̣апарипа̄катта̄ евам̣ чинтеси – ‘‘идам̣ чол̣аккхан̣д̣ам̣ пакатийа̄ парисуддхам̣, имам̣ упа̄дин̣н̣акасарӣрам̣ нисса̄йа килит̣т̣хам̣ ан̃н̃атха̄ джа̄там̣, тасма̄ аниччам̣ йатха̄петам̣, евам̣ читтампӣ’’ти кхайавайам̣ пат̣т̣хапетва̄ тасмим̣йева нимитте джха̄на̄ни ниббаттетва̄ джха̄напа̄дакам̣ катва̄ випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. арахаттапаттассевасса тепит̣акам̣ пан̃ча̄бхин̃н̃а̄ ча а̄гамим̣су.

саттха̄ екӯнехи пан̃чабхиккхусатехи саддхим̣ гантва̄ джӣвакасса нивесане пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. чӯл̣апантхако пана аттано бхиккха̄йа аппат̣иччхитатта̄ ева на гато. джӣвако йа̄гум̣ да̄тум̣ а̄рабхи. саттха̄ хаттхена паттам̣ пидахи. ‘‘касма̄, бханте, на ган̣хатха̄’’ти вутте ‘‘виха̄ре еко бхиккху аттхи, джӣвака̄’’ти. со пурисам̣ песеси – ‘‘гаччха, бхан̣е, виха̄ре нисиннам̣ аййам̣ гахетва̄ ехӣ’’ти. чӯл̣апантхакаттхеропи рӯпена кирийа̄йа ча екампи екена асадисам̣ бхиккхусахассам̣ нимминитва̄ нисӣди. со пурисо виха̄ре бхиккхӯнам̣ бахубха̄вам̣ дисва̄ гантва̄ джӣвакасса катхеси – ‘‘имасма̄ бхиккхусан̇гха̄ виха̄ре бхиккхусан̇гхо бахутаро, паккоситаббам̣ аййам̣ на джа̄на̄мӣ’’ти. джӣвако саттха̄рам̣ пуччхи – ‘‘ко на̄мо, бханте, виха̄ре нисинно бхиккхӯ’’ти? ‘‘чӯл̣апантхако на̄ма, джӣвака̄’’ти. ‘‘гаччха, бхан̣е, ‘чӯл̣апантхако на̄ма катаро’ти пуччхитва̄ там̣ а̄нехӣ’’ти. со виха̄рам̣ гантва̄ ‘‘чӯл̣апантхако на̄ма катаро, бханте’’ти пуччхи. ‘‘ахам̣ чӯл̣апантхако, ахам̣ чӯл̣апантхако’’ти екаппаха̄рена бхиккхусахассампи катхеси. со пуна̄гантва̄ там̣ паваттим̣ джӣвакасса а̄рочеси джӣвако пат̣ивиддхасаччатта̄ ‘‘иддхима̄ ман̃н̃е, аййо’’ти найато н̃атва̄ ‘‘гаччха, бхан̣е, пат̣хамам̣ катхентам̣ аййамева ‘тумхе саттха̄ паккосатӣ’ти ватва̄ чӣваракан̣н̣е ган̣ха̄хӣ’’ти а̄ха. со виха̄рам̣ гантва̄ татха̄ ака̄си. та̄вадева ниммитабхиккхӯ антарадха̄йим̣су. со тхерам̣ гахетва̄ агама̄си.

саттха̄ тасмим̣ кхан̣е йа̄гун̃ча кхаджджака̄дибхедан̃ча пат̣игган̣хи. катабхаттакиччо бхагава̄ а̄йасмантам̣ чӯл̣апантхакам̣ а̄н̣а̄песи ‘‘анумоданам̣ карохӣ’’ти. со пабхиннапат̣исамбхидо синерум̣ гахетва̄ маха̄самуддам̣ мантхенто вийа тепит̣акам̣ буддхавачанам̣ сан̇кхобхенто саттху аджджха̄сайам̣ ган̣ханто анумоданам̣ ака̄си. дасабале бхаттакиччам̣ катва̄ виха̄рам̣ гате дхаммасабха̄йам̣ катха̄ удапа̄ди ‘ахо буддха̄нам̣ а̄нубха̄во, йатра хи на̄ма чатта̄ро ма̄се екага̄тхам̣ гахетум̣ асакконтампи лахукена кхан̣енева евам̣ махиддхикам̣ акам̣сӯ’ти, татха̄ хи джӣвакасса нивесане нисинно бхагава̄ ‘евам̣ чӯл̣апантхакасса читтам̣ сама̄хитам̣, вӣтхипат̣ипанна̄ випассана̄’ти н̃атва̄ йатха̄нисиннойева атта̄нам̣ дассетва̄, ‘пантхака, нева̄йам̣ пилотика̄ килит̣т̣ха̄ раджа̄нукин̣н̣а̄, ито пана ан̃н̃опи арийасса винайе сам̣килесо раджо’ти дассенто –

‘‘ра̄го раджо на ча пана рен̣у вуччати, ра̄гассетам̣ адхивачанам̣ раджоти;

етам̣ раджам̣ виппаджахитва̄ бхиккхаво, вихаранти те вигатараджасса са̄сане.

‘‘досо раджо…пе… вигатараджасса са̄сане.

‘‘мохо раджо…пе… вигатараджасса са̄сане’’ти. (маха̄ни. 209; чӯл̣ани. удайама̄н̣авапуччха̄ниддеса 74) –

има̄ тиссо га̄тха̄йо абха̄си. га̄тха̄парийоса̄не чӯл̣апантхако сахапат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣ӣти. саттха̄ тесам̣ бхиккхӯнам̣ катха̄салла̄пам̣ сутва̄ а̄гантва̄ буддха̄сане нисӣдитва̄ ‘‘ким̣ вадетха, бхиккхаве’’ти пуччхитва̄ ‘‘имам̣ на̄ма, бханте’’ти вутте ‘‘бхиккхаве, чӯл̣апантхакена ида̄ни майхам̣ ова̄де т̣хатва̄ локуттхарада̄йаджджам̣ ладдхам̣, пуббе пана локийада̄йаджджам̣ ладдха’’нти ватва̄ техи йа̄чито чӯл̣асет̣т̣хиджа̄такам̣ (джа̄. 1.1.4) катхеси. апарабха̄ге нам̣ саттха̄ арийаган̣апаривуто дхамма̄сане нисинно маномайам̣ ка̄йам̣ абхинимминанта̄нам̣ бхиккхӯнам̣ четовиват̣т̣акусала̄нан̃ча аггат̣т̣ха̄не т̣хапеси.

35. евам̣ со паттаетадаггат̣т̣ха̄но аттано пуббакаммам̣ саритва̄ пӣтисоманассавасена пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто падумуттаро на̄ма джинотиа̄дима̄ха. таттха пуримапададвайам̣ вуттаттхамева. ган̣амха̄ вӯпакат̣т̣хо соти со падумуттаро на̄ма саттха̄ ган̣амха̄ махата̄ бхиккхусамӯхато вӯпакат̣т̣хо висум̣ бхӯто вивекам̣ упагато. тада̄ мама та̄пасака̄ле химаванте хима̄лайапаббатасамӣпе васи ва̄сам̣ каппеси, чатӯхи ирийа̄патхехи виха̄сӣти аттхо.

36. ахампи…пе… тада̄ти йада̄ со бхагава̄ химавантам̣ упагантва̄ васи, тада̄ ахампи химавантасамӣпе катаассаме а̄ самантато ка̄йачиттапӣл̣а̄сан̇кха̄та̄ париссайа̄ саманти еттха̄ти ассамоти ладдхана̄ме аран̃н̃а̄ва̄се васа̄мӣти самбандхо. ачира̄гатам̣ маха̄вӣранти ачирам̣ а̄гатам̣ маха̄вӣрийавантам̣ локана̄йакам̣ падха̄нам̣ там̣ бхагавантам̣ упесинти самбандхо, а̄гатаккхан̣ейева упа̄гаминти аттхо.

37. пуппхаччхаттам̣ гахетва̄на̄ти евам̣ упагаччханто ча падумуппалапуппха̄дӣхи чха̄дитам̣ пуппхамайам̣ чхаттам̣ гахетва̄ нара̄сабхам̣ нара̄нам̣ сет̣т̣хам̣ бхагавантам̣ чха̄денто упагаччхим̣ самӣпам̣ гатосмӣти аттхо. сама̄дхим̣ сама̄паджджантанти рӯпа̄вачарасама̄дхиджджха̄нам̣ сама̄паджджантам̣ аппетва̄ нисиннасса антара̄йам̣ ахам̣ ака̄синти самбандхо.

38. убхо хаттхехи паггайха̄ти там̣ сусаджджитам̣ пуппхаччхаттам̣ двӣхи хаттхехи уккхипитва̄ ахам̣ бхагавато ада̄синти самбандхо. пат̣иггахесӣти там̣ майа̄ диннам̣ пуппхаччхаттам̣ падумуттаро бхагава̄ сампат̣иччхи, са̄дарам̣ са̄дийӣти аттхо.

41. сатапаттачхаттам̣ паггайха̄ти екекасмим̣ падумапуппхе сатасатапатта̄нам̣ васена сатапаттехи падумапуппхехи чха̄дитам̣ пуппхаччхаттам̣ пака̄рена а̄дарена гахетва̄ та̄пасо мама ада̄сӣти аттхо. тамахам̣ киттайисса̄мӣти там̣ та̄пасам̣ ахам̣ киттайисса̄ми па̄кат̣ам̣ карисса̄мӣти аттхо. мама бха̄сато бха̄сама̄насса вачанам̣ сун̣отха манаси каротха.

42. пан̃чавӣсатикаппа̄нӣти имина̄ пуппхаччхаттада̄нена пан̃чавӣсатива̄ре та̄ватим̣сабхаване сакко хутва̄ девараджджам̣ кариссатӣти самбандхо. чатуттим̣сатиккхаттун̃ча̄ти чатуттим̣сатива̄ре мануссалоке чаккаваттӣ ра̄джа̄ бхависсати.

43. йам̣ йам̣ йонинти мануссайониа̄дӣсу йам̣ йам̣ джа̄тим̣ сам̣сарати гаччхати упападжджати. таттха таттха йонийам̣ аббхока̄се сун̃н̃ат̣т̣ха̄не патит̣т̣хантам̣ нисиннам̣ т̣хитам̣ ва̄ падумам̣ дха̄райиссати упари чха̄дайиссатӣти аттхо.

45. пака̄сите па̄вачанети тена бхагавато сакалапит̣акаттайе пака̄сите дӣпите мануссаттам̣ мануссаджа̄тим̣ лабхиссати упападжджиссати. маномайамхи ка̄йамхӣти манена джха̄начиттена ниббаттоти маномайо, йатха̄ читтам̣ паваттати, татха̄ ка̄йам̣ паваттети читтагатикам̣ каротӣти аттхо. тамхи маномайе ка̄йамхи со та̄пасо чӯл̣апантхако на̄ма хутва̄ уттамо агго бхависсатӣти аттхо. сесам̣ хет̣т̣ха̄ вуттатта̄ утта̄натта̄ ча сувин̃н̃еййамева.

52. сарим̣ коканадам̣ аханти ахам̣ бхагавато ниммитачол̣акам̣ паримаджджанто коканадам̣ падумам̣ саринти аттхо. таттха читтам̣ вимуччи мети тасмим̣ коканаде падуме майхам̣ читтам̣ адхимуччи аллӣно, тато ахам̣ арахаттам̣ па̄пун̣инти самбандхо.

53. ахам̣ маномайесу читтагатикесу ка̄йесу саббаттха саббесу па̄рамим̣ парийоса̄нам̣ гато паттоти самбандхо. сесам̣ вуттанайамева̄ти.

чӯл̣апантхакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.