ниддесава̄ракатха̄
375. ниддесава̄ре читтассекаггата̄ниддесе та̄ва сан̣т̣хити ават̣т̣хитӣти. идам̣ двайам̣ т̣хитивевачанамева. йам̣ пана кусаланиддесе ‘а̄рамман̣ам̣ ога̄хетва̄ анупависитва̄ тит̣т̣хатӣти ават̣т̣хитӣ’ти вуттам̣, там̣ идха на лаббхати. акусаласмин̃хи дуббала̄ читтассекаггата̄ти хет̣т̣ха̄ дӣпитамева.
384. уддхаччавичикиччха̄васена паваттасса виса̄ха̄расса пат̣ипаккхато ависа̄ха̄роти еварӯпопи аттхо идха на лаббхати. сахаджа̄тадхамме пана на виса̄харатӣти ависа̄ха̄ро. на виккхипатӣти авиккхепо. акусалачиттекаггата̄васена ависа̄хат̣асса ма̄насасса бха̄во ависа̄хат̣ама̄насата̄. сахаджа̄тадхаммесу на кампатӣти сама̄дхибалам̣. айа̄тха̄васама̄дха̄нато миччха̄сама̄дхӣти евамидха аттхо дат̣т̣хаббо.
385. вӣрийиндрийаниддесе йо хет̣т̣ха̄ ‘никкамо чесо ка̄ма̄нам̣ панудана̄йа̄’тиа̄ди найо вутто, со идха на лаббхати. сахаджа̄тадхаммесу акампанат̣т̣хенева вӣрийабалам̣ ведитаббам̣.
386. миччха̄дит̣т̣хиниддесе айа̄тха̄вадассанат̣т̣хена миччха̄дит̣т̣хи. дит̣т̣хӣсу гатам̣ идам̣ дассанам̣, два̄сат̣т̣хидит̣т̣хиантогататта̄ти дит̣т̣хигатам̣. хет̣т̣ха̄писса аттхо вуттойева. дит̣т̣хийева дуратиккаманат̣т̣хена дит̣т̣хигаханам̣, тин̣агаханаванагаханапаббатагахана̄ни вийа. дит̣т̣хийева са̄сан̇касаппат̣ибхайат̣т̣хена дит̣т̣хиканта̄ро, чораканта̄рава̄л̣аканта̄рамаруканта̄ранирудакаканта̄радуббхиккхаканта̄ра̄ вийа. самма̄дит̣т̣хийа̄ винивиджджханат̣т̣хена виломанат̣т̣хена ча дит̣т̣хивисӯка̄йикам̣. миччха̄дассанан̃хи уппаджджама̄нам̣ самма̄дассанам̣ винивиджджхати чева виломети ча. када̄чи сассатасса када̄чи уччхедасса гахан̣ато дит̣т̣хийа̄ вирӯпам̣ пхандитанти дит̣т̣хивиппхандитам̣. дит̣т̣хигатико хи екасмим̣ патит̣т̣ха̄тум̣ на саккоти, када̄чи сассатам̣ анупатати када̄чи уччхедам̣. дит̣т̣хийева бандханат̣т̣хена сам̣йоджананти дит̣т̣хисам̣йоджанам̣.
сусума̄ра̄дайо вийа пурисам̣, а̄рамман̣ам̣ дал̣хам̣ ган̣ха̄тӣти га̄хо. патит̣т̣хаханато патит̣т̣ха̄хо. айан̃хи балаваппаваттибха̄вена патит̣т̣хахитва̄ ган̣ха̄ти. ничча̄дивасена абхинивисатӣти абхинивесо. дхаммасабха̄вам̣ атиккамитва̄ ничча̄дивасена парато а̄масатӣти пара̄ма̄со. анаттха̄вахатта̄ куччхито магго, куччхита̄нам̣ ва̄ апа̄йа̄нам̣ магготи куммагго. айа̄тха̄вапатхато миччха̄патхо. йатха̄ хи диса̄мӯл̣хена айам̣ асукага̄масса на̄ма патхоти гахитопи там̣ га̄мам̣ на сампа̄пети, евам̣ дит̣т̣хигатикена сугатипатхоти гахита̄пи дит̣т̣хи сугатим̣ на па̄петӣти айа̄тха̄вапатхато, миччха̄патхо. миччха̄сабха̄вато миччхаттам̣. таттхева париббхаманато таранти еттха ба̄ла̄ти титтхам̣. титтхан̃ча там̣ анаттха̄нан̃ча а̄йатананти титтха̄йатанам̣. титтхийа̄нам̣ ва̄ сан̃джа̄тидесат̣т̣хена нива̄сат̣ха̄нат̣т̣хена ча а̄йатанантипи титтха̄йатанам̣. випарийесабхӯто га̄хо, випарийесато ва̄ га̄хоти випарийесагга̄хо; випаллаттха га̄хоти аттхо.
387-388. ахирика̄ноттаппаниддесесу хироттаппаниддесавипарийа̄йена аттхо ведитаббо. сахаджа̄тадхаммесу пана акампанат̣т̣хенева ахирикабалам̣ аноттаппабалан̃ча ведитаббам̣.
389. лобхамоханиддесесу луббхатӣти лобхо. луббхана̄ти луббхана̄ка̄ро. лобхасампайуттачиттам̣, пуггало ва̄ луббхито; луббхитасса бха̄во луббхитаттам̣. са̄раджджатӣти са̄ра̄го. са̄раджджана̄ка̄ро са̄раджджана̄. са̄раджджитасса бха̄во са̄раджджитаттам̣. абхиджджха̄йанат̣т̣хена абхиджджха̄. пуна ‘лобха’-вачане ка̄ран̣ам̣ вуттамева. акусалан̃ча там̣ мӯлан̃ча акусала̄нам̣ ва̄ мӯланти акусаламӯлам̣.
390. н̃а̄н̣адассанапат̣ипаккхато ан̃н̃а̄н̣ам̣ адассанам̣. абхимукхо хутва̄ дхаммена на самети, на сама̄гаччхатӣти анабхисамайо. анурӯпато дхамме буджджхатӣти анубодхо. таппат̣ипаккхата̄йа ананубодхо. аничча̄дӣхи саддхим̣ йоджетва̄ на буджджхатӣти асамбодхо. асантам̣ асаман̃ча буджджхатӣтипи асамбодхо. чатусаччадхаммам̣ наппат̣ивиджджхатӣти аппат̣иведхо. рӯпа̄дӣсу екадхаммампи аничча̄диса̄ман̃н̃ато на сан̇ган̣ха̄тӣти асам̣га̄хана̄. тамева дхаммам̣ на парийога̄хатӣти апарийога̄хана̄. на самам̣ пеккхатӣти асамапеккхан̣а̄. дхамма̄нам̣ сабха̄вам̣ пати на апеккхатӣти апаччавеккхан̣а̄.
кусала̄кусалакаммесу випарӣтавуттийа̄ сабха̄ваггахан̣а̄бха̄вена ва̄ екампи каммам̣ етасса паччаккхам̣ наттхи, сайам̣ ва̄ кассачи каммасса паччаккхакаран̣ам̣ на̄ма на хотӣти аппаччаккхакаммам̣. йам̣ етасмим̣ ануппаджджама̄не читтасанта̄нам̣ меджджхам̣ бхавеййа, сучи, вода̄нам̣, там̣ дут̣т̣хам̣ меджджхам̣ имина̄ти думмеджджхам̣. ба̄ла̄нам̣ бха̄воти ба̄лйам̣. муйхатӣти мохо. балаватаро мохо памохо. самантато муйхатӣти саммохо. виджджа̄йа пат̣ипаккхабха̄вато на виджджа̄ти авиджджа̄. огхайогаттхо вуттойева. тха̄магатат̣т̣хена анусетӣти анусайо. читтам̣ парийут̣т̣ха̄ти, абхибхаватӣти парийут̣т̣ха̄нам̣. хитаггахан̣а̄бха̄вена хита̄бхимукхам̣ гантум̣ на саккоти, ан̃н̃адаттху лан̇гатийева̄ти лан̇гӣ; кхан̃джатӣти аттхо. дуруггха̄т̣анат̣т̣хена ва̄ лан̇гӣ. йатха̄ хи маха̄палигхасан̇кха̄та̄ лан̇гӣ дуруггха̄т̣а̄ хоти, евамайампи лан̇гӣ вийа̄ти лан̇гӣ. сесам̣ утта̄наттхамева. сан̇гахава̄расун̃н̃атава̄ра̄пи хет̣т̣ха̄ вуттанайенева аттхато ведитабба̄ти.
дутийачиттам̣
399. дутийачитте сасан̇кха̄рена̄ти падам̣ висесам̣. тампи хет̣т̣ха̄ вуттаттхамева. идам̣ пана читтам̣ кин̃ча̄пи чхасу а̄рамман̣есу соманасситасса лобхам̣ уппа̄детва̄ ‘сатто сатто’тиа̄дина̄ найена пара̄масантасса уппаджджати, татха̄пи сасан̇кха̄рикатта̄ саппайогена саупа̄йена уппаджджанато – йада̄ кулапутто миччха̄дит̣т̣хикасса куласса кума̄рикам̣ паттхети. те ча ‘ан̃н̃адит̣т̣хика̄ тумхе’ти кума̄рикам̣ на денти. атхан̃н̃е н̃а̄така̄ ‘йам̣ тумхе каротха тамева̄йам̣ кариссатӣ’ти да̄пенти. со техи саддхим̣ титтхийе упасан̇камати. а̄дитова вематико хоти. гаччханте гаччханте ка̄ле етесам̣ кирийа̄ мана̄па̄ти ладдхим̣ рочети, дит̣т̣хим̣ ган̣ха̄ти – еварӯпе ка̄ле идам̣ лаббхатӣти ведитаббам̣.
йева̄панакесу панеттха тхинамиддхам̣ адхикам̣. таттха тхинаната̄ ‘тхинам̣’. миддханата̄ ‘миддхам̣’; анусса̄хасам̣хананата̄ асаттивигха̄то ча̄ти аттхо. тхинан̃ча миддхан̃ча тхинамиддхам̣. таттха тхинам̣ анусса̄халаккхан̣ам̣, вӣрийавиноданарасам̣, сам̣сӣданапаччупат̣т̣ха̄нам̣. миддхам̣ акамман̃н̃ата̄лаккхан̣ам̣, онаханарасам̣, лӣнабха̄вапаччупат̣т̣ха̄нам̣ пачала̄йика̄нидда̄паччупат̣т̣ха̄нам̣ ва̄. убхайампи аратитандӣвиджамбхита̄дӣсу айонисоманасика̄рападат̣т̣ха̄нанти.
татийачиттам̣
400. татийам̣ чхасу а̄рамман̣есу соманасситасса лобхам̣ уппа̄детва̄ ‘сатто сатто’тиа̄дина̄ найена апара̄масантасса на̄ра̄йан̣авира̄джанамаллайуддханат̣асамаджджа̄дӣни пассато мана̄пийасаддасавана̄дипасутасса ва̄ уппаджджати. идха ма̄нена саддхим̣ пан̃ча апан̣н̣акан̇га̄ни хонти. таттха ман̃н̃атӣти ‘ма̄но’. со уннатилаккхан̣о, сампаггахарасо, кетукамйата̄паччупат̣т̣ха̄но, дит̣т̣хивиппайутталобхападат̣т̣ха̄но, умма̄до вийа дат̣т̣хабботи.
чатуттхачиттам̣
402. чатуттхам̣ вуттаппака̄ресу ева т̣ха̄несу йада̄ сӣсе кхел̣ам̣ кхипанти, па̄дапам̣сум̣ окиранти, тада̄ тасса парихаран̣аттхам̣ саусса̄хена антарантара̄ олокента̄нам̣ ра̄джана̄т̣акесу никкхантесу усса̄ран̣а̄йа ваттама̄на̄йа тена тена чхиддена олокента̄нан̃ча̄ти евама̄дӣсу т̣ха̄несу уппаджджати. идха пана тхинамиддхехи саддхим̣ сатта йева̄панака̄ хонти. убхайаттха̄пи миччха̄дит̣т̣хи париха̄йати. там̣ т̣хапетва̄ сеса̄нам̣ васена дхаммаган̣ана̄ ведитабба̄ти.
пан̃чамачиттам̣
403. пан̃чамам̣ чхасу а̄рамман̣есу ведана̄васена маджджхаттасса лобхам̣ уппа̄детва̄ ‘сатто сатто’тиа̄дина̄ найена пара̄масантасса уппаджджати. соманассат̣т̣ха̄не панеттха упеккха̄ведана̄ хоти, пӣтипадам̣ париха̄йати. сесам̣ саббам̣ пат̣хамачиттасадисамева.
чхат̣т̣хачитта̄ди
409-412. чхат̣т̣хасаттамат̣т̣хама̄нипи веданам̣ париваттетва̄ пӣтипадан̃ча ха̄петва̄ дутийататийачатуттхесу вуттанайенева ведитабба̄ни. имесу ат̣т̣хасу лобхасахагатачиттесу сахаджа̄та̄дхипати а̄рамман̣а̄дхипатӣти двепи адхипатайо лаббханти.
навамачиттам̣
413. навамам̣ чхасу а̄рамман̣есу доманасситасса пат̣игхам̣ уппа̄дайато уппаджджати. тасса самайававаттха̄нава̄ре та̄ва дут̣т̣ху мано, хӣнаведанатта̄ ва̄ куччхитам̣ маноти думмано; думманасса бха̄во доманассам̣. тена сахагатанти доманассасахагатам̣. асампийа̄йанабха̄вена а̄рамман̣асмим̣ пат̣ихан̃н̃атӣти пат̣игхам̣. тена сампайуттанти пат̣игхасампайуттам̣.
дхаммуддесе тӣсупи т̣ха̄несу доманассаведана̄ва а̄гата̄. таттха ведана̄падам̣ вуттамева. татха̄ дуккхадоманассапада̄ни лаккхан̣а̄дито пана анит̣т̣ха̄рамман̣а̄нубхаваналаккхан̣ам̣ доманассам̣, йатха̄татха̄ ва̄ анит̣т̣ха̄ка̄расамбхогарасам̣, четасика̄ба̄дхапаччупат̣т̣ха̄нам̣, екантенева хадайаваттхупадат̣т̣ха̄нам̣.
мӯлакаммапатхесу йатха̄ пуримачиттесу лобхо хоти, абхиджджха̄ хотӣти а̄гатам̣, евам̣ досо хоти, бйа̄па̄до хотӣти вуттам̣. таттха дуссанти тена, сайам̣ ва̄ дуссати, дуссанаматтамева ва̄ танти досо со чан̣д̣иккалаккхан̣о пахат̣а̄сивисо вийа, висаппанарасо висанипа̄то вийа, аттано ниссайадаханарасо ва̄ да̄вагги вийа, дуссанапаччупат̣т̣ха̄но ладдхока̄со вийа сапатто, а̄гха̄таваттхупадат̣т̣ха̄но висасам̣сат̣т̣хапӯтимуттам̣ вийа дат̣т̣хаббо.
бйа̄паджджати тена читтам̣, пӯтибха̄вам̣ упагаччхати, бйа̄па̄дайати ва̄ винайа̄ча̄рарӯпасампаттихитасукха̄дӣнӣти бйа̄па̄до. аттхато панеса досойева. идха падапат̣ипа̄т̣ийа̄ екӯнатим̣са пада̄ни хонти. аггахитаггахан̣ена чуддаса. тесам̣ васена савибхаттика̄вибхаттикара̄сибхедо ведитаббо.
йева̄панакесу чханда̄дхимоккхаманасика̄рауддхачча̄ни нийата̄ни. исса̄маччхарийакуккуччесу пана ан̃н̃атарена саддхим̣ пан̃ча пан̃ча хутва̄пи уппаджджанти. евамепи тайо дхамма̄ анийатайева̄панака̄ на̄ма. тесу иссатӣти ‘исса̄’. са̄ парасампаттӣнам̣ усӯйаналаккхан̣а̄, таттхева анабхиратираса̄, тато вимукхабха̄вапаччупат̣т̣ха̄на̄, парасампаттипадат̣т̣ха̄на̄. сам̣йоджананти дат̣т̣хабба̄. маччхерабха̄во ‘маччхарийам̣’. там̣ ладдха̄нам̣ ва̄ лабхитабба̄нам̣ ва̄ аттано сампаттӣнам̣ нигӯханалаккхан̣ам̣, та̄сам̣йева парехи са̄дха̄ран̣абха̄вааккхаманарасам̣, сан̇кочанапаччупат̣т̣ха̄нам̣ кат̣укан̃чуката̄паччупат̣т̣ха̄нам̣ ва̄, аттасампаттипадат̣т̣ха̄нам̣. четасо вирӯпабха̄воти дат̣т̣хаббам̣. куччхитам̣ катам̣ кукатам̣. тасса бха̄во ‘куккуччам̣’. там̣ паччха̄нута̄палаккхан̣ам̣, ката̄ката̄нусочанарасам̣, виппат̣иса̄рапаччупат̣т̣ха̄нам̣, ката̄катападат̣т̣ха̄нам̣. да̄сабйам̣ вийа дат̣т̣хаббам̣. айам̣ та̄ва уддесава̄ре висесо.
415. ниддесава̄ре ведана̄ниддесе аса̄там̣ са̄тапат̣ипаккхавасена ведитаббам̣.
418. досаниддесе дуссатӣти досо. дуссана̄ти дуссана̄ка̄ро. дусситаттанти дусситабха̄во. пакатибха̄вавиджаханат̣т̣хена бйа̄паджджанам̣ бйа̄патти. бйа̄паджджана̄ти бйа̄паджджана̄ка̄ро. вируджджхатӣти виродхо. пунаппунам̣ вируджджхатӣти пат̣ивиродхо. вируддха̄ка̄рапат̣ивируддха̄ка̄равасена ва̄ идам̣ вуттам̣. чан̣д̣ико вуччати чан̣д̣о, тхаддхапуггало; тасса бха̄во чан̣д̣иккам̣. на етена суропитам̣ вачанам̣ хоти, дуруттам̣ апарипун̣н̣амева хотӣти асуропо. куддхака̄ле хи парипун̣н̣авачанам̣ на̄ма наттхи. сачепи кассачи хоти там̣ аппама̄н̣ам̣. апаре пана ассуджананат̣т̣хена ассуропанато ассуропоти ваданти. там̣ ака̄ран̣ам̣, соманассасса̄пи ассуджананато. хет̣т̣ха̄ вуттааттаманата̄пат̣ипаккхато на аттаманата̄ти анаттаманата̄. са̄ пана йасма̄ читтассева, на саттасса, тасма̄ читтасса̄ти вуттам̣. сесаметтха сан̇гахасун̃н̃атава̄ресу ча хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитаббанти.
дасамачиттам̣
421. дасамам̣ сасан̇кха̄ратта̄ парехи усса̄хитасса ва̄, паресам̣ ва̄ апара̄дхам̣ са̄ритасса, сайамева ва̄ паресам̣ апара̄дхам̣ ануссаритва̄ куджджхама̄насса уппаджджати.
идха̄пи падапат̣ипа̄т̣ийа̄ екӯнатим̣са, аггахитаггахан̣ена ча чуддасева пада̄ни хонти. йева̄панакесу пана тхинамиддхампи лаббхати. тасма̄ еттха вина̄ исса̄маччхарийакуккуччехи чатта̄ри апан̣н̣акан̇га̄ни тхинамиддханти име чха исса̄дӣнам̣ уппаттика̄ле тесу ан̃н̃атарена саддхим̣ сатта йева̄панака̄ екаккхан̣е уппаджджанти. сесам̣ саббам̣ саббава̄ресу навамасадисамева. имесу пана двӣсу доманассачиттесу сахаджа̄та̄дхипатийева лаббхати, на а̄рамман̣а̄дхипати. на хи куддхо кин̃чи гарум̣ каротӣти.
ека̄дасамачиттам̣
422. ека̄дасамам̣ чхасу а̄рамман̣есу ведана̄васена маджджхаттасса кан̇кха̄паваттика̄ле уппаджджати. тасса самайававаттха̄не вичикиччха̄сампайуттанти падам̣ апуббам̣. тассаттхо – вичикиччха̄йа сампайуттанти вичикиччха̄сампайуттам̣. дхаммуддесе ‘вичикиччха̄ хотӣ’ти падамева висесо. таттха вигата̄ чикиччха̄ти вичикиччха̄. сабха̄вам̣ ва̄ вичинанто ета̄йа киччхати киламатӣти вичикиччха̄. са̄ сам̣сайалаккхан̣а̄, кампанараса̄, аниччхайапаччупат̣т̣ха̄на̄ анекам̣сага̄хапаччупат̣т̣ха̄на̄ ва̄, айонисоманасика̄рападат̣т̣ха̄на̄. пат̣ипаттиантара̄йакара̄ти дат̣т̣хабба̄.
идха падапат̣ипа̄т̣ийа̄ тевӣсати пада̄ни хонти. аггахитаггахан̣ена чуддаса. тесам̣ васена савибхаттика̄вибхаттикара̄сивиниччхайо ведитаббо. манасика̄ро уддхаччанти двейева йева̄панака̄.
424. ниддесава̄расса читтассекаггата̄ниддесе йасма̄ идам̣ дуббалам̣ читтам̣ паваттит̣т̣хитиматтакамеветтха хоти, тасма̄ ‘сан̣т̣хитӣ’тиа̄дӣни аватва̄ читтасса ‘т̣хитӣ’ти екамева падам̣ вуттам̣. тенева ча ка̄ран̣ена уддесава̄репи ‘сама̄дхиндрийа’нтиа̄ди на вуттам̣.
425. вичикиччха̄ниддесе кан̇кханавасена кан̇кха̄. кан̇кха̄йа а̄йана̄ти кан̇кха̄йана̄. пуримакан̇кха̄ хи уттаракан̇кхам̣ а̄нети на̄ма. а̄ка̄равасена ва̄ етам̣ вуттам̣. кан̇кха̄саман̇гичиттам̣ кан̇кха̄йа а̄йитатта̄ кан̇кха̄йитам̣ на̄ма. тасса бха̄во кан̇кха̄йитаттам̣. виматӣти намати. вичикиччха̄ вуттаттха̄ ева. кампанат̣т̣хена двидха̄ ел̣айатӣти двел̣хакам̣. пат̣ипаттинива̄ран̣ена двидха̄патхо вийа̄ти дведха̄патхо. ‘ниччам̣ ну кхо идам̣, аниччам̣ ну кхо’тиа̄дипаваттийа̄ екасмим̣ а̄ка̄ре сан̣т̣ха̄тум̣ асаматтхата̄йа самантато сетӣти сам̣сайо. екам̣сам̣ гахетум̣ асаматтхата̄йа на екам̣сагга̄хоти анекам̣сагга̄хо. ниччхетум̣ асакконтӣ а̄рамман̣ато осаккатӣти а̄саппана̄. ога̄хитум̣ асакконтӣ парисамантато саппатӣти парисаппана̄. парийога̄хитум̣ асаматтхата̄йа апарийога̄хана̄. ниччхайавасена а̄рамман̣е паваттитум̣ асаматтхата̄йа тхамбхитаттам̣; читтасса тхаддхабха̄воти аттхо. вичикиччха̄ хи уппаджджитва̄ читтам̣ тхаддхам̣ кароти. йасма̄ панеса̄ уппаджджама̄на̄ а̄рамман̣ам̣ гахетва̄ манам̣ виликхантӣ вийа, тасма̄ мановилекхоти вутта̄. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева.
два̄дасамачиттам̣
427. два̄дасамасса самайававаттха̄не уддхаччена сампайуттанти уддхаччасампайуттам̣. идан̃хи читтам̣ чхасу а̄рамман̣есу ведана̄васена маджджхаттам̣ хутва̄ уддхатам̣ хоти. идха дхаммуддесе ‘вичикиччха̄’-т̣ха̄не ‘уддхаччам̣ хотӣ’ти а̄гатам̣. падапат̣ипа̄т̣ийа̄ ат̣т̣хавӣсати пада̄ни хонти. аггахитаггахан̣ена чуддаса. тесам̣ васена савибхаттика̄вибхаттикара̄сивидха̄нам̣ ведитаббам̣. адхимоккхо манасика̄роти двейева йева̄панака̄.
429. ниддесава̄расса уддхаччаниддесе читтасса̄ти на саттасса, на посасса. уддхаччанти уддхата̄ка̄ро. на вӯпасамоти авӯпасамо. чето виккхипатӣти четасовиккхепо. бхантаттам̣ читтасса̄ти читтасса бхантабха̄во, бхантайа̄набхантагон̣а̄дӣни вийа. имина̄ ека̄рамман̣асмим̣йева виппханданам̣ катхитам̣. уддхаччан̃хи ека̄рамман̣е виппхандати, вичикиччха̄ на̄на̄рамман̣е. сесам̣ саббава̄ресу хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитаббам̣.
ида̄ни имасмим̣ читтадвайе пакин̣н̣акавиниччхайо хоти. ‘а̄рамман̣е пават̣т̣анакачитта̄ни на̄ма катӣ’ти? хи вутте ‘има̄нева две’ти ваттаббам̣. таттха вичикиччха̄сахагатам̣ екантена пават̣т̣ати, уддхаччасахагатам̣ пана ладдха̄дхимоккхатта̄ ладдхапатит̣т̣хам̣ пават̣т̣ати. йатха̄ хи ват̣т̣ачатурассесу двӣсу ман̣ӣсу паббха̄рат̣т̣ха̄не пават̣т̣етва̄ виссат̣т̣хесу ват̣т̣аман̣и екантенева пават̣т̣ати, чатурассо патит̣т̣ха̄йа патит̣т̣ха̄йа пават̣т̣ати, евам̣сампадамидам̣ ведитаббам̣. саббесупи хӣна̄дибхедо на уддхат̣о, саббесам̣ екантахӣнатта̄. сахаджа̄та̄дхипати лаббхама̄нопи на уддхат̣о, хет̣т̣ха̄ дасситанайатта̄. н̃а̄н̣а̄бха̄вато панеттха вӣмам̣са̄дхипати на̄ма наттхи. паччхимадвайе сесопи наттхи ева. касма̄? кан̃чи дхаммам̣ дхурам̣ катва̄ ануппаджджанато, пат̣т̣ха̄не ча пат̣исиддхато.
имехи пана два̄дасахипи акусалачиттехи камме а̄йӯхите, т̣хапетва̄ уддхаччасахагатам̣, сеса̄ни ека̄дасева пат̣исандхим̣ а̄кад̣д̣ханти. вичикиччха̄сахагате аладдха̄дхимоккхе дуббалепи пат̣исандхим̣ а̄кад̣д̣хама̄не уддхаччасахагатам̣ ладдха̄дхимоккхам̣ балавам̣ касма̄ на̄кад̣д̣хатӣти? дассанена паха̄табба̄бха̄вато. йади хи а̄кад̣д̣хеййа ‘дассаненапаха̄табба’-падавибхан̇ге а̄гаччхеййа, тасма̄, т̣хапетва̄ там̣, сеса̄ни ека̄даса а̄кад̣д̣ханти. тесу хи йена кеначи камме а̄йӯхите та̄йа четана̄йа чатӯсу апа̄йесу пат̣исандхи хоти. акусалавипа̄кесу ахетукамановин̃н̃а̄н̣адха̄туупеккха̄сахагата̄йа пат̣исандхим̣ ган̣ха̄ти. итарасса̄пи еттхева пат̣исандхида̄нам̣ бхавеййа. йасма̄ панетам̣ наттхи, тасма̄ ‘дассаненапаха̄табба’-падавибхан̇ге на̄гатанти.
акусала̄ дхамма̄типадасса ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.