10. ануруддхамаха̄витаккасуттаван̣н̣ана̄
30. дасаме четӣсӯти четина̄мака̄нам̣ ра̄джӯнам̣ нива̄сат̣т̣ха̄натта̄ евам̣ладдхавоха̄ре рат̣т̣хе. па̄чӣнавам̣сада̄йети дасабаласса васанат̣т̣ха̄нато па̄чӣнадиса̄йа т̣хите вам̣сада̄йе нӣлобха̄сехи вел̣ӯхи сан̃чханне аран̃н̃е. евам̣ четасо паривитакко удапа̄дӣти тхеро кира паббаджитва̄ пат̣хамаантовассамхийева сама̄паттила̄бхӣ хутва̄ сахассалокадха̄тудассанасаматтхам̣ диббачаккхун̃а̄н̣ам̣ уппа̄деси. со са̄рипуттаттхерасса сантикам̣ гантва̄ евама̄ха – ‘‘идха̄хам̣, а̄вусо са̄рипутта, диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сахассалокам̣ олокеми. а̄раддхам̣ кхо пана ме вӣрийам̣ асаллӣнам̣, упат̣т̣хита̄ сати асаммут̣т̣ха̄, пассаддхо ка̄йо аса̄раддхо, сама̄хитам̣ читтам̣ екаггам̣. атха ча пана ме анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ на вимуччатӣ’’ти. атха нам̣ тхеро а̄ха – ‘‘йам̣ кхо те, а̄вусо ануруддха, евам̣ хоти ‘ахам̣ диббена чаккхуна̄…пе… олокемӣ’ти, идам̣ те ма̄насмим̣. йампи те, а̄вусо, ануруддха евам̣ хоти ‘а̄раддхам̣ кхо пана ме вӣрийам̣…пе… екагга’нти, идам̣ те уддхаччасмим̣. йампи те, а̄вусо ануруддха, евам̣ хоти ‘атха ча пана ме анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ на вимуччатӣ’ти, идам̣ те куккуччасмим̣. са̄дху вата̄йасма̄ ануруддхо име тайо дхамме паха̄йа име тайо дхамме аманасикаритва̄ амата̄йа дха̄туйа̄ читтам̣ упасам̣харатӯ’’ти евамасса тхеро каммат̣т̣ха̄нам̣ катхеси. со каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ саттха̄рам̣ а̄пуччхитва̄ четират̣т̣хам̣ гантва̄ саман̣адхаммам̣ каронто ат̣т̣хама̄сам̣ чан̇камена вӣтина̄меси. со падха̄навеганимматхитатта̄ килантака̄йо екасса вел̣угумбасса хет̣т̣ха̄ нисӣди. атхасса̄йам̣ евам̣ четасо паривитакко удапа̄ди, еса маха̄пурисавитакко уппаджджӣти аттхо.
аппиччхасса̄ти еттха паччайаппиччхо, адхигамаппиччхо, парийаттиаппиччхо, дхутан̇гаппиччхоти чатта̄ро аппиччха̄. таттха паччайаппиччхо бахум̣ денте аппам̣ ган̣ха̄ти, аппам̣ денте аппатарам̣ ган̣ха̄ти, на анавасесагга̄хӣ хоти. адхигамаппиччхо маджджхантикаттхеро вийа аттано адхигамам̣ ан̃н̃есам̣ джа̄нитум̣ на дети. парийаттиаппиччхо тепит̣акопи сама̄но на бахуссутабха̄вам̣ джа̄на̄петука̄мо хоти са̄кетатиссаттхеро вийа. дхутан̇гаппиччхо дхутан̇гапарихаран̣абха̄вам̣ ан̃н̃есам̣ джа̄нитум̣ на дети двебха̄тикаттхересу джет̣т̣хаттхеро вийа. ваттху висуддхимагге катхитам̣. айам̣ дхаммоти евам̣ сантагун̣анигуханена ча пат̣иггахан̣е маттан̃н̃ута̄йа ча аппиччхасса пуггаласса айам̣ навалокуттарадхаммо сампаджджати, но махиччхасса. евам̣ саббаттха йоджетаббам̣.
сантут̣т̣хасса̄ти чатӯсу паччайесу тӣхи сантосехи сантут̣т̣хасса. павивиттасса̄ти ка̄йачиттаупадхививекехи вивиттасса. таттха ка̄йавивеко на̄ма ган̣асан̇ган̣икам̣ винодетва̄ а̄рамбхаваттхувасена екӣбха̄во. екӣбха̄ваматтенева каммам̣ на ниппхаджджатӣти касин̣апарикаммам̣ катва̄ ат̣т̣ха сама̄паттийо ниббаттети, айам̣ читтавивеко на̄ма. сама̄паттиматтенева каммам̣ на ниппхаджджатӣти джха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ сан̇кха̄ре саммаситва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти, айам̣ сабба̄ка̄рато упадхививеко на̄ма. тена̄ха бхагава̄ – ‘‘ка̄йавивеко ча вивекат̣т̣хака̄йа̄нам̣ неккхамма̄бхирата̄нам̣, читтавивеко ча парисуддхачитта̄нам̣ парамавода̄наппатта̄нам̣, упадхививеко ча нирупадхӣнам̣ пуггала̄нам̣ висан̇кха̄рагата̄на’’нти (маха̄ни. 7, 49).
сан̇ган̣ика̄ра̄масса̄ти ган̣асан̇ган̣ика̄йа чева килесасан̇ган̣ика̄йа ча ратасса. а̄раддхавӣрийасса̄ти ка̄йикачетасикавӣрийавасена а̄раддхавӣрийасса. упат̣т̣хитассатисса̄ти чатусатипат̣т̣ха̄навасена упат̣т̣хитассатисса. сама̄хитасса̄ти екаггачиттасса. пан̃н̃аватоти каммассакатапан̃н̃а̄йа пан̃н̃авато.
са̄дху са̄дхӯти тхерасса витаккам̣ сампахам̣сенто евама̄ха. имам̣ ат̣т̣хаманти сатта нидхӣ ладдхапурисасса ат̣т̣хамам̣ денто вийа, сатта ман̣иратана̄ни, сатта хаттхиратана̄ни, сатта ассаратана̄ни ладдхапурисасса ат̣т̣хамам̣ денто вийа сатта маха̄пурисавитакке витаккетва̄ т̣хитасса ат̣т̣хамам̣ а̄чиккханто евама̄ха. ниппапан̃ча̄ра̄масса̄ти тан̣ха̄ма̄надит̣т̣хипапан̃чарахитатта̄ ниппапан̃часан̇кха̄те нибба̄нападе абхиратасса. итарам̣ тассева вевачанам̣. папан̃ча̄ра̄масса̄ти йатха̄вуттесу папан̃чесу абхиратасса. итарам̣ тассева вевачанам̣.
йатоти йада̄. татоти тада̄. на̄на̄ратта̄нанти нилапӣталохитода̄таван̣н̣ехи на̄на̄раджанехи ратта̄нам̣. пам̣сукӯланти тевӣсатийа̄ кхеттесу т̣хитапам̣сукӯлачӣварам̣. кха̄йиссатӣти йатха̄ тасса пуббан̣хасамайа̄дӣсу йасмим̣ самайе йам̣ иччхати, тасмим̣ самайе там̣ па̄рупантасса со дуссакаран̣д̣ако мана̄по хутва̄ кха̄йати, евам̣ туйхампи чӣварасантосамаха̄арийавам̣сена тут̣т̣хасса вихарато пам̣сукӯлачӣварам̣ кха̄йиссати упат̣т̣хахиссати. ратийа̄ти ратиаттха̄йа. апаритасса̄йа̄ти тан̣ха̄дит̣т̣хипаритассана̄хи апаритассанаттха̄йа. пха̄сувиха̄ра̄йа̄ти сукхавиха̄раттха̄йа. оккамана̄йа нибба̄насса̄ти аматам̣ нибба̄нам̣ отаран̣аттха̄йа.
пин̣д̣ийа̄лопабходжананти га̄манигамара̄джадха̄нӣсу джан̇гха̄балам̣ нисса̄йа гхарапат̣ипа̄т̣ийа̄ чарантена ладдхапин̣д̣ийа̄лопабходжанам̣. кха̄йиссатӣти тасса гахапатино на̄наггарасабходжанам̣ вийа упат̣т̣хахиссати. сантут̣т̣хасса вихаратоти пин̣д̣апа̄тасантосамаха̄арийавам̣сена сантут̣т̣хасса вихарато. руккхамӯласена̄санам̣ кха̄йиссатӣти тасса гахапатино тебхӯмакапа̄са̄де гандхакусумава̄сасугандхам̣ кӯт̣а̄га̄рам̣ вийа руккхамӯлам̣ упат̣т̣хахиссати. сантут̣т̣хасса̄ти сена̄санасантосамаха̄арийавам̣сена сантут̣т̣хасса. тин̣асантха̄ракоти тин̣ехи ва̄ пан̣н̣ехи ва̄ бхӯмийам̣ ва̄ пхалакапа̄са̄н̣атала̄ни ва̄ ан̃н̃атарасмим̣ сантхатасантхато. пӯтимуттанти йам̣кин̃чи муттам̣. тан̇кхан̣е гахитампи пӯтимуттамева вуччати дуггандхатта̄. сантут̣т̣хасса вихаратоти гила̄напаччайабхесаджджапариккха̄расантосена сантут̣т̣хасса вихарато.
ити бхагава̄ чатӯсу т̣ха̄несу арахаттам̣ паккхипанто каммат̣т̣ха̄нам̣ катхетва̄ ‘‘катарасена̄сане ну кхо васантасса каммат̣т̣ха̄нам̣ саппа̄йам̣ бхависсатӣ’’ти а̄вадждженто ‘‘тасмин̃н̃ева васантасса̄’’ти н̃атва̄ тена хи твам̣, ануруддха̄тиа̄дима̄ха. павивиттасса вихаратоти тӣхи вивекехи вивиттасса вихарантасса. уййоджаникапат̣исам̣йуттанти уййоджаникехева вачанехи пат̣исам̣йуттам̣, тесам̣ упат̣т̣ха̄нагаманакам̣йева̄ти аттхо. папан̃чаниродхети нибба̄нападе. паккхандатӣти а̄рамман̣акаран̣авасена паккхандати. пасӣдатӣтиа̄дӣсупи а̄рамман̣авасенева пасӣданасантит̣т̣ханамуччана̄ ведитабба̄. ити бхагава̄ четират̣т̣хе па̄чӣнавам̣сада̄йе а̄йасмато ануруддхасса катхите ат̣т̣ха маха̄пурисавитакке пуна бхесакал̣а̄ванамаха̄виха̄ре нисӣдитва̄ бхиккхусан̇гхасса виттха̄рена катхеси.
маномайена̄ти манена ниббаттитака̄йопи маномайоти вуччати манена гатака̄йопи, идха манена гатака̄йам̣ сандха̄йевама̄ха. йатха̄ ме аху сан̇каппоти йатха̄ майхам̣ витакко ахоси, тато уттари ат̣т̣хамам̣ маха̄пурисавитаккам̣ дассенто тато уттарим̣ десайи. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
гахапативагго татийо.