6. пат̣иччасамуппа̄даван̣н̣ана̄
61. пат̣иччасамуппа̄даниддесе – ‘‘авиджджа̄ катихи кхандхехӣ’’ти пуччхам̣ ана̄рабхитва̄ авиджджа̄ екена кхандхена̄ти евам̣ виссаджджанамева дасситам̣. таттха сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣анти пат̣исандхийам̣ паватте ча саббампи випа̄кавин̃н̃а̄н̣ам̣. тенева̄ха – ‘‘саттахи дха̄тӯхи сан̇гахита’’нти. на̄марӯпампи пат̣исандхипаваттивасенева ведитаббам̣. теневеттха садда̄йатанампи сан̇гахетва̄ ека̄дасаха̄йатанехи сан̇гахо дассито. пхасса̄дӣсу кхандхабхедо ведитаббо. ан̃н̃енева хи екена кхандхена пхассо сан̇гахито, ан̃н̃ена ведана̄, тан̣ха̄упа̄да̄накаммабхава̄ пана сан̇кха̄раккхандхенева сан̇гахита̄. бхавападан̃четтха каммабхава̄дӣнам̣ васена ека̄дасадха̄ вибхаттам̣. таттха каммабхаво пхасса̄дӣхи садисависаджджанатта̄ техи саддхим̣ екато дассито. упапаттибхавака̄мабхавасан̃н̃а̄бхавапан̃чавока̄рабхава̄ ан̃н̃аман̃н̃асадисависсаджджанатта̄ екато дассита̄. йасма̄ чете упа̄диннакадхамма̄ва тасма̄ ‘‘ека̄дасаха̄йатанехи саттарасахи дха̄тӯхӣ’’ти вуттам̣. садда̄йатанан̃хи анупа̄диннам̣, там̣ еттха на гахитам̣.
68. рӯпабхаваниддесе – пан̃чаха̄йатанехӣти чаккхусотаманарӯпадхамма̄йатанехи. ат̣т̣хахи дха̄тӯхӣти чаккхусотачаккхувин̃н̃а̄н̣асотавин̃н̃а̄н̣арӯпадхаммаманодха̄тумановин̃н̃а̄н̣адха̄тӯхи. арӯпабхава̄дайопи тайо садисависсаджджанатта̄ва екато дассита̄. татха̄ асан̃н̃а̄бхаваекавока̄рабхава̄. таттха двӣха̄йатанехӣти рӯпа̄йатанадхамма̄йатанехи. дха̄тӯсупи есева найо. екаталава̄сика̄нан̃хи сесабрахма̄нам̣ чаккхусаббха̄вато тасса̄рамман̣атта̄ таттха рӯпа̄йатанам̣ уддхат̣ам̣.
71. джа̄ти двӣхи кхандхехӣти рӯпаджа̄ти рӯпаккхандхена, арӯпаджа̄ти сан̇кха̄раккхандхена. джара̄маран̣есупи есева найо. сока̄дӣсупи екена кхандхена̄ти сокадуккхадоманасса̄ни ведана̄ккхандхена, паридево рӯпаккхандхена, упа̄йа̄са̄дайо сан̇кха̄раккхандхена̄ти евам̣ кхандхависесо ведитаббо.
73. иддхипа̄до двӣхӣти сан̇кха̄равин̃н̃а̄н̣аккхандхехи, мана̄йатанадхамма̄йатанехи, дхаммадха̄тумановин̃н̃а̄н̣адха̄тӯхи ча. джха̄нам̣ двӣхӣти ведана̄ккхандхасан̇кха̄раккхандхехи. аппаман̃н̃а̄дайо садисависсаджджанатта̄ екато ниддит̣т̣ха̄. читтам̣ пана четана̄нантарам̣ никкхиттампи асадисависсаджджанатта̄ паччха̄ гахитам̣. таттха аппаман̃н̃а̄дӣсу екена кхандхена̄ти ведана̄ ведана̄ккхандхена, сан̃н̃а̄ сан̃н̃а̄ккхандхена, сеса̄ сан̇кха̄раккхандхена сан̇гахита̄ти евам̣ кхандхависесо ведитаббо.