6. маха̄вагго
1. сон̣асуттаван̣н̣ана̄
55. чхат̣т̣хасса пат̣хаме сон̣оти сукхума̄ласон̣аттхеро. сӣтаванети евам̣на̄маке суса̄не. тасмим̣ кира пат̣ипа̄т̣ийа̄ пан̃ча чан̇каманапан̣н̣аса̄ла̄сата̄ни ма̄пита̄ни, тесу тхеро аттано саппа̄йачан̇каманам̣ гахетва̄ саман̣адхаммам̣ кароти. тасса а̄раддхавӣрийасса хутва̄ чан̇камато па̄датала̄ни бхиджджим̣су, джа̄н̣ӯхи чан̇камато джа̄н̣ука̄нипи хаттхатала̄нипи бхиджджим̣су, чхидда̄ни ахесум̣. евам̣ а̄раддхавӣрийо вихаранто обха̄санимиттаматтакампи дассетум̣ на̄саккхи. тасса вӣрийена киламитака̄йасса кот̣ийам̣ па̄са̄н̣апхалаке нисиннасса йо витакко удапа̄ди, там̣ дассетум̣ атха кхо а̄йасматотиа̄ди вуттам̣. таттха а̄раддхавӣрийа̄ти парипун̣н̣апаггахитавӣрийа̄. на анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуччатӣти саче хи ахам̣ уггхат̣итан̃н̃ӯ ва̄ ассам̣ випан̃читан̃н̃ӯ ва̄ неййо ва̄, нӯна ме читтам̣ вимуччеййа. аддха̄ панасми падапарамо, йена ме читтам̣ на вимуччатӣти саннит̣т̣ха̄нам̣ катва̄ сам̣виджджанти кхо пана̄тиа̄дӣни чинтеси. таттха бхога̄ти упайогаттхе паччаттам̣.
па̄турахосӣти тхерасса читта̄ча̄рам̣ н̃атва̄ ‘‘айам̣ сон̣о аджджа сӣтаване падха̄набхӯмийам̣ нисинно имам̣ витаккам̣ витаккети, гантва̄сса витаккам̣ сахоттхам̣ ган̣хитва̄ вӣн̣опамам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ катхесса̄мӣ’’ти памукхе па̄кат̣о ахоси. пан̃н̃атте а̄санети падха̄никабхиккхӯ аттано васанат̣т̣ха̄не овадитум̣ а̄гатасса буддхасса бхагавато нисӣданаттхам̣ йатха̄ла̄бхена а̄санам̣ пан̃н̃а̄петва̄ва падха̄нам̣ каронти, ан̃н̃ам̣ алабхама̄на̄ пура̄н̣апан̣н̣а̄нипи сантхаритва̄ упари сан̇гха̄т̣им̣ пан̃н̃апенти. тхеропи а̄санам̣ пан̃н̃а̄петва̄ падха̄нам̣ ака̄си. там̣ сандха̄йа вуттам̣ – ‘‘пан̃н̃атте а̄сане’’ти.
там̣ ким̣ ман̃н̃асӣти саттха̄ ‘‘имасса бхиккхуно авасесакаммат̣т̣ха̄нехи аттхо наттхи, айам̣ гандхаббасиппе чхеко чин̣н̣авасӣ, аттано висайе катхийама̄нам̣ кхиппамева саллаккхессатӣ’’ти вӣн̣опамам̣ катхетум̣ ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃асӣ’’тиа̄дима̄ха. вӣн̣а̄йа тантиссаре кусалата̄ на̄ма вӣн̣а̄йа ва̄данакусалата̄, со ча таттха кусало. ма̄та̄питаро хисса ‘‘амха̄кам̣ путто ан̃н̃ам̣ сиппам̣ сиккханто ка̄йена киламиссати, идам̣ пана сайане нисинненева сакка̄ угган̣хиту’’нти гандхаббасиппамева угган̣ха̄песум̣. тасса –
‘‘сатта сара̄ тайо га̄ма̄, муччхана̄ екавӣсати;
т̣ха̄на̄ екӯнапан̃н̃а̄са, иччете сараман̣д̣ала̄’’ти. –
а̄дикам̣ гандхаббасиппам̣ саббамева пагун̣ам̣ ахоси. ачча̄йата̄ти атиа̄йата̄ кхарамуччхана̄. сараватӣти сарасампанна̄. камман̃н̃а̄ти каммаккхама̄ каммайогга̄. атиситхила̄ти мандамуччхана̄. саме гун̣е патит̣т̣хита̄ти маджджхиме саре т̣хапетва̄ муччхита̄.
ачча̄раддханти атига̄л̣хам̣. уддхачча̄йа сам̣ваттатӣти уддхатабха̄ва̄йа сам̣ваттати. атилӣнанти атиситхилам̣. косаджджа̄йа̄ти кусӣтабха̄ваттха̄йа. вӣрийасаматхам̣ адхит̣т̣хаха̄ти вӣрийасампайуттам̣ саматхам̣ адхит̣т̣хаха, вӣрийам̣ саматхена йоджехӣти аттхо. индрийа̄нан̃ча саматам̣ пат̣ивиджджха̄ти саддха̄дӣнам̣ индрийа̄нам̣ саматам̣ самабха̄вам̣ адхит̣т̣ха̄хи. таттха саддхам̣ пан̃н̃а̄йа, пан̃н̃ан̃ча саддха̄йа, вӣрийам̣ сама̄дхина̄, сама̄дхин̃ча вӣрийена йоджайата̄ индрийа̄нам̣ самата̄ адхит̣т̣хита̄ на̄ма хоти. сати пана саббаттхика̄, са̄ сада̄ балаватӣйева ват̣т̣ати. тан̃ча пана тесам̣ йоджана̄видха̄нам̣ висуддхимагге (висуддхи. 1.60-62) пака̄ситамева. таттха ча нимиттам̣ ган̣ха̄хӣти тасмин̃ча самабха̄ве сати йена а̄да̄се мукхабимбенева нимиттена уппаджджитаббам̣, там̣ саматханимиттам̣ випассана̄нимиттам̣ магганимиттам̣ пхаланимиттан̃ча ган̣ха̄хи ниббаттехӣти евамасса саттха̄ арахатте паккхипитва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ катхеси.
таттха ча нимиттам̣ аггахесӣти саматханимиттан̃ча випассана̄нимиттан̃ча аггахеси. чха т̣ха̄на̄нӣти чха ка̄ран̣а̄ни. адхимутто хотӣти пат̣ивиджджхитва̄ паччаккхам̣ катва̄ т̣хито хоти. неккхамма̄дхимуттотиа̄ди саббам̣ арахаттавасенева вуттам̣. арахаттан̃хи саббакилесехи никкхантатта̄ неккхаммам̣, техева павивиттатта̄ павивеко, бйа̄паджджха̄бха̄вато абйа̄паджджхам̣, тан̣ха̄ккхайанте уппаннатта̄ тан̣ха̄ккхайо, упа̄да̄наккхайанте уппаннатта̄ упа̄да̄наккхайо, саммоха̄бха̄вато асаммохоти вуччати.
кевалам̣ саддха̄маттаканти пат̣иведхарахитам̣ кевалам̣ пат̣иведхапан̃н̃а̄йа асаммиссакам̣ саддха̄маттакам̣. пат̣ичайанти пунаппунам̣ каран̣ена вад̣д̣хим̣. вӣтара̄гатта̄ти маггапат̣иведхена ра̄гасса вигататта̄йева неккхаммасан̇кха̄там̣ арахаттам̣ пат̣ивиджджхитва̄ саччхикатва̄ т̣хито хоти, пхаласама̄паттивиха̄рена вихарати, танниннама̄насойева ча хотӣти аттхо. сесападесупи есева найо.
ла̄бхасакка̄расилоканти чатупаччайала̄бхан̃ча тесан̃н̃ева сукатабха̄ван̃ча ван̣н̣абхан̣анан̃ча. ника̄майама̄ноти иччхама̄но паттхайама̄но. павивека̄дхимуттоти павивеке адхимутто араханти евам̣ арахаттам̣ бйа̄каротӣти аттхо.
сӣлаббатапара̄ма̄санти сӣлан̃ча ватан̃ча пара̄маситва̄ гахитам̣ гахан̣аматтам̣. са̄рато пачча̄гаччхантоти са̄рабха̄вена джа̄нанто. абйа̄паджджха̄дхимуттоти абйа̄паджджхам̣ арахаттам̣ бйа̄кароти. имина̄ва найена саббат̣т̣ха̄несу аттхо дат̣т̣хаббо. апичеттха ‘‘неккхамма̄дхимуттоти имасмим̣йева арахаттам̣ катхитам̣, сесесу пан̃часу нибба̄на’’нти еке ваданти. апаре ‘‘асаммоха̄дхимуттоти еттхева нибба̄нам̣ катхитам̣, сесесу арахатта’’нти ваданти. айам̣ панеттха са̄ро – саббесвева тесу арахаттампи нибба̄нампи катхитамева̄ти.
бхуса̄ти балаванто диббарӯпасадиса̄. невасса читтам̣ парийа̄дийантӣти етасса кхӣн̣а̄савасса читтам̣ гахетва̄ т̣ха̄тум̣ на сакконти. килеса̄ хи уппаджджама̄на̄ читтам̣ ган̣ханти на̄ма. амиссӣкатанти килеса̄ хи а̄рамман̣ена саддхим̣ читтам̣ миссам̣ каронти, тесам̣ абха̄ва̄ амиссӣкатам̣. т̣хитанти патит̣т̣хитам̣. а̄нен̃джаппаттанти ачалаппаттам̣. вайан̃часса̄нупассатӣти тасса чеса читтасса уппа̄дампи вайампи пассати. бхуса̄ ва̄тавут̣т̣хӣти балава̄ ва̄таккхандхо. нева сампакампеййа̄ти екабха̄гена ча̄летум̣ на саккун̣еййа. на сампакампеййа̄ти тхӯн̣ам̣ вийа саббабха̄гато кампетум̣ на саккун̣еййа. на сампаведхеййа̄ти ведхетва̄ паведхетва̄ па̄тетум̣ на саккун̣еййа.
неккхаммам̣ адхимуттасса̄ти арахаттам̣ пат̣ивиджджхитва̄ т̣хитасса кхӣн̣а̄савасса. сесападесупи арахаттамева катхитам̣. упа̄да̄наккхайасса ча̄ти упайогаттхе са̄мивачанам̣. асаммохан̃ча четасоти читтасса ча асаммохам̣ адхимуттасса. дисва̄ а̄йатануппа̄данти а̄йатана̄нам̣ уппа̄дан̃ча вайан̃ча дисва̄. самма̄ читтам̣ вимуччатӣти самма̄ хетуна̄ найена има̄йа випассана̄пат̣ипаттийа̄ пхаласама̄паттивасена читтам̣ вимуччати, нибба̄на̄рамман̣е адхимуччати. атха ва̄ имина̄ кхӣн̣а̄савасса пат̣ипада̄ катхита̄. тасса хи а̄йатануппа̄дам̣ дисва̄ има̄йа випассана̄йа адхигатасса арийамаггасса̄нубха̄вена саббакилесехи самма̄ читтам̣ вимуччати. евам̣ тасса самма̄ вимуттасса…пе… на виджджати. таттха сантачиттасса̄ти ниббутачиттасса. сесаметтха утта̄наттхамева̄ти.
2. пхаггунасуттаван̣н̣ана̄
56. дутийе самадхосӣти ут̣т̣ха̄на̄ка̄рам̣ дассеси. пат̣иккамантӣти париха̄йанти. но абхиккамантӣти на вад̣д̣ханти. сӣсавет̣ханам̣ дадеййа̄ти сӣсам̣ вет̣хетва̄ дан̣д̣акена сампариваттакам̣ бандхеййа. индрийа̄ни виппасӣдим̣сӯти тасмим̣ маран̣асамайе чха индрийа̄ни виппасанна̄ни ахесум̣. аттхупапариккха̄йа̄ти аттха̄наттхам̣ ка̄ран̣а̄ка̄ран̣ам̣ упапариккхане. ануттаре упадхисан̇кхайети нибба̄не. авимуттам̣ хотӣти арахаттапхалена адхимуттам̣ хоти.
3. чхал̣абхиджа̄тисуттаван̣н̣ана̄
57. татийе чхал̣абхиджа̄тийоти чха джа̄тийо. татриданти татра̄йам̣. лудда̄ти да̄рун̣а̄. бхиккхӯ кан̣т̣акавуттика̄ти саман̣а̄ на̄мете. екаса̄т̣ака̄ти екенева пилотикакхан̣д̣ена пурато пат̣иччха̄данака̄. ака̄макасса билам̣ олаггеййунти саттхе гаччхама̄не гон̣амхи мате гомам̣самӯлам̣ уппа̄данаттха̄йа вибхаджитва̄ кха̄дама̄на̄ екасса гомам̣сам̣ аниччхантассева кот̣т̣ха̄сам̣ катва̄ ‘‘айан̃ча те кха̄дитаббо, мӯлан̃ча да̄табба’’нти там̣ кот̣т̣ха̄сасан̇кха̄там̣ билам̣ олаггеййум̣, балакка̄рена хаттхе т̣хапеййунти аттхо. акхеттан̃н̃уна̄ти абхиджа̄типан̃н̃аттийа̄ кхеттам̣ аджа̄нантена. там̣ сун̣а̄хӣти там̣ мама пан̃н̃аттим̣ сун̣а̄хи. кан̣ха̄бхиджа̄тикоти ка̄л̣акаджа̄тико. кан̣хам̣ дхаммам̣ абхиджа̄йатӣти кан̣хасабха̄во хутва̄ джа̄йати ниббаттати, кан̣ха̄бхиджа̄тийам̣ ва̄ джа̄йати. нибба̄нам̣ абхиджа̄йатӣти нибба̄нам̣ па̄пун̣а̄ти, арийабхӯмисан̇кха̄та̄йа ва̄ нибба̄наджа̄тийа̄ джа̄йати.
4. а̄савасуттаван̣н̣ана̄
58. чатуттхе сам̣вара̄ паха̄табба̄ти сам̣варена паха̄табба̄. сесесупи есева найо. идха̄ти имасмим̣ са̄сане. пат̣исан̇кха̄ти пат̣исан̃джа̄нитва̄, паччавеккхитва̄ти аттхо. йонисоти упа̄йена патхена. еттха ча асам̣варе а̄дӣнавапат̣исан̇кха̄ йонисо пат̣исан̇кха̄ти ведитабба̄. са̄ ча̄йам̣ ‘‘варам̣, бхиккхаве, татта̄йа айосала̄ка̄йа а̄дитта̄йа сампаджджалита̄йа саджотибхӯта̄йа чаккхундрийам̣ сампалимат̣т̣хам̣, на твева чаккхувин̃н̃еййесу рӯпесу анубйан̃джанасо нимиттагга̄хо’’тиа̄дина̄ а̄диттапарийа̄йена (сам̣. ни. 4.235) ведитабба̄. чаккхундрийасам̣варасам̣вуто вихаратӣти еттха чаккхумева индрийам̣ чаккхундрийам̣, сам̣варан̣ато сам̣варо, пидаханато тхаканатоти вуттам̣ хоти. сатийа̄ етам̣ адхивачанам̣. чаккхундрийе сам̣варо чаккхундрийасам̣варо. джаване уппаджджама̄нопи хеса тасмим̣ два̄ре килеса̄нам̣ уппаттива̄ран̣ато чаккхундрийасам̣вароти вуччати. сам̣вутоти тена сам̣варена упето. татха̄ хи ‘‘па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто’’ти имасса вибхан̇ге ‘‘имина̄ па̄тимоккхасам̣варена упето хоти…пе… саманна̄гато’’ти вуттам̣. атха ва̄ сам̣варӣти сам̣вуто, тхакеси пидахӣти вуттам̣ хоти. чаккхундрийасам̣варасам̣вутоти чаккхундрийасам̣варасан̇кха̄там̣ сатикава̄т̣ам̣ чаккхудва̄ре гхарадва̄ре кава̄т̣ам̣ вийа сам̣вари тхакеси пидахӣти вуттам̣ хоти. айамеветтха аттхо сундаратаро. татха̄ хи ‘‘чаккхундрийасам̣варам̣ асам̣вутасса вихарато, сам̣вутасса вихарато’’ти етесу падесу айамеваттхо диссатӣти.
йам̣ хисса̄тиа̄димхи йам̣ чаккхундрийасам̣варам̣ асса бхиккхуно асам̣вутасса атхакетва̄ апидахитва̄ вихарантасса̄ти аттхо. йека̄расса ва̄ еса йанти а̄десо, йе асса̄ти аттхо. а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ти чатта̄ро а̄сава̄ ча ан̃н̃е ча вигха̄такара̄ килесапарил̣а̄ха̄ випа̄капарил̣а̄ха̄ ва̄. чаккхудва̄расмин̃хи ит̣т̣ха̄рамман̣ам̣ а̄па̄тхагатам̣ ка̄масса̄давасена асса̄дайато абхинандато ка̄ма̄саво уппаджджати, ‘‘ӣдисам̣ ан̃н̃асмимпи сугатибхаве лабхисса̄мӣ’’ти бхавапаттхана̄йа асса̄дайато бхава̄саво уппаджджати, саттоти ва̄ саттасса̄ти ва̄ ган̣хато дит̣т̣ха̄саво уппаджджати, саббехева сахаджа̄там̣ ан̃н̃а̄н̣ам̣ авиджджа̄савоти чатта̄ро а̄сава̄ уппаджджанти. етехи сампайутта̄ апаре килеса̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ а̄йатим̣ ва̄ тесам̣ випа̄ка̄ техипи асам̣вутассева вихарато уппаджджеййунти вуччанти. евам̣са тети евам̣ асса те, етенупа̄йена на хонти, но ан̃н̃атха̄ти вуттам̣ хоти. пат̣исан̇кха̄ йонисо сотиндрийасам̣варасам̣вутотиа̄дӣсупи есева найо. име вуччанти а̄сава̄ сам̣вара̄ паха̄табба̄ти имесу чхасу два̄ресу чатта̄ро чатта̄ро катва̄ чатувӣсати а̄сава̄ сам̣варена паха̄табба̄ти вуччанти.
пат̣исан̇кха̄ йонисо чӣварантиа̄дӣсу йам̣ ваттаббам̣, там̣ саббам̣ висуддхимагге (висуддхи. 1.18) сӣлакатха̄йа вуттамева. йам̣ хисса̄ти йан̃хи чӣварам̣ пин̣д̣апа̄та̄дӣсу ва̄ ан̃н̃атарам̣ асса. аппат̣исеватоти евам̣ йонисо аппат̣исевантасса. имасмим̣ ва̄ре аладдхам̣ чӣвара̄дим̣ паттхайато ладдхам̣ ва̄ асса̄дайато ка̄ма̄савасса уппатти ведитабба̄, ӣдисам̣ ан̃н̃асмимпи сугатибхаве лабхисса̄мӣти бхавапаттхана̄йа асса̄дайато бхава̄савасса, ахам̣ лабха̄ми на лабха̄мӣти ва̄ майхам̣ ва̄ иданти аттасан̃н̃ам̣ адхит̣т̣хахато дит̣т̣ха̄савасса, саббехева пана сахаджа̄то авиджджа̄савоти евам̣ чатуннам̣ а̄сава̄нам̣ уппатти вигха̄тапарил̣а̄ха̄ва нававедануппа̄данатопи ведитабба̄. име вуччанти, бхиккхаве, а̄сава̄ пат̣исевана̄ паха̄табба̄ти име екамекасмим̣ паччайе чатта̄ро чатта̄ро катва̄ сол̣аса а̄сава̄ имина̄ н̃а̄н̣асам̣варасан̇кха̄тена паччавеккхан̣апат̣исеванена паха̄табба̄ти вуччанти.
пат̣исан̇кха̄ йонисо кхамо хоти сӣтасса̄ти упа̄йена патхена паччавеккхитва̄ кханта̄ хоти сӣтасса, сӣтам̣ кхамати сахати, на авӣрапурисо вийа аппаматтакенапи сӣтена чалати кампати каммат̣т̣ха̄нам̣ виджахати. ун̣ха̄дӣсупи есева найо. еттха ча вачанамева вачанапатхоти ведитаббо. дуккха̄нантиа̄дӣсу дуккхаманат̣т̣хена дуккха̄, бахалат̣т̣хена тибба̄, пхарусат̣т̣хена кхара̄, тикхин̣ат̣т̣хена кат̣ука̄, асса̄давирахато аса̄та̄, манам̣ авад̣д̣ханато амана̄па̄, па̄н̣ахаран̣асаматтхата̄йа па̄н̣ахара̄ти ведитабба̄. йам̣ хисса̄ти сӣта̄дӣсу йам̣кин̃чи екадхаммампи асса. анадхива̄сатоти анадхива̄сентасса аккхамантасса. а̄савуппатти панеттха евам̣ ведитабба̄ – сӣтена пхут̣т̣хасса ун̣хам̣ паттхайато ка̄ма̄саво уппаджджати, евам̣ саббаттха. ‘‘наттхи сугатибхаве сӣтам̣ ва̄ ун̣хам̣ ва̄’’ти бхавам̣ паттхентасса бхава̄саво, майхам̣ сӣтам̣ ун̣ханти га̄хо дит̣т̣ха̄саво, саббехева сампайутто авиджджа̄савоти. име вуччантӣти име сӣта̄дӣсу екамекасса васена чатта̄ро чатта̄ро катва̄ анеке а̄сава̄ има̄йа кхантисам̣варасан̇кха̄та̄йа адхива̄сана̄йа паха̄табба̄ти вуччантӣти аттхо.
пат̣исан̇кха̄ йонисо чан̣д̣ам̣ хаттхим̣ париваджджетӣти ахам̣ саман̣оти на чан̣д̣асса хаттхисса а̄санне т̣ха̄таббам̣. татонида̄нан̃хи маран̣ампи маран̣аматтампи дуккхам̣ бхавеййа̄ти евам̣ упа̄йена патхена паччавеккхитва̄ чан̣д̣ам̣ хаттхим̣ париваджджети пат̣иккамати. еса найо саббаттха. чан̣д̣анти дут̣т̣хам̣ ва̄л̣ам̣. кха̄н̣унти кхадиракха̄н̣ука̄дим̣. кан̣т̣акат̣т̣ха̄нанти йаттха кан̣т̣ака̄ виджджханти, там̣ ока̄сам̣. соббханти саббато чхиннатат̣ам̣. папа̄танти екато чхиннатат̣ам̣. чанданиканти уччхит̣т̣ходакагаббхамала̄дӣнам̣ чхад̣д̣анат̣т̣ха̄нам̣. ол̣игалланти тесам̣йева каддама̄дӣнам̣ санданока̄сам̣. там̣ джан̣н̣уматтампи асучибхаритам̣ хоти. двепи чета̄ни т̣ха̄на̄ни амануссуссадат̣т̣ха̄на̄ни хонти, тасма̄ ваджджетабба̄ни. ана̄санети еттха айуттам̣ а̄санам̣ ана̄санам̣, там̣ аттхато анийатаваттхубхӯтам̣ рахопат̣иччханна̄сананти ведитаббам̣. агочарети еттхапи айутто гочаро агочаро. со весийа̄дибхедато пан̃чавидхо. па̄паке миттети ла̄маке дуссӣле миттапатирӯпаке амитте. па̄пакесӯти ла̄макесу. окаппеййунти саддахеййум̣ адхимуччеййум̣ ‘‘аддха̄ айама̄йасма̄ ака̄си ва̄ кариссати ва̄’’ти. йам̣ хисса̄ти хаттхиа̄дӣсу йам̣кин̃чи екампи асса. а̄савуппатти панеттха евам̣ ведитабба̄ – хаттхиа̄динида̄нена дуккхена пхут̣т̣хасса сукхам̣ паттхайато ка̄ма̄саво уппаджджати, ‘‘наттхи сугатибхаве ӣдисам̣ дуккха’’нти бхавам̣ паттхентасса бхава̄саво, мам̣ хаттхӣ маддати мам̣ ассоти га̄хо дит̣т̣ха̄саво, саббехева сампайутто авиджджа̄савоти. име вуччантӣти име хаттхиа̄дӣсу екекасса васена чатта̄ро чатта̄ро катва̄ анеке а̄сава̄ имина̄ сӣласам̣варасан̇кха̄тена париваджджанена паха̄табба̄ти вуччанти.
пат̣исан̇кха̄ йонисо уппаннам̣ ка̄мавитаккам̣ на̄дхива̄сетӣти ‘‘итипа̄йам̣ витакко акусало, итипи са̄ваджджо, итипи дуккхавипа̄ко, со ча кхо аттабйа̄ба̄дха̄йа сам̣ваттатӣ’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.207-208) найена йонисо ка̄мавитакке а̄дӣнавам̣ паччавеккхитва̄ тасмим̣ тасмим̣ а̄рамман̣е уппаннам̣ ка̄мавитаккам̣ на̄дхива̄сети, читтам̣ а̄ропетва̄ на ва̄сети, аббхантаре ва̄ на ва̄сетӣти аттхо. анадхива̄сенто ким̣ каротӣти? паджахати. ким̣ качаварам̣ вийа пит̣акена̄ти? на хи, апи ча кхо нам̣ винодети тудати виджджхати нӣхарати. ким̣ балибаддам̣ вийа патодена̄ти? на хи, атха кхо нам̣ бйантӣкароти вигатантам̣ кароти, йатха̄сса антопи на̄васиссати антамасо бхан̇гаматтампи, татха̄ нам̣ кароти. катхам̣ пана нам̣ татха̄ каротӣти? анабха̄вам̣ гамети ану ану абха̄вам̣ гамети, виккхамбханаппаха̄нена йатха̄ сувиккхамбхито хоти, татха̄ кароти. сесавитаккадвайепи есева найо. уппаннуппаннети уппанне уппанне, уппаннаматтейева̄ти вуттам̣ хоти. саким̣ ва̄ уппанне винодетва̄ дутийе ва̄ре аджджхупеккхита̄ на хоти, сатаккхаттумпи уппанне уппанне винодетийева. па̄паке акусале дхаммети тейева ка̄мавитакка̄дайо, саббепи ва̄ нава маха̄витакке. таттха тайо вутта̄, авасеса̄ ‘‘н̃а̄тивитакко, джанападавитакко, амара̄витакко, пара̄нуддайата̄пат̣исам̣йутто витакко, ла̄бхасакка̄расилокаппат̣исам̣йутто витакко, анаван̃н̃аттиппат̣исам̣йутто витакко’’ти (маха̄ни. 207) име чха. йам̣ хисса̄ти етесу витаккесу йам̣кин̃чи асса. ка̄мавитакко панеттха ка̄ма̄саво ева, таббисесо бхава̄саво, там̣сампайутто дит̣т̣ха̄саво, саббавитаккесу авиджджа̄ авиджджа̄савоти евам̣ а̄савуппатти ведитабба̄. име вуччантӣти име ка̄мавитакка̄дивасена вуттаппака̄ра̄ а̄сава̄ имина̄ тасмим̣ тасмим̣ витакке а̄дӣнавапаччавеккхан̣асахитена вӣрийасам̣варасан̇кха̄тена виноданена паха̄табба̄ти вуччанти.
пат̣исан̇кха̄ йонисо сатисамбоджджхан̇гам̣ бха̄ветӣти абха̄вана̄йа а̄дӣнавам̣ бха̄вана̄йа ча а̄нисам̣сам̣ упа̄йена патхена паччавеккхитва̄ сатисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети. есева найо саббаттха. боджджхан̇га̄нам̣ бха̄вана̄ хет̣т̣ха̄ виттха̄рита̄ва. йам̣ хисса̄ти етесу боджджхан̇гесу йам̣кин̃чи асса. а̄савуппаттийам̣ панеттха имесам̣ арийамаггасампайутта̄нам̣ боджджхан̇га̄нам̣ абха̄витатта̄ йе уппаджджеййум̣ ка̄ма̄сава̄дайо а̄сава̄, бха̄вайато евам̣са те на хонтӣти айам̣ найо ведитаббо. име вуччантӣти име ка̄ма̄сава̄дайо а̄сава̄ има̄йа локуттара̄йа боджджхан̇габха̄вана̄йа паха̄табба̄ти вуччанти. имехи чхаха̄ка̄рехи пахӣна̄савам̣ бхиккхум̣ тхоменто йато кхо, бхиккхаветиа̄дима̄ха. таттха йатоти са̄мивачане то-ка̄ро, йасса̄ти вуттам̣ хоти. пора̄н̣а̄ пана йамхи ка̄лети ван̣н̣айанти. йе а̄сава̄ сам̣вара̄ паха̄табба̄, те сам̣вара̄ пахӣна̄ хонтӣти йе а̄сава̄ сам̣варена паха̄табба̄, те сам̣варенева пахӣна̄ хонти, на аппахӣнесуйева пахӣнасан̃н̃ӣ хотӣти.
5. да̄рукаммикасуттаван̣н̣ана̄
59. пан̃чаме да̄рукаммикоти да̄рувиккайена паваттита̄джӣво еко упа̄сако. ка̄сикачандананти сан̣хачанданам̣. ан̇гена̄ти агун̣ан̇гена, суккапаккхе гун̣ан̇гена. немантаникоти нимантанам̣ ган̣ханако. сан̇гхе да̄нам̣ дасса̄мӣти бхиккхусан̇гхасса дасса̄ми. со евам̣ ватва̄ саттха̄рам̣ абхива̄детва̄ пакка̄ми. атхасса апарабха̄ге пан̃часата̄ кулӯпака̄ бхиккхӯ гихибха̄вам̣ па̄пун̣им̣су. со ‘‘кулӯпакабхиккхӯ те виббханта̄’’ти вутте ‘‘ким̣ еттха майха’’нти ватва̄ читтуппа̄давематтаматтампи на ака̄си. идам̣ сандха̄йа саттха̄ сан̇гхе те да̄нам̣ дадато читтам̣ пасӣдиссатӣти а̄ха.
6. хаттхиса̄рипуттасуттаван̣н̣ана̄
60. чхат̣т̣хе абхидхаммакатханти абхидхаммамиссакам̣ катхам̣. катхам̣ опа̄тетӣти тесам̣ катхам̣ виччхиндитва̄ аттано катхам̣ катхети. тхера̄нам̣ бхиккхӯнанти каран̣аттхе са̄мивачанам̣, тхерехи бхиккхӯхи саддхинти аттхо. йа̄ ча тхера̄нам̣ абхидхаммакатха̄, там̣ айампи катхетум̣ саккотӣти аттхо. четопарийа̄йанти читтава̄рам̣. идха̄ти имасмим̣ локе. соратасоратоти сӯрато вийа сӯрато, сораччасаманна̄гато вийа̄ти аттхо. нива̄танива̄тоти нива̄то вийа нива̄то, нива̄тавутти вийа̄ти аттхо. упасантупасантоти упасанто вийа упасанто. вапакассатева саттха̄ра̄ти саттху сантика̄ апагаччхати. сам̣сат̣т̣хасса̄ти пан̃чахи сам̣саггехи сам̣сат̣т̣хасса. виссат̣т̣хасса̄ти виссаджджитасса. па̄катасса̄ти па̄катиндрийасса.
кит̣т̣ха̄доти кит̣т̣хакха̄дако. антарадха̄пеййа̄ти на̄сеййа. гопасӯти га̄во ча аджика̄ ча. сипписамбуканти сиппийо ча самбука̄ ча. саккхаракат̣халанти саккхара̄ ча кат̣хала̄ни ча. а̄бхидосиканти абхин̃н̃а̄тадосам̣ кудрӯсакабходжанам̣. наччха̄деййа̄ти на руччеййа. таттха йадетам̣ пурисам̣ бхутта̄винти упайогавачанам̣, там̣ са̄миаттхе дат̣т̣хаббам̣. амум̣ ха̄вусо, пурисанти, а̄вусо, амум̣ пурисам̣.
саббанимитта̄нанти саббесам̣ ниччанимитта̄дӣнам̣ нимитта̄нам̣. анимиттам̣ четосама̄дхинти балававипассана̄сама̄дхим̣. чӣрикасаддоти джхалликасаддо. сариссати неккхаммасса̄ти паббаджджа̄йа гун̣ам̣ сариссати. арахатам̣ ахосӣти бхагавато са̄вака̄нам̣ араханта̄нам̣ антаре еко араха̄ ахоси. айан̃хи тхеро сатта ва̄ре гихӣ хутва̄ сатта ва̄ре паббаджи. ким̣ ка̄ран̣а̄? кассапасамма̄самбуддхака̄ле киреса екасса бхиккхуно гихибха̄ве ван̣н̣ам̣ катхеси. со тенева каммена арахаттасса упаниссайе виджджама̄нейева сатта ва̄ре гихибха̄ве ча паббаджджа̄йа ча сан̃чаранто саттаме ва̄ре паббаджитва̄ арахаттам̣ па̄пун̣ӣти.
7. маджджхесуттаван̣н̣ана̄
61. саттаме па̄ра̄йане меттеййапан̃хети па̄ра̄йанасама̄гамамхи меттеййама̄н̣авасса пан̃хе. убхонте видитва̄на̄ти две анте две кот̣т̣ха̄се джа̄нитва̄. маджджхе манта̄ на липпатӣти манта̄ вуччати пан̃н̃а̄, та̄йа убхо анте видитва̄ маджджхе на липпати, вемаджджхет̣т̣ха̄не на липпати. сиббанимаччага̄ти сиббанисан̇кха̄там̣ тан̣хам̣ атӣто. пхассоти пхассавасена ниббаттатта̄ айам̣ аттабха̄во. еко антоти айамеко кот̣т̣ха̄со. пхассасамудайоти пхассо самудайо асса̄ти пхассасамудайо, имасмим̣ аттабха̄ве катакаммапхассапаччайа̄ ниббатто ана̄гататтабха̄во. дутийо антоти дутийо кот̣т̣ха̄со. пхассаниродхоти нибба̄нам̣. маджджхети сиббинитан̣хам̣ чхетва̄ двидха̄каран̣ат̣т̣хена нибба̄нам̣ маджджхе на̄ма хоти. тан̣ха̄ хи нам̣ сиббатӣти тан̣ха̄ нам̣ аттабха̄вадвайасан̇кха̄там̣ пхассан̃ча пхассасамудайан̃ча сиббати гхат̣т̣ети. ким̣ ка̄ран̣а̄? тасса тассева бхавасса абхиниббаттийа̄. йади хи тан̣ха̄ на сиббеййа, тасса тасса бхавасса ниббатти на бхавеййа. имасмим̣ т̣ха̄не кот̣имаджджхикӯпамам̣ ган̣ханти. двиннан̃хи кан̣д̣а̄нам̣ екато катва̄ маджджхе суттена сам̣сиббита̄нам̣ кот̣и маджджханти вуччати. сутте чхинне убхо кан̣д̣а̄ни убхато патанти. еваметтха кан̣д̣адвайам̣ вийа вуттаппака̄ра̄ две анта̄, сиббитва̄ т̣хитасуттам̣ вийа тан̣ха̄, сутте чхинне кан̣д̣адвайасса убхатопатанам̣ вийа тан̣ха̄йа нируддха̄йа антадвайам̣ нируддхамева хоти. етта̄вата̄ти еттакена имина̄ убхо анте видитва̄ тан̣ха̄йа маджджхе анупалиттабха̄вена абхин̃н̃еййам̣ чатусаччадхаммам̣ абхиджа̄на̄ти на̄ма, тӣран̣апарин̃н̃а̄йа ча паха̄напарин̃н̃а̄йа ча париджа̄нитаббам̣ локийасаччадвайам̣ париджа̄на̄ти на̄ма. дит̣т̣хева дхаммети имасмим̣йева аттабха̄ве. дуккхассантакаро хотӣти ват̣т̣адуккхасса кот̣икаро париччхедапариват̣умакаро хоти на̄ма.
дутийава̄ре тин̣н̣ам̣ кан̣д̣а̄нам̣ васена упама̄ ведитабба̄. тин̣н̣ан̃хи кан̣д̣а̄нам̣ суттена сам̣сиббита̄нам̣ сутте чхинне тӣн̣и кан̣д̣а̄ни тӣсу т̣ха̄несу патанти, еваметтха кан̣д̣аттайам̣ вийа атӣта̄на̄гатапаччуппанна̄ кхандха̄, суттам̣ вийа тан̣ха̄. са̄ хи атӣтам̣ паччуппаннена, паччуппаннан̃ча ана̄гатена саддхим̣ сам̣сиббати. сутте чхинне кан̣д̣аттайасса тӣсу т̣ха̄несу патанам̣ вийа тан̣ха̄йа нируддха̄йа атӣта̄на̄гатапаччуппанна̄ кхандха̄ нируддха̄ва хонти.
татийава̄ре адуккхамасукха̄ маджджхети двиннам̣ ведана̄нам̣ антарат̣т̣хакабха̄вена маджджхе. сукхан̃хи дуккхасса, дуккхам̣ ва̄ сукхасса антарам̣ на̄ма наттхи. тан̣ха̄ сиббинӣти ведана̄су нандира̄го ведана̄нам̣ упаччхедам̣ нива̄ретӣти та̄ сиббати на̄ма.
чатуттхава̄ре вин̃н̃а̄н̣ам̣ маджджхети пат̣исандхивин̃н̃а̄н̣ампи сесавин̃н̃а̄н̣ампи на̄марӯпапаччайасамуда̄гататта̄ на̄марӯпа̄нам̣ маджджхе на̄ма.
пан̃чамава̄ре вин̃н̃а̄н̣ам̣ маджджхети каммавин̃н̃а̄н̣ам̣ маджджхе, аджджхаттика̄йатанесу ва̄ мана̄йатанена каммасса гахитатта̄ идха йам̣кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣ маджджхе на̄ма, манодва̄ре ва̄ а̄ваджджанасса аджджхаттика̄йатананисситатта̄ джаванавин̃н̃а̄н̣ам̣ маджджхе на̄ма.
чхат̣т̣хава̄ре сакка̄йоти тебхӯмакават̣т̣ам̣. сакка̄йасамудайоти самудайасаччам̣. сакка̄йаниродхоти ниродхасаччам̣. парийа̄йена̄ти тена тена ка̄ран̣енева. сесам̣ саббаттха вуттанайенева ведитаббам̣.
8. пурисиндрийан̃а̄н̣асуттаван̣н̣ана̄
62. ат̣т̣хаме ан̃н̃атароти девадаттапаккхико еко. саманна̄харитва̄ти а̄ваджджитва̄. идам̣ со ‘‘ким̣ ну кхо бхагавата̄ джа̄нитва̄ катхитам̣, уда̄ху аджа̄нитва̄, екам̣сикам̣ ва̄ катхитам̣ уда̄ху вибхаджджакатхита’’нти адхиппа̄йена пуччхати. а̄па̄йикоти апа̄йе ниббаттанако. нерайикоти нирайага̄мӣ. каппат̣т̣хоти каппат̣т̣хийакаммасса кататта̄ каппам̣ т̣хассати. атекиччхоти на сакка̄ тикиччхитум̣. дведжджханти двидха̄бха̄вам̣. ва̄лаггакот̣иниттуданаматтанти ва̄ласса аггакот̣ийа̄ дассетаббаматтакам̣, ва̄лаггакот̣инипа̄таматтакам̣ ва̄. пурисиндрийан̃а̄н̣а̄нӣти пурисапуггала̄нам̣ индрийапаропарийаттан̃а̄н̣а̄ни, индрийа̄нам̣ тиккхамудубха̄ваджа̄нанан̃а̄н̣а̄нӣти аттхо.
виджджама̄на̄ кусала̄пи дхамма̄ акусала̄пи дхамма̄ти еттака̄ кусала̄ дхамма̄ виджджанти, еттака̄ акусала̄ дхамма̄ти джа̄на̄ми. антарахита̄ти адассанам̣ гата̄. саммукхӣбхӯта̄ти самуда̄ча̄равасена па̄кат̣а̄ джа̄та̄. кусаламӯланти кусаладжджха̄сайо. кусала̄ кусаланти тамха̄ кусаладжджха̄сайа̄ ан̃н̃ампи кусалам̣ ниббаттиссати. са̄рада̄нӣти са̄ра̄да̄ни гахитаса̄ра̄ни, сарадама̄се ва̄ ниббатта̄ни. сукхасайита̄нӣти сукхасанничита̄ни. сукхеттети ман̣д̣акхетте. никкхитта̄нӣти вутта̄ни. саппат̣ибха̄га̄ти сариккхака̄. абхидо аддхараттанти абхиаддхараттам̣ аддхаратте абхимукхӣбхӯте. бхаттака̄ласамайети ра̄джакула̄нам̣ бхаттака̄ласан̇кха̄те самайе. париха̄надхаммоти ко евам̣ бхагавата̄ н̃а̄тоти? аджа̄тасаттура̄джа̄. со хи па̄памиттам̣ нисса̄йа маггапхалехи парихӣно. апарепи суппабуддхасунаккхатта̄дайо бхагавата̄ н̃а̄та̄ва. апариха̄надхаммоти евам̣ бхагавата̄ ко н̃а̄то? сусӣмо парибба̄джако ан̃н̃е ча еварӯпа̄. паринибба̄йиссатӣти евам̣ ко н̃а̄то бхагавата̄ти? сантатимаха̄матто ан̃н̃е ча еварӯпа̄.
9. ниббедхикасуттаван̣н̣ана̄
63. наваме аниббиддхапуббе аппада̄литапуббе лобхаккхандха̄дайо ниббиджджхати пада̄летӣти ниббедхикапарийа̄йо, ниббиджджханака̄ран̣анти аттхо. нида̄насамбхавоти ка̄ме нидети уппа̄данасаматтхата̄йа ниййа̄детӣти нида̄нам̣. самбхавати татоти самбхаво, нида̄намева самбхаво нида̄насамбхаво. вематтата̄ти на̄на̄каран̣ам̣.
ка̄магун̣а̄ти ка̄майитаббат̣т̣хена ка̄ма̄, бандханат̣т̣хена гун̣а̄ ‘‘антагун̣а’’нтиа̄дӣсу вийа. чаккхувин̃н̃еййа̄ти чаккхувин̃н̃а̄н̣ена пасситабба̄. ит̣т̣ха̄ти парийит̣т̣ха̄ ва̄ хонту ма̄ ва̄, ит̣т̣ха̄рамман̣абхӯта̄ти аттхо. канта̄ти каманӣйа̄. мана̄па̄ти манавад̣д̣ханака̄. пийарӯпа̄ти пийаджа̄тика̄. ка̄мӯпасан̃хита̄ти а̄рамман̣ам̣ катва̄ уппаджджама̄нена ка̄мена упасан̃хита̄. раджанӣйа̄ти ра̄гуппаттика̄ран̣абхӯта̄. нете ка̄ма̄ти на ете каманат̣т̣хена ка̄ма̄ на̄ма хонти. сан̇каппара̄готи сан̇каппавасена уппаннара̄го. ка̄моти айам̣ ка̄маппаха̄на̄йа пат̣ипаннехи паха̄таббо. каманат̣т̣хена ка̄ма̄ на̄ма. читра̄нӣти читравичитра̄рамман̣а̄ни.
пхассоти сахаджа̄тапхассо. ка̄майама̄ноти ка̄мам̣ ка̄майама̄но. таджджам̣ таджджанти таджджа̄тикам̣ таджджа̄тикам̣. пун̃н̃абха̄гийанти диббе ка̄ме паттхетва̄ сучаритапа̄рипӯрийа̄ девалоке ниббаттасса аттабха̄во пун̃н̃абха̄гийо на̄ма, дуччаритапа̄рипӯрийа̄ апа̄йе ниббаттасса аттабха̄во апун̃н̃абха̄гийо на̄ма. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ випа̄коти айам̣ дувидхопи ка̄мапаттханам̣ нисса̄йа уппаннатта̄ ка̄ма̄нам̣ випа̄коти вуччати. со имам̣ ниббедхиканти со бхиккху имам̣ чхаттим̣сат̣т̣ха̄несу ниббиджджханакам̣ сет̣т̣хачарийам̣ джа̄на̄ти. ка̄маниродханти ка̄ма̄нам̣ ниродхане евам̣ ладдхана̄мам̣. имасмин̃хи т̣ха̄не брахмачарийасан̇кха̄то маггова ка̄маниродхоти вутто.
са̄миса̄ти килеса̄мисасампайутта̄. имина̄ найена саббат̣ха̄несу аттхо ведитаббо. апичеттха воха̄равепакканти воха̄равипа̄кам̣. катха̄сан̇кха̄то хи воха̄ро сан̃н̃а̄йа випа̄ко на̄ма. йатха̄ йатха̄ нанти еттха нам̣-ити нипа̄таматтамева. ити йасма̄ йатха̄ йатха̄ сан̃джа̄на̄ти, татха̄ татха̄ евам̣сан̃н̃ӣ ахосинти катхети, тасма̄ воха̄равепакка̄ти аттхо.
авиджджа̄ти ат̣т̣хасу т̣ха̄несу ан̃н̃а̄н̣абхӯта̄ бахалаавиджджа̄. нирайам̣ гаментӣти нирайагаманӣйа̄, нирайе ниббаттипаччайа̄ти аттхо. сесесупи есева найо. четана̄ханти четанам̣ ахам̣. идха саббасан̇га̄хика̄ сам̣видаханачетана̄ гахита̄. четайитва̄ти два̄раппаваттачетана̄. манаса̄ти четана̄сампайуттачиттена. нирайаведанӣйанти нирайе випа̄када̄йакам̣. сесесупи есева найо. адхиматтанти балавадуккхам̣. дандхавира̄гӣти гарукам̣ на кхиппам̣ сан̣икам̣ вигаччханакадуккхам̣. уратта̄л̣им̣ кандатӣти урам̣ та̄л̣етва̄ родати. парийет̣т̣хинти парийесанам̣. екападам̣ двипаданти екападамантам̣ ва̄ двипадамантам̣ ва̄, ко мантам̣ джа̄на̄тӣти аттхо. саммохавепакканти саммохавипа̄кам̣. дуккхасса хи саммохо ниссандавипа̄ко на̄ма. дутийападепи есева найо. парийесана̄пи хи тасса ниссандавипа̄коти. имасмим̣ сутте ват̣т̣авиват̣т̣ам̣ катхитам̣.
10. сӣхана̄дасуттаван̣н̣ана̄
64. дасаме а̄сабхам̣ т̣ха̄нанти сет̣т̣хам̣ ниччалат̣т̣ха̄нам̣. сӣхана̄данти абхӣтана̄дам̣ памукхана̄дам̣. брахмачакканти сет̣т̣хан̃а̄н̣ачаккам̣ пат̣иведхан̃а̄н̣ан̃чева десана̄н̃а̄н̣ан̃ча. т̣ха̄нан̃ча т̣ха̄натоти ка̄ран̣ан̃ча ка̄ран̣ато. йампӣти йена н̃а̄н̣ена. идампи татха̄гатасса̄ти идампи т̣ха̄на̄т̣т̣ха̄нан̃а̄н̣ам̣ татха̄гатасса татха̄гатабалам̣ на̄ма хоти. евам̣ саббападесу аттхо ведитаббо. каммасама̄да̄на̄нанти сама̄дийитва̄ ката̄нам̣ кусала̄кусалакамма̄нам̣, каммамева ва̄ каммасама̄да̄нам̣. т̣ха̄насо хетусоти паччайато чева хетуто ча. таттха гатиупадхика̄лапайога̄ випа̄касса т̣ха̄нам̣, каммам̣ хету. джха̄навимоккхасама̄дхисама̄паттӣнанти чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ ат̣т̣ханнам̣ вимоккха̄нам̣ тин̣н̣ам̣ сама̄дхӣнам̣ наваннам̣ анупуббасама̄паттӣнан̃ча. сам̣килесанти ха̄набха̄гийам̣ дхаммам̣. вода̄нанти висесабха̄гийам̣ дхаммам̣. вут̣т̣ха̄нанти ‘‘вода̄нампи вут̣т̣ха̄нам̣, тамха̄ тамха̄ сама̄дхимха̄ вут̣т̣ха̄нампи вут̣т̣ха̄на’’нти (вибха. 828) евам̣ вуттам̣ пагун̣аджджха̄нан̃чева бхаван̇ганапхаласама̄паттийо ча. хет̣т̣химам̣ хет̣т̣химан̃хи пагун̣аджджха̄нам̣ упаримасса упаримасса падат̣т̣ха̄нам̣ хоти, тасма̄ ‘‘вода̄нампи вут̣т̣ха̄на’’нти вуттам̣. бхаван̇гена пана саббаджджха̄нехи вут̣т̣ха̄нам̣ хоти, пхаласама̄паттийа̄ ниродхасама̄паттито вут̣т̣ха̄нам̣ хоти. там̣ сандха̄йа ‘‘тамха̄ тамха̄ сама̄дхимха̄ вут̣т̣ха̄нампи вут̣т̣ха̄на’’нти вуттам̣. анекавихитантиа̄дӣни висуддхимагге (висуддхи. 2.402) ван̣н̣ита̄ни. а̄саваккхайан̃а̄н̣ам̣ хет̣т̣ха̄ вуттаттхамева. пуримасса̄пи н̃а̄н̣аттайасса виттха̄ракатхам̣ иччхантена маджджхимат̣т̣хакатха̄йа маха̄сӣхана̄даван̣н̣ана̄ (ма. ни. ат̣т̣ха. 1.146 а̄дайо) олокетабба̄. сама̄хитасса̄ти екаггачиттасса. сама̄дхи магготи сама̄дхи етесам̣ н̃а̄н̣а̄нам̣ адхигама̄йа упа̄йо. асама̄дхӣти анекаггабха̄во. куммагготи миччха̄магго. имасмим̣ сутте татха̄гатасса н̃а̄н̣абалам̣ катхитанти.
маха̄вагго чхат̣т̣хо.