4. а̄савасуттаван̣н̣ана̄

58. чатуттхе сам̣вара̄ паха̄табба̄ти сам̣варена паха̄табба̄. сесесупи есева найо. идха̄ти имасмим̣ са̄сане. пат̣исан̇кха̄ти пат̣исан̃джа̄нитва̄, паччавеккхитва̄ти аттхо. йонисоти упа̄йена патхена. еттха ча асам̣варе а̄дӣнавапат̣исан̇кха̄ йонисо пат̣исан̇кха̄ти ведитабба̄. са̄ ча̄йам̣ ‘‘варам̣, бхиккхаве, татта̄йа айосала̄ка̄йа а̄дитта̄йа сампаджджалита̄йа саджотибхӯта̄йа чаккхундрийам̣ сампалимат̣т̣хам̣, на твева чаккхувин̃н̃еййесу рӯпесу анубйан̃джанасо нимиттагга̄хо’’тиа̄дина̄ а̄диттапарийа̄йена (сам̣. ни. 4.235) ведитабба̄. чаккхундрийасам̣варасам̣вуто вихаратӣти еттха чаккхумева индрийам̣ чаккхундрийам̣, сам̣варан̣ато сам̣варо, пидаханато тхаканатоти вуттам̣ хоти. сатийа̄ етам̣ адхивачанам̣. чаккхундрийе сам̣варо чаккхундрийасам̣варо. джаване уппаджджама̄нопи хеса тасмим̣ два̄ре килеса̄нам̣ уппаттива̄ран̣ато чаккхундрийасам̣вароти вуччати. сам̣вутоти тена сам̣варена упето. татха̄ хи ‘‘па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто’’ти имасса вибхан̇ге ‘‘имина̄ па̄тимоккхасам̣варена упето хоти…пе… саманна̄гато’’ти вуттам̣. атха ва̄ сам̣варӣти сам̣вуто, тхакеси пидахӣти вуттам̣ хоти. чаккхундрийасам̣варасам̣вутоти чаккхундрийасам̣варасан̇кха̄там̣ сатикава̄т̣ам̣ чаккхудва̄ре гхарадва̄ре кава̄т̣ам̣ вийа сам̣вари тхакеси пидахӣти вуттам̣ хоти. айамеветтха аттхо сундаратаро. татха̄ хи ‘‘чаккхундрийасам̣варам̣ асам̣вутасса вихарато, сам̣вутасса вихарато’’ти етесу падесу айамеваттхо диссатӣти.

йам̣ хисса̄тиа̄димхи йам̣ чаккхундрийасам̣варам̣ асса бхиккхуно асам̣вутасса атхакетва̄ апидахитва̄ вихарантасса̄ти аттхо. йека̄расса ва̄ еса йанти а̄десо, йе асса̄ти аттхо. а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ти чатта̄ро а̄сава̄ ча ан̃н̃е ча вигха̄такара̄ килесапарил̣а̄ха̄ випа̄капарил̣а̄ха̄ ва̄. чаккхудва̄расмин̃хи ит̣т̣ха̄рамман̣ам̣ а̄па̄тхагатам̣ ка̄масса̄давасена асса̄дайато абхинандато ка̄ма̄саво уппаджджати, ‘‘ӣдисам̣ ан̃н̃асмимпи сугатибхаве лабхисса̄мӣ’’ти бхавапаттхана̄йа асса̄дайато бхава̄саво уппаджджати, саттоти ва̄ саттасса̄ти ва̄ ган̣хато дит̣т̣ха̄саво уппаджджати, саббехева сахаджа̄там̣ ан̃н̃а̄н̣ам̣ авиджджа̄савоти чатта̄ро а̄сава̄ уппаджджанти. етехи сампайутта̄ апаре килеса̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ а̄йатим̣ ва̄ тесам̣ випа̄ка̄ техипи асам̣вутассева вихарато уппаджджеййунти вуччанти. евам̣са тети евам̣ асса те, етенупа̄йена на хонти, но ан̃н̃атха̄ти вуттам̣ хоти. пат̣исан̇кха̄ йонисо сотиндрийасам̣варасам̣вутотиа̄дӣсупи есева найо. име вуччанти а̄сава̄ сам̣вара̄ паха̄табба̄ти имесу чхасу два̄ресу чатта̄ро чатта̄ро катва̄ чатувӣсати а̄сава̄ сам̣варена паха̄табба̄ти вуччанти.

пат̣исан̇кха̄ йонисо чӣварантиа̄дӣсу йам̣ ваттаббам̣, там̣ саббам̣ висуддхимагге (висуддхи. 1.18) сӣлакатха̄йа вуттамева. йам̣ хисса̄ти йан̃хи чӣварам̣ пин̣д̣апа̄та̄дӣсу ва̄ ан̃н̃атарам̣ асса. аппат̣исеватоти евам̣ йонисо аппат̣исевантасса. имасмим̣ ва̄ре аладдхам̣ чӣвара̄дим̣ паттхайато ладдхам̣ ва̄ асса̄дайато ка̄ма̄савасса уппатти ведитабба̄, ӣдисам̣ ан̃н̃асмимпи сугатибхаве лабхисса̄мӣти бхавапаттхана̄йа асса̄дайато бхава̄савасса, ахам̣ лабха̄ми на лабха̄мӣти ва̄ майхам̣ ва̄ иданти аттасан̃н̃ам̣ адхит̣т̣хахато дит̣т̣ха̄савасса, саббехева пана сахаджа̄то авиджджа̄савоти евам̣ чатуннам̣ а̄сава̄нам̣ уппатти вигха̄тапарил̣а̄ха̄ва нававедануппа̄данатопи ведитабба̄. име вуччанти, бхиккхаве, а̄сава̄ пат̣исевана̄ паха̄табба̄ти име екамекасмим̣ паччайе чатта̄ро чатта̄ро катва̄ сол̣аса а̄сава̄ имина̄ н̃а̄н̣асам̣варасан̇кха̄тена паччавеккхан̣апат̣исеванена паха̄табба̄ти вуччанти.

пат̣исан̇кха̄ йонисо кхамо хоти сӣтасса̄ти упа̄йена патхена паччавеккхитва̄ кханта̄ хоти сӣтасса, сӣтам̣ кхамати сахати, на авӣрапурисо вийа аппаматтакенапи сӣтена чалати кампати каммат̣т̣ха̄нам̣ виджахати. ун̣ха̄дӣсупи есева найо. еттха ча вачанамева вачанапатхоти ведитаббо. дуккха̄нантиа̄дӣсу дуккхаманат̣т̣хена дуккха̄, бахалат̣т̣хена тибба̄, пхарусат̣т̣хена кхара̄, тикхин̣ат̣т̣хена кат̣ука̄, асса̄давирахато аса̄та̄, манам̣ авад̣д̣ханато амана̄па̄, па̄н̣ахаран̣асаматтхата̄йа па̄н̣ахара̄ти ведитабба̄. йам̣ хисса̄ти сӣта̄дӣсу йам̣кин̃чи екадхаммампи асса. анадхива̄сатоти анадхива̄сентасса аккхамантасса. а̄савуппатти панеттха евам̣ ведитабба̄ – сӣтена пхут̣т̣хасса ун̣хам̣ паттхайато ка̄ма̄саво уппаджджати, евам̣ саббаттха. ‘‘наттхи сугатибхаве сӣтам̣ ва̄ ун̣хам̣ ва̄’’ти бхавам̣ паттхентасса бхава̄саво, майхам̣ сӣтам̣ ун̣ханти га̄хо дит̣т̣ха̄саво, саббехева сампайутто авиджджа̄савоти. име вуччантӣти име сӣта̄дӣсу екамекасса васена чатта̄ро чатта̄ро катва̄ анеке а̄сава̄ има̄йа кхантисам̣варасан̇кха̄та̄йа адхива̄сана̄йа паха̄табба̄ти вуччантӣти аттхо.

пат̣исан̇кха̄ йонисо чан̣д̣ам̣ хаттхим̣ париваджджетӣти ахам̣ саман̣оти на чан̣д̣асса хаттхисса а̄санне т̣ха̄таббам̣. татонида̄нан̃хи маран̣ампи маран̣аматтампи дуккхам̣ бхавеййа̄ти евам̣ упа̄йена патхена паччавеккхитва̄ чан̣д̣ам̣ хаттхим̣ париваджджети пат̣иккамати. еса найо саббаттха. чан̣д̣анти дут̣т̣хам̣ ва̄л̣ам̣. кха̄н̣унти кхадиракха̄н̣ука̄дим̣. кан̣т̣акат̣т̣ха̄нанти йаттха кан̣т̣ака̄ виджджханти, там̣ ока̄сам̣. соббханти саббато чхиннатат̣ам̣. папа̄танти екато чхиннатат̣ам̣. чанданиканти уччхит̣т̣ходакагаббхамала̄дӣнам̣ чхад̣д̣анат̣т̣ха̄нам̣. ол̣игалланти тесам̣йева каддама̄дӣнам̣ санданока̄сам̣. там̣ джан̣н̣уматтампи асучибхаритам̣ хоти. двепи чета̄ни т̣ха̄на̄ни амануссуссадат̣т̣ха̄на̄ни хонти, тасма̄ ваджджетабба̄ни. ана̄санети еттха айуттам̣ а̄санам̣ ана̄санам̣, там̣ аттхато анийатаваттхубхӯтам̣ рахопат̣иччханна̄сананти ведитаббам̣. агочарети еттхапи айутто гочаро агочаро. со весийа̄дибхедато пан̃чавидхо. па̄паке миттети ла̄маке дуссӣле миттапатирӯпаке амитте. па̄пакесӯти ла̄макесу. окаппеййунти саддахеййум̣ адхимуччеййум̣ ‘‘аддха̄ айама̄йасма̄ ака̄си ва̄ кариссати ва̄’’ти. йам̣ хисса̄ти хаттхиа̄дӣсу йам̣кин̃чи екампи асса. а̄савуппатти панеттха евам̣ ведитабба̄ – хаттхиа̄динида̄нена дуккхена пхут̣т̣хасса сукхам̣ паттхайато ка̄ма̄саво уппаджджати, ‘‘наттхи сугатибхаве ӣдисам̣ дуккха’’нти бхавам̣ паттхентасса бхава̄саво, мам̣ хаттхӣ маддати мам̣ ассоти га̄хо дит̣т̣ха̄саво, саббехева сампайутто авиджджа̄савоти. име вуччантӣти име хаттхиа̄дӣсу екекасса васена чатта̄ро чатта̄ро катва̄ анеке а̄сава̄ имина̄ сӣласам̣варасан̇кха̄тена париваджджанена паха̄табба̄ти вуччанти.

пат̣исан̇кха̄ йонисо уппаннам̣ ка̄мавитаккам̣ на̄дхива̄сетӣти ‘‘итипа̄йам̣ витакко акусало, итипи са̄ваджджо, итипи дуккхавипа̄ко, со ча кхо аттабйа̄ба̄дха̄йа сам̣ваттатӣ’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.207-208) найена йонисо ка̄мавитакке а̄дӣнавам̣ паччавеккхитва̄ тасмим̣ тасмим̣ а̄рамман̣е уппаннам̣ ка̄мавитаккам̣ на̄дхива̄сети, читтам̣ а̄ропетва̄ на ва̄сети, аббхантаре ва̄ на ва̄сетӣти аттхо. анадхива̄сенто ким̣ каротӣти? паджахати. ким̣ качаварам̣ вийа пит̣акена̄ти? на хи, апи ча кхо нам̣ винодети тудати виджджхати нӣхарати. ким̣ балибаддам̣ вийа патодена̄ти? на хи, атха кхо нам̣ бйантӣкароти вигатантам̣ кароти, йатха̄сса антопи на̄васиссати антамасо бхан̇гаматтампи, татха̄ нам̣ кароти. катхам̣ пана нам̣ татха̄ каротӣти? анабха̄вам̣ гамети ану ану абха̄вам̣ гамети, виккхамбханаппаха̄нена йатха̄ сувиккхамбхито хоти, татха̄ кароти. сесавитаккадвайепи есева найо. уппаннуппаннети уппанне уппанне, уппаннаматтейева̄ти вуттам̣ хоти. саким̣ ва̄ уппанне винодетва̄ дутийе ва̄ре аджджхупеккхита̄ на хоти, сатаккхаттумпи уппанне уппанне винодетийева. па̄паке акусале дхаммети тейева ка̄мавитакка̄дайо, саббепи ва̄ нава маха̄витакке. таттха тайо вутта̄, авасеса̄ ‘‘н̃а̄тивитакко, джанападавитакко, амара̄витакко, пара̄нуддайата̄пат̣исам̣йутто витакко, ла̄бхасакка̄расилокаппат̣исам̣йутто витакко, анаван̃н̃аттиппат̣исам̣йутто витакко’’ти (маха̄ни. 207) име чха. йам̣ хисса̄ти етесу витаккесу йам̣кин̃чи асса. ка̄мавитакко панеттха ка̄ма̄саво ева, таббисесо бхава̄саво, там̣сампайутто дит̣т̣ха̄саво, саббавитаккесу авиджджа̄ авиджджа̄савоти евам̣ а̄савуппатти ведитабба̄. име вуччантӣти име ка̄мавитакка̄дивасена вуттаппака̄ра̄ а̄сава̄ имина̄ тасмим̣ тасмим̣ витакке а̄дӣнавапаччавеккхан̣асахитена вӣрийасам̣варасан̇кха̄тена виноданена паха̄табба̄ти вуччанти.

пат̣исан̇кха̄ йонисо сатисамбоджджхан̇гам̣ бха̄ветӣти абха̄вана̄йа а̄дӣнавам̣ бха̄вана̄йа ча а̄нисам̣сам̣ упа̄йена патхена паччавеккхитва̄ сатисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети. есева найо саббаттха. боджджхан̇га̄нам̣ бха̄вана̄ хет̣т̣ха̄ виттха̄рита̄ва. йам̣ хисса̄ти етесу боджджхан̇гесу йам̣кин̃чи асса. а̄савуппаттийам̣ панеттха имесам̣ арийамаггасампайутта̄нам̣ боджджхан̇га̄нам̣ абха̄витатта̄ йе уппаджджеййум̣ ка̄ма̄сава̄дайо а̄сава̄, бха̄вайато евам̣са те на хонтӣти айам̣ найо ведитаббо. име вуччантӣти име ка̄ма̄сава̄дайо а̄сава̄ има̄йа локуттара̄йа боджджхан̇габха̄вана̄йа паха̄табба̄ти вуччанти. имехи чхаха̄ка̄рехи пахӣна̄савам̣ бхиккхум̣ тхоменто йато кхо, бхиккхаветиа̄дима̄ха. таттха йатоти са̄мивачане то-ка̄ро, йасса̄ти вуттам̣ хоти. пора̄н̣а̄ пана йамхи ка̄лети ван̣н̣айанти. йе а̄сава̄ сам̣вара̄ паха̄табба̄, те сам̣вара̄ пахӣна̄ хонтӣти йе а̄сава̄ сам̣варена паха̄табба̄, те сам̣варенева пахӣна̄ хонти, на аппахӣнесуйева пахӣнасан̃н̃ӣ хотӣти.