15. паннарасамавагго

1. паччайата̄катха̄ван̣н̣ана̄

711-717. ида̄ни паччайата̄катха̄ на̄ма хоти. таттха йо дхаммо хетупаччайена паччайо, со йесам̣ хетупаччайена паччайо, тесан̃н̃ева йасма̄ а̄рамман̣а̄нантарасаманантарапаччайена паччайо на хоти, йо ва̄ а̄рамман̣апаччайена паччайо, со йасма̄ тесам̣йева анантарасаманантарапаччайена паччайо на хоти, тасма̄ паччайата̄ ваваттхита̄ти йесам̣ ладдхи, сеййатха̄пи маха̄сан̇гхика̄нам̣; те сандха̄йа пуччха̄ сакава̄дисса, пат̣ин̃н̃а̄ итарасса. сесаметтха йатха̄па̄л̣имева ниййа̄тӣти.

паччайата̄катха̄ван̣н̣ана̄.

2. ан̃н̃аман̃н̃апаччайакатха̄ван̣н̣ана̄

718-719. ида̄ни ан̃н̃аман̃н̃апаччайакатха̄ на̄ма хоти. таттха йесам̣ самайе ‘‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’’ти айамева танти, ‘‘сан̇кха̄рапаччайа̄пи авиджджа̄’’ти айам̣ наттхи, тасма̄ авиджджа̄ва сан̇кха̄ра̄нам̣ паччайо, на пана сан̇кха̄ра̄ авиджджа̄йа̄ти ладдхи, сеййатха̄пи маха̄сан̇гхика̄нам̣; те сандха̄йа авиджджа̄сан̇кха̄ра̄дӣнам̣ ан̃н̃аман̃н̃апаччайата̄пи аттхӣти дассетум̣ пуччха̄ сакава̄дисса, пат̣ин̃н̃а̄ итарасса. авиджджа̄ сан̇кха̄рена̄ти еттха апун̃н̃а̄бхисан̇кха̄рова гахито. тасма̄ сан̇кха̄рапаччайа̄пи авиджджа̄ти еттха сахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃ааттхиавигатасампайуттавасена паччайата̄ ведитабба̄. упа̄да̄напаччайа̄пи тан̣ха̄ти еттха т̣хапетва̄ ка̄мупа̄да̄нам̣ сеса̄ни тӣн̣и упа̄да̄на̄ни авиджджа̄йа сан̇кха̄ра̄ вийа тан̣ха̄йа паччайа̄ хонтӣти ведитабба̄ни. сесам̣ йатха̄па̄л̣имева ниййа̄ти. джара̄маран̣апаччайа̄ти пуччха̄ парава̄дисса, на̄марӯпам̣ вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ти сакава̄дисса̄ти.

ан̃н̃аман̃н̃апаччайакатха̄ван̣н̣ана̄.

3. аддха̄катха̄ван̣н̣ана̄

720-721. ида̄ни аддха̄катха̄ на̄ма хоти. таттха ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, катха̄ваттхӯнӣ’’ти (а. ни. 3.68) суттам̣ нисса̄йа ка̄ласан̇кха̄то аддха̄ на̄ма париниппханно аттхӣти йесам̣ ладдхи; тесам̣ ‘‘аддха̄ на̄ма кочи париниппханно наттхи ан̃н̃атра ка̄лапан̃н̃аттиматта̄. рӯпа̄дайо пана кхандха̄ва париниппханна̄’’ти вибха̄гам̣ дассетум̣ аддха̄ париниппханноти пуччха̄ сакава̄дисса, пат̣ин̃н̃а̄ итарасса. атха нам̣ ‘‘саче со париниппханно, рӯпа̄дӣсу анена ан̃н̃атарена бхавитабба’’нти чодетум̣ рӯпантиа̄дима̄ха. итаро пат̣иккхипати. сесам̣ йатха̄па̄л̣имева ниййа̄тӣти.

аддха̄катха̄ван̣н̣ана̄.

4. кхан̣алайамухуттакатха̄ван̣н̣ана̄

722-723. кхан̣алайамухуттакатха̄супи есева найо. саббепи хете кхан̣а̄дайо аддха̄парийа̄йа̄ ева̄ти.

кхан̣алайамухуттакатха̄ван̣н̣ана̄.

5. а̄савакатха̄ван̣н̣ана̄

724-725. ида̄ни а̄савакатха̄ на̄ма хоти. таттха йасма̄ чатӯхи а̄савехи уттари ан̃н̃о а̄саво на̄ма наттхи, йена чатта̄ро а̄сава̄ са̄сава̄ сийум̣, тасма̄ чатта̄ро а̄сава̄ ана̄сава̄ти йесам̣ ладдхи, сеййатха̄пи хетува̄да̄нам̣; те сандха̄йа пуччха̄ сакава̄дисса, пат̣ин̃н̃а̄ итарасса. атха нам̣ ‘‘йади те а̄сава̄ ана̄сава̄, евам̣ санте техи магга̄дилаккхан̣аппаттехи бхавитабба’’нти чодетум̣ магготиа̄дима̄ха. сесаметтха утта̄наттхамева̄ти.

а̄савакатха̄ван̣н̣ана̄.

6. джара̄маран̣акатха̄ван̣н̣ана̄

726-727. ида̄ни джара̄маран̣акатха̄ на̄ма хоти. таттха джара̄маран̣ам̣ на̄ма апариниппханнатта̄ локийанти ва̄ локуттаранти ва̄ на ваттаббам̣. ‘‘локийа̄ дхамма̄ локуттара̄ дхамма̄’’ти хи дуке джара̄маран̣ам̣ нева локийападе, на локуттарападе ниддит̣т̣хам̣. таттха йесам̣ имам̣ лаккхан̣ам̣ ана̄дийитва̄ локуттара̄нам̣ дхамма̄нам̣ джара̄маран̣ам̣ локуттаранти ладдхи, сеййатха̄пи маха̄сан̇гхика̄нам̣, те сандха̄йа пуччха̄ сакава̄дисса, пат̣ин̃н̃а̄ итарасса. сесаметтха йатха̄па̄л̣имева ниййа̄тӣти.

джара̄маран̣акатха̄ван̣н̣ана̄.

7. сан̃н̃а̄ведайитакатха̄ван̣н̣ана̄

728-729. ида̄ни сан̃н̃а̄ведайитакатха̄ на̄ма хоти. таттха сан̃н̃а̄ведайитаниродхасама̄патти на̄ма на кочи дхаммо, чатуннам̣ пана кхандха̄нам̣ ниродхо. ити са̄ нева локийа̄ на локуттара̄. йасма̄ пана локийа̄ на хоти, тасма̄ локуттара̄ти йесам̣ ладдхи, сеййатха̄пи хетува̄да̄нам̣йева; те сандха̄йа пуччха̄ сакава̄дисса, пат̣ин̃н̃а̄ итарасса. сесам̣ пуримакатха̄садисамева̄ти.

сан̃н̃а̄ведайитакатха̄ван̣н̣ана̄.

8. дутийасан̃н̃а̄ведайитакатха̄ван̣н̣ана̄

730-731. ида̄ни йасма̄ са̄ локуттара̄ на хоти, тасма̄ локийа̄ти йесам̣ ладдхи, сеййатха̄пи хетува̄да̄нам̣, те сандха̄йа пуччха̄ сакава̄дисса, пат̣ин̃н̃а̄ итарасса. сесам̣ пуримасадисамева̄ти.

дутийасан̃н̃а̄ведайитакатха̄ван̣н̣ана̄.

9. татийасан̃н̃а̄ведайитакатха̄ван̣н̣ана̄

732. ида̄ни йасма̄ ‘‘асуко маран̣адхаммо, асуко на маран̣адхаммо’’ти сатта̄нам̣ маран̣адхаммата̄йа нийа̄мо наттхӣти сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ сама̄паннопи ка̄лам̣ кареййа̄ти йесам̣ ладдхи, сеййатха̄пи ра̄джагирика̄нам̣; тесам̣ сама̄панна̄йапи маран̣адхаммата̄йа маран̣асамайан̃ча амаран̣асамайан̃ча дассетум̣ пуччха̄ сакава̄дисса, пат̣ин̃н̃а̄ итарасса. атха нам̣ йасма̄ ка̄лам̣ каронтасса на̄ма маран̣антикехи пхасса̄дӣхи бхавитаббам̣, тасма̄ тена̄ка̄рена чодетум̣ аттхӣтиа̄дима̄ха.

апхассакасса ка̄лакирийа̄тиа̄дӣни пут̣т̣хо сесасатте сандха̄йа пат̣иккхипати висам̣ камеййа̄тиа̄дӣни пут̣т̣хо сама̄паттиа̄нубха̄вам̣ сандха̄йа пат̣иккхипати. дутийава̄ре сарӣрапакатим̣ сандха̄йа пат̣иджа̄на̄ти. евам̣ санте пана сама̄паттиа̄нубха̄во на̄ма на хоти, тенева на ниродхасама̄панноти ануйун̃джати.

733-734. на ка̄лам̣ кареййа̄ти пуччха̄ парава̄дисса. аттхи со нийа̄моти парава̄дисса пан̃хе пана йасма̄ еварӯпо нийа̄мо на̄ма наттхи, тасма̄ пат̣иккхипати. чаккхувин̃н̃а̄н̣асаман̇гӣтиа̄ди сакава̄дина̄ ‘‘нийа̄ме асантепи маран̣асамайенева марати, на̄самайена̄’’ти дассетум̣ вуттам̣. татра̄йамадхиппа̄йо – йади нийа̄ма̄бха̄вена ка̄лакирийа̄ бхавеййа, чаккхувин̃н̃а̄н̣асаман̇гинопи бхавеййа. тато ‘‘пан̃чахи вин̃н̃а̄н̣ехи на чавати, на упападжджатӣ’’ти суттавиродхо сийа̄. йатха̄ пана чаккхувин̃н̃а̄н̣асаман̇гисса ка̄лакирийа̄ на хоти, татха̄ ниродхасама̄паннасса̄пӣти.

татийасан̃н̃а̄ведайитакатха̄ван̣н̣ана̄.

10. асан̃н̃асаттупика̄катха̄ван̣н̣ана̄

735. ида̄ни асан̃н̃асаттупика̄катха̄ на̄ма хоти. таттха сан̃н̃а̄вира̄гавасена паваттабха̄вана̄ асан̃н̃асама̄паттипи ниродхасама̄паттипи сан̃н̃а̄ведайитаниродхасама̄патти на̄ма. ити две сан̃н̃а̄ведайитаниродхасама̄паттийо локийа̄ ча локуттара̄ ча. таттха локийа̄ путхуджджанасса асан̃н̃асаттупика̄ хоти, локуттара̄ арийа̄нам̣, са̄ ча на̄сан̃н̃асаттупика̄. имам̣ пана вибха̄гам̣ акатва̄ ависесена сан̃н̃а̄ведайитаниродхасама̄патти асан̃н̃асаттупика̄ти йесам̣ ладдхи, сеййатха̄пи хетува̄да̄нам̣; те сандха̄йа пуччха̄ сакава̄дисса, пат̣ин̃н̃а̄ итарасса. атха нам̣ йасма̄ асан̃н̃асама̄паттим̣ сама̄паннасса алобха̄дайо аттхи, на ниродхасама̄паттим̣, тасма̄ тесам̣ васена чодетум̣ аттхӣтиа̄дима̄ха.

736. идха̄пи асан̃н̃ӣти пан̃хе идха сан̃н̃а̄вира̄гавасена сама̄паннатта̄ асан̃н̃ита̄ анун̃н̃а̄та̄, татра̄пи асан̃н̃асаттенева. тасма̄ имам̣ пат̣ин̃н̃ам̣ гахетва̄ ладдхим̣ патит̣т̣хапентена чхалена патит̣т̣ха̄пита̄ хоти. идха ва̄ ниродхасама̄паттим̣ сандха̄йа асан̃н̃ита̄ анун̃н̃а̄та̄. татра̄пи ито чутасса ана̄га̄мино ниродхасама̄паттимева тасма̄пи има̄йа пат̣ин̃н̃а̄йа патит̣т̣ха̄пита̄ ладдхи аппатит̣т̣хита̄йева̄ти.

асан̃н̃асаттупика̄катха̄ван̣н̣ана̄.

11. каммӯпачайакатха̄ван̣н̣ана̄

737. ида̄ни каммӯпачайакатха̄ на̄ма хоти. таттха йесам̣ каммӯпачайо на̄ма каммато ан̃н̃о читтавиппайутто абйа̄като ана̄рамман̣оти ладдхи, сеййатха̄пи андхака̄нан̃чева саммитийа̄нан̃ча; те сандха̄йа ан̃н̃ам̣ камманти пуччха̄ сакава̄дисса, пат̣ин̃н̃а̄ итарасса. атха нам̣ ‘‘йади каммато ан̃н̃о каммӯпачайо, пхасса̄дитопи ан̃н̃ена пхассӯпачайа̄дина̄ бхавитабба’’нти чодетум̣ ан̃н̃о пхассотиа̄дима̄ха. итаро ладдхийа̄ абха̄вена пат̣иккхипати.

738-739. каммена сахаджа̄тоти пан̃хесу читтавиппайуттам̣ сандха̄йа пат̣иккхипати, читтасампайуттам̣ сандха̄йа пат̣иджа̄на̄ти. кусалоти пан̃хесупи читтавиппайуттам̣ сандха̄йа пат̣иджа̄на̄ти. парато акусалотипан̃хесупи есева найо.

740. са̄рамман̣оти пут̣т̣хо пана екантам̣ ана̄рамман̣амева иччхати, тасма̄ пат̣иккхипати. читтам̣ бхиджджама̄нанти йада̄ читтам̣ бхиджджама̄нам̣ хоти, тада̄ каммам̣ бхиджджатӣти аттхо. бхумматтхе ва̄ паччаттам̣, читте бхиджджама̄нети аттхо. айамева ва̄ па̄т̣хо. таттха йасма̄ сампайутто бхиджджати, виппайутто на бхиджджати, тасма̄ пат̣иджа̄на̄ти чева пат̣иккхипати ча.

741. каммамхи каммӯпачайоти камме сати каммӯпачайо, камме ва̄ патит̣т̣хите каммӯпачайо, каммӯпачайатова випа̄ко ниббаттати. тасмим̣ пана камме нируддхе йа̄ва ам̣куруппа̄да̄ бӣджам̣ вийа йа̄ва випа̄куппа̄да̄ каммӯпачайо тит̣т̣хатӣтисса ладдхи, тасма̄ пат̣иджа̄на̄ти. тан̃н̃ева каммам̣, со каммӯпачайо, со каммавипа̄коти йасма̄ каммамхи каммӯпачайо, со ча йа̄ва випа̄куппа̄да̄ тит̣т̣хатӣтисса ладдхи, тасма̄ нам̣ тесам̣ тин̣н̣ампи екаттам̣ пуччхати випа̄ко са̄рамман̣оти идам̣ випа̄ко вийа випа̄кадхаммадхаммопи а̄рамман̣апат̣ибаддхойева̄ти чоданаттхам̣ пуччхати. итаро пана ладдхивасенекам̣ пат̣иджа̄на̄ти, екам̣ пат̣иккхипати. пат̣иломепи есева найо. сесаметтха йатха̄па̄л̣имева ниййа̄тӣти.

каммӯпачайакатха̄ван̣н̣ана̄.

паннарасамо вагго.

татийапан̣н̣а̄сако саматто.