1. метта̄

643. катхан̃ча бхиккху метта̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати? сеййатха̄пи на̄ма екам̣ пуггалам̣ пийам̣ мана̄пам̣ дисва̄ метта̄йеййа, евамева саббе сатте метта̄йа пхарати.

таттха катама̄ метта̄? йа̄ саттесу метти метта̄йана̄ метта̄йитаттам̣ метта̄четовимутти – айам̣ вуччати ‘‘метта̄’’.

таттха катамам̣ читтам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣ мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘читтам̣’’. идам̣ читтам̣ има̄йа метта̄йа сахагатам̣ хоти сахаджа̄там̣ сам̣сат̣т̣хам̣ сампайуттам̣. тена вуччати ‘‘метта̄сахагатена четаса̄’’ти.

644. ‘‘екам̣ диса’’нти пураттхимам̣ ва̄ дисам̣ паччхимам̣ ва̄ дисам̣ уттарам̣ ва̄ дисам̣ даккхин̣ам̣ ва̄ дисам̣ уддхам̣ ва̄ адхо ва̄ тирийам̣ ва̄ видисам̣ ва̄.

645. ‘‘пхаритва̄’’ти пхаритва̄ адхимуччитва̄.

646. ‘‘вихаратӣ’’ти ирийати ваттати па̄лети йапети йа̄пети чарати вихарати. тена вуччати ‘‘вихаратӣ’’ти.

647. ‘‘татха̄ дутийа’’нти йатхева екам̣ дисам̣ татха̄ дутийам̣ дисам̣ татха̄ татийам̣ дисам̣ татха̄ чатуттхам̣ дисам̣ татха̄ уддхам̣ татха̄ адхо татха̄ тирийам̣ татха̄ видисам̣.

648. ‘‘саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ лока’’нти саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ асесам̣ ниссесам̣. парийа̄да̄йавачанаметам̣ – ‘‘саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ лока’’нти.

649. ‘‘метта̄сахагатена четаса̄’’ти таттха катама̄ метта̄? йа̄ саттесу метти метта̄йана̄ метта̄йитаттам̣ метта̄четовимутти – айам̣ вуччати ‘‘метта̄’’.

таттха катамам̣ читтам̣? йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣…пе… таджджа̄мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати ‘‘читтам̣’’. идам̣ читтам̣ има̄йа метта̄йа сахагатам̣ хоти сахаджа̄там̣ сам̣сат̣т̣хам̣ сампайуттам̣. тена вуччати ‘‘метта̄сахагатена четаса̄’’ти.

650. ‘‘випулена̄’’ти йам̣ випулам̣ там̣ махаггатам̣, йам̣ махаггатам̣ там̣ аппама̄н̣ам̣, йам̣ аппама̄н̣ам̣ со аверо, йо аверо со абйа̄паджджо [абйа̄паджджхо (сӣ. сйа̄.)].

651. ‘‘пхаритва̄’’ти пхаритва̄ адхимуччитва̄.

652. ‘‘вихаратӣ’’ти…пе… тена вуччати ‘‘вихаратӣ’’ти.