16. екадхаммапа̄л̣и
(16) 4. екадхаммапа̄л̣и-чатуттхаваггаван̣н̣ана̄
322. чатуттхаваггасса пат̣хаме джамбудӣпети джамбуйа̄ пан̃н̃а̄то па̄кат̣о дӣпоти джамбудӣпо. имасса кира дӣпасса сан̃н̃а̄н̣абхӯта̄ йоджанасатуббедха̄ пан̣н̣а̄сайоджанаса̄кха̄ пан̃чадасайоджана̄ват̣т̣аккхандха̄ химавантапаббате джа̄та̄ каппат̣т̣ха̄йинӣ маха̄джамбӯ на̄ма аттхи, та̄йа айам̣ дӣпо джамбудӣпоти вуччати. йатха̄ ча имасмим̣ дӣпе джамбуруккхо каппат̣т̣ха̄йӣ, татха̄ апарагойа̄не кадамбаруккхо, уттаракурӯсу каппаруккхо, пуббавидехе сирӣсаруккхо, асура̄нам̣ читтапа̄т̣алируккхо, супан̣н̣а̄нам̣ симбалируккхо, дева̄нам̣ па̄риччхаттакоти имепи каппат̣т̣ха̄йинова.
‘‘па̄т̣алӣ симбалӣ джамбӯ, дева̄нам̣ па̄риччхаттако;
кадамбо каппаруккхо ча, сирӣсо бхавати саттамо’’ти.
а̄ра̄мара̄ман̣еййаканти пуппха̄ра̄мапхала̄ра̄ма̄нам̣ ра̄ман̣еййакам̣ вел̣увана-джӣвакамбавана-джетаванапубба̄ра̄масадисам̣. там̣ имасмим̣ джамбудӣпе аппаматтакам̣ париттакам̣, на бахуканти аттхо. сесападесупи есева найо. еттха ванара̄ман̣еййаканти на̄гаванаса̄лаваначампакавана̄дисадисам̣ ван̇капаббатахимавантапаббатападеса̄дӣсу аран̃н̃аванам̣ ведитаббам̣. бхӯмира̄ман̣еййаканти джетаванавиха̄рамагадхаккхетта̄дисадисам̣ самам̣ бхӯмит̣т̣ха̄нам̣. поккхаран̣ира̄ман̣еййаканти джетаванапоккхаран̣игаггара̄поккхаран̣исадиса̄нам̣ ват̣т̣ачатурассадӣгхаван̇ка̄дисан̣т̣ха̄на̄нам̣ поккхаран̣ӣнам̣ саннивесанат̣т̣ха̄нам̣. уккӯлавикӯланти уккӯлан̃ча викӯлан̃ча. таттха уккӯлам̣ уннатат̣т̣ха̄нам̣, викӯлам̣ ниннат̣т̣ха̄нам̣. надӣвидугганти надӣнам̣ бхиннат̣т̣ха̄нам̣ там̣ дуггаматта̄ надӣвидугганти вуччати. кха̄н̣укан̣т̣акат̣т̣ха̄нанти таттхаджа̄така̄нан̃чева а̄харийама̄на̄нан̃ча кха̄н̣укан̣т̣ака̄дӣнам̣ патит̣т̣ха̄нат̣т̣ха̄нам̣. паббатависаманти гиривисамам̣. йе одака̄ти йе ча удаке джа̄йанти, тейева бахутара̄. ито кира суван̣н̣абхӯми саттаматта̄ни йоджанасата̄ни хоти, екена ва̄тена гаччхантӣ на̄ва̄ саттахи ахораттехи гаччхати. атхекасмим̣ самайе евам̣ гаччхантӣ на̄ва̄ сатта̄хампи нандийа̄ват̣т̣амаччхапит̣т̣хенева гата̄. евам̣ одака̄нам̣ сатта̄нам̣ бахубха̄во ведитаббо.
апича тхалат̣т̣ха̄насса париттабха̄вена удакасса ча бахубха̄вена̄пи айаматтхо ведитаббо. йатха̄ хи маха̄тал̣а̄ке екова уппалагаччхо асса, тасса чатта̄ри ча пан̣н̣а̄ни, маджджхе ча екам̣ уппаламакулам̣ асса. евамевам̣ чатта̄ри пан̣н̣а̄ни вийа чатта̄ро дӣпа̄, маджджхе уппаламакулам̣ вийа синерупаббато, сесам̣ удакам̣ вийа удакапариккхитто ока̄со. тасса махантабха̄во иддхиманта̄нам̣ па̄кат̣о хоти. тесан̃хи а̄ка̄сена гаччханта̄нам̣ чатта̄ро маха̄дӣпа̄ чатта̄ри пан̣н̣а̄ни вийа упат̣т̣хаханти, синерупаббато маджджхе уппаламакулам̣ вийа, сесам̣ удакам̣ вийа удакапариккхитто ока̄со. евам̣ маханте удаке джа̄татта̄ одака̄ва бахутара̄ ведитабба̄.
323. дутийа̄дӣсу ан̃н̃атра мануссехӣти идха чатта̄ро апа̄йа̄ ан̃н̃атра мануссехӣти адхиппета̄.
маджджхимесу джанападесӯти ‘‘пураттхима̄йа диса̄йа гаджан̇галам̣ на̄ма нигамо, тасса парена маха̄са̄ла̄, тато пара̄ паччантима̄ джанапада̄, орато маджджхе. пураттхимадаккхин̣а̄йа диса̄йа саллаватӣ на̄ма надӣ, тато пара̄ паччантима̄ джанапада̄, орато маджджхе. даккхин̣а̄йа диса̄йа сетакан̣н̣икам̣ на̄ма нигамо, тато пара̄ паччантима̄ джанапада̄, орато маджджхе. паччхима̄йа диса̄йа тхӯн̣ам̣ на̄ма бра̄хман̣ага̄мо, тато пара̄ паччантима̄ джанапада̄, орато маджджхе. уттара̄йа диса̄йа усӣраддхаджо на̄ма паббато, тато пара̄ паччантима̄ джанапада̄, орато маджджхе’’ти (маха̄ва. 259) евам̣ париччхинне джанападети аттхо. айан̃хи джанападо мудин̇гасан̣т̣ха̄но уджукена каттхачи асӣтийоджано хоти, каттхачи йоджанасатико, каттхачи двийоджанасатико, маджджхена пана тийоджанасатико, парийантапариккхепена наваматтайоджанасатико хоти. еттаке т̣ха̄не буддхапаччекабуддха̄ маха̄са̄вака̄ буддхупат̣т̣ха̄ка̄ буддхаса̄вака̄ буддхама̄та̄ буддхапита̄ чаккаваттӣ ра̄джа̄ти име сатта̄ ниббаттанти. апича упа̄да̄йупа̄да̄йа̄пи маджджхимападесо лаббхати. сакалопи хи джамбудӣпо маджджхимападесо на̄ма, сесадӣпа̄ паччантима̄ джанапада̄. тамбапан̣н̣идӣпе анура̄дхапурам̣ маджджхимападесо на̄ма, сесо паччантоти евам̣ найо ведитаббо.
324. пан̃н̃аванто аджал̣а̄ анел̣амӯга̄ти еттха каммассакатапан̃н̃а̄, джха̄напан̃н̃а̄ випассана̄пан̃н̃а̄, маггапан̃н̃а̄, пхалапан̃н̃а̄ти ета̄хи саманна̄гата̄ пан̃н̃аванто на̄ма, амӯл̣ха̄ аджал̣а̄ на̄ма. йесам̣ ел̣а̄ мукхато на галати, те анел̣амӯга̄ на̄ма, анел̣амукха̄ ниддосамукха̄ти аттхо. пат̣ибала̄ти саматтха̄, ка̄йабалена чева н̃а̄н̣абалена ча саманна̄гата̄. аттхаман̃н̃а̄тунти аттха̄наттхам̣ ка̄ран̣а̄ка̄ран̣ам̣ джа̄нитум̣. дуппан̃н̃а̄ти аппан̃н̃а̄ ниппан̃н̃а̄. джал̣а̄ти манда̄ момӯха̄.
325. арийена пан̃н̃а̄чаккхуна̄ти сахавипассанена маггена. авиджджа̄гата̄ти авиджджандхака̄рена саманна̄гата̄.
326. йе лабханти татха̄гатам̣ дассана̄йа̄ти йе татха̄гатасса гун̣е джа̄нитва̄ татха̄гатам̣ чаккхувин̃н̃а̄н̣ена пасситум̣ лабханти.
327. татха̄гатаппаведитанти татха̄гатена паведитам̣ пака̄сетва̄ катхитам̣. савана̄йа̄ти сотавин̃н̃а̄н̣ена сотум̣.
328. дха̄рентӣти на паммуссанти.
329. дха̄та̄нам̣ дхамма̄нам̣ аттхам̣ упапариккхантӣти пагун̣а̄йа па̄л̣ийа̄ аттха̄наттхам̣ упапариккханти.
330. аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа̄ти ат̣т̣хакатхан̃ча па̄л̣ин̃ча джа̄нитва̄. дхамма̄нудхаммам̣ пат̣ипаджджантӣти ануломапат̣ипадам̣ пӯренти.
331. сам̣веджанӣйесу т̣ха̄несӯти сам̣вегаджанакесу ка̄ран̣есу. сам̣виджджантӣти сам̣вегам̣ а̄паджджанти.
332. йонисо падахантӣти упа̄йена падха̄навӣрийам̣ каронти.
333. вавассагга̄рамман̣анти вавассагго вуччати нибба̄нам̣, там̣ а̄рамман̣ам̣ каритва̄ти аттхо. лабханти сама̄дхинти маггасама̄дхин̃ча пхаласама̄дхин̃ча па̄пун̣анти.
334. аннаггарасагга̄нанти уттаманна̄нан̃ча уттамараса̄нан̃ча. ун̃чхена капа̄ла̄бхатена йа̄пентӣти ун̃чха̄ча̄рена ванамӯлапхала̄пхалена ва̄ капа̄лена а̄бхатабхаттена ва̄ йа̄пенти. еттха ча йо кассачидева кха̄данӣйасса бходжанӣйасса аттха̄йа читте уппанне там̣кхан̣ам̣йева на там̣ лабхати, айам̣ аннаггарасагга̄нам̣ на ла̄бхӣ на̄ма. йассапи там̣кхан̣ам̣йева лабхитва̄ олокентасса ван̣н̣агандхараса̄ амана̄па̄ хонти, айампи аннаггарасагга̄нам̣ на ла̄бхӣ на̄ма. йасса пана ван̣н̣агандхараса̄ пат̣илабханти, мана̄па̄ хонти, айам̣ аннаггарасагга̄нам̣ ла̄бхӣ на̄ма. со уттамакот̣ийа̄ чаккаваттӣ ра̄джа̄, хет̣т̣химакот̣ийа̄ дхамма̄соко ведитаббо. сан̇кхепато хи йасса бхаттасса екапа̄ти сатасахассам̣ аггхати, идам̣ аннаггарасаггам̣ на̄ма. йам̣ пана бхиккхусан̇гхам̣ пин̣д̣а̄йа чарантам̣ дисва̄ манусса̄ уттамапан̣ӣтам̣ бхаттам̣ денти, идам̣ ким̣ на̄ма̄ти? идам̣ ун̃чхена капа̄ла̄бхатена йа̄пенте упа̄да̄йа аннаггарасаггам̣ на̄ма вуччатӣти.
335. аттхарасасса̄тиа̄дӣсу аттхарасо на̄ма чатта̄ри са̄ман̃н̃апхала̄ни, дхаммарасо на̄ма чатта̄ро магга̄, вимуттирасо на̄ма аматанибба̄нам̣. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.
чатуттхаваггаван̣н̣ана̄.
джамбудӣпапеййа̄ло нит̣т̣хито.