6. девадӯтасуттаван̣н̣ана̄
36. чхат̣т̣хе девадӯта̄нӣти девадӯта̄. айам̣ панеттха вачанаттхо – девоти маччу, тасса дӯта̄ти девадӯта̄. джин̣н̣абйа̄дхимата̄ хи сам̣вегаджананат̣т̣хена ‘‘ида̄ни те маччусамӣпам̣ гантабба’’нти чоденти вийа, тасма̄ девадӯта̄ти вуччанти. дева̄ вийа дӯта̄типи девадӯта̄. йатха̄ хи алан̇катапат̣ийатта̄йа девата̄йа а̄ка̄се т̣хатва̄ ‘‘твам̣ асукадивасе мариссасӣ’’ти вутте тасса̄ вачанам̣ саддха̄таббам̣ хоти; евамевам̣ джин̣н̣абйа̄дхимата̄пи диссама̄на̄ ‘‘твампи евам̣дхаммо’’ти чоденти вийа, тесан̃ча там̣ вачанам̣ анан̃н̃атха̄бха̄вита̄йа девата̄йа бйа̄каран̣асадисамева хотӣти дева̄ вийа дӯта̄ти девадӯта̄. висуддхидева̄нам̣ дӯта̄типи девадӯта̄. саббабодхисатта̄ хи джин̣н̣абйа̄дхиматапаббаджите дисва̄ва сам̣вегам̣ а̄паджджитва̄ никкхамма паббаджим̣су. евам̣ висуддхидева̄нам̣ дӯта̄типи девадӯта̄. идха пана лин̇гавипалла̄сена ‘‘девадӯта̄нӣ’’ти вуттам̣.
ка̄йена дуччаритантиа̄ди касма̄ а̄раддхам̣? девадӯта̄нуйун̃джанат̣т̣ха̄нупаккамакаммадассанаттхам̣. имина̄ хи каммена айам̣ сатто нирайе ниббаттати, атха нам̣ таттха йамо ра̄джа̄ девадӯте самануйун̃джати. таттха ка̄йена дуччаритам̣ чаратӣти ка̄йадва̄рена тивидхам̣ дуччаритам̣ чарати. ва̄ча̄йа̄ти вачӣдва̄рена чатуббидхам̣ дуччаритам̣ чарати. манаса̄ти манодва̄рена тивидхам̣ дуччаритам̣ чарати.
таменам̣, бхиккхаве, нирайапа̄ла̄ти еттха екачче тхера̄ ‘‘нирайапа̄ла̄ на̄ма наттхи, йантарӯпам̣ вийа каммамева ка̄ран̣ам̣ ка̄ретӣ’’ти ваданти. там̣ ‘‘аттхи нирайе нирайапа̄ла̄ти, а̄манта̄. аттхи ча ка̄ран̣ика̄’’тиа̄дина̄ найена абхидхамме (катха̄. 866) пат̣иседхитамева. йатха̄ хи мануссалоке каммака̄ран̣ака̄рака̄ аттхи, евамева нирайе нирайапа̄ла̄ аттхӣти. йамасса ран̃н̃оти йамара̄джа̄ на̄ма вема̄никапетара̄джа̄. екасмим̣ ка̄ле диббавима̄не диббакаппаруккхадиббауййа̄надиббана̄т̣ака̄дисаббасампаттим̣ анубхавати, екасмим̣ ка̄ле каммавипа̄кам̣, дхаммико ра̄джа̄, на чеса екова хоти, чатӯсу пана два̄ресу чатта̄ро джана̄ хонти. аматтеййоти ма̄ту хито маттеййо, ма̄тари самма̄ пат̣ипанноти аттхо. на маттеййоти аматтеййо, ма̄тари миччха̄ пат̣ипанноти аттхо. сесападесупи есева найо. абрахман̃н̃оти еттха ча кхӣн̣а̄сава̄ бра̄хман̣а̄ на̄ма, тесу миччха̄ пат̣ипанно абрахман̃н̃о на̄ма.
самануйун̃джатӣти ануйогаваттам̣ а̄ропенто пуччхати, ладдхим̣ патит̣т̣ха̄пенто пана саманугга̄хати на̄ма, ка̄ран̣ам̣ пуччханто саманубха̄сати на̄ма. на̄ддасанти аттано сантике пахитасса кассачи девадӯтасса абха̄вам̣ сандха̄йа евам̣ вадати.
атха нам̣ йамо ‘‘на̄йам̣ бха̄ситасса аттхам̣ саллаккхетӣ’’ти н̃атва̄ аттхам̣ саллаккха̄петука̄мо амбхотиа̄дима̄ха. таттха джин̣н̣анти джара̄джин̣н̣ам̣. гопа̄насиван̇канти гопа̄насӣ вийа ван̇кам̣. бхогганти бхаггам̣. имина̄писса ван̇кабха̄вамева дӣпети. дан̣д̣апара̄йан̣анти дан̣д̣апат̣исаран̣ам̣ дан̣д̣адутийам̣. паведхама̄нанти кампама̄нам̣. а̄туранти джара̄турам̣. кхан̣д̣адантанти джара̄нубха̄вена кхан̣д̣итадантам̣. палитакесанти пан̣д̣аракесам̣. вилӯнанти лун̃читва̄ гахитакесам̣ вийа кхалла̄т̣ам̣. кхалитасиранти маха̄кхалла̄т̣асӣсам̣. валитанти сан̃джа̄тавалим̣. тилака̄хатагаттанти сетатилакака̄л̣атилакехи викин̣н̣асарӣрам̣. джара̄дхаммоти джара̄сабха̄во, апаримутто джара̄йа, джара̄ на̄ма майхам̣ аббхантарейева паваттатӣти. парато бйа̄дхидхаммо маран̣адхаммоти пададвайепи есева найо.
пат̣хамам̣ девадӯтам̣ самануйун̃джитва̄ти еттха джара̄джин̣н̣асатто аттхато евам̣ вадати на̄ма – ‘‘пассатха, бхо, ахампи тумхе вийа тарун̣о ахосим̣ ӯрубалӣ ба̄хубалӣ джавасампанно, тасса ме та̄ баладжавасампаттийо антарахита̄, виджджама̄на̄пи ме хаттхапа̄да̄ хаттхапа̄дакиччам̣ на каронти, джара̄йамхи апаримуттата̄йа едисо джа̄то. на кхо пана̄хамева, тумхепи джара̄йа апаримутта̄ва. йатхева хи майхам̣, евам̣ тумха̄кампи джара̄ а̄гамиссати. ити тасса̄ пуре а̄гамана̄ва калйа̄н̣ам̣ каротха̄’’ти. теневеса девадӯто на̄ма джа̄то. а̄ба̄дхиканти ба̄дхикам̣. дуккхитанти дуккхаппаттам̣. ба̄л̣хагила̄нанти адхиматтагила̄нам̣.
дутийам̣ девадӯтанти еттхапи гила̄насатто аттхато евам̣ вадати на̄ма – ‘‘пассатха, бхо, ахампи тумхе вийа нирого ахосим̣, сомхи етарахи бйа̄дхина̄ абхихато, саке муттакарӣсе палипанно, ут̣т̣ха̄тумпи на саккоми. виджджама̄на̄пи ме хаттхапа̄да̄ хаттхапа̄дакиччам̣ на каронти, бйа̄дхитомхи апаримуттата̄йа едисо джа̄то. на кхо пана̄хамева, тумхепи бйа̄дхито апаримутта̄ва. йатхева хи майхам̣, евам̣ тумха̄кампи бйа̄дхи а̄гамиссати. ити тасса пуре а̄гамана̄ва калйа̄н̣ам̣ каротха̄’’ти. теневеса девадӯто на̄ма джа̄то.
ека̄хаматантиа̄дӣсу ека̄хам̣ матасса асса̄ти ека̄хамато, там̣ ека̄хаматам̣. парато пададвайепи есева найо. бхаста̄ вийа ва̄йуна̄ уддхам̣ джӣвитапарийа̄да̄на̄ йатха̄ккамам̣ самуггатена сӯнабха̄вена уддхума̄татта̄ уддхума̄такам̣. винӣло вуччати випарибхиннаван̣н̣о, винӣлова винӣлако, там̣ винӣлакам̣. пат̣икӯлатта̄ ва̄ куччхитам̣ винӣланти винӣлакам̣. випуббаканти виссандама̄напуббакам̣, парибхиннат̣т̣ха̄не хи паггхаритена пуббена палимаккхитанти аттхо.
татийам̣ девадӯтанти еттха матакасатто аттхато евам̣ вадати на̄ма – ‘‘пассатха, бхо, мам̣ а̄макасуса̄не чхад̣д̣итам̣ уддхума̄така̄дибха̄ваппаттам̣, маран̣атомхи апаримуттата̄йа едисо джа̄то. на кхо пана̄хамева, тумхепи маран̣ато апаримутта̄. йатхева хи майхам̣, евам̣ тумха̄кампи маран̣ам̣ а̄гамиссати. ити тасса пуре а̄гамана̄ва калйа̄н̣ам̣ каротха̄’’ти. теневасса девадӯто на̄ма джа̄то.
имам̣ пана девадӯта̄нуйогам̣ ко лабхати, ко на лабхати? йена та̄ва бахум̣ па̄пам̣ катам̣, со гантва̄ нирайе ниббаттатийева. йена пана париттам̣ па̄пам̣ катам̣, со лабхати. йатха̄ хи сабхан̣д̣ам̣ чорам̣ гахетва̄ каттаббамева каронти на виниччхинанти. анувиджджитва̄ гахитам̣ пана виниччхайат̣т̣ха̄нам̣ найанти, со виниччхайам̣ лабхати. евам̣сампадаметам̣. париттапа̄пакамма̄ хи аттано дхаммата̄йапи саранти, са̄рӣйама̄на̄пи саранти.
таттха дӣгхаджайантадамил̣о на̄ма аттано дхаммата̄йа сари. со кира дамил̣о суманагиримаха̄виха̄ре а̄ка̄сачетийам̣ раттапат̣ена пӯджеси, атха нирайе уссадаса̄манте ниббатто аггиджа̄ласаддам̣ сутва̄ва аттана̄ пӯджитапат̣ам̣ ануссари, со гантва̄ сагге ниббатто. апаропи путтасса дахарабхиккхуно кхалиса̄т̣акам̣ денто па̄дамӯле т̣хапеси, маран̣ака̄ламхи пат̣апат̣а̄ти садде нимиттам̣ ган̣хи, сопи уссадаса̄манте ниббатто джа̄ласаддена там̣ са̄т̣акам̣ ануссаритва̄ сагге ниббатто. евам̣ та̄ва аттано дхаммата̄йа кусалам̣ каммам̣ саритва̄ сагге ниббаттатӣти.
аттано дхаммата̄йа асаранте пана тайо девадӯте пуччхати. таттха кочи пат̣хамена девадӯтена сарати, кочи дутийататийехи, кочи тӣхипи нассарати. там̣ йамо ра̄джа̄ дисва̄ сайам̣ са̄рети. еко кира амаччо суманапуппхакумбхена маха̄четийам̣ пӯджетва̄ йамасса паттим̣ ада̄си, там̣ акусалакаммена нирайе ниббаттам̣ йамасса сантикам̣ найим̣су. тасмим̣ тӣхипи девадӯтехи кусалам̣ асаранте йамо сайам̣ олокенто дисва̄ – ‘‘нану твам̣ маха̄четийам̣ суманапуппхакумбхена пӯджетва̄ майхам̣ паттим̣ ада̄сӣ’’ти са̄реси, со тасмим̣ ка̄ле саритва̄ девалокам̣ гато. йамо пана сайам̣ олокетва̄пи апассанто – ‘‘маха̄дуккхам̣ на̄ма анубхависсати айам̣ сатто’’ти тун̣хӣ ахоси.
таттам̣ айокхиланти тига̄вутам̣ аттабха̄вам̣ сампаджджалита̄йа лохапатхавийа̄ утта̄накам̣ нипаджджа̄петва̄ даккхин̣ахаттхе та̄лаппама̄н̣ам̣ айасӯлам̣ павесенти, татха̄ ва̄махаттха̄дӣсу. йатха̄ ча там̣ утта̄накам̣ нипаджджа̄петва̄, евам̣ уренапи ва̄мапассенапи даккхин̣апассенапи нипаджджа̄петва̄ те там̣ каммака̄ран̣ам̣ каронтийева. сам̣весетва̄ти джалита̄йа лохапатхавийа̄ тига̄вутам̣ аттабха̄вам̣ нипаджджа̄петва̄. кут̣ха̄рӣхӣти махатӣхи гехасса екапаккхаччхаданаматта̄хи кут̣ха̄рӣхи таччханти, лохитам̣ надӣ хутва̄ сандати, лохапатхавито джа̄ла̄ ут̣т̣хахитва̄ таччхитат̣т̣ха̄нам̣ ган̣ха̄ти, маха̄дуккхам̣ уппаджджати. таччханта̄ пана сутта̄хатам̣ каритва̄ да̄рум̣ вийа ат̣т̣хам̣сампи чхал̣ам̣сампи каронти. ва̄сӣхӣти маха̄суппаппама̄н̣а̄хи ва̄сӣхи. ратхе йоджетва̄ти саддхим̣ йугайоттапаккхаратхачаккакуббарапа̄джанехи саббато паджджалите ратхе йоджетва̄. махантанти маха̄кӯт̣а̄га̄раппама̄н̣ам̣. а̄ропентӣти сампаджджалитехи айамуггарехи потхента̄ а̄ропенти. сакимпи уддханти супаккутхита̄йа уккхалийа̄ паккхиттатан̣д̣ула̄ вийа уддхамадхотирийан̃ча гаччхати. маха̄нирайети авӣчимаха̄нирайамхи.
бха̄гасо митоти бха̄ге т̣хапетва̄ вибхатто. парийантоти париккхитто. айаса̄ти упари айапат̣т̣ена чха̄дито. саманта̄ йоджанасатам̣, пхаритва̄ тит̣т̣хатӣти евам̣ пхаритва̄ тит̣т̣хати, йатха̄ там̣ саманта̄ йоджанасате т̣хатва̄ олокентасса аккхӣни йамакагол̣ака̄ вийа никкхаманти.
хӣнака̄йӯпага̄ти хӣнам̣ ка̄йам̣ упагата̄ хутва̄. упа̄да̄нети тан̣ха̄дит̣т̣хиггахан̣е. джа̄тимаран̣асамбхавети джа̄тийа̄ ча маран̣асса ча ка̄ран̣абхӯте. анупа̄да̄ти чатӯхи упа̄да̄нехи анупа̄дийитва̄. джа̄тимаран̣асан̇кхайети джа̄тимаран̣асан̇кхайасан̇кха̄те нибба̄не вимуччанти. дит̣т̣хадхамма̄бхиниббута̄ти дит̣т̣хадхамме имасмим̣йева аттабха̄ве саббакилесанибба̄нена ниббута̄. саббадуккхам̣ упаччагунти сакалават̣т̣адуккхам̣ атикканта̄.