8. веса̄раджджасуттаван̣н̣ана̄

8. ат̣т̣хаме веса̄раджджа̄нӣти еттха са̄раджджапат̣ипаккхо веса̄раджджам̣, чатӯсу т̣ха̄несу са̄раджджа̄бха̄вам̣ паччавеккхантасса уппаннасоманассамайан̃а̄н̣ассетам̣ на̄мам̣. а̄сабхам̣ т̣ха̄нанти сет̣т̣хат̣т̣ха̄нам̣ уттамат̣т̣ха̄нам̣. а̄сабха̄ ва̄ пуббабуддха̄, тесам̣ т̣ха̄нанти аттхо. апича гавасатаджет̣т̣хако усабхо, гавасахассаджет̣т̣хако васабхо. ваджасатаджет̣т̣хако ва̄ усабхо, ваджасахассаджет̣т̣хако васабхо, саббагавасет̣т̣хо саббапариссайасахо сето па̄са̄дико маха̄бха̄равахо асанисатасаддехипи асампакампийо нисабхо, со идха усабхоти адхиппето. идампи хи тасса парийа̄йавачанам̣. усабхасса иданти а̄сабхам̣. т̣ха̄нанти чатӯхи па̄дехи патхавим̣ уппӣл̣етва̄ ваваттха̄нам̣. идам̣ пана а̄сабхам̣ вийа̄ти а̄сабхам̣. йатхева хи нисабхасан̇кха̄то усабхо чатӯхи па̄дехи патхавим̣ уппӣл̣етва̄ ачалат̣т̣ха̄нена тит̣т̣хати, евам̣ татха̄гатопи чатӯхи веса̄раджджапа̄дехи ат̣т̣хапарисапатхавим̣ уппӣл̣етва̄ садеваке локе кеначи паччаттхикена пачча̄миттена акампийо ачалат̣т̣ха̄нена тит̣т̣хати. евам̣ тит̣т̣хама̄нова там̣ а̄сабхам̣ т̣ха̄нам̣ пат̣иджа̄на̄ти упагаччхати на паччаккха̄ти, аттани а̄ропети. тена вуттам̣ ‘‘а̄сабхам̣ т̣ха̄нам̣ пат̣иджа̄на̄тӣ’’ти.

париса̄сӯти ат̣т̣хасу париса̄су. сӣхана̄дам̣ надатӣти сет̣т̣хана̄дам̣ абхӣтана̄дам̣ надати, сӣхана̄дасадисам̣ ва̄ на̄дам̣ надати. айаматтхо сӣхана̄дасуттена дассетаббо. йатха̄ ва̄ сӣхо саханато ча хананато ча сӣхоти вуччати, евам̣ татха̄гато локадхамма̄нам̣ саханато параппава̄да̄нан̃ча хананато сӣхоти вуччати. евам̣ вуттасса сӣхасса на̄дам̣ сӣхана̄дам̣. таттха йатха̄ сӣхо сӣхабалена саманна̄гато саббаттха виса̄радо вигаталомахам̣со сӣхана̄дам̣ надати, евам̣ татха̄гатасӣхопи татха̄гатабалехи саманна̄гато ат̣т̣хасу париса̄су виса̄радо вигаталомахам̣со ‘‘ити рӯпа’’нтиа̄дина̄ найена на̄на̄видхадесана̄вила̄сасампаннам̣ сӣхана̄дам̣ надати. тена вуттам̣ ‘‘париса̄су сӣхана̄дам̣ надатӣ’’ти.

брахмачаккам̣ паваттетӣти еттха брахманти сет̣т̣хам̣ уттамам̣ висуддхам̣. чаккасаддо пана̄йам̣ –

‘‘сампаттийам̣ лаккхан̣е ча, ратхан̇ге ирийа̄патхе;

да̄не ратанадхаммӯра-чакка̄дӣсу ча диссати;

дхаммачакке идха мато, тан̃ча дведха̄ вибха̄вайе’’.

‘‘чатта̄рима̄ни, бхиккхаве, чакка̄ни, йехи саманна̄гата̄нам̣ деваманусса̄на’’нтиа̄дӣсу (а. ни. 4.31) хи айам̣ сампаттийам̣ диссати. ‘‘па̄даталесу чакка̄ни джа̄та̄нӣ’’ти (дӣ. ни. 2.35) еттха лаккхан̣е. ‘‘чаккам̣ва вахато пада’’нти (дха. па. 1) еттха ратхан̇ге. ‘‘чатучаккам̣ навадва̄ра’’нти (сам̣. ни. 1.29) еттха ирийа̄патхе. ‘‘дадам̣ бхун̃джа ма̄ ча пама̄до, чаккам̣ ваттайа саббапа̄н̣ина’’нти (джа̄. 1.7.149) еттха да̄не. ‘‘диббам̣ чаккаратанам̣ па̄турахосӣ’’ти (дӣ. ни. 2.243; ма. ни. 3.256) еттха ратаначакке. ‘‘майа̄ паваттитам̣ чакка’’нти (су. ни. 562) еттха дхаммачакке. ‘‘иччха̄хатасса посасса, чаккам̣ бхамати маттхаке’’ти (джа̄. 1.1.104; 1.5.103) еттха урачакке. ‘‘кхурапарийантена чепи чаккена̄’’ти (дӣ. ни. 1.166) еттха пахаран̣ачакке. ‘‘асанивичакка’’нти (дӣ. ни. 3.61; сам̣. ни. 2.162) еттха асаниман̣д̣але. идха пана̄йам̣ дхаммачакке мато.

там̣ панетам̣ дхаммачаккам̣ дувидхам̣ хоти пат̣иведхан̃а̄н̣ан̃ча десана̄н̃а̄н̣ан̃ча. таттха пан̃н̃а̄пабха̄витам̣ аттано арийапхала̄вахам̣ пат̣иведхан̃а̄н̣ам̣, карун̣а̄пабха̄витам̣ са̄вака̄нам̣ арийапхала̄вахам̣ десана̄н̃а̄н̣ам̣. таттха пат̣иведхан̃а̄н̣ам̣ уппаджджама̄нам̣ уппаннанти дувидхам̣. тан̃хи абхиниккхаманато йа̄ва арахаттамагга̄ уппаджджама̄нам̣, пхалаккхан̣е уппаннам̣ на̄ма. туситабхаванато ва̄ йа̄ва маха̄бодхипаллан̇ке арахаттамагга̄ уппаджджама̄нам̣, пхалаккхан̣е уппаннам̣ на̄ма. дӣпан̇карато пат̣т̣ха̄йа ва̄ йа̄ва бодхипаллан̇ке арахаттамагга̄ уппаджджама̄нам̣, пхалаккхан̣е уппаннам̣ на̄ма. десана̄н̃а̄н̣ампи паваттама̄нам̣ паваттанти дувидхам̣. тан̃хи йа̄ва ан̃н̃а̄сикон̣д̣ан̃н̃асса сота̄паттимагга̄ паваттама̄нам̣, пхалаккхан̣е паваттам̣ на̄ма. тесу пат̣иведхан̃а̄н̣ам̣ локуттарам̣, десана̄н̃а̄н̣ам̣ локийам̣. убхайампи панетам̣ ан̃н̃ехи аса̄дха̄ран̣ам̣, буддха̄нам̣йева орасан̃а̄н̣ам̣.

самма̄самбуддхасса те пат̣иджа̄натоти ‘‘ахам̣ самма̄самбуддхо, саббе дхамма̄ майа̄ абхисамбуддха̄’’ти евам̣ пат̣иджа̄нато тава. анабхисамбуддха̄ти име на̄ма дхамма̄ тайа̄ анабхисамбуддха̄. татра вата̄ти тесу ‘‘анабхисамбуддха̄’’ти евам̣ дасситадхаммесу. сахадхаммена̄ти сахетуна̄ сака̄ран̣ена вачанена. нимиттаметанти еттха пуггалопи дхаммопи нимиттанти адхиппето. там̣ пуггалам̣ на пасса̄ми, йо мам̣ пат̣ичодессати. там̣ дхаммам̣ на пасса̄ми, йам̣ дассетва̄ ‘‘айам̣ на̄ма дхаммо тайа̄ анабхисамбуддхо’’ти мам̣ пат̣ичодессатӣти айаметтха аттхо. кхемаппаттоти кхемам̣ патто. сесапададвайам̣ имассева вевачанам̣. саббампетам̣ веса̄раджджан̃а̄н̣амева сандха̄йа вуттам̣. дасабаласса хи ‘‘айам̣ на̄ма дхаммо тайа̄ анабхисамбуддхо’’ти чодакам̣ пуггалам̣ ва̄ чодана̄ка̄ран̣ам̣ анабхисамбуддхадхаммам̣ ва̄ апассато ‘‘сабха̄вабуддхойева вата сама̄но ахам̣ буддхосмӣти вада̄мӣ’’ти паччавеккхантасса балаватарам̣ соманассам̣ уппаджджати, тена сампайуттам̣ н̃а̄н̣ам̣ веса̄раджджам̣ на̄ма. там̣ сандха̄йа ‘‘кхемаппатто’’тиа̄дима̄ха. евам̣ саббаттха аттхо ведитаббо.

антара̄йика̄ дхамма̄ти еттха пана антара̄йам̣ каронтӣти антара̄йика̄. те аттхато сан̃чичча вӣтикканта̄ сатта а̄паттиккхандха̄. сан̃чичча вӣтиккантам̣ хи антамасо дуккат̣адуббха̄ситампи маггапхала̄нам̣ антара̄йам̣ кароти. идха пана метхунадхаммо адхиппето. метхунам̣ севато хи йасса кассачи ниссам̣сайамева маггапхала̄нам̣ антара̄йо хоти.

йасса кхо пана те аттха̄йа̄ти ра̄гаккхайа̄дӣсу йасса аттха̄йа. дхаммо деситоти асубхабха̄вана̄дидхаммо катхито. татра вата манти тасмим̣ аниййа̄никадхамме мам̣. сесам̣ вуттанайенева ведитаббам̣.

ва̄дапатха̄ти ва̄да̄йева. путхӯти бахӯ. сита̄ти упанибаддха̄ абхисан̇кхата̄. атха ва̄ путхуссита̄ти путхубха̄вам̣ сита̄ упагата̄, путхӯхи ва̄ сита̄типи путхуссита̄. йам̣ ниссита̄ти етарахипи йам̣ ва̄дапатхам̣ ниссита̄. на те бхавантӣти те ва̄дапатха̄ на бхаванти бхиджджанти винассанти. дхаммачакканти десана̄н̃а̄н̣ассапи пат̣иведхан̃а̄н̣ассапи етам̣ на̄мам̣. тесу десана̄н̃а̄н̣ам̣ локийам̣, пат̣иведхан̃а̄н̣ам̣ локуттарам̣. кевалӣти сакалагун̣асаманна̄гато. та̄дисанти татха̄видхам̣.