10. ама̄

сочекаттхӣбха̄во висит̣т̣хо-бхиматоти самбандхо, мухуттанти аччантасам̣йоге дутийа̄, па̄дисама̄сам̣ катва̄ти а̄саддасса харасаддена вуттисаддена [вуттипадена (пан̃чика̄)] кирийа̄кхйа̄пйатети асатйупасечана̄дикирийа̄йам̣ сан̇кха̄ракам̣ сан̇кха̄рийам̣ ва̄ на бхавати, аттхичеха тадубхайам̣, тато тесам̣ самбхава̄йева сама̄сантобхӯтакирийа̄ гамйатети ман̃н̃ате, татха̄хи дадхибходжанам̣тйа̄до вутте адхйа̄дино сан̇кха̄ракаттам̣ бходжана̄дино ча сан̇кха̄рийаттам̣ патӣйате, на чопасека̄димантарена сан̇кха̄рийасан̇кха̄ракабха̄во-ттхӣти са̄маттхийа̄йевупасека̄диппатӣти.

тадапеккха̄йа̄ти гаммама̄нопасечана̄дикирийа̄пеккха̄йа. па̄н̣инийехи аттхена ‘етассида’нти аттхе ниччасама̄со-бхимато саббалин̇гата̄ ча, татха̄ вачана̄бха̄вамиха манасикатва̄ ‘катха’мичча̄дина̄ вутти йам̣вуттам̣чодакавачанама̄харитва̄ таттха̄дхиппа̄йам̣виварати ‘еваман̃н̃ате’чча̄дина̄, видха̄нам̣ катанти еваман̃н̃атети самбандхо, таттхечча̄дина̄ ан̃н̃а падаттхе бхависсатӣтйеттха̄дхиппа̄йам̣ виваранто ниччасама̄сатам̣ саббалин̇гатан̃ча пат̣ипа̄дайати, ва̄кйаниваттисиддха̄йева̄ти.

аттхасаддена̄вагататтхата̄йа етасса̄ти ваттумайуттанти ‘етасса аттхо’ти ва̄кйаниватти сиддха̄йева, катхан̃чипи чатуттхйанта̄ бхиннаттхасса сама̄се катепи таттха виродхама̄ха- ‘чатуттхйантассе’тйа̄ди.

вачанампӣти ‘‘аттхена ниччасама̄со саббалин̇гата̄ча’’ити (3-1-36) ва̄кйака̄рена патит̣т̣хитавачанампи, па̄н̣инӣйа̄нам̣ ‘етасса ида’нти аттхе сама̄се кате йо-ттхо сампаджджати, ан̃н̃аттхасама̄сепи сойеваттхоти дассети ‘йо’ ичча̄дина̄, анупа̄да̄паринибба̄нанимиттам̣ ва̄йа̄мочча̄дина̄ йоджетаббам̣… там̣нимиттатта̄ ва̄йа̄ма̄дӣнам̣, тесам̣ катха̄дӣнанти еттха тесам̣ ва̄йа̄ма̄дӣнанти ваттаббам̣… ва̄йа̄мотйа̄дина̄ вуттатта̄ со ча таннимиттам̣ хотева, айаметтха̄дхиппа̄йо ‘‘етасса иданти ва̄кйе аттхена сама̄се саббалин̇гата̄ ча ‘етадаттхо етадаттха̄ етадаттха’нти ва̄йа̄ма̄дайо ча сама̄саттха̄ хонти, етам̣ анупа̄да̄паринибба̄наматтхо пайоджанаметасса етисса̄ етасса̄ти ан̃н̃ападаттхепи есам̣ пада̄нам̣ сойеваттхоти на̄ттхабхедо’’ти.

идан̃ча ‘‘авиппат̣иса̄раттха̄ни кхо а̄нандам̣ кусала̄ни, авиппат̣иса̄ро па̄моджджаттха̄йа…пе… вимуттин̃а̄н̣адассанам̣ анупа̄да̄паринибба̄наттха̄йа етадаттхо ва̄йа̄мо етадаттха̄ катха̄ етадаттха̄ мантана̄ етадаттхам̣ сота̄вадха̄на’’нтиа̄ди (тикан̇гуттара, а̄нандавагга) па̄л̣им̣ нисса̄йа вуттам̣.

па̄н̣инийехи ‘‘каттукаран̣е китантена бахула’’нти (2-1-32) китантена татийа̄сама̄савидха̄на̄ таттхева бахулаггахан̣ена ‘га̄маниггата̄’дӣсу сама̄со вутто, тенеттха̄нтода̄харан̣а̄нам̣ двиннамадхикаттам̣, сама̄са̄бха̄во-бхиматоти па̄н̣инӣйехи ‘‘пӯран̣агун̣асухитаттхасадабйайатаббасама̄на̄дхикаран̣ене’’ти (2-2-11) сутте гун̣а итивачанена̄бхимато, садити сан̃н̃а̄ тесам̣ нтама̄на̄нам̣.

со катханти иха ‘бха̄ватиттаттхехӣ’ти бха̄ваппаччайантенева сама̄сапат̣иседхавидха̄на̄ ‘бра̄хман̣асса сукка̄’ ичча̄до со сама̄ саппат̣иседхо катхам̣ сиджджхатӣти аттхо.

гун̣аттанийева̄ти гун̣асабха̄ве ева, абхиматоти ва̄ттикака̄расса̄бхимато ‘‘тадават̣т̣хехи ча гун̣ехӣ’’ти, тасаддена̄сса гун̣асса пара̄ма̄со тасмим̣йева гун̣е аватит̣т̣хантӣти тадават̣т̣ха̄, гун̣ейева гун̣а̄тит̣т̣ханти на када̄чипи сойамитйабхеда̄ даббавуттайо сукка̄дайо вийа те тадават̣т̣ха̄ гун̣а̄ гандха̄дайо, тадават̣т̣хитехи гун̣ехи чхат̣т̣хӣ самассатети ваттаббанти аттхо.

а̄бхиматоти ‘‘пӯран̣а̄’’дисутте абйайаггахан̣ена, девадаттасса̄ти чхат̣т̣хийа̄ гурумхи са̄пеккхаттепи гурусаддасса самбандхисаддатта̄ сакаттхе [ва̄кйе] вийа вуттийам̣ бйапеккха̄-йа̄ха̄нито вуттисаббха̄вам̣ вачанантарена са̄дхетума̄ха- ‘татха̄ча̄хӯ’ти.

са̄ттхева̄ти сакаттхе вийа, асса̄ти самбандхисаддасса, са̄маттхийам̣ гамакаттан̃чаттхӣти пада̄наман̃н̃он̃н̃а̄пеккха̄лаккхан̣ам̣ са̄маттхийам̣ са̄маттхийа̄бха̄вепи виггахава̄кйаттхасса гамакаттам̣ ва̄ аттхӣти аттхо, гуруно кулам̣ да̄сасса бхарийа̄ти виггахо, атха̄тра бра̄хман̣асса учче’ичча̄до са̄маттхийам̣ гамакаттам̣ ва̄ наттхӣти куто-васитам̣, йена тада̄бха̄ва̄тра сама̄са̄бха̄во ван̣н̣ӣйатечча̄ха-‘са̄маттхйа̄динотви’чча̄ди.

сама̄са̄бха̄во-бхиматоти ‘‘пӯран̣а̄’’дисутте сама̄на̄дхикарасса̄пи упа̄да̄нато. сехӣти аттанийехи, на̄бхиматоти ‘‘чайуттехи сехи асама̄ситехи чхат̣т̣хӣсама̄саппат̣иседховаттаббо’’ (ва̄) тйанена, путхагаттхата̄йа [бхиннаттхата̄йам̣-вутти] миччассавиваран̣ам̣ гава̄дӣнамасама̄сети, евамасса̄дӣнам̣ сама̄сена̄ланти самбандхо.

йогӣнанти итарӣтарайогӣнам̣, аненетаретарайогачаттхасама̄сам̣ вадати. вуттихотӣтйасса виваран̣ам̣ чхат̣т̣хӣсама̄со бхаватӣти, екаттхӣбха̄веиччасса виваран̣ам̣ гава̄дӣнан̃ча чаттхасама̄се сатӣти.

рул̣хитта̄ти сама̄сассева кӣл̣а̄ва̄чакаттена джӣвика̄йа ча пачча̄йа каттена пасиддхатта̄, на ва̄кйасса̄ти ‘удда̄лапуппхабхан̃джика̄’тйа̄до рул̣хӣвасена ниччасама̄со бхависсатӣти татра ким̣ вачаненети ман̃н̃ате, сараси рул̣ханти виггахо.

айампана ама̄дисама̄со каммадха̄райадигусама̄са̄ти саббепи паресам̣ таппурисасадисатта̄ таппуриса̄, йатха̄ хи тасса пурисо таппурисоти уттарападаттхаппадха̄но, татха̄ те сийум̣, сан̇кхйа̄пуббатта напум̣сакаттасан̇кха̄техи двӣхи лаккхан̣ехи гаччхати паваттатӣтидигу.